• Tidak ada hasil yang ditemukan

PDF i 1 I tepa~g SERAT KABAR KATHOLIEK Adr~sipoen

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Membagikan "PDF i 1 I tepa~g SERAT KABAR KATHOLIEK Adr~sipoen"

Copied!
4
0
0

Teks penuh

(1)

No. 26

RA GAD ADVERTENTIE:

Kabar premili i 1 - 30 temboeng f 1. - Langkocngipoen, saben IO temboeng oetawi kirang: f 0,50.

Advertentie limrab 1 f 0,15 sagaris:

(apes: f 1.25).

Moendoet kapatjak langkoeng saking sa- pisan, oetawi moendoet dados lengganan,

I

tepa~g rembag roemijin kalijan admini-

I

stratie.

27 Juni 1930

-

Hoofdredacteur:

B. S 0 EM ARN A

SERAT KABAR KATHOLIEK

kabantoe

REDACTIE - COMMISSIE.

Medal saben dinten Djoemoewah.

JEN

MAKATEN, TJOTJOG. Dereng jen parepatan djoeroe moe- di (best. vergadering) kados-poendi raosipoen, dasar sampoen sepoeh.

Koela bingah dene karangan koela Ngendjot padaantra pos - posan.

ing Sw. Tm. no. 24 dipoenwang- Poenapa katjemongan poenika margi soeli dening saderek 0 ing Bahagia saking loemoeh oetawi wegah. Noen no. 133. Saderek 0 tjrijos jen · koela inggih dereng kinar. Namoeng lo, moengel, bilih agami Roomsch Ka- ngengeti soepados saged rantjag, toelik poenika ingkang dipoenkar- enggal beres waoe.

sakaken Pangeran, poenika logisch. Mila jen milih warga djoeroe Prakawis poenika boten koela rem- moedi kedah ingkang premana, sam- bag ing ngriki, sabab wonten pa- poen groesa-groesoe sakatjandak- panipoen sanes ingkang langkoeng ' ipoen (sadanganipoen), kagaliha oegi prajogi. Koela dipoenkinten ,,salah kados - poendi bade toemindaking mangerti," pantjen makaten, amargi pakarjan. Nadyan tebih jen lampah koela nginten jen Bahagia njerat saged enggal, (saged njepoer oetawi ,,segala agama itoe baik" kados ngebis, lampahing serat saged gam- kalimrahanipoen tijang, tegesipoen: pi! enggal tampi, inggih Joemajan.

lslama, Boedaa, Katoelika, lsp. ija Dasar tebih lampahing serat ka- pada bae, kabeh-kabeh ija pada ngab- ngelan, margi (lampah) namoeng di ingGoesti Allah. Awit kados maka- saged fiets, jak inggih ragi sang- ten poenika manoet nalar, genah le pat. sara. Na inggih jen saged (gadah)

ados katranganJpoen saderek O fiets, jen sagedipoen (gadahipoen) koela sampoen tjotjog. namoeng ngapal oetawi ngodok Saderek 0 njerat, jen tijang bade alias darat dos-poendi, ha rak saja wangsoel dateng Alfah, kedah ma- repot tenan.

noet oetawi nglampahi atoeranipoen Rembag oetawi pamanggihipoen Allah sarana agami nalika gesangi- \ tijang sajah beda sanget kalijan poen, p6enika koela tjotjog. ingkang anter. Sampoen kanti sajah, Saderek 0 nerangaken, jen won- wewah-wewah bade rembagan ke- ten tijang tjrijos kados-poendi si- saroe ndadak wonten tamoe sa- patipoen Goesti Allah poenika dora, krompolan ingkang dede toenggil sabab ,,Allah ikoe ora kena kinaja golongan (dede Kath.) poenapa ngapa." Poenika inggih Jeres." Jen ingkang kandokan (salah satoeng- namoeng ngertos .,Allah ikoe Maha- galipoen) saged toemanem sawidji.

koewasa, ana ing saenggon-enggon, Bok inggiha ingkang wonten koeta, Maha-sampoerna" poenika boedi sa- tjelak kantor pos, ingkang dereng ged, nanging kados-poendi toemin- dados warganing K.W. kresaa mle- dakipoen, poenika jen wonten tijang bet dados warganing K.W. ingrikoe ingkang ngaken ngertos, poenika do- saha angemoedeni. Poenapa malih ra. Ewasamanten manoengsa saged jen dasar saged toer bangsaning radi langkoeng mangertos dateng djempolan, lo rak langkoeng oeta- kaw ntena1 ipoe11 Ali<ih, jen Pandje- mi, saged dame! saja nggrengseng- nenganipoen medaraken. ing pakempalan, wewah sinawang

Saderek 0 pitados dateng won- saged soepeket roekoen dateng ka- teni poen Allah. Poenika koela tjo- dangipoen toenggil antep boten tjog, awit poenika dados pantjadan beda Ian sanesipoen.

nggajoeh kasampoernan. Wasana dadosa panggalihanipoen Doemoeginipoen samanten, koela para kadang, poenapa - poenapa tjotjog. Sanesipoen boten koela rem- babagan pakempalan sageda toe- bag ing ngriki. mindak sae, saketja, rantjag, beres.

