Abdul Rahman Abu Zaid Waliyuddin Bin Khaldun
Al-Maliki al-Khadrami
Lahir di Tunis pada tahun 1331 M (732 H) dan
meninggal dunia pada tahun 1406 M (808 H)
Sewaktu di Mesir, beliau telah dilantik memegang jawatan Hakim Mahkamah Raja Pakar dalam: Ilmu kemasyarakatan (sosiologi) Pendidikan Keagamaan Tamadun Undang-undang Falsafah Ulama zaman pertengahan
BIODATA
Mendapat pendidikan awal daripada bapanya tentang asas-asas agama seperti al-Quran,
Feqah, Hadith dan Tauhid.
Apabila dewasa, beliau belajar Linguistik Bahasa Arab (seperti Nahu dan Saraf), Usuluddin dan
Kesusasteraan.
Guru beliau yang utama ialah Muhammad Bin Abdul Muhaimin. Beliau juga turut berguru dengan Abu
Abdullah Muhammad Bin Ibrahim Al-Abla yang mengajarnya tentang Sosiologi, politik dan
pendidikan.
Beliau juga mempelajari Mantiq, Sains, Falsafah, Matematik dan Sejarah daripada beberapa orang
Sumbangan beliau dalam bidang sejarah: Pengasas filosof sejarah (melalui kitab al-Ibar) Menghasilkan kitab al-Muqaddimah Mempelopori Ilmu Sosiologi
(orang pertama membicarakan
pembangunan mental, akal, dan fizikal manusia)
Mahir dalam ilmu sejarah
Sumbangan beliau dalam bidang sosiologi:
Pengasas dan guru
terkemuka dalam bidang sosiologi
• Membincangkan secara terperinci mengenai sejarah dan persejarahan.
• Membahagikan karya beliau kepada 6 bab:
Bab 1: Mengenai risalah umum tentang masyarakat manusia. Bab 2: Mengenai masyarakat Badwi atau masyarakat yang
dianggap primitif.
Bab 3: Mengenai pemerintahan khalifah-khalifah dan raja-raja. Bab 4: Mengenai masyarakat bandar atau masyarakat yang
dianggap sudah maju.
Bab 5: Mengenai pekerjaan dan kehidupan manusia seharian serta hal-hal yang berkaitan dengan ekonomi secara umum.
• Setiap bab dalam karya didahului dengan bahagian
pendahuluan dan diikuti oleh tajuk-tajuk kecil yang dipanggil fasal.
• Kandungan al-Muqaddimah terbahagi kepada 2 bahagian:
• Perkara yang penting dalam karya ini ialah mengenai ilmu sejarah dan sosiologi.
Asasi Tidak asasi
Mengenai disiplin sejarah/falsafah sejarah dan disiplin
sosiologi/falsafah sosiologi
Merangkumi pelbagai aspek termasuk geografi, kebudayaan, ilmu
pengetahuan, perusahaan, peradaban dan lain-lain yang
berkaitan dengan politik, agama dan falsafah.
Sumbangan beliau dalam bidang ekonomi:
Berpendapat bahawa:
Rezeki perlu dinikmati bersama dengan adil Kemajuan negara bergantung kepada
kekuatan ekonomi
Menghasilkan kitab al-Ibar
Sumbangan beliau dalam bidang politik:
Aktif dalam bidang politik
Berpendapat bahawa asas untuk membina peribadi dan negara ialah berasaskan Islam Mengemukakan teori yang mempengaruhi karya pemikir politik (melalui kitab al-Ibar)
Ibnu Sina mula menjadi terkenal selepas
berjaya menyembuhkan penyakit Putera Nub Ibn Nas al-Samani yang gagal diubati oleh
doktor yang lain. Kehebatan dan kepakaran dalam bidang perubatan tiada tolok
bandingnya sehingga beliau diberikan gelaran al-Syeikh al-Rais (Mahaguru Pertama).
