VE CAC BIEN PHAP TAC DONG CUA NGAN HANG NHA Nl/OC VIET NAM DOI VOl THI T R U O N G
TAI CHINH - TIEN TE TRONG T H 6 I GIAN Vl/A QUA
T rong giai doan hien nay, ndn kinh te cua chung ta ndi chung va hoat ddng ngan hang ndi rieng dang gap phai kha nhidu nhiing khd khan va thach thdc. Nhifng khd khan nay la he qua tat ydu cua rat nhidu nhdng nguyen nhan khae nhau, trong sd dd, theo chung tdi cd ca sy "ddng gdp" cua viec ap dyng d c bien phap quan ly hanh chfnh td phfa d c CO quan quan ly nha nudc dd'i vdi d c quan he kinh te' trong ndn kinh td thi trudng hien nay. Trong phln nay, chdng tdi xin dupc neu ra mpt so bien phip mang tinh hdnh ehinh ma Ngln hang Nha nudc Viet Nam (co quan quan ly nha nudc ve tidn te va hoat ddng ngln hang) da sd dung dd tic ddng ddn thi trudng tai chfnh - tidn te va hoat ddng ngan hang trong giai doan vda qua ma theo chung tdi la khdng thyc sy hieu qua, ndu khdng mud'n ndi la cd nhdng tie dpng tieu cyc ddn ITnh vyc ma d c bien phap dd dupc sd dung dd tie ddng.
Thd nhdt, bien phdp hgn che cho vay ddu tu chdng khodn
Chung ta ddu bidt, trong giai doan td cud'i nam 2006 den hdt quy I nam 2007, thi trudng chdng kholn Viet Nam da cd sy thang hoa hdt sdc In tupng: chi sd VNINDEX tang td hon 400 diem (thing 7/2006) len den 1170 diem (vao thing 3/2007). Mdt lupng tidn kha ldn (trong dd cd d tidn vay td d c td chdc tfn dung) da dupc dua vao thr trudng nay. Tuy nhien, td thing 4 nam 2007, thi trudng chdng khoan bit dau cd da'u hieu chdng lai va di xud'ng.
Nhlm myc dfch han chd rui ro trong hoat ddng cho vay diu tu chdng khoan, ngay 28/05/2007, Thd'ng dd'e Ngan hang Nha nudc
Thac sT Luat hpc, giang vien Hpc vien Ngan hang.
NguySn Thdi Hd*
Viet Nam da ban hanh Chi thi 03/2007/CT- NHNN ve kiem sodt quy mo, chd't luang tin
dung vd cho vay ddu tif, kinh doanh chifng khodn nhdm kiem sodt Igm phdt, thiic ddy tdng tnfdng kinh te'(diem a muc 1.3).Vao thdi diem van ban nay cd hieu lyc thi hanh, da cd mpt so d c td chdc tin dyng cd mdc cho vay chdng khoan vupt qua gidi han 3% tdng du np nhu yeu d u cua Ngan hang Nha nudc va ca quan nay yeu d u , tat d d c td chdc tfn dyng phai dua du no cho vay chdng kholn vd theo ty le neu tren trudc ngay 31/12/2007. De thyc hien yeu d u nay, d c td chdc tfn dyng, dac biet la d c td chdc tfn dyng nhd, cd tdng du np thap bit diu ngdng giai ngan d c hop ddng cho vay chdng khoan mdi va tidn hanh thu np d c hpp ddng da ddn ky tra np. Hlu qua la thi trudng chdng khoan thie'u tidn, tfnh thanh khoan cua chdng khoan giam sut va da suy giam keo dai lien tyc cho ddn thing 8/2007. Chi sd VNINDEX cdn dudi 900 didm. Tat nhien, sU suy giam cua thi trudng chdng khoan Viet Nam khdng chi phy thudc duy nha't vao Chi thi 03 ma ben canh dd cdn cd sy tie ddng cua mdt vai ye'u to khae, trong dd cd d yeu td tam ly cua d c nha diu tu khi thiy d c cO quan nha nudc sidt chat tfn dyng dd'i vdi chdng khoan, song thyc te thi sy han chd cho vay diu tu, kinh doanh chdng khoan cua Ngan hang Nha nudc cdng da cd nhdng
"ddng gdp" nhlt dinh vao sy suy giam nay.
Sd dT chung tdi cd nhan dinh nay la vi, ngay
trong giai doan nay, khi cd nhdng thdng tin
khdng chfnh thdc vd viec Ngln hang Nha
nudc se sda Chi thi 03 thi VNINDEX cd dau
hieu phyc hdi va da dat ddn md'c 1100 diem
vao thing 10 va sau dd tidp tyc da suy giam
khi Ngan hang Nha nudc chinh thdc tuyen
bd gid nguyen van ban nay.