Woesana sampoen kirang panga- poenten.

}en Kober.

PRADJA RAHAJOE.

PAKEMPALAN.

Djaman sapoenika djaman mirah pakempalan. Wedalipoen (madeg- ipoen) ndroedoel. Poenika nembe madeg, sampoen wonten ada - ada malih sanesipoen.

Limrahing pakempalan poenika politieka botena, wonten djoeroe moedinipoen {bestuuripoen) katah- kediking djoeroe moedi manoet ageng aliting pakempalan, Ian ka~

tah - kediking warga.

Ojoeroe moedi waoe kadosta: Pe- ngadjeng (Pangarsa, loerah, Voor- zitter, President). Tjarik, (pangripta, secretaris). Djoeroe nampi oeroenan saben woelan (contributie) inggih poenika pananggap arta, (hartaka, penningmeester, thesaurier). Kami- sepoeh, (noepiksa, = commissaris).

Amrih saketja saha rantjaging padamelan, tam pi serat - serat jen wontcn rembag- rem bag saking pa- ngreh ageng, poenika ingatasipoen pakempalan, alita, agenga, pantjen- ipoen djoeroe moedi prajogi sanget ingkang toenggil papan, (sami dene tjelak-tjaket) boten pos-posan. Sa- boten-botenipoen jen tjaket poenika mesti wonten bedanipoen.

Manoet pranatan pilihan, sadaja serat-serat (bangsa seratan) poenika dados bebahanipoen tjarik. Nanging jen doenoenging tjarik, noepiksa, hartaka saking kloerahan pos- posan (2 pos langkoeng), kados - poendi anggene saged rantjag.

Jen noedjoe nggrabjag (ngran- tjang) rembag oetawi bangsaning serat - sinerat poenika poenapa la- djeng broek petoetoek dateng tjarik kemawon, boten ndadak srasehan roemijin. Mestinipoen inggih boten.

Awit pamanggihipoen tijang 1, mesti beda Ian tijang 2, sabab wonten ingkang ngoeroeni rembag. Makaten saladjengipoen saja katah saja djem- bar, moeloer.

KI SANDIOEPAMA ing Goewa djati kembar.

EC 0 N 0 MI E.

REKANIPOEN NJELENGI MODEL ENGGAL.

Redactie tampi kintoenan tjonto njelengi ing postspaarbank saking toewan Onder-Directeur Grotjohann.

Sarana tjonto poenika, karsanipoen Toewan Directeur bade ngadjeng-1 aken tijang Indonesia njelengi, awit djiwa kinten-kinten 50 joeta, ingkang njelengi saweg doegi-doegi 50 ewoe (= 1/ 2%), beda kalijan ing Djepang, djiwa 80 joeta, ingkang njelengi 37 joeta, tjelenganipoen wah katah sanget, (2 ewoe joeta yen, 1 yen=

f 1,25).

Tijang sepoeh kapoerih njelengi, angel sanget, mila lare kemawon roemijin, !area poenika inggih lare pamoelangan, awit toemindakipoen radi gampil.

Manoet tjonto poenika, moerid jen njelengi oepami 1 sen, ladjeng neda prangko - tjelengan ingkang wonten seratanipoen 1 cent, poe- nika dipoentemplekaken ing spaar- kaart.. Mangke jen spaar-kaart kebak, noenten njoewoen dateng goeroe- nipoen nglintokaken kalijan arta ingkang sampoen dipoentjelengi.

Arta waoe ladjeng katjatet wonten ing boekoe-tjelengan ing kantorpos.

Masti kemawon poenika mewahi pandamelaning goeroe, nanging goeroe malah bingah jen moerid- moerid sami njelengi. Systeem (reka) njelengi poenika sapoenika saweg katjobi ing sawenehing pamoelangan.

Toemapakipoen saestoe kadoegi bendjing taoen 1931.

Para goeroe ingkang kepengin priksa woedjoeding tjonto bokma- nawi kenging njoewoen dateng Pangagenging Postspaarbank.

Pamoedji koela, moegi - moegi sarana systeem (reka) poenika tijang Djawi enggal madjeng ing bab economie, saged njameni Djepang.

KOEROE

dateng kantoran? Lan malih serat

SETRA.

poenika waoe ... djeboel - - - namoeng panggilan factuur barang2 NGESTI SAE. saking gevangenis Madioen. 0, o:

BAB INL. SCHOOLCOMMISSIE namoeng nampi panggilan serat KALIJAN GOEROE-GOEROE. kemawon teka mantri goeroe kapoerih ngadep! Memelas dradjad goeroe!