Terbit Al Qanun fi al-Tibb bahasa Inggeris dengan judul Precepts of Medicine
masih diulang cetak dan digunakan oleh para pelajar
perubatan.
tidak sampai 100 tahun, buku itu telah dicetak ke dalam
15 buah bahasa Di Rom pada
Penterjemahan Kitab Al Qanun
fi al Tibb
•Oleh Gerard of Cremona (1114-87). •Dinamakan sebagai Canon
atau Canon fi al-Tibb
•Beliau telah berjaya menterjemah buku berbahasa Arab ke Latin
tidak kurang daripada 92 buah karya Arab yang lengkap
menghasilkan buku
Remedies for The Heart
mengandungi sajak-sajak perubatan
menceritakan dan
menghuraikan 760 jenis penyakit bersama dengan cara untuk
Bidang farmasi membincangkan tentang proses penyediaan ubat menyenaraikan pelbagai jenis ubat seperti antidot, pes, preservatif, jem, lozeng, pil, minyak , salap dan infusi menyentuh mengenai kepentingan dos
Bidang falsafah
menulis sebuah buku berjudul
al-Najah yang membicarakan persoalan falsafah
Pemikiran falsafah banyak
dipengaruhi oleh aliran falsafah al-Farabi yang telah
menghidupkan pemikiran Aristotle
Buku An-Najah
• Ibn Sina menyatakan bahawa pencipta yang dinamakan sebagai "Wajib al-Wujud" ialah satu. Dia tidak berbentuk dan tidak boleh dibahagikan dengan apa-apa cara sekalipun
• Pemikiran falsafah dan konsep ketuhanan
telah ditulis oleh Ibnu Sina dalam bab "Himah Ilahiyyah" dalam fasal "Tentang adanya
susunan akal dan nufus langit dan jirim atasan.”
• Ibnu Sina tidak pernah menolak kekuasaan Tuhan.
Memperkembangkan ilmu psikologi dalam perubatan Kini dikenali: ilmu perubatan psikosomatiks Memperkembangkan ilmu diagnosis melalui
denyutan jantung
Doktor perubatan yang pertama mencatatkan bahawa penyakit
paru-paru boleh berjangkit
Memberi tanda-tanda penyakit kencing
manis dan kesannya.
Terjemahan kitab al-Syifa’
Diterjemahkan oleh Gundissalines (1130-1150). Diterjemah ke dalam bahasa Latin dan telah
diterbitkan di bawah tajuk Sufficientia Physicorum di mana ahli fikir Barat, Roger Bacon sering membuat rujukan.
Nama asal Al-Farabi ialah Abu Nasr Muhammad bin Muhammad Tarkhan Al-Uzdag
Beliau dilahirkan di Wasij, iaitu di wilayah Transosiana, di negara Turkestan pada tahun 257 H bersamaan
870 Masihi,
Berketurunan Turki, bapanya berketurunan Persia manakala ibunya pula berketurunan Turki.
RIWAYAT HIDUP
AL-FARABI
Al-Farabi telah meninggal dunia pada bulan Rejab 339 Hijrah bersamaan 950 Masihi
di Damsyik ,semasa beliau berumur 80 tahun. Beliau telah dikebumikan di sebuah perkuburan
di bahagian luar pintu selatan atau pintu sampingan kota tersebut.
Saf al-Daulah sendiri yang mengetuai para pembesar negeri bagi
menyembahyangkan jenazah Al-Farabi, di istana Saf Al-Daulah.
Saif Al-Daulah
Gelaran bagi putera
Handaniyah
Beliau tertarik dengan
kebijaksanaan dan
kepandaian al- Farabi serta
kehidupannya sebagai seorang
ahli sufi.
PENDIDIKAN AWAL
AL-FARABI
Mendapat pendidikan awal daripada guru-guru persendirian, sama ada beliau pergi belajar di rumah guru berkenaan ataupun beliau belajar secara formal di masjid-masjid yang terdapat di Wasij, seterusnya beliau dikatakan dibesarkan semasa
Mempunyai daya akal yang tinggi sejak dari kecil lagi
Dalam usia muda lagi,
beliau telah belajar dan mampu belajar
berbagai-bagai ilmu.