VE CAC BIEN PHAP TAC DdNG CUA ...
Theo chung tdi, viec Ngan hang Nha nudc han chd d c td chdc tin dung cho vay diu tu, kinh doanh chdng kholn nhu tren la mdt bien phap khdng thyc sy hpp ly trong bdi canh dd vi nhdng ly do sau day:
Mpt Id, hoat ddng cho vay cua d c td chdc tfn dung, vd ban chit la hoat ddng kinh doanh cua mdt doanh nghiep. Ddi vdi van dd nay, Quy chd cho vay ban hanh kem theo Quyet dinh 1627/2001/QD-NHNN da cd sy didu chinh kha cu the: khong duac eho vay ddi vdi nhifng mue dich sif dung vdn vay bdt hop phdp, nhifng ddi tuang bi cam eho vay;
khdng duae eho vay khong eo bdo ddm bang tdi sdn ddi vai mpt sd ddi tuang phdp ludt eo quy dinh vd tong dif na eiia mot khdch hdng trong mpt thdi diem khong duac vuat qud 15% vdn tu ed ciia td chife tin dung eho vay'.
Ngoai nhung han chd tren day, td chdc tfn dung cd quyen ty chu trong viec cho vay va ty chiu trich nhiem ve viec cho vay dd (Dieu 5 Quy chd cho vay). Nhu vay, viec Ngan hang Nha nudc Viet Nam ban hanh Chi thi 03 han che cho vay dd'i vdi mdt muc dfch sd dung vd'n vay hpp phip (dlii tu, kinh doanh ehirng khoan) phai chang li mpt quy dinh dung din? Danh ring, viec cho vay diu tu chdng kholn tiem an nhieu rui ro, cd thd gay mat an toan he thd'ng, song vdi tu d c h la Ngan hang Trung uong cua mdt qudc gia, Ngan hang Nha nudc Viet Nam cd khdng thie'u nhung cdng cy cd thd kidm solt dupc mdc dp an toan cda hoat dpng ngan hang, vf du nhu cdng cy lai suit, cdng cu dy trd bit bupc, yeu d u ve trfch lap dy phdng rui ro tfn dung... ma khdng nhlt thidt phai sd dyng mdt bien phap hanh chfnh nhu ban hanh mpt con sd khd'ng che cdng nhlc va khd khan nhu trong Chi thi 03. Tren thyc te, Chi thi 03 da khdng phat huy dupc tie dyng cua minh nhu mong mud'n cua Ngan hang Nha nudc vi kha nhieu d c ngan hang thuang mai da
"lach" ty le 3% tdng du np bing d c h nang du np cho vay cua minh len de dam bao mdc
cho vay diu tu chdng khoan phu hpp vdi quy dinh. Dieu nay cd nghTa la, tdng sd tidn cho vay diu tu chdng kholn dudng nhu khdng ddi (mdc dp giam khdng dang ke) ma tdng du np trong ndn kinh te lai tang len va thyc td la tang trudng tfn dung nam 2007 dat mdc khi cao (55%)^ Didu nay cho thiy, "bong bdng tfn dyng" khdng phai chi nim trong ITnh vyc cho vay diu tu, kinh doanh chdng kholn ma la dd'i vdi d ndn kinh te. Day thyc sy la mpt han che cua viec khdng che du np cho vay diu tu chdng khoan cua Ngln hang Nha nudc Viet Nam. Cd le, cung vi sy han che nay nen hlu he't d c nudc tren thd gidi cd sy tdn tai cua thi trudng chdng khoan (ke d nhifng thi trudng cd hang tram nam tudi cung nhu nhiing thi trudng mdi xult hien), khdng cd qud'e gia nao cd quy dinh tuong ty nhu Viet Nam, ngoai trd An D d \
Hai Id, ve thai diem ban hdnh vdn bdn.
Gia sd ring, Chi thi 03 11 mpt van ban hpp ly va cln thidt vl dd dd la mpt bien phap phai thyc hien cua Ngan hang Nha nudc Viet Nam trong viec chin chinh hoat dpng cho vay ddi vdi dau tu, kinh doanh chimg khoan thi chung tdi cho ring thdi didm ban hanh van ban nay cung khdng thyc sy hpp ly.