Ing samangke, padamelan In!. Teka asor temenl Koela soewoen Schoolcommissie poenika kapasrah- moegi sampoen kalampahan malih:

aken dateng Inl. B. B. ambtenaren. amargi makaten poenika sampoen (Regent dados fd. Voorzitter, We- djangkep kaping kalih. Toedjoe- dana dados fd. Secretaris). nipoen mantri goeroe boten poeroen

Kados-poendi kedadosanipoen? ngadep. /

Dedasaring manahipoen tijang, Ill. Boten ngaosi dateng baoening poenika mes ti seneng dipoenreh goeroe- goeroe.

bangsanipoen pi jam bak, tinimbang Mitoeroet dawoeh saking Gouver- kaereh ing tijang sanes bangsa. neur: ing dinten Setoe legi tanggal Nanging manawi sami toemindak 7 Juni 1930 poenika; pamoelangan- samestinipoenl pamoelangan kedah katoetoep. Na- Koela (poen Tjobolo); sampoen nging ing semoe Seer: Sch. Comm.

nate ngalami won en ing pamoe- Tjk. boten nggatosaken. Tanda- langan ingkang k ereh ing lnl. nipoen ing pamoelangan K: boten Schoolcommissie bangsa Walandi. tampi dawoeh. Koela mireng ing Kala samanten, manah koela tansah pamoelangan sanes ing ressort Tjk.

seneng; amargi lelajananing pada- inggih sami boten tampi. Malah melan sarwa gampil; sarwa ngle- ing pamoelangan ingkang wonten gakaken manah; djer sadaja pada- ngadjeng dalemipoen Seer: inggih melan ,:;arwa rikat, sae, Ian marem- boten tampi. Mangka sadaja pa-

aken. moelangan ing ressort Seer: In!.

Wangsoel sapoenika, koela kaereh Sch. Comm. P. W.R. sadaja katoe- ing Inl. Schoolcommissie bangsa toep. Lo, rak memelas: goeroe-goeroe Djawi. Leresipoen kedah bingah; ingkang wonten ressort Tjkl Katah amargi kaereh ing angsa pijambak; pamoelangan ingkang toetoepipoen dados sampoen m;mgertos dateng sampoen djam 10 (tg: 7/6-30): a- adat Ian wewatekanipoen bangsa margi ngentosi dawoeh: nanging Djawi: Nanging woesananipoen meksa boten wonten. Saking kese- djeboel kosok-wangsoel. sanipoen lare: djam IO waoe ladjeng

Kaela boten bad. ngawon - a won sami mladjeng mantoek boten ke- dateng Inl. Sehoolcommissie bang- I}ging dipoen-gendoli: amargi soe- sa Djawi ing oemoeimpoen; awit merep !are ingkang sekolah ing kita mesti boten sadaja sami toemindak boten Joemebet djalaran liboer. Da- kados ingkang bade koela andar dos goeroenipoen kapeksa mlongo, ing nganctup poc .. ka. Mila koela amargi moeridipoen bibar.

soewoen kanti sanget, soepados ing- Wonten oegi pamoelangan ing- kang boten kataman karsaa ngagem kang boten katoetoep.

minangkapepenget; ingkang ketaman Lelampahan poenika nijat koela karsaa ngewahi tindakipoen," moerih oemoemaken, amargi boten pantes saenipoen. sanget, ing atasipoen liboeran mawi Ing distr: Tjk,- res. Bagelen; toe- kadawoehaken dening Gouverneur mindakipoen Secretaris Inl. Sch. teka dipoen damel saseketjanipoen Comm: boten njenengaken manah kemawon.

koela. Terkadang inggih boten na- Poenapa boten welas dateng moeng koela (Tjobolo) ingkang bo- goeroe-goeroe ingkang sami roemaos ten seneng: malah saged oegi ka- baoenipoen kangge dolanan? mBok tah. Djalaranipoen, boten sanes, ngengeti: poenika djaman poenapa?

lelajananipoen In!. Sch: Comm: ka- Tijang ingkang inggil kawroehipoen lijan goeroe2, tansah wonten kema- Ian gadah raos kamanoengsan mesti won ingkang moeroegaken mandekel. njingkiri dateng tindak sawenang- Koela boten ngobrol: nanging won ten wenang.