Dapat menguasai beberapa bahasa asing, antaranya bahasa Syria, Arab, Greek, dan beberapa bahasa lagi
Menguasai pelbagai bidang dalam ilmu keagamaan, antaranya ilmu Nahu, Tafsir, Hadis, Fiqh, dan
sebagainya. Selain itu, beliau juga
mahir dalam pelbagai cabang-cabang falsafah, ilmu lingkungan, ilmu militer dan ilmu muzik,
walaupun Al-Farabi mahir dalam pelbagai bidang tetapi beliau lebih tertarik ataupun lebih
memberikan perhatiannya pada
Menentang pendapat Plato yang menganjurkan konsep pemisahan dalam kehidupan manusia.
Dikenali sebagai Aristotle kedua.
Ilmu merupakan segala-galanya dan para ilmuwan harus diletakkan pada kedudukan yang tertinggi dalam pemerintahan sesebuah negara.
Mengemukakan banyak pandangan yang mendahului zamannya.
Keadilan itu merupakan sifat semula jadi manusia, manakala pertarungan yang berlaku antara
manusia merupakan gejala sifat semula jadi tersebut. Antara karya yang dihasilkan:
"Madinah al-Fadhilah"
Pemikiran, idea dan pandangan Al-Farabi mengenai falsafah
politik.
" Ihsa’ al-Ulum" dan "Kitab al-Jam".
Perbicaraan mengenai ilmu falsafah zaman Yunani
dan falsafah Plato serta Aristotle.
dua buku tidak dapat disiapkan oleh Al-Farabi di zamannya. "Kunci Ilmu" yang disiapkan oleh anak muridnya yang bernama Muhammad Al Khawarismi pada tahun 976M "Fihrist Al-Ulum" yang diselesaikan oleh Ibnu
Al-Nadim pada tahun 988M.
seorang pemuzik
yang handal mencipta satu jenis alat muzik yang dikenali
sebagai gambus.
menghasilkan sebuah buku berjudul “Al-Musiqa” yang mengandungi pengajaran dan teori muzik Islam yang dianggap sebagai sebuah buku
terpenting dalam bidang berkenaan.
.
Pandangannya ialah mengenai betapa jantung adalah lebih penting berbanding
otak dalam kehidupan manusia. Hal ini disebabkan oleh jantung memberikan kehangatan kepada tubuh sedangkan otak hanya menyelaraskan kehangatan
itu menurut keperluan anggota tubuh badan.
Nama sebenar beliau ialah Abu Walid Muhammad Ibnu
Ahmad Dilahirkan di Sepanyol pada tahun 1126 M Meninggal dunia di Maghribi pada tahun 1198 M Di Barat, dikenali sebagai Averroes dan bapa kepada fahaman sekularisme.
Dihantar untuk berguru dengan Ibn Zuhr
yang kemudiannya menjadi rakan karibnya. Latar
belakang pendidikan
.
Mempelajari ilmu fiqh dan perubatan daripada
Ibnu Zuhr yang pernah bertugas di sebagai doktor
Dilantik sebagai hakim di Sevilla pada tahun 1169 berikutan mempunyai hubungan yang baik dengan kerajaan Islam Muwahidin. Beliau dilantik menjadi hakim di Cordova pada tahun
1171 M.
Dilantik sebagai doktor istana pada tahun 1182 berikutan persaraan Ibn
Beliau dibuang ke daerah Alaisano kerana dianggap mulhid. pulang semula Cordova. Kurniaan dan penghormatan yang diberikan kepadanya tidak sempat dikecapi.
Disisihkan dan dihina oleh orang ramai. Kedudukannya dipulihkan semula apabila
Khalifah Al-Mansor Al-Muwahhidi menyedari kesilapan
yang dilakukannya Sebelum meninggal
dunia, beliau telah menghasilkan
bukunya yang terkenal Al Taysir.
SUMBANGA
N IBN
FALSAFAH DAN
ILMU LOGIK
Menerjemahan hasil kerja Aristotle yang dilupai Barat ke dalam bahasa Latin
pada awal abad ke-12.