Trudc thdi diem ban hanh van ban nay, thi trudng chdng kholn Viet Nam da cd khoang thdi gian kha dai tang trudng manh va d c phuang tien thdng tin dai chung cung nhu d c CO quan nha nudc cd thlm quyen ludn d n h bio ve viec tang "ndng" cda thi trudng nay. Sy tang "ndng" dd chic chin cd sy ddng gdp kha nhidu td ngudn vd'n cua d c td chdc tfn dyng. Ndu thyc sy Chi thi 03 la cln thiet thi tai sao lai khdng dupc ban hanh vao thdi gian nay (khi du np tin dyng dd'i vdi diu tu chdng kholn chua thyc sy cao tdi mdc Ngan hang Nha nudc phai lo ling) de vda kidm che dupc sy tang ndng cua thi trudng chdng khoan vda ngan chan dupc d c ngudn vdn tin dyng dd vao chdng khoan? Va neu
' V6 cac van de nay xin xem them cac dieu 9. 12, 18, 19 va 20 Quy che' cho vay ban hanh kem theo Quyet dinh 1627/2001/QD-NHNN ngay 31/12/2001 ciia Thd'ng d6'c Ngan hang Nha niroc.
' Nguon: Ngan hang Nha nudc Viet Nam.
^ An D6 cung ap dung quy djnh han che cho vay dau tir kinh doanh chumg khoan nhir Viet Nam nhimg ty le ap dung ciia qudc gia nay la 5% tdng dir no.
7fA NUOC VA PHAP LUAT SO 10/200
ngan chan dupc d c ngudn vdn tfn dung dd vao chiing khoan mdt d c h thai qua nhu da xay ra thi chic chin se ft cd ngan hang phai tim mpi d c h tang tdng du np cua minh len de dam bao du np cho vay dau tu chdng khoan khdng vupt qua 3% tdng du np nhu sau khi Chi thi 03 cd hieu lyc thi hanh. Khdng nhung khdng dupc ban hanh vao thdi diem d n thiet, Chi thi 03 lai dupc dua ra vao luc thi trudng dang cd nhdng dau hieu suy giam xa thyc sy cln cd nhung tac ddng tich cyc. Van ban nay nhu mpt gipt nudc cudi cung, danh manh vao tam ly d c nha diu tu va qua dd gian tie'p day thi trudng thyc sy di vao chu ky sut giam manh! Ro rang, thdi didm ban hanh van ban nay la khdng hpp ly trong bdi d n h luc bay gid da "gdp phln" dly chiing klioan di xud'ng va bupc d c td chdc tin dung phai tidn hanh khlc phue hlu qua cua nhifng viec lam kliong trii luat cua minh - cho vay dau tu, kinh doanh chdng khoan!
Thd hai, nhdm muc dich kiem sodt chdt che tien te, hgn che Igm phdt, ngdy 13/02/2008 Ngdn hdng Nhd nudc Viet Nam dd ban hdnh Quyet dinh sd 346/2008/QD- NHNN ve viec bdt bupc 41 td chdc tin dung mua 20.300 ty VND tin phieu bdt bupc vdi ky han 364 ngay va mdc lai suit la 7,8%
nam; thdi diem mua tfn phieu bit bupc la ngay 17/03/2008. Cung theo quy dinh cua van ban nay thi lupng tin phieu nay se khong the dung vao d c giao dich tai d p vdn tai Ngan hang Nha nudc. Thyc ra, day khdng phai 11 mpt bien phap quan ly hanh chfnh cua Ngan hang Nha nudc Viet Nam ma la mdt nghiep vy ca ban cua Ngan hang Trung uong nhlm hut tidn td luu thdng vd khi ndn kinh te cd dau hieu "thda tidn". Tuy nhien.
chung tdi vin xem xet sy tac ddng nay d dly vi ndi dung cua van ban van the hien kha ro net 'finh hdnh ehinir trong dd va cung vi nhiing anh hudng cua nd ddn he thdng d c td chdc tfn dyng d Viet Nam.
Vdn de ddu tien Id ldi sud't trd eho fin phie'u hdt bude; theo quy dinh tai Quye't dinh 346/2008/QD-NHNN thi mdc' lai suit tra cho tfn phidu bit bupc la 7,8%/nam. Vao thdi diem nay, lai suit ca ban cua ddng Viet
Nam da dupc nang td 8,25%/nam len 8.759r/nam; mdc lai suit huy dpng 12 thing cua d c td chdc tfn dung giai doan nay dao dpng quanh mdc 9 de'n 10%/nam. Vdi thyc te nay. d c td chdc tfn dung se bi thua Id nang khi mua tfn phidu bit bupc cua Ngan hang Nha nudc, ke ca khi lai suit thi trudng chua cao nhu hien nay (xung quanh mdc 18 den 19%/nam cho nhdng khoan huy ddng 12 thang tra lai sau"*). Nhu vay. viec mua tfn phidu bit bupc vdi mpt sd tien tuang dd'i ldn' nhu ap dat cua Quyet dinh 346/2008/QD- NHNN da lam anh hudng kha nhieu de'n ket qua kinh doanh cua d c td chdc tfn dyng. Cd
\'e nhu, Ngan hang Nha nudc da khdng thyc sy cdng bing khi ap dat mdt mdc lai sua't thap han kha nhieu so vdi lai suit thyc te ma thi trudng dang ap dung. Danh ring, viec yeu clu mua tin phidu bit bupc cua Ngln hang Nha nudc Viet Nam la rat d n thidt nhlm thyc hien chfnh sach tien te qudc gia, song viec ap dung mpt mdc lai suit qua tha'p nhu tren la khdng thyc sy hpp ly va chfnh dieu nay da ft nhidu gay ra nhung kho khan nhat dinh cho he thd'ng cac td chuc tfn dung ndi chung \a cho d c ngan hang thuang mai trong dien phai mua tin phieu bit bupc ndi rieng.
