ANG KASAWIAN NG ISANG INTSIK

II I D ," tugon ni Padre Sibyla

Kabanata 16 ANG KASAWIAN NG ISANG INTSIK

SI Quiroga, isang negosyanteng Intsik na naghahangad magkaroon ng MI ado ang mga Intsik, ay naghandog ng isang hapunan sa araw na iyon 11 >ado sa kanyang tahanan sa Escolta. Maliwanag at napapalamutian ang in(j. maluwang na bulwagan. Maraming alak at masasarap na mga handang gin. Dinaluhan ito ng mga tanyag na panauhin gaya ng mga kilalang • ini'.alakal, mga prayle, mga militar, mga kawani ng pamahalaan at ang nr. mga sulci niya sa negosyo. Mayroon siyang mga tapat at masisipag i | i lauhan. Marami siyang kaibigan na may matataas na tungkulin dahil 1111 ■ s i yang

magregalo, magpautang at magpakumbaba. Ang mga palamuti i na bahay ay galing pa sa Vienna, Canton at Hongkong. Masaya ang buong paligid dahil sa masasayang tawanan, kuwentuhan at i n iiirinig na iba't ibang papuri ng mga taong naroroon. Maririnig ang ng mga botelyang champagne at bungguan ng mga kopita. Panay ang ~ ~ o tohnkn na humahalo sa amoy ng bahay-Intsik na tila

,, usok ng mga tabako na k.ilialong apyan. ilubong ang mga

m USOK. u6 no .„mit Mandarin si Quiroga habang .I,

li;llong

apyan. ^^^^WNGATAKALna nag-uusap

1LIBIISTERISMO . siyang bumubuhay sa atin. Ang

U

hindi ito angbuhay

^ZXZt

^ngU^^ ng is.p. Ang

inya-tanyang ^ima at

sakit-uiinagdag pa ng abogado, "Kung ang lahat sana ay nag-iisip ng tulad it... hindi ko iisiping... kahabag-habag na binata... kaawa-awang Padre iciiiino!"

TALASALITAAN Hanapin ang singkahulugan ng mga salita

1.

mabistayan

2.

dinadahas

GAWAIN

link it madilim ang mukha ni Ginoong Pasta at ikinukubling may nalalaman mi pakay ni Isagani?

Ano ang tunay na damdamin ni Ginoong Pasta sa inilapit na usapin ni Isagani?

' i n'lagumpay ba si Ginoong Pasta na lituhin si Isagani? Pangatwiranan. Ano'ng masasabi ninyo sa mga ideolohiya ni Isagani? Ano naman ang masasabi ninyo sa pananaw o pagtingin ni Ginoong Pasta NIImga ideolohiyang umiiral tulad ng kabataang si Isagani?

3balag S.sapantaha

52

I II Mil ISTERISMO 69

H • pulseras ay binili ni Quiroga kay Simoun sa halagang apat na libo II i i i-galo sa asawang Indiana na mukha namang Intsik. Ngunit sa halip

linibigay niya ito sa isang babaing may kaugnayan sa isang taong I iipangyarihan na kailangan ng mga Intsik para umunlad ang kanilang jjiyo. Walang nagawa si Quiroga nang kunin ng babae ang pulseras. Sinabi ni Quiroga na babawasan ng dalawang libo ang siyam na libong kukautang kay Simoun at siya na rin ang maniningil sa iba pang pautang kung mangungutang pa ay si Simoun na ang ituturo para utangan. Tila uliinga

naman ng maluwag ang Intsik.

Ipinagtapat ni Simoun na kakailanganin ang bodega ng Intsik para sa liynng mga bala at baril. Bagama't nabigla ang Intsik ay hindi niya ang halagang nagugof innggihan si Simoun dahil sa maraming utang na loob sa mag-aalahas.

'Huwag kayong mabahala dahil pananagutan ko ito. Ilang araw lang fean at ipalalagay ko na ito sa iba't ibang mga bahay. Sa oras na mangyari H pagsisiyasat ay maraming maibibilanggo at ipatatapon. Malaki ang kikitain in sa paglalakad ng mga kaso nila para sila mapakawalan." Nag-aalinlangan pa rin si Quiroga sapagkat takot siya sa pagtatago ng mas. Sa katunayan ang kanyang rebolber ay walang bala. "Kung hindi kayo papayag ay maaari naman akong lumapit sa iba. Ngunit ikailanganin ko ang siyam na libong piso para bayaran ang mga taong lalapitan upang sila'y magpikit-mata."

Napilitan na ring sumang-ayon si Quiroga sa lahat ng ibig mangyari ni linoun. Nagbalik ang dalawa sa sala at dinatnan nila ang mga taong masiglang ig-uusap na tila tinamaan na ng espiritu ng alak. May isang grupo na nag-usap kabilang ang ilang kawani, mga ginang at si Don Custodio tungkol sa -ngpapadala ng komisyon sa India na mag-aaral ng paggawa ng sapatos para magkandatuto sa gagawp mga kawal. Isang koronel, dalawang opisyal at ang pamangkin ng Kapitan leneral ang kasapi sa binuong komisyon.