Menyebabkan pengetahuan
yang ditinggalkan oleh Aristotel mula diketahui ramai di Barat.
Bapa kepada fahaman
sekularisme di Eropah Barat.
Hujah Ibnu Rushd dalam The Decisive Treatise menjustifikasi pembebasan sains dan falsafah
dari aliran rasmi mazhab Ash'ari
Banyak tertumpu pada persoalan yang berkaitan dengan metafizik, terutamanya
ketuhanan.
Dalam Fasl al-Maqal (The Decisive Treatise),
menekankan kepentingan berfikir secara analitikal untuk menterjemah al-Quran.
Mempengaruhi ahli falsafah Barat iaitu Voltaire dan
Rousseau mencetuskan era
Renaissance di Perancis sehingga merubah wajah
Eropah keseluruhannya
sebagaimana yang ada pada hari ini.
PERUBATAN
Mengandungi 16 jilid.
Diterjemahkan ke dalam bahasa Latin pada tahun 1255 oleh Bonacosa,
orang Yahudi dari Padua.
Diterjemahkan ke dalam bahasa Inggeris dengan judul General Rules of Medicine.
Pembinaan Hospital Les Quinze-Vingt hopital pertama di Paris didirikan oleh Raja Louis IX berdasarkan model hospital
Sultan Nuruddin di Damsyik yang
kaedah perubatannya merupakan hasil daripada idea dan pemikiran Ibnu Rushd.
Kehebatannya dalam bidang perubatan juga merangkumi pembedahan dan fungsi
Memberi penekanan tentang kepentingan
menjaga kesihatan.
Pandangan yang dikemukakan dalam bidang perubatan juga
didapati mendahului zamannya
Beliau pernah menyatakan bahawa demam campak
hanya akan dialami oleh setiap orang sekali sahaja.
KEMASYARAKATAN
Membuat pembahagian masyarakat. Asas pengenalan pembahagian masyarakat berdasarkan kelas. Masyarakat awam. Golongan elit yang terdiri daripada
ahli falsafah.
Antara karya yang dihasilkan
• Mabadil Falsafah (Pengantar Ilmu Falsafah)• Tafsir Urjuza yang membicarakan perubatan dan tauhid
• Taslul, buku mengenai ilmu kalam
• Kasyful Adillah, yang mengungkap persoalan falsafah dan agama
• Tahafatul Tahafut, ulasannya terhadap buku Imam Al-Ghazali yang berjudul Tahafatul Falaisafah
• Muwafaqatil Hikmah Wal Syari'a yang menyentuh persamaan antara falsafah dengan agama.
• Sebuah buku muzik yang diberi judul "De Anima Aristoteles" (Commentary on the Aristotle's De Animo)
Nama sebenar:
Muhammad Ibn Musa al-Khawarizmi
Beliaulah yang menemukan Al Jabru wal Mukobala (penjabaran dan penyelesaian). Diterjemahkan ke bahasa Latin menjadi Aljabar.
Dilahirkan di daerah Hawarizmi (Khiwa) – satu daerah ke
selatan Laut Arab pada 780 M dan meninggal dunia pada tahun 850 M. Dikenali sebagai Abu Abdullah Muhammad Bin
Ahmad Bin Yusoff. Dikenali di Barat sebagai: al-Khawarizmi al-Cowarizmi al-Ahawizmi al-Karismi al-Goritmi al-Gorismi BIODATA
Ketokohan al-Khawarizmi dapat dilihat daripada
Memperkenalkan aljabar dan hisab.
Banyak menghasilkan karya-karya yang terkenal ketika zaman tamadun Islam.
Antara karya-karya yang beliau hasilkan ialah
‘Mafatih al-Ulum’.
Sistem nombor adalah salah satu sumbangan dan telah digunakan pada zaman tamadun Islam.