Vdn de thd hai Id tluri hgn thife hien yeu edu mua tin phieii hdt hitpe; van ban veu cau mua tin phieu bit bupc dupc ban hanh vao ngay 13/02/2008 \a thai diem phai thyc hien viec mua dupc an dinh vao ngay 17/03/2008.
Nhu vay, d c ngan hang phai mua tfn phieu bit bupc cd khoang thdi gian 1 thing de huy dpng mpt lupng tien binh quan gan 500 tv VND (tat nhien, mdi ngan hang tuy thuoc vao quy md se phai mua \oi khdi lupng khlc nhau) mdt nhiem vu khdng he dan gian.
Tren thyc te, dd cd tien mua tfn phidu bit
'' Mi'rc lai suat nay dirpc cac ngan hanc thuong mai ap dung tu ngay 11/6/2008.
' Trong so 41 td chuc tin dung thi gid tri mua tin phieu ciia 03 \vi\n hang thuang mai Nha iiirdc 'Ngan hang ndng iighicp \a phat trie'n nong thdn khdng phiii mua) chiem A-X.V,. lYong khdi cac ngan hang thiroiig mai c6 phan thi ngan hang ACB phai mua nhieu nhai (1.500 ty ddng).
VE CAC BIEN PHAP TAC DONG CUA ...
bupc cua Ngan hang Nha nudc, d c ngan hang thuong mai, dac biet la d c ngan hang thuang mai cd phan, chinh thuc bude vao cupc chay dua lai suat'': lai suit huy dpng dupc d c ngan hang thuang mai lien tuc dly len cao va dinh diem la ngay 26/2/2008.
Ngan hang thuang mai c6 phln ky thuang Viet Nam ap dung mdc lai suat 14,2%/nam (ddi vdi khu \yc mien Nam) va 13,8%/nam (ddi vdi mien Trung va mien Bac) cho tit ca d c ky han td 1 de'n 12 thing; Ngan hang thuang mai cd phln Ddng Nam A (Seabank) sang ngay 27/02/2008 da ap dung mdc lai suit huy dpng la 14,4%/nam cho tat d d c ky han. Ben canh dd, lai suit qua dem tren thi trudng lien ngan hang cung dupc day len nhanh chdng va cd luc da len de'n mdc khdng tudng: 43%/nam vao ngay 19/02/2008 (tham chf vdi mdc lai suit qua dem cao nhu tren^
nhung de \ay dupc vdn cua ngan hang khlc ciing khdng phai la mpt dieu dd dang). Cd the thay, nhung mdc lai suit nay la qua cao khi mdc lai suit ca ban do Ngan hang Nha nudc Viet Nam cdng bd vao thdi die'm nay chi la 8,75%/nam. Sy tang inanh vi lai suit tren thi trudng huy dpng vdu va thi trudng lien ngan hang da phan nao cho chung ta thay sy cang thing \e ngudn vdn tai d c td chdc tfn dung ma dac biet la tai d c ngan hang thuang mai cd phan nhd, cd thdi gian hoat dpng chua lau. Sy thieu hut tien ddng tai d c td chdc tin ditng giai doan nay la he qua tit yeu cua tang trudng tfn dung qua ndng trong nam 2007 (khi ma d c ngan hang thuong mai, dac biet la d c ngan hang thuang mai cd phln nho, sd dung mpi ngudn lyc ma minh cd the huy dpng dupc, tham chf la ca tien vay dupc td d c td chdc tfn dung khlc de cap tfn dyng cho khach hang) va cua viec phai mua mpt khd'i lupng ldn tfn phieu bit bupc do Ngan hang Nha nudc quy dinh.
