iOJoat dong cua nganh - ITnh viTc lur
^•^ \ i r •
CONG TAC DANG KY - THONG KE DAT DAI
Nhiifng thanh tiru flat Oirac
trong 65 nam qua
Cong tac dang ky - thong ke dat dai d Viet Nam c6 the coi !a hoat dong sdm nhat trong lich siif quan ly dat dai, luon gam lien vdi qua trinih Wnh thanh va phat trien cua Nganh Quan !y dat dai d Viet Nam trong suot 65 nam qua.
Ve cong tac thdng ke dat dai Thdng ke dat dai la mpt bp phan cau thanh cua he thdng thdng ke d Viet Nam, chuyen di sau nghien curu, danh gia thurc trang tinh hinh quan ly, sur dung dat thong qua viec thu thap, tdng hpp, phan tfch cac sd lieu phan anh nhiJng dac tfnh tu nhien. kinh te, xa hpi cua dat.
Thdng ke dat dai cd vai tro dac biet quan trpng trong quan ly dat dai bdi sd lieu thdng ke dat dai phan anh thue trang tinh hinh sCr dung dat cung chfnh la su phan anh tinh hinh thurc
O TRAN HUNG PHI
Cue trwdng Cue Dang ky va Thong ke Dat dai Tong cue Quan ly Dat dai
j5jfiT!f«J^(iVEI(IEMI(E8AHAI
ThCr trwdng Nguyen Manh Hien phat bieu tai Hoi nghi.
hien va danh gia tfnh dung din cua nhtrng chu truang, chfnh sach phap luat dat dai da de ra; ddng thdi phan anh, danh gia nhi/ng ket qua dat dupe va nhiJng han che, yeu kem cua viec thue hien cac npi dung nhiem vu quan ly nha nude ve dat dai. Dac biet, ddi vdi cPng tac quy hoach, ke hoach sur dung dat, cung nhu quy hoach, ke hoach phat trien cac nganh, cac ITnh vuc kinh te - xa hpi, ket qua thdng ke dat dai vura de danh gia tinh hinh thurc hien quy hoach, ke hoach ky trudc, vura cung cap thong tin ve tiem nang dat dai de
xay dung quy hoach, ke hoach trong cac giai doan tiep theo.
Vdi vai trp quan trpng do, trong 65 nam qua, nganh Qquan ly Dat dai da giup nha nude td churc nhieu cupc dieu tra, thdng ke dat dai qua cac thdi ky vdi pham vi, mure dp va chat lupng ket qua dat dupe ngay cang nang cao:
Giai doan fn/dc nam 1975:
Trong hoan canh dat nude con dang chien tranh, chia cit, cong tac thdng ke dat dai mdi dupe thue hien d cac tinh mien Bic, do tUng nganh.
Tai nguyen va Moi truong | Ky 2 • Thang 9/2010
tirng dja phuang chu dpng thurc hien phuc vu yeu cau cua nganh, dja phuang.
Tur nam 1963, nganh Quan ly Dat dai bat dau td chiJc cac cupc dieu tra, thdng ke dat dai tren pham vi tat ca cac tinh, thanh phd d mien Bic theo Chi thj cua Thu tudng Chfnh phu; mac du khong hoan thanh toan bp theo ke hoach do cP nhieu kho khan khac nhau, nhung vdi viec ap dung nhieu phuang phap khac nhau {ke ca phwang phap khai bao, ket hgp vdi dieu tra chinh ly cac loai ban do hien eo va sir dung so lieu eCia eae nganh), ket qua cung da tdng hpp dupe sd lieu dien tfch cac loai dat dau tien cho toan mien Bac.
Den nam 1967, thurc hien Chi thj 161-TTg cua Thu tudng Chinh phu, Bp NPng nghiep (true tiep la Vu Quan ly rupng dat) phdi hop vdi Tdng cue Thdng ke td churc dieu tra, thdng ke dien tfch dat nong nghiep toan mien Bic, phuang phap chu yeu la tan dung, chinh ly cac loai ban dd, so dd hien CO de tdng hpp tur cac Hpp tac xa nong nghiep. Tuy nhien, ket qua chi thurc hien dupe d 24/26 tinh va sd lieu dat nPng nghiep sal khac (giam) nhieu so vdi nam 1964.