boektinipoen: Doemoegi samanten, koela boten 1 Seer: lnl. School. comm: kirang ngladjengaken panalangsa oetawi nggatosaken dateng kaperloewaning panggroendel: nanging koela (poen goeroe-goeroe. Wonten satoeng- Tjobolo) gadah panjoewoen; moegi giling goeroe ing dist: Tjk; ingkang tindak - tindak ingkang sampoen bo- nglampahaken panjoewoenan tam- ten salaras kalijan djamanipoen poe- bahan blandja. Anggenipoen nga- nika dipoensingkirana ! Djer djaman djeng-adjeng datenging besluit ngan- samangke sampoen beda kalijan Ma- tos dangoe: amargi. · · · makloem, ajapaitan. Koela njerat poenika nges- goeroe poenika pamedalipoen sa- ti kasaenan: soepados lelajananing pinten? Mila bade gadah indakan padamelan toemrap goeroe _ goeroe sakedik kemawon, anggenipoen nga- kalijan lnl. Sch. Comm. waoe saged djeng-adjeng inggih temenan. Dje- sae, roentoet, boten tansah damel boel ngantos 8 woelan besluit de- mendekel. Nanging sagedipoen ma- reng medak; mesti kemawon goeroe katen, namoeng jen goeroe - goeroe waoe inggLh ladjeng nggagas ing- kalijan Sch. Comm. waoe sae pa- kang boten2; koewatos jen anggen- srawoenganipoen. Mangka ing wek- ipoen dereng tampi poenika amar-· k ,{, k k d 1 ·k 2 k I"

s

1 t a poem a, goeroe a 11an ecr.

g1 anggc ngoe oem a epa ~n; Sch. Comm. ing Tjk. waoe, prasa- mangka ?oten roema?s le pat. Mila sat boten wanoeh. Boten won ten tjara p~poetonmg tekad lad1en~ kaoeroes. visite, oetawi .... kados satjaraning

~Jeboel sareng k.aoeroes, serat pa- , prijantoen kalijan kalerehanipoen, n1oew?enan taks1h ~gorok wonten oetawi tijang kalijan manoengsa. Jen kan!onpoe.n Se.cretans. Dados ang- karsangewahi padatan ingkang boten gempoen ttlem mg kantor Seer. ngan- salaras waoe, mesti bade sae kada- tos 8 woelan. Sareng sampoen. ka- dosanipoen.

l~mpa~aken, .sa~edap ke~awon t~g- Panginten koela, temboeng koela gth lad1eng d1ed1l koemle1ang sakmg ing nginggil poenika mesti bade Weltevreden. . . won ten boentoetipoen. Nanging koe-

Lelampahan t?g ngmggtl poemka la (poen Tjobolo) namoeng ngantepi d~dosa p~moet, ~ampoen ~gantos Ieres; watekipoen leres poenika ke-

~1poenkapm~ kahh. Amar~1 lepat dah menang kalijan lepat. Kalijan ti~.ang warm le: b~t~n netepz koewa- malih Tjobolo namoeng ngengeti djtban 2~. n1apelekak~~ d~!eng bersama-sama tjari menir: njamboet kabetqhan~ng s~nes. 37: njlasat hJang dame I sesarengan. Dan .... Tjobolo bland.1a aht, ~has katimgkrangan. boekan pembohong I

l!. Anggentp?e? S~c.r: roemaos Doemoegi samanten, atoer koela,

~r~ntah. Boektm1poen. mg ~atoeng- koela tjoegag roemijin. Dene praka-

g1hn~ wekdal: wonten r:iantn goeroe wis ing nginggil waoe, Tjobolo bo- ta!11p1 serat, .temboeng1poen:" man- ten saged ndoemoek ingkang Jepat, tn go~roe kah,~balan dateng kantoran poenapa Secretaris Inl. Sch. Comm.

namp1 serat. Lo,. teka samantenl pijambak, poenapa djoeroe serati- Poen~pa serat po~mk~ kedah kape~- poen. Prakawis poenika Tjobolo bo- det p11ambak de°:mg rngkang tampr? ten koemedah soemerep; nanging Poenapa perloempoen adres? Poe- ngantepi jen doenQenging lepat won- napa boten saged kengken.an oepas? wonten Secretariaat lnl. Sch. Comm.

Poenapa boten saged ngmtoenaken

dateng prabot ingkang sami sowan poen: Tjobolo BageLen.

Taoen 10.

REGINIPOEN LENGGANAN SWARA TAMA 1 taoen .

. f

6,-1

njoewoen kabajar . f 3.-

. f 1.50 roemijin.

3 woelan

Adr~sipoen Redactie Ian Administratie IGNATIUS~COLLEGE

DJOKJAKARTA.

Telefoon no. 885.

Drukkerlj .. Canlslu1" Djokja.

ISINIPOEN:

Jen makaten tjotjog-Pakempalan- Rekanipoen njelengi model enggal - Ngesti sae - P. G. D. ressort Karanganjar-Mangsoeli sekoel wa- dang - Vervolg-volledigeschool - Tooneelopvoering Hadji Saka-San- djan-sinandjan - Motie Batang - Motie Soerakarta - Sabda G. G.

wonten Raad kawoela - Ontjen se- kar gambir melati - Oerap-sari - Correspondentie.

WARA .. WARA.

Saderek ingkang dipoenkintoeni proefnummer, manawi boten karsa lengganan, kaatoeran mangsoelaken.

Jen ngantos kakintoenan proefnum- mer kaping kalih, mangka boten mangsoelaken, ladjeng katetepaken dadQs lengganan.