Nhung yeu td nay da tao ra nhung anh hudng
'' Thuc ra. cupc chay dua lai suat ciia cac ngan hang thuong mai cd phan da bat dau tir cudi nam 2007, khi da cd nhung thong tin khong chmh thirc \e viec >eu cftu nuia tin phieu bat bupc. Tuy nhien. cupc dua niiy thuc sir ndng sau khi cd van ban chi'nh thirc ciia Ngan hang Nha nudc ve \an de nay.
khong nho ddi \di he thd'ng d c td chdc tin dyng d Viet Nam, mac du nhdng thdng tin chfnh thuc dupc phit di tu ca quan quan iv nha nudc ve tien te va hoat ddng ngan hang la: "he thdng ec'ic td ehife tin dimg vdn dang van hdnh binh thifdng, ddm bdo duae tinh thanh khodn ".
Ngoai ly do neu tren, theo chung tdi viec Ngan hang Nha nudc Ip dat mdt mdc lai suit trln nhu tren con khdng hpp ly vi nhung ly do sau day:
Mpt Id, ban chit cua viec huy dpng tien gui ciia td chuc tfn dung la quan he vay tai san (mpt quan he thupc ITnh vyc dan sy - kinh te) loai quan he ma sy thda thuan giua d c ben dupc coi la nin. tang. Mac du, sy thda thuan cua d c ben phai nim trong gidi han phap luat ma phap luat cho phep song gidi han ndi de'n d day chfnh la mdc ldi sud't ea hdn 8,75%/ndm (ndn tang dd xlc dinh lai suit huy dpng \'a lai suit cho vay) va quy dinh cua Bp luat Dan sy 2005: ''Ldi sud't cho vay do cde ben thda thudn, nhifng khong difpe vifr/t qud J 507c eiia ldi sudt ea bdn do Ngdn hdng Nhd luide cdng bd drn vifi logi eho vay tifcfng ifng' (Dieu 476), do dd neu hieu theo nhdng quy dinh nay thi ro rang gidi han trln lai suit huy ddng 12%/nam la khdng hpp phap, d c ben dupc phep thda thuan muc lai suit tdi da 118,75*150^ 13,125%.
Hai Id, cd the hieu quy dinh ve trln lai suat huy dpng trong Cdng dien .so 02 cua Thd'ng ddc Ngan hang Nha nudc nhu 11 mdt bien phap mang tfnh hanh chfnh (bit bupc) ddi vdi d c td chdc tin dung khi xay dung mdc lai suit huy dpng. Sy dieu chinh nay se khd cd thd mang lai hieu qua nhu mong mudn \i thyc tidn nen kinh te Viet Nam da chdng minh, nhdng phuong phap didu chinh khdng phu hpp vdi ban chat cua quan he dupc dieu chinh (ma cu the la su dung phuang phap menh lenh hanh chfnh de didu chinh d c quan he mang tfnh kinh te) se khdng phat huy dupc hieu qua ma doi luc cdn cd the mang lai nhung hau qua khdng mong mudn: khdng nhung khdng the tao nhdng dieu kien thuan lpi dd quan he dd phat trien ma cdn cd the kim ham sy phat trie'n cua quan he dd.
NHA NUdc VA PHAP LUAT Sd 10/200
Mdt bien phap quan ly khlc, cd tic ddng khdng nho de'n hoat ddng cua he thd'ng d c td chdc tin dyng dupc Ngln hang Nha nudc ap dung trong thdi gian vda qua ma theo chung tdi, cung nen dupc dd cap ddn d day la
viec kiem soat ty gia gida tien dong Viet Nam (VND) va do la My (USD).Trong khoang vai nam trd lai day, ty gia giua USD va VND ludn dupc giu d mdc kha dn dinh, khoang tren dudi 16.000 VND/1 USD. Didu nay cho thay sy dn dinh vd kinh td vl hieu qua trong hoat ddng quan ly ngoai hdi cda Ngln hang Nha nudc Viet Nam. Tuy nhien, bude vao nhifng thing diu nam 2008, khi ndn kinh td Hoa Ky bpc Id nhdng dau hieu bat dn, USD mat gia manh so vdi d c ddng tidn khae tren the gidi thi ty gil gida USD va VND cung cd nhdng bie'n ddng nha't dinh: Gil USD giam manh tren thi trudng ty do trong khi ty gia do Ngan hang Nha nudc cdng bd khdng cd nhidu thay ddi.
Song, quan trpng hon la d c ngan hang khdng mua vao USD vdi ly do la dang thda ngoai te. Trong giai doan nay, cd nhirng luc 1 USD chi cdn ddi dupc 15.300VND. Sy bidn ddng ty gil nay da lam anh hudng nghiem trpng ddn d c doanh nghiep xult khau cua Viet Nam khi ddng tidn thanh toan la USD. Tuy nhien, giai doan nay didn ra khong lau va USD lai tidp tuc dao dpng xung quanh ngudng 16000 nhu trudc day. De'n cud'i thing 5/2008, ty gil gida USD va VND tren thi trudng ty do cd sy bie'n ddng manh:
luc cao nha't, 1 (JSD ddi dupe 18.500 VND song ty gil do Ngan hang Nha nudc cong bd vin d mdc khoang tren 16000 VND/IUSD.