Tur nam 1971 den 1975, uy ban Nong nghiep Trung uang chu truang tien hanh thdng ke djnh ky hang nam ddi vdi dat nPng nghiep va dat co kha nang nong nghiep; song hing nam mdi cd tur 15 den 22/26 tinh bao cao ket qua.
Giai doan tiy nam 1975 den nam 1993Mae du dieu kien kinh te con nhieu kho khan, song do yeu cau quan ly dat dai va xay dung ke' hoach phat trien kinh te - xa hpi cua dat nude, nganh Quan ly Dat dai da chij tri td churc thanh cong nhieu
cupc dieu tra, thdng ke dat dai Idn nhu:
Dieu tra, thdng ke dat dai theo Quyet djnh sd 169-CP ngay 24/6/1977 (tu nam 1977-1979) phuc vu viec phan vung kinh te va quy hoach vung san xuat nPng lam nghiep; Day la lan dieu tra, thdng ke dat dai dau tien tren pham vi ca nude. Ket qua da hoan thanh xay dung dupe bp sd lieu thdng ke dien tfch dat dai cua ca nude nam 1980 theo dung muc tieu de ra. Tuy nhien, do phuang phap chu yeu sur dung cac ngudn loai ban dd, so dd hien cd d cac t^ le khac nhau, nhat la cac tinh mien nui, trung du phai sur dung cac loai ban dd cija che dp cu de' lai d \^
le nhd nen chat lupng sd lieu con han che.
- Dieu tra, do dac va dang ky, thdng ke dat dai theo Chi thj 299- TTg ngay 10/11/1980 (tCr nam 1981- 1986): Day la lan dau tien thue hien viec thdng ke dat dai ke't hpp vdi do dac lap ban dd giai thiJa va dang ky dat dai, lap hd so dia chfnh. Tuy nhien, do dieu kien dat nude dang trong thdi ky khd khan, khung hoang kinh te ngay cang tram trpng, mac du cac dja phuang da rat cd ging tap trung mpi ngudn luc de' thurc hien, song den nam 1986, ca nude mdi CO 77% sd xa va 49% tdng dien tfch tur nhien (trong do co 75% dien tfch dat nong nghiep) dupe do ve ban dd giai thura; 58% sd xa da td churc ke khai dang ky. Do dd, den nam 2006, mac du da hoan thanh tdng hop sd lieu thdng ke dat dai cua ca nude cP chat lupng cao hon trudc day va lan dau tien xay dung dupe ban dd hien trang sur dung dat cua ca nude va cac tfnh, huyen; song sd lieu thdng ke dat dai van cPn han
che do nhieu noi con sur dung cac loai ban dd cu, ty le nhd hoac sur dung binh dd anh chua nin; hon niJa thdi gian thurc hien qua dai nen sd lieu thdng ke khong phan anh dung hien trang tai thai diem cong bd vdi sd lieu thdng ke dat dai.
TCr nam 1986, Tdng cue Quan ly rupng dat da chu truong td churc chi dao thue hien thdng ke dat dai djnh ky hang nam va kiem ke dat dai 5 nam mpt lan. Tur nam 1989, chu truang nay da dupe dua vao Luat Dat dai nam 1988 va &\sgc cu the hoa tai Nghj djnh sd 30/HDBT cua Hpi ddng bp trudng ve thi hanh Luat Dat dai.
Tuy nhien, trong giai doan nay, sd lupng tfnh hoan thanh bao cao thdng ke dat dai djnh ky hang nam chua day du (nam 1987 cd 30/40 tfnh bao cao, nam 1990 cd 43/44 tfnh, nam 1991 CO 36/53 tfnh, nam 1992 cd 44/53 tfnh, nam 1993 cd 45/53 tfnh).