"May sapat bang kakayahan ang binuong komisyon?"

gad dumaing ang Intsik ka "Nasabi ko na ngang ang dapat papuntahin doon ay isang kawal, isang

iMmoun na bagsak ang kanyalbilyan at isang magsasapatos."

S

°^h

K • "Ano't kailangan pang pag-aralan ang sapatos ng mga Indiyo? Maaari EL FILIBUSTER

tungkol sa pagtaas ng buwis at may ilang tumututol sa kompetisyong jig mga Intsik sa pakikipagkalakalan. Naroon at panauhin rin ang mag-ai jia si Simoun.

Si Simoun ay nagpahayag ng sariling palagay, "Pag-aralan ninyo bakit mas maunlad ang ibang bansa pagdating sa pakikipagkalakalan Jcailangan ay gawin ninyo ang kanilang ginagawa."

Isiningit ni Don Pelaez sa usapan ang kanyang suliranin sa inan; rnga kalakal na nasa daungan pa rin.

"Nagrereklamo pa kayo gayong naglabas na ng kautusan ang Ka fTeneral tungkol sa pagpapagiba ng mga bahay na yari sa pawid. Nagdat fja ang mga yerong galbanisado na tunay na matibay."

"Totoo 'yan! Ngunit dapat ninyong malaman anj bago bumaba ang kautusang iyan. Hindi naman maaari ang pagpapagiba hindi makaraan ng isang buwan bago pa dumating ang kuwaresma. gusto ko sana'y mangyari na ang pagpapagiba ngayon. Bukod sa ano ng afig ibibili ng mahihirap na mga taong 'yan?"

"Maaari ninyong bilhin ng mura ang kanilang bahay." "At pagkatapos ay ayusin ninyo ang pagpapawalang bisa ng kautus p#ra maipagbili ninyong muli ang bahay sa mas mataas na halaga."

Napangiti si Simoun sa narinig. Umalis siya sa grupo ng mangangalakal dahil nakitang papalapit si Quiroga. Nawala naman ang sa mukha ng Intsik nang makita si Simoun.

Malaki ang pagsasaalang-alang ni Quiroga kay Simoun hindi lamang sa

malapit ito sa Kapitan Heneral kundi dahil sang-ayon si Simoun sa karapatang hinihingi ng mga Intsik. Bukod pa sa malaki ang pagkakautan Intsik kay Simoun.

Pinagdaop ni Quiroga ang mga palad at hindi pagbati kay Simoun. "Nagustuhan mo ba ang pulseras?" usisa ni Simoun.

katotohanan mataw Bakit may ganit

53

ababatid ni Simoun aji.nnan silang magyapak gaya ng ginagawa nila sa kanilang bayan." > onanan at ibig niyan "Totoo ngang maraming Indiyo nanaglalakad nang nakayapaksa kanilang nfi

^r

al_'Ano?Na,uJugi kaylnna bayan ngunit hindi naman lahat.

Sa pulutong ng mga pari ay pinag-uusapan ang tungkol sa ulong nagsasalita on may perya sa Quiapo na pinamamahalaan ni Mr. Leeds. Ayaw maniwala ■ iba at ito raw ay ginagamitan ng pandaraya sa pamamagitan ng salamin. Kny Juanito Pelaez nagmula ang kuwentong ito.

Sinabi ni Simoun na mas makabubuting panoorin nila ito upang iimpatunayan kung totoo. Ang lahat ay sumang-ayon maliban kina Padre Snlvi at Don Custodio na kalaunan ay napapayag din. Sumama rin si Ben /iiyb upang mapatunayan na tama ang kanyang hinuha na ito'y ginagamitan ■Dang ng salamin. Nais nitong hilingin na mapanood ng pribado ang palabas.

Alam ni Simoun ang taktika

mmm mga Intsik sa negosyo. Kap

nangangahulugan ito ngpagkalusi at kam.nl 3 n gi s a n§ I n t s i k

ang negosyo.

mBy^^l^^^^^^^

54

"70

EL FILIBUSTER!* TALASALITAAN Hanapin ang singkahulugan ng mga sumusunod

na salita.

1.

apyan 3. nagpikit-mata 5. pulseras

2.

kuwaresma 4. pulutong

GAWAIN

\. Ano ang nais mangyari ni Quiroga sa paghahanda niya ng hapunan par mga mahahalagang tao? '2,. Uarawan kung anong uri ng tao si Quiroga at ano ang uri ng pamumul 3. Ano ang taktika ng Intsik sa negosyo ayon kay

Simoun? 4-. Ano ang pabor na hiningi ni Simoun kay Quiroga na hindi nito nagaw;

tanggihan dahil sa mga pabor na naibigay ng lalaki? 5. Ano ang binuong

komisyon para mag-aral sa India? Ano ang kabulufl

nito?

Kabanata 17 ANG PERYA