Hien tupng USD tren thi trudng ty do tang gia dupc d c co quan nha nudc cd tham quydn cho ring dd la do tic ddng cda tam ly va hoat ddng diu co USD. Xult phit td nhan dinh nly nen Ngln hang Nha nudc Viet Nam chinh thdc can thiep dd dn dinh ty gia. Thidt nghT, sy can thiep cda Ngln hang Nha nudc vao thdi diem nay la eye ky hpp ly vi sy bie'n ddng bat thudng cda USD se cd nhdng anh hudng khdng td't de'n hoat ddng san xuat kinh doanh cda d c doanh nghiep va ddi sd'ng cda nhan dan trong xa hdi. Tuy nhien, phuang
thdc ma Ngan hang Nha nudc da sd dyng de
tic ddng ddn ITnh vyc nay theo chdng tdi la
khdng thyc sy hieu qua. Cy thd, de tic ddng
ddn ty gil gida USD va VND, Thd'ng dd'e
Ngln hang Nha nudc Viet Nam cd cdng van
yeu clu chan chinh hoat dpng thu ddi ngoai
te tren thi trudng ty do. Cdng van nay vien
din d c quy dinh tai Quy chd hoat ddng cua
ban thu ddi ngoai te ban hanh kem theo
Quydt dinh sd 1216/2003/QD-NHNN ngay
9-10-2003 cda Thd'ng ddc Ngan hang Nha
nudc (sau day gpi tit la Quy chd 1216), theo
dd d c bin thu ddi ngoai te chi dupc mua
ngoai te tidn mat cda cl nhin, khdng dupc
bin ngoai te tidn mat cho d nhan ma phai
bin toan bd sd ngoai te ddi dupc cho td chdc
tin dyng dy nhiem theo quy dinh. Hanh vi vi
pham se bi xd ly theo quy dinh cua phip
luat, tham chi cd thd bi thu hdi giay phep
hoat ddng. Yeu d u tren cua Thd'ng ddc
Ngan hang Nhi nudc la hoan toan phu hop
vdi d c quy dinh cda phip luat vd quan ly
ngoai hdi hien hanh. Tuy nhien, that khd ly
giai khi Quy chd 1216 dupe ban hanh td nam
2003, nhung trudc khi cd Cdng van cua
Thd'ng ddc chan chinh viec thu ddi ngoai te
ngay 06/06/2008 thi viec mua ban ngoai te
tren thi trudng ty do vin didn ra mdt d c h het
sdc cdng khai va Ngan hang Nha nudc
khdng he cd bat cd mdt bien phap xd ly nao
ml dudng nhu viec mua ban nay la hpp
phip? Va hien nay, sau khi cd sy bidn ddng
manh vd ty gia thi viec d c ban thu ddi ngoai
te ban ngoai te cho d nhin (va thlm chi la
ca doanh nghiep) thi bj coi la bat hpp phap
vl se bi xu ly? Tai sao cdng la mpt hanh vi
(trii luat), nhung trudc thdi diem cd yeu clu
cy thd cua Tho'ng ddc vd viec chan chinh thi
khdng ai quan tam cdn hien nay (sau khi cd
yeu clu cua Thd'ng ddc) thi hanh vi dd lai bi
kidm soat cyc ky chat che? Chi cd the giai
thfch vd hien tupng nay la: khi ty gia dn
dinh, d c ca quan quan ly nha nudc cung
khdng quan tam llm de'n viec hoat ddng cua
d c ban thu ddi ngoai te xem hp lam cd hpp
phip hay khdng, nhung khi ty gia cd su bidn
ddng manh, ma tie nhin lai chfnh la d c ban
thu ddi ngoai te tu do thi Ngan hang Nha
m$WE CAC BIEN PHAP TAC DdNG CUA...