Banyak kaedah yang diperkenalkan dalam setiap karya yang dihasilkan. Antaranya ialah:
teorem segi tiga sama dan segi tiga
sama kaki serta bagaimana untuk
mengira luas segitiga, segi empat selari dan
bulatan dalam geometri. Masalah pecahan dan sifat nombor perdana dan teori nombor juga diperkenalkan. kos, sin dan tan dalam trigonomet ri penyelesai an persamaa n. 3 2 1
BIDANG ASTRONOMI
Astronomi dapat ditakrifkan sebagai ilmu falaq (pengetahuan tentang bintang-bintang yang
melibatkan kajian tentang kedudukan, pergerakan, dan pemikiran serta tafsiran yang berkaitan dengan bintang)
Seawal kurun ketiga lagi lagi, al-Khawarizmi telah menghasilkan dua buah buku yang salah satu
daripadanya telah diterjemahkan ke Bahasa Latin dan memberi pengaruh besar ke atas Muslim, orang
• Beliau telah menerangkan penggunaan sistem angka dalam sebuah buku - hanya naskah Latin sahaja yang dijumpai (De Numero Indorum) berkaitan dengan aritmetik.
• Menerangkan angka sifar dalam buku beliau.
• Dengan adanya sisitem angka ini, bukan sahaja operasi tambah, tolak, darab dan bahagi dapat
dilaksanakan dengan mudah, bahkan dalam berpuluh-puluh operasi lain seperti kuasa, log, kosinus dan
sebagainya.
• Dengan sistem ini juga, manusia telah dilengkapi dengan kuasa yang menakjubkan seperti meramal
gerhana, menentukan planet-planet atau komet-komet yang baru, menganggar umur dunia dan sebagainya.
• Kemajuan aritmetik membawa kepada kemajuan aljabar, iaitu satu bidang matematik yang
menggunakan tanda-tanda dan huruf-huruf untuk mewakili nombor, nilai atau pemboleh ubah atau secara ringkasnya disebut ilmu persamaan.
• Bagi masyarakat umum, aljabar membicarakan
kaedah memanipulasi simbol-simbol dengan hukum-hukum atau petua-petua tertentu, iaitu satu
penjurusan kepada aritmetik.
• Pada abad ke-9 M, beliau telah menulis tentang aljabar yang bertajuk Al- Jabar wa al- Muqabalah.
• Di sini “al-Jabar” bermaksud mengubah satu kuantiti dari sebelah persamaan ke sebelah yang satu lagi, dan “al-Muqabalah” bermaksud memudahkan atau meringkaskan ungkapan yang terhasil (dengan
menghapuskan sebutan yang sama di kedua-dua belah persamaan).
• Beliau merupakan orang pertama yang mengajar
aljabar dalam bentuk yang mudah dan menyelesaikan banyak masalah yang dihadapi oleh masyarakat
seperti masalah perwarisan, pembahagian harta dan perniagaan.
• Ketika bertugas mengawasi astronomi di Baghdad
dan Istanbul, beliau telah menulis sebuah lagi buku
Kitab Mukhtasar fi Hisab Jabr wa
al-Muqabalah yang bertujuan khusus untuk mencari
penyelesaian kepada masalah praktikal dalam kehidupan orang-orang Islam pada waktu itu.
• Peranan beliau sebagai ahli Matematik agung yang
memperkenalkan aljabar kepada tamadun dunia, jelas kelihatan daripada perkataan yang digunakan dalam bidang ini seperti algebra, diambil daripada nama
beliau, Al-Khawarizmi, root (punca), diambil daripada perkataan Latin radix yang diterjemahkan daripada Al-Khawarizmi.
GEOMETRI
•Satu bidang matematik mengenai ciri dan hubungan antara titik, garis, sudut, permukaan dan pepejal di dalam ruang.
•Ilmu ini berkenaan dengan masalah magnitud dan ciri-ciri ruang.
•Beliau memberi satu teorem tentang segi tiga sudut tegak sama kaki serta menghitung luas segi tiga, segi empat selari dan bulatan.
•Dalam satu bab daripada buku Aljabar beliau tentang sukatan, beliau menumpukan perhatian khusus kepada geometri sahaja.