Administratie.

P. G. D. RESSORT

~RANGANJAR.

Swara Tama no. 21, woelan Mei, saderek I? I martosaken verslag le- denvergadering P. G. H.B. ing Ban- djarnegara (?. D. Tj.). lngkang dados memanahan koela boten wonten malih-malih kedjawi no. 6 voorstel- voorstel (motie P. 0. D.) perangan A. Ian perangan B. Melas sanget!

Koela persoonlijk ingkang boten kataman, toemoet ngraosaken nggran- tes. Soemerep beleid A. W. ingkang ladjeng madosi sinten ingkang ga- dah soeara, koela wani, mastani bilih A. W. ingkang kirang prawira.

Kenging poenapa? Rehne bab poe- nika motie saking P. G.D. boten perloe ladjeng madosi ingkang njoewara. Manawi kapara njata pra- wira rak ladjeng tepang rembag kemawon kalijan P. G. D. Soemelang koela malih, beleid ingkang kados makaten poenika, poenapa boten bade njahak, wewenangipoen war- ganing pakempalan njoeara wonten ing vergadering. Sebabipoen? Ma- nawi wonten warga poeroen nge- dalaken pemanggihipoen, - toer de- reng temtoe katampi ing rapat - ladjeng tampi pangantjam (opmer- king) ingkang boten njaketjani ma- nah, ingkang temtoe warga waoe, rehne ngroemaosi alitipoen, inggih trimah kendel toetoep moeloet. Sa- nadjan boten moepakat, oetawi ga- dah pepanggih ingkang moerakabi, kepeksa diam. Dangoe-dangoe poe- napa boten bade medjahi actie.

Sajektos g. d. ingkang gadah oe- soel bab motie waoe gampilipoen dipoen-gentjft, dipoentjap B. - D.

via C. alias gombinis. (cursief sa- king D. Tj.). Saja melasl Poenapa A. W. ingkang kados makaten, mi- rah anggenipoen ndawahaken tjap merah nama oetami? Rak malah ngoedang sijoenge batara Kala. Ngoe- tik-oetik ·matjan sare. Saged oegi saweg klentoe. Sampoen malih ing- kang A. W. botena klentoe, tijang ingkang regeeringsafgevaardigde ing volksraad kemawon toena doengkap.

Soewargi Rama F. van Lith oegi dipoendakwa rose (djambon). De Politiek van Nederland ten opzichte van Nederlandsch - Indie, ka- ranganipoen soewargi Rama van Lith pribadi, katja 34 wonten pa- ngandikanipoen: - ,,Door den heer Muurl!ng, regeeringsafgevaardigde in den Volksraad, ben ik rose genoemd, omdat ik met den socia- list Cramer, den burgemeester van Semarang en de Inlandsche leden, de minderheidsnota der Herzienings- commissie heb geteekend." Para saderek pirsa pijambak, swargi rama v. Lith poenika sinten?

Bravo P. G. H.B. ngrika. Mangga sami dipoenboemboni malih kangge bantjakan congres P. G. H.B. nga- djeng poenika.

B. Premisen g. d. saladjengipoen . ••• Beleid Schoolopziener ingkang kados makaten poenika ewed ang- gen koela bade mastani! Poenapa kemempengen anggenipoen pados ...

poenapa kalebeten anggenipoen am- bjoer ing kedoenging mobilisatie Indonesia! Saja mbebajani sanget, manawi loerah S. 0. waoe saged

(2)

KABAR SAKI NG

TOONEELOPVOERING HADJI SAKA.

Morgenster ing Soerakarta temtoe kasembadan ngawontenaken Opvoe- ring Hadji Saka:

Sasampoenipoen openingsrede, saderek joesoep Siswasoebrata se- sorah bab pandvinderij, ngandar- aken toedjoenipoen, saha katijasa- nipoen, ngangge toelada - toelada mendet saking boekoe karangan- ipoen Sir Rob~rt Baden Powell.

Sesorah poenika njamleng kapi- rengaken.

Bakda sesorah ,,Hadji Saka" kawi- witan. Ing ngriki dedongenganipoen Hadji Saka boten perloe koela serat.

Ingkang sami dados tooneel ka- tah ingkang maremaken manah.

Kedjawi Hadji Saka, Dewatatjeng- kar saha Patih Tengger, taksih wonten sanesipoen ingkang moe- roegaken kakening kantja weteng, kadosta: tijang doesoen ingkang ndjatil saha pletja-pletjoe njoembari predjoerit, Pak Kampret ingkang mentas bajen, saha sanesipoen.

Sanadjan toedjoening opvoering oegi &ageda mitoeloengi kasangsa- ran ing Telamaja, salebeting pauze kantja padvinder ngideraken besi, saha katah oegi ingkang mbikak dompetipoen. Angsal - angsalan- ipoen loemajan.