Giai doan tCf l<hi sau Luat Dat dai nam 1993 den /75/.'CPng tac thdng ke djnh ky hang nam va kiem ke dat dai 5 nam dupe xac djnh la mpt trong cac nhiem vu cua quan ly nha nude ve dat dai d cac cap va da dupe quy dinh cu the trong Luat Dat dai nam 1993, Luat Dat dai nam 2003, cac Nghj djnh hudng dan thi hanh Luat, cac Quyet djnh va Thong tu hudng dan cua Tdng cue Dja chfnh, Bp Tai nguyen va Moi trudng.
Thurc hien quy djnh nay, cPng tac thdng ke va kiem ke dat dai djnh ky da dan di vao nen nep vdi sd lupng tfnh hoan thanh ngay cang nhieu. Tur nam 1998 den nay, 100% sd tfnh da hoan thanh thdng ke dat dai djnh ky.
Dac biet nganh Quan ly dat dai da td churc, chf dao hoan thanh 4 dpt tdng kiem ke dat dai cac nam 1995, 2000, 2005 va nam 2010 (dang thue hien).
Tai nguyen va Moi traong I Ky 2 • Thang 9/2010
Tur nam 2005, da co 100 sd tfnh hoan thanh xay dung ban dd hien trang sur dung dat d ca 3 cap; thdi gian thurc hien va hoan thanh ngay cang rut ngin; chat lupng sd lieu thdng ke ngay cang tang len do [^ le hoan thanh do dac lap ban dd dja chfnh va dang ky, cap giay chiJng nhan ngay cang cao (den nay da co 70% dien tfch da cd ban dd dja chfnh; 85,7 % dien tfch dat nong nghiep, 69,4 % dien tfch dat lam nghiep va tren 80 % dien tfch dat d da dupe cap giay churng nhan) viec thdng ke bang phuang phap khai bao hoac tdng hpp thong tin tur cac nganh da khPng con dupe ap dung; nhieu tfnh mien nui va trung du da sur dung cd hieu qua anh vien tham de hd trp cho dieu tra, thdng ke bien dpng dat dai, xay dung ban dd hien trang sur dung dat; Dac biet, trong 2 nam qua. nhieu dja phuang trien khai manh viec do ve ban dd dja chinh bang cPng nghe sd vdi dp chfnh xac cao va dien cua cac xa nay thudng tang manh (trung binh tang 20 den 30ha/xa). Chat lupng bao cao thdng ke, kiem ke dat dai d
cac cap ngay cang nang cao vdi viec phan tfch, danh gia sd lieu thdng ke ngay cang t;y' m% da lam ndi bat bure tranh tdng the ve thurc trang tinh hinh quan ly, sur dung dat hien nay, phan anh nhieu han che, yeu kem trong viec quan ly dat dai cua turng dja phuang va ca nude; gdp phan rat quan trpng trong viec xay dung, dieu chfnh chfnh sach phap luat dat dai, trien khai thurc hien cac bien phap de tang cudng, chan chfnh viec quan ly, sur dung dat dai trong nhtJng nam qua.
Ve cong tac dang ky dat dai Dang ky dat dai la tdng the cac cPng viec de ghi nhan quyen sur dung dat hpp phap cua nguPi sur dung dat ddi vdi mpt thura dat xac djnh vao hd so dja chfnh de phuc vu cho quan ly nha nude ve dat dai; ddng thdi cap giay churng nhan cho ngudi sur dung dat de bao hp quyen va Ipi fch hpp phap cua nguPi sur dung dat.
Vi vay, dang ky dat dai co vai tro quan trpng, trudc het bao dam cho Nha nude nim chic va quan ly chat
che viec chap hanh phap luat dat dai cua ngudi sur dung dat; ddng thdi bao dam cho ngudi siJ dung dat dupe thurc hien day du cac quyen va nghTa vu theo quy djnh ciJa phap luat; dang ky dat dai la cPng cu khong the thieu cho thj trudng bat dpng san phat trien minh bach.