nuac tha'y ring cln phai kiem soat va mdt van ban da dupc ban hanh tu kha lau (nhung ft dupc ap dung) lai dupc mang ra de thyc hien. Muc dich cua Ngan hang Nha nudc khi dua van ban nay ra ap dyng theo chung tdi la khdng chip nhan ty gil thu ddi ngoai te (cy the la USD) ma thi trudng ty do dang Ip dung vl bupc d c giao dich ngoai te phai thyc hien theo ty gia do ca quan nay cdng bd. Kdt qua cua viec chan chinh hoat dpng thu ddi ngoai te tren thi trudng ty do la hlu het d c diem thu ddi ngoai te tam ddng ca viec mua va bin ngoai te (dac biet la USD) vi ban ngoai te cho khach thi bi coi la vi pham ma mua de rdi ban lai cho d c td chdc tfn dung thi mdc hoa hdng dupc hudng chlng ding la bao^ Nhu vay, nhung ngudi cd nhu clu su dyng ngoai te la USD (vf du, di cdng tie nudc ngoai, di du lich...) se khdng the mua dupc ngoai te tren thi trudng ty do. Tuy nhien, vd ly thuydt, hp cd thd den ngan hang de thyc hien viec mua ban nay song, tren thyc te d c ngan hang cung khdng ban ngoai te cho c l nhan trong giai doan nay*" va tham chf d d c doanh nghiep kinh doanh xuat nhap khIu cung khdng the mua dupc USD tu d c ngan hang hoac ndu cd mua dupc thi cung khong phai vdi ty gia ma ngan hang dd niem yet ma thudng la vdi mpt ty gia cao han kha nhieu - mac du bien dp giao dich ty gil la cdng trd 1% .so vdi ty gia do Ngan hang Nha nudc cdng bd"'. Ca biet, cd nhdng ngan hang cdn cd van ban tuyen bd ngdng ban USD cho khach hang'". Day thyc sy la cic hanh \ i da khdng thyc hien dung cac yeu clu cua Ngan hang Nha nudc trong hoat dpng quan ly ngoai hdi - tdc la d c hanh vi vi pham phip luat. Tuy nhien, nhdng \'i pham nay se dupc ai xd ly va xd ly nhu the
Dai ly thu ddi ngoai te chi hudng hoa hdng 0,05% lupng ngoai te ndp vao ngan hang.
"Ngudn:Imp://\'« WW .iJK-saigoiiUmcs.vn, HdiuL'/iaichmil /I ICI III',Vi 120/; http://www.the.saigontimes.vn/Home/
kinhdoanh/xuatnhapkhau/6078/.
Ngudn: http://www.vnexpress.net/GL/Kinh-doanh/
2008/06/3BA03340/.
'" Vietcombank chi'nh thirc cd van ban do Tdng Giam il(K ky. thong bao khong ban USD cho khach hang ke tir ngay 27/05/2008.
nao? Rd rang, day khong phai la mpt cau hdi dd dang tim dupc ldi giai dap thda ding trong giai doan hien nay. Phai chang, tit d nhung da'u hieu tren day dang cho chung ta tha'y mdt bdc tranh trong dd md ta d c ngan hang (va thyc sy dd chinh la ndn kinh te cua chung ta) dang thie'u USD? Cd ve nhu nhan dinh nay rlt cd sue thuyet phyc khi nhin vao d n can thuong mai cua Viet Nam qua 5 thing dau nam 2008 la tham hut 14,4 ty USD va chi so CPI trong thing 5 vin tiep tuc tang cao so vdi thing 4. Tuy nhien, d mdt khfa canh khlc, trong mpt thong bao chfnh thdc dupc phat di tu ca quan quan ly vd van dd nay lai phu nhan hoan toan nhan dinh tren khi cho ring, dy tru ngoai te cua chung ta vin dam bao va ca quan nay du sdc can thiep dd giir gil tidn VND va dap img du nhu d u USD cho ndn kinh te. Mac du la mdt thdng bao chfnh thdc song dudng nhu vin chua du sue thuye't phyc dd'i vdi nen kinh te la chung ta vin cd du USD de phiic vu d c nhu clu (neu du thi tai sao d c ngan hang lai khdng cho vay, khdng ban ngoai te khi khach hang cd nhu clu hpp phap?). Cung chinh vi ly do dd nen ngay 05/06/2008, Thu tudng Chfnh phu chfnh thdc cong bd "se ehi dgo cong hd rpng rdi mife dif trif ngogi tc eiia Viet Nam thifdng xuyen vd eii thr?'" nham "cimg ed long tin ciia ddn ehirng "".
Nhu vay, sy tie dpng cua Ngan hang Nha nudc vao chfnh sich ty gia nhlm binh dn ty gia gida tien ddng Viet Nam va dd la My mdi chi dat dupc hieu qua vi mat hinh thdc - binh dn dupc d khfa canh lam cho thi trudng ty do hdu nhu khdng cdn giao dich, vi thyc td \'ln cd nhung giao dich nglm (dupc gidi kinh doanh ngoai te tren thj trudng ty do gpi la giao dich ndi bp) vdi mdc tren
18000VND/1USD ma Ngan hang Nha nudc Viet Nam khd cd thd kiem soat dupc'' - chu
(Xem tiep trang 61)
'' Ngudn: http://www.thesaigontimes.vn/
Home/taichinh/tiente/6366A
'' Day la ket qua dieu tra thuc tc ciia tac gia tai cac ban thu ddi ngoai te d Thii do Ma Npi vao ngay 10 \a
11 thang 6 nam 2008.
mTHU TUC GIAI OUYET TRANH CHAP...