Tjekak aos, Morgenster pantes tampi pangalembana margi gadah warga ingkang rigen, boten ngetang sajah saha kangelan, malah boten eman ngoedari tangsoeling kantong.

idoe geni. Manawi bade anggajoeh dradjad pangkat inggil sampoen ngagem Jandesan antjik-antjik kaoem alit. Mesakaken mindak mendeng- aken badan. Prajogi mawi kakijat- anipoen pijambak. Bokmanawi ke- mawon dipoen-galih blandjanipoen (artanipoen) kontja g. d. sampoen tirah-tirah. Bokmanawi dereng mi- danget wontenipoen vakvereeniging- en sami manoenggil dados satoeng- gil, ingkang sami tjantjoet bade mboengkar B. B. L. taoen 25, soe- pados para kaoem blandjan blan- djanipoen sami dipoendandosi. 0, inggih kemoetan, saged oegi arta tjowokan waoe bade kagem nambeli kiranging begrooting taoen 31.

Mangga para saderek, sami di- poenprihatosaken saderek P. G.D.

ing Karanganjar. Ing ngrikce goe- nanipoen vakvereeniging ladjeng katinggal. Mila para kantja ingkang dereng sami nggebjoer ing vakver- eenigingipoen pijambak- pijambak, enggal koela atoeri. Bendjing ma- nawi P. G. H.B. congres kondangan ngepoeng ambeng Karanganjaran bade koela amini.

Talim koela.

R. I. Mariatma.

0 ND ER W IJ S.

· VERVOLO. = VOLLEDIOE

SCHOOL?

Pamoelangan kalih nginggil poe- nika, manawi manoet theorie kedah sami gradipoen; nanging practijk- ipoen tangeh sanget manawi saged sami. Djalarani poen :

I. Klas 1 doemoegi 3 kwaliteit- ipoen goeroe boten sami. (Vervolg:

saderek goeroe doesoen).

II. Pamoelangan doesoen wonten ingkang sapamoelangan (3 klas) goe- roenipoen namoeng satoenggal. Ka- djawi piwoelangipoen katah ingkang boten toemandja; wekdalipoen si- naoe inggih kirang sanget. (Klas 3 mlebet djam 10.30 - djam 1, da- ngoenipoen satengah taoen). Volle- dige school boten mekaten.

Ill. Vervolg: tampi saking pamoe- langan pinten -pin ten panggenan;

andjalari kasagedanipoen !are kedah karatjakaken roemijin. (Ingkang mes ti

Iagoe maos Ian seratanipoen sami katah bectanipoen). Sareng ing Vol- ledig boten, tijang wonten klas 3 kasagedan sampoen ratjak, toer tje- penganipoen tijang satoenggal.

IV. Moerid Vervolg ratjak grija- nipoen tebih~tebih. Wonten pamoe- langan katah ingkang awakipoen lesoe, margi sajah. Nampi woe- langan rekaos. Absen 10%, sampoen kenging dipoenwastani sae. Volle- dige school poenapa inggih makaten?

V. Moerid Vervolg meh 50% sa- mi peksan. Wonten pamoelangan roemaos oekoeman. Ka dos - poendi panampinipoen woelangan? Tijang dasaripoen boten seneng. Manawi goeroe boten poeroen min ta-min ta tolong kalijan kepala doesoen, oeta- wi eman-eman ngedalaken phoeloes, kangge njeneng -njenengaken lare, inggih boten bade aogsal moerid.

Balik Volledig; kapara noelak Iare.

Manoet katerangan nginggil poe- nika, tjeta manawi boten saged sami.

Boten langkoeng panjoewoen koe- la, prijantoen ingkang kadjibah ln- spectie kemawon koela atoeri pan- djang penggalihanipoen, manawi

PAKEMPALAN.

Langkoeng - langkoeng saderek ingkang makaten poenika pantes tampi: Proficiat lair batos mawan- toe-wantoe.

C. C. SI. MOELAT.

SANDJAN - SINANDJAN.

Ing salebetipoen woelan Mei ingkang kapengker poenika para gotrah Katholiek ing koekoeban Moengkid sami ngwontenaken ,,san- djan - sinandjan" saben 14 din ten sapisan. Sandjan - sinandjan waoe tinangsoelan mawi ,, spaarbond,"

madeg kanti lid 12. Poenika dereng sedaja; kinten koela gotrah Katho- liek sanesipoen enggal bade noetoeti!

Tjilik, ning anggere teroes iplik!

Kala dinten Djoemoewah ddo.

13-6-30 para gotrah Katholiek ka- seboet nginggil sami ngempal won- ten dalemipoen saderek sepoeh ing rikoe R. S. Martasoewignja mantri goeroe Vervolgschool Moengkid.

Nalika poenika kadatengan:

J. Propagandist V. Lith Stichting pandjenenganipoen Hr. P. Kandam saking Moentilan. Pandjenengani- poen nerangaken prekawis kaseboet, pandjang lebar. Saderek ingkang dereng dados lid, teroes mlebet dados lid sadaja.