Ljch siJ Viet Nam con ghi nhan viec dang ky dat dai da dupe thue hien tCr rat sdm (Qudc trieu hinh luat cija Nha Le d The ky thur XV da quy djnh cac quan lai co trach nhiem do dac va lap sd rupng dat de' quan ly va thu thue, nguPi dan co trach nhiem khai bao chfnh xac rupng dat do minh sd hQu vdi nha nude). Tuy nhien.
churng tfch Ijch sur ngay nay con luu giiJ dupe chf cPn he thdng dja ba thdi Gia Long (nam 1806) d mpt sd ndi thupc Bic bp va Trung bp va thdi Minh Mang d mpt sd nai thupc Nam bp. Dudi thdi Phap thupc. viec dang ky dat dai dupe Chfnh quyen Thurc dan - Phong kien chu trpng thue hien de phue vu cho viec thu thue dat.
Sau Cach mang Thang 8 nam Tai nguyen v a Moi traong | Ky 2-Thang 9/2010
1945, cong viec dang ky dat dai dupe chuyen giao sang Bp Tai chfnh, sau chuyen sang Bp NPng nghiep de tiep tuc thue hien. Tuy nhien, do hoan canh thdi chien, viec dang ky dat dai chf dupe thue hien cho mpt sd trudng hpp rai rac d cac dja phuang trong nhCfng nam dau hoa binh d mien Bic (nam 1954). Nhu^ng nam sau do, do viec thue hien cai each rupng dat, tiep den la qua trinh xay dung hpp tac xa nPng nghiep, hau het rupng dat da vao hop tac xa, nen ban dd va hd so dja chinh do che dp cu de lai da khong con phu hop thurc te va khong the siJ dung dupe nu'a.
Chf sau khi Hpi ddng Chfnh phu ban hanh Quyet djnh sd 201-CP ngay 1/7/1980 ve thdng nhat va tang cudng cong tac quan ly rupng dat trong ca nude, Thij tudng Chfnh phu ban hanh Chf thj 299-TTg ve do dac, phan hang va dang ky thdng ke rupng dat thi viec dang ky dat dai mdi dupe thurc hien trd lai d Viet Nam.
Song, do hoan canh dat nude vCra thoat khoi chien tranh, dang con nhieu kho khan, nen den nam 1986 (thdi die'm tdng ket Chf thj 299/TTg),
viec dang ky dat dai mdi thue hien dupe d 58% sd xa va khoang 33%
dien tfch tu nhien, trong do chij yeu la dat nong nghiep do cac hpp tac xa va tap doan san xuat dang ky; viec dang ky ddi vdi dat d da sd theo hinh thurc tu khai bao ma chua do ve dupe ban dd giai thura hoac co do ve ban dd nhung cPn do khoanh bao khu dan cu. Ket qua dang ky phan Idn mdi dUng lai d viec ke khai, xet duyet cua cap xa; viec xet duyet d cap huyen chua dupe coi trpng, thue hien chua day du va chua thue hien dupe viec cap giay churng nhan quyen sO dung dat theo quy djnh. Hd so dang ky dat dai lap chua day du va phan Idn chua dupe duyet d cac cap.
Sau Luat Dat dai nam 1988, vdi viec thue hien chu truang giao khoan rupng dat lau dai cho nong dan, nhat la tCr sau Luat Dat dai nam 1993, dat dai dupe xac djnh cP gia trj de giao djch, Nha nude chfnh thurc thue hien giao rupng dat dn djnh lau dai cho hp gia dinh, ca nhan; nguPi sur dung dat dupe chuyen quyen hoac the chap, gdp vdn bang quyen siJ dung dat. Do dd, viec dang ky dat dai, cap Giay
churng nhan quyen siJ dung dat da dupe chu trpng va dupe thue hien manh d cac dja phuang.