•Bab itu bertajuk “Bab al-Misaha” (bab sukatan luas). •Kerjaya beliau dalam geometri tidak mempunyai
pengaruh Euklid (sarjana geometri Greek yang terkenal) kerana tidak kedapatan unsur Euklid
daripada segi kandungan atau istilah-istilah yang digunakan.
TRIGONOMETRI DAN ASTRONOMI
•Trigonometri merupakan satu bidang matematik mengenai segi tiga, sukatan sisi dan sudutnya.
•Ilmu yang berkaitan dengan aljabar ini pada asalnya (ketika tamadun Greek) hanya dilihat sebagai
perkembangan daripada geometri.
•Perkembangan trigonometri berikutnya (pada abad ke-12 M) didorong oleh keperluan penyelesaian
berangka berhubung dengan astronomi yang dipelopori oleh sarjana-sarjana Muslim.
•Boleh dikatakan bahawa trigonometri ialah suatu ilmu yang memenuhi keperluan praktikal bagi kedua-dua bidang astronomi dan geometri.
•Trigonometri bukan sahaja bergantung kepada aljabar bahkan juga dengan alat-alat pelayaran seperti Kuadran (alat untuk menyukat sudut dan altitud) dan Astrolab (satu alat untuk menentukan altitud bintang, matahari dan planet).
•Astrolab boleh digunakan untuk mengukur waktu, ketinggian gunung serta dalamnya perigi.
•Beliau merupakan salah seorang yang pertama
menghitung jadual astronomi dan sifat trigonometri, yang kemudiannya diterjemahkan kepada bahasa Inggeris oleh Adelard.
•Antara kandungan kerja beliau dalam bidang trigonometri ialah 100 sifir sinus dan kotangen.
KAEDAH BERANGKA
Dalam Matematik, penyelesaian kepada masal
ah-masalah boleh dilakukan secara kualitatif atau kuantitatif. Cara kualitatif baru menampakkan kesannya pada abad ke- 10 M. Cara kualitatif terbahagi kepada dua.
Melibatkan analisis umum – memberi penyelesaian tepat tetapi tidak
menggunakan angka.
Kaedah berangka yang boleh menghasilkan
penyelesaian dalam
bentuk angka walaupun mungkin tidak tepat
tetapi untuk praktikalnya mencukupi –
penyelesaian itu
memenuhi kejituan yang ditetapkan.
Cara Kualitatif
• Kesan daripada sumbangan ini, kaedah berangka digunakan secara meluas dalam pelbagai ilmu.
Antaranya ialah dalam bidang fizik, statistik,
kejuruteraan, ekonomi, pengurusan dan sebagainya. • Al-Khawarizmi digelar “Bapa Kaedah Berangka”
kerana sumbangan beliau ini.
• Secara tidak langsung, nama beliau diakui apabila tertera dalam setiap penulisan tentang kaedah
berangka/analisis berangka, juga dalam bahasa
Inggeris disebut “algorithm” (satu susunan langkah-langkah atur cara bagi menyelesaikan sesuatu
• Malangnya, asal-asul istilah ini tidak diketahui oleh kebanyakan ahli Matematik sendiri.
• Hal ini jelas kelihatan apabila istilah tersebut diterjemahkan sebagai “algoritma” dalam
bahasa Melayu yang tidak langsung
menggambarkan pengaruh Arab atau perkataan asalnya sendiri, iaitu “Al-Khawarizmi.
TOKOH-TOKOH
LAIN
DALAM
TAMADUN
ISLAM
Potret "Geber" Eropah abad ke-15, Codici Ashburnhamiani
1166, Biblioteca Medicea Laurenziana, Florence.
Pemikiran falsafah Ibn Bajjah ini dapat diikuti dalam
"Risalah al-Wida" dan kitab "Tadbir al-Muttawwahid"
yang secara umumnya merupakan pembelaan kepada
karya-karya al-Farabi dan Ibn Sina
Menulis sebuah buku yang berjudul "aI-Nafs" yang
membicarakan persoalan yang berkaitan dengan jiwa. Tetapi perasaan dengki dan cemburu telah
menyebabkan beliau diracuni dan akhirnya
meninggal dunia pada tahun 1138 (M) dalam usia yang masih muda.