2. Hr. Moeh saking Biondo, ne- rangaken bab Roekti - Woeri lan Soeara-Katholiek. Saderek ingkang dereng dados lid lan dereng dados lengganan, oegi ladjeng mlebet dados lid R.W. Ian lengganan S.K.

VERSLAGGEVER.

..

priksa Vervolgschool ingkang kan- toenipoen ragi katah katimbang Jan Volledige school.

Gegandengan kalijan prakawis nginggil, poenapa boten prajogi ma- nawi examen kangge toelatting Nor- maalschool, pandadaripoen inggih kapilah-pilah. Vervolg mengsah Ver- volg. Volledig inggih mengsah Vol- ledig. Dene ingkang katampi inggih kedah adil. Mitoeroet tetandingan~

ipoen !are Vervolg lan Volledig.

Manawi katahing Jare golongan ka- lih waoe sami; pamendetipoen ing- gih kedah sami. Betah lare 20 oe- paminieoen; amrih adilipoen !are VervoJg 10. Volledig inggih JO.

Wasana ingkang sami djoemeneng Directeur N. S. lan ingkang asring djoemeneng examinator kemawon kersaa menggalih prakawis ing nginggil.

P.'T. T.

MANOSO ELI SEKOEL WAD ANO.

Sinten ingkang wadjib mikir oe- tawi mikantoekaken?

Para saderek ! nampejan sampoen sami pirsa pijambak, jen kadang- kadang djengandika boten namoeng moentel dados Goeroe oetawi sa- nesipoen ing djadjahan MISSIE ke- mawon. Katah oegi ingkang njlem- pit-njlempit, mentjil, wonten ingkang tebih !er, tebih kidoel, tebih saking papan pamoedjan kita Kath. ngantos wonten ingkang pos - posan.

Kados-poendi manawi noedjoe da- wah dinten ageng ingkang wadjib kita moeljakaken?

Panjrapat koela sami belang-ben- teng, pating kledjing. Wooten ing- kaQg teroes njamboet dame! (ngriki njamboet dame! tegesipoen ingkang pantjen saged vrij) wonten ingkang pamit (verlof) wonten malih ingkang asring pamit namoeng sawatawis wekdal, wonten ingkang kaanggep pantjen vacantie ( liboer pijambak;

oepami kados dene Goeroe Christen ing pamoelangan Opnb.)

Ingkang makaten poenika poenapa boten dame! pitoena?

Poenapa dereng won ten dawoeh?

noen sampoen. Mandar tjara Wlandi.

Nanging ngengeti dede basanipoen (basa lndonesij'ah) pijambak, saha pamanggihipoen tijang katah boten sami fahamipoen (anggene negesi) wonten godjag - gadjeg, tida - tida, dados inggih ladjeng kados kase- boet ing nginggil klampahipoen.

Rehning makaten kadadosanipoen, sinten ingkang wadjib nggamblanga- ken oetawi madangaken Jan paring pitoeloengan mikangsalaken dateng kadang nampejan ingkang dereng (boten) moedeng babar pisan? Inggih poenika, jen dinten ageng kita Kath.

ingkang pantjen wadjib (kedah) ka- moeljakaken kados dene ingkang ka- seboet ing Almanak, (algemeen er- kende Christelijke feestdagen) kita angsal vrij ( vacantie) dados boten kapetang verlof?

Kl AGENG BOETOEH.

MOTIE BAT ANO.

Openbare vergadering P. G. H.B.

afd. Batang pada 15-6-30 bertempat digedoeng bioscoop, dihadiri oleh 127 orang, diantara mana ada se- orang wakil P.S.l. afd. Batang dan seorang wakil P. G.H. B. afd. Lim- poeng,

Menden gar,

pembitjaraan-pembitjaraan dalam ver- gadering itoe hal voorstel H. I. 0.-Com- missie tentang penjetopan H.I.S.,

Menimbang,

bahwa penjetopan H.l.S. itoe tidak se- patoetnja,

Memoetoeskan,

a) menjatakan setoedjbenja dengan pen- dapatan V.B. P. 0. H.B. ten tang voorstel H. I. 0. Commissie, termoeat dalam Con- clusie pada brochure, jang telah disiarkan,

bl mengirimkan motie ini kepada V.B.

P. 0. H.B. - soepaja didjalankan dengan semestlnja akan mempertahan voorstel H.I.0.-Commissie terseboet, djangan sam- pai diterima oleh Pemerintah. -

c) menjiarkan motie ini pada pers. - Laloe meneroeskan pembitjaraan.

SOERAKART A.

MOTIE B.A.P.A.

Rapat terboeka dari B. A. P. A.