Oe viec dang ky dat dai, cap giay churng nhan quyen sur dung dat dupe thue hien thdng nhat trong ca nude, Tdng cue Quan ly rupng dat, Tdng cue Dja chfnh va nay la Tdng cue Quan ly dat dai da tham muu xay dung de ban hanh hoac trinh ca quan CO tham quyen ban hanh day du eae van ban quy djnh ve ddi tupng va dieu kien dang ky, cap giay churng nhan; trinh tu. thu tuc dang ky; ban dd dja chfnh, hd so dja chfnh va giay churng nhan quyen siJ dung dat.
Cung vdi qua trinh ddi mdi chfnh sach, phap luat dat dai qua cac thdi ky. cac quy djnh ve dang ky dat dai, cap giay churng nhan, lap va quan ly hd Sd dja chfnh thudng xuyen dupe ra seat, sura ddi, bd sung, hoan thien va den nay he thdng dang ky dat dai da cd nhCfng ddi mdi cd ban nhu:
Da xay dung dupe he thdng ca quan dang ky mang tfnh chuyen nghiep, phu hpp vdi mP hinh co quan dang ky cua cac nude the gidi, gdm 63 Van phPng Dang ky quyen sur
Tai nguyen v a Moi t r a o n g | Ky 2-Thang9/2010
dung dat true thupc SdTai nguyen va H^ gp^ja chCftJ^MdU^c calH^r^ van con han che nhu: Chua day du, Moi trudng va 554 Van phong dang V9 ^m <^^^ dSn ^n^^daf^ so, thieu thdng nhat va dac biet la khPng ky quyen sur dung dat true thupc b l o d i m 2 y ^ u c i u c h 0 y e u : v f l a l b l dupe cap nhat, chfnh ly bien dpng PhPng Tai nguyen va Moi truPng cap N^R rdUnh ph^pl^^cfia Vl^C feStog thuPng xuyen. Viec trien khai xay huyen. Day la mpt trong nhung npi M\Vh sSKGulii sSpt^Irt MnyM d t ; dung co sd dff lieu dja chfnh d cac dung ddi mdi quan trpng cua Luat vta OMr*g d p a% aS^ thti|ft ^ f t , dja phuang eon cham, phan mem Dat dai nam 2003, the hien su thay nhmh ChOng C^C M n g tin ein Mi\ dang ap dung khong thdng nhat, ddi ve quan diem, nhan thurc tur chP cfl xic dirsh quylr* V§ Jnglta VU i^a phan Idn mdi chf phuc vu cho viec in coi cPng viec dang ky dat la mpt npi n§\i(^ §&• d ^ g dS\ chi && hEKi t&i cac sd sach dja chfnh thay cho viet dung quan ly nha nude chf do cd 9iii^ g^n llln V§ d^t; tay ma chua dap urng dupe yeu cau quan hanh chinh thue hien, nay da M qu^ IhtTP liifn |$n Ib&ng xay dung, quan ly, chfnh ly bien dpng dupe xac djnh lai la hoat dpng djch 12/2009, Ca nifiSc d l do Vl p^n €6 he thdng thong tin dat dai, tai san vu cPng (phuc vu cho quan ly nha d|a Chfnh 23.165.000 hgi (dfff 70J% gin lien vdi dat; cac cd sd dQ lieu dja nude ve dat dai) va dupe chuyen giao elf fi M iif omft), trong d6 M yI'M chfnh da xay dung mPi chf dupe khai cho don vj su nghiep thue hien; do do \^ jchy vtTP Ml iMi fighifp khoiftf thac sur dung d mpt co quan ma chua da nhanh chong phat trien dupe lure 14,1128,000 ha; WMi VtJK> M t $ki xuat ket ndi giu'a cac co quan, cac cap co lupng chuyen mon kha dPng dao n6ng ngl»i^I>, M ^6 W Va kitu dSrt lien quan de phuc vu yeu cau tra curu, (khoang 7.600 ngudi) dang ngay cU nOng liliin kho^ftg 813f .000 hs. • khai thac thong tin dat dai.