AL RAZI
Penemuan al-Razi berkenaan
penyakitcampak cacar tulen (smallpox)
dan campak biasa (measal) turut menjadi bahan rujukan perubatan di dunia Barat malah turut diulangi penerbitannya
beberapa kali sehingga abad ke-18M.
Kitab al-Mansur (Liber Medicinalis ad al Mansorem) juga karya agung al-Razi dalam dunia perubatan.
Beliau telah menghasilkan banyak karya
dalam bidang perubatan.
Karya beliau yang tulen dan mencerminkan kematangan dan kepakaran beliau dalam amalan perubatan moden.
al-Sirah al'Falsafiyyah
Maqalah fi ma baid al'Thabiiyah Kitab al-llmi al-Ilahi
al-Syukuk 'ala Proclus.
Kitab al-Ladzdzah Amarah al-lqbal aI'Dawlah
al-Razi merawat pesakit.
(pelukis tidak dikenali)
IBN HAITHAM
Abu All Muhammad al-Hassan
ibnu al-Haitham.
Dilahirkan di Basrah pada tahun 354H bersamaan dengan 965 Masihi.
Penyelidikannya mengenai cahaya telah memberikan ilham kepada ahli sains barat seperti Boger, Bacon, dan
Kepler mencipta mikroskop serta teleskop.
Menemui prinsip isi padu udara sebelum seorang saintis yang bernama Trricella mengetahui
perkara itu 500 tahun kemudian.
Menemui kewujudan tarikan graviti sebelum Isaac Newton mengetahuinya.
Teori Ibnu Haitham mengenai jiwa manusia
sebagai satu rentetan perasaan yang bersambung-sambung secara teratur telah memberikan ilham kepada saintis Barat untuk menghasilkan wayang gambar.
RENUNGAN
•
Sejarah telah membuktikan betapa
dunia Islam telah melahirkan ramai
golongan sarjana dan ilmuwan yang
cukup hebat dalam bidang falsafah,
sains, politik, kesusasteraan,
kemasyarakatan, agama, perubatan,
dan sebagainya. Salah satu ciri yang
dapat diperhatikan pada para tokoh
ilmuwan Islam ialah mereka tidak
sekadar dapat menguasai ilmu tersebut
pada usia yang muda, malah dalam
masa yang singkat dapat menguasai
beberapa bidang ilmu secara serentak.
BIBLIOGRAFI
Adi Alhadi. (2002). Tokoh ternama dunia (jilid 1). Selangor: Edusystem Sdn. Bhd.
Adi Alhadi. (2002). Tokoh ternama dunia (jilid 2). Selangor: Edusystem Sdn. Bhd.
Adi Alhadi. (2002). Tokoh ternama dunia (jilid 3). Selangor: Edusystem Sdn. Bhd.
Adi Alhadi. (2002). Tokoh ternama dunia (jilid 4). Selangor: Edusystem Sdn. Bhd.
Adi Alhadi. (2002). Tokoh ternama dunia (jilid 5). Selangor: Edusystem Sdn. Bhd.
Ali Mohamad. (2001). Tamadun Islam dan tamadun Asia. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.
Azhar Hj. Mad Aros. (2004). Tamadun Islam dan tamadun
Asia (TITAS). Selangor: Oxford Fajar Sdn. Bhd.
Mustafa Haji Daud. (1993). Tamadun Islam. Kuala
Lumpur: Utusan Publication & Distributors Sdn. Bhd.
Zuraidah. Ibnu Sina tokoh perubatan Islam. Diambil pada 17 Februari 2009 daripada
http://pkukmweb.ukm.my/~ahmad/ tugasan /s3_ 99 /zuraidah.html.
Ibnu Sina. Diambil pada 17 Februari 2009 daripada
http://members. tripod. com/man999/Ibnu_Sina.html. Tokoh-tokoh Islam:Ibnu Rushy. Diambil pada 17 Februari
pada 2009 daripada