Bude 3: Giai quyd't tai Toa Lao ddng (\'e vin de thu tuc cd lien quan de'n quyd't dinh trpng tai. Ndu Toa Lao ddng tuydn quyd't dinh trpng tai la \ o hieu thi d c bdn cd quyen ydu clu Toa an giai quyd't lai npi dung vu tranh chip hoac tap the lao ddng cd quydn dinh cdng).
Trong quy trinh nay trpng tai tai Uy ban ve Tranh chip lao ddng va dinh cdng la bit bupc. Cic vy tranh chip lao dpng tap thd \d lpi fch xay ra tai d c doanh nghidp khdng dupc dinh cong theo danh rnyc do Nha nudc quy dinh thi cung Ip dung mdt trong hai phuang In kd trdn nhun'^ tap the lao dpng khdng cd quydn dinh ccng bit kd lya chpn phuang In giai quydt nao.
Uu diem ndi bat cua d c mo hinh (quy trinh) giai quye't tranh chip dupc dd xult nay khlc phyc dupc nhdng han che' trong d c quy
trinh giai quye't tranh chip lao dpng da neu tai muc 1. Cu the la:
- Don gian hoa thu tuc giai quyd't;
- Dim bio td'i da quydn ty dinh doat cua hai ben tranh chap:
- Tie't kiem \'e kinh phf va thdi gian cho tat d d c bdn cd lidn quan;
- Dam bao sd dung d c phuang thdc giai quye't tranh chip lao ddng dung vdi ban chit cua chung;
- Phat huy dupc tic dung cua ca che ba bdn trong vide giai quyd't tranh cha'p lao ddng vdi hinh thdc "ba ben cung quydt dinh" - hinh thdc hoat ddng cao nhlt cua co che' nay se dupc uu tidn sd dung;
- Loai bd dupc hidn tupng "hanh chfnh hoa" thu tuc giai quyd't tranh chip lao dpng;
- Khong cho phep dinh cdng phat sinh td tranh chap lao dpng tap the ve quyen.
(Tiep theo trang 49 - Ve cdc bien phdp...)
chua thyc sy giai quyd't dupc tan gdc bit dn nay khi trdn thyc te, nhung giao dich dupc thyc hien vin thudng xuydn vupt qua bidn dp cpng trd 1% ma co quan nay ydu clu ap diing. Dieu nay cho thiy, bidn phap ma Ngan hang Nha nudc Viet Nam ap dung de dieu hanh chinh sIch ty gia nhu dang Ip dung khdng phai la mdt bien phap cd tfnh hieu qua cao. Thid't nghT, nd'u Ngan hang Nha nudc Viet Nam vin dam bao dupc dy trd ngoai te dil dung cho nen kinh te (nhu thPng bao cua CO quan nay) thi de binh dn ty gia, chi cln ban ngoai td ra la da cd thd ddng thdi thyc hien dupc d hai myc dich ma chung ta dang hudng tdi: hut tien ddng tu luu thdng ve \a chdng dupc boat dpng diu ca tang gia USD?
Trdn day la mdt sd nhdng bien phip dupc Ngan hang Nha nudc Viet Nam ap dirng de dieu hanh, quan ly boat dpng ngan hang cua d c td chdc tfn dyng (dupc dd cap
dd'n d day chi la d c ngan hang thuang mai) trong giai doan khd khan hien nay ma chung tdi cho ring rlt khd khdng the phat huy dupc hidu qua de dat de'n d i dfch ma Ngan hang Nha nudc Viet Nam dang mong mud'n. Theo chung tdi, sy khdng hieu qua nay bit ngudn tu tfnh chat cua cac bien phap dupc ap dung:
la nhdng bidn phip hanh chfnh (hoac mang tfnh chat cua d c bidn phip hanh chfnh la menh lenh - phijc tung), nhung lai dung de didu chinh d c quan he vd kinh te. Di dat dupc myc dfch dn dinh kinh td vT mP, tao sy an toan cho he thd'ng d c td chdc tfn dyng \a moi trudng kinh doanh lanh manh trong boat ddng ngan hang, sy tic dpng td phfa Ngan hang Nha nudc khdng chi don gian la d c bidn phap hanh chfnh, vi nen kinh te' cua chung ta khdng con la ndn kinh td' tap trung bao d p ma da thyc sy mang dang dip cua mdt ndn kinh te' thi trudng sau han 20 nam
\'an ddng theo co che nay.