cang dupe chuyen mon hda. Ug ^|p ggy ^j^^g ^^^^ ^^j y ^ _ Vj ^^y^ ^g t^uc hien muc tieu Da thdng nhat cap mpt loai giay dit nOng ngh(# iii^G 144298<000 '' xay dung mpt he thdng dang ky, churng nhan quyen siJ dung dat, g i % yOi di#n tich 7.636.000 ha (d^l thdng ke dat dai hien dai, bing cPng quyen sd hQu nha d va cac tai san 8$,T % 4^n ^(^); ^i i m nghl|p da ' nghe dien tur. ngang bang vdi cac khac gin lien vdi dat; do mpt he thdng cap 1213.000 gily V<3i di^n Ifdl nude trong khu vuc va tren the gidi ca quan dau mdi thurc hien la cac Van 6,841 JOO ha (dat 68,4 % dl^n tt}j chung ta cPn rat nhieu viec phai lam.
phong dang ky quyen sur dung dat, M ^ n & n g Un c i p 11146,00091% -• Mpt mat, phai xay dung, ban hanh he khic phuc dupe tinh trang thieu thdng v ^ dif n Mi 409-000 ha (dai 80,4 % thdng cac quy chuan ve ban dd dja nhat trong td churc thurc hien; hd so dja d!|r)fdi!|'; dat 6^ do lh| cap 3.448,000 chinh, hd so dja chfnh; mat khac, chfnh dupe xay dung, quan ly thdng glly V i dien Itch 79.920 ha (<|ft 71,7 ph^j cp mpt phan mem dang ky nhat d mpt he thdng Van phong dang % # r ) l d i ) ; d&'t Chuy&n diiftg dap . chuan muc dupe xay dung gin ket ky quyen sur dung dat, han che tinh 115,800 g i ^ V ^ dtgjifch 284.170 ha ydi qua trinh thue hien thu tuc dang trang quan ly phan tan, de that lac; tiet {S^t 39,8 % 4%n M), ky va dap urng dupe yeu thong tin dat kiem cho ngan sach do giam dupe sd £}|c bift Q6 9 t M , Ihlnh J)h$ dai; ddng thdi kien toan, nang cao lupng hd so nha, dat phai thiet lap d g6mTTtiiBI'nh,Hi/ngy§nJp-HiNpt ' nang luc va tien tdi xay dung he nhieu CO quan. (pj^am Vi hb H I Tay Cd), Birth Sinh, thdng Van phPng dang ky quyen sur
Thu tuc dang ky dat dai da dupe Oultig M0^ Kh^nh i-l&a, 8§1 Tm, dung dat mpt cap; tCrng budc hoan cai each theo ca che "mpt cura", dan Tiin 6iang va Wnh Imu ^ang Iriln thanh do ve, chfnh ly ban dd dja gian, thuan tien han cho ngudi sO khaixgjrdt&igh^Mrtgdifjgkj^hifn chfnh gin vdi dang ky dat dai, cap dung dat; hd so thu tuc dang ky da ^^ <i^ ^^ <^ sd h^ Mm islft ^6 giay churng nhan cho tCrng dja ban bd nhieu giay td khong can thiet, gay dia <5hr*lh ho^n difeh, hf M n g aiitg hanh chfnh. Dae biet, phai chan phien ha cho ngudi dan; trach nhiem W # n ^^tr<?ctr(ln m^ fMm my<J chfnh ngay viec cap nhat, chfnh ly cua tCrng co quan trong qua trinh giai ^'^" Ji^y^dUng hf i h % Um ^ ^^t bien dpng hd so dja chfnh gin vdi thu quyet thu tuc dupe quy djnh cu the. ^Si dtoln muc, ihao.quy «nh, thfl tuc dang ky bien dpng dat dai. coi phu hpp han; thdi gian thue hien thij ^M^ ^ ^ ^ ^ ^ ^^ ^^"S ^ ° ^ ' day la muc tieu va nhiem vu chu yeu tuc ngay cang rut ngin hon so vdi Tujr tihi&n, vife lap M sd ^ cua he thdng Van phPng dang ky trudc day. cWnh Um ftay b nhieu dfa phUdng quyen sur dung dat phai thue hien.B
Tdi nguyen vd Moi traong | Ky 2 - Thang 9/2010