(,, Badan-Akan-Perlindoengan-Anak'' jang terdjadi atas perwakilannja 19 perkoempoelan dikota Soerakarta) diadakan pada tg. 13 juni '30 di- gedoeng Habipraja (Soerakarta), di- koendjoengi oleh koerang lebih 600 orang, diantaranja adalah wakil-wa- kil dari 33 perkoempoelan, jalah:

1. B. 0. afd. Solo, 2. P. G. H.B.

afd,. Solo, 3. Mohammadijah afd.

Solo, 4. Perkoempoelan Prijaji Mang- koenagaran, 5. Garap-Bond, 6. Tres- noprodjo, 7. Pakempalan Penang- gap, 8. Pakempalan Pagantosan Djawi, 9. Kridowatjono, 10. Post, 11. Rotowasono, 12. Mars, 13. jat- nosidojo, 14. Mardiboso, 15. Mar- dibakso, 16. Radyopoestoko, 17.

SCV. 18. CNS. 19. Setyo Soedoro, (semoeanja anggota B. A. P.A.) 20.

Opium Regie Bond. 21. PPKD.

22. 'sLandskasbond, 23. Neutrale Schoolvereeniging Sragen, 24. Kri- dosarojo, 25. Made Poestoko, 26.

Amongsiswo, 27. BO. afd. Wono- giri, 28. Hoofdbestuur BO., 29. Ver- bondsbestuur PGHB., 30. KOO.

(Perserikatan Saudagar di Solo), 31.

PGHB. Sragen, 32. Mohammadijah Sragen dan 33. Commissie van ad- vies Sragen.

(VAN LtTH - STICHTING.)

POE NAPA

woelan poenika Pandjenengan sampoen ambajar

Cont: ibutie

V. L. S.?

l ~ __ _____.. ...

Pangreh V. L. S.

Bijz. H. I. S.

MAGELANG.

Mendengar pembitjaraan -pembi- tjaraan tentang rapport dan eind- concl usienja HIO - commissie jang telah disiarkan dalam soerat-soerat kabar.

Menimbang:

le. bahwa HIS dan Schakelschool itoe masih perloe benar adanja bagi kema- djoean Ra'iat Indonesia, dan terlebih-lebih penting ertinja bagi anak-anak jang akan meneroeskan peladjarannja,

2e. bahwa HIS dan Schakelschool itoe beloem mentjoekoepi banjaknja, terboekti dari banjaknja anak-anak jang tiap-tiap tahoen terpaksa tiada dapat tempat,

3e. bahwa penjetopan HIS dan Scha- kelschool itoe akan berarti semata-mata mentjegah kemaoean Ra'iat menoentoet kemadjoean, ha! mana Pemerintah Indo- nesia akan menanggoeng djawab jang amat berat,

4e. bahwa dalam peri hal memberi pe- ngadjaran kepada Ra'iat itoe boekan se- mestinja orang bertanja, apa pengadjaran itoe akan memberi laba (re'1dabel) atau tidak, apa lagi akan terlebih nampak gan- djilnja, djika pertanjaan ini hanja dikena- kan bagi sebagian dari pendoedoek sadja (dimaksoedkan: hanja bagi Indonesiers) boekan bagi bangsa Europa dan bangsa asing,

5e. bahwa kechawatiran tentang adanja werkloosheid itoe boekan semestinja di- hoeboengkan dengan soesoenan penga- djaran sadja, akan tetapi haroes berhoe- boengdengan welvaartspolitiek jang sehat,

6e. bahwa berhoeboeng dengan kema- djoean tanah Indonesia, Pemerintah akan selaloe memboetoehkan kepada pegawa\

ketjil-ketjil jang mendapat didikan jang patoet, sehingga anak-anak keloearan HIS.

dan Schakelschool itoe tentoe akan dapat ditempatkan dalam lingkoengan Pemerin- tahan jang bergoena bagi oemoem, asal Pemerintah soeka memberi kesempatan, 7e. bahwa berhoeboeng dengan banjak- nja anak-anak jang djatoeh dltengah dja- lan, dan djoega bagi keperloean anak-anak jang akan melandjoetkan peladjarannja, perloe sekali HIS. itoe diperbaiki,

Se. bahwa perbaikan ini dapat dilakoe- kan dengan tiada mengoebah soesoenan pengadjaran jang ada, sehingga tiada perloe Pemerintah mengadakan pertjo- baan baharoe,

9e. bahwa maksoed akan memperloeas dan memperdalam pengadjaran pada se- kolah kl. II. dan sekolah desa itoe, adalah tjita-tjita jang selaloe dinanti-nantikan oleh Ra'iat, akan tetapi seteroesnja dja- ngan sekali-kali dipergoenakan bagi alasan oentoek mengoerangi atau menghilangkan H,l.S. dan Schakelschool.

Berpendapatan: bahwa Conclusie

,

SABDA G. G. WONTEN RAAD KAWOELA.

Kados adat saben, kala bade ta- poekipoen parepatan Raad Kawoela, tanggal 16 juni poenika, Ingkang Witjaksa Goepernoer Djendral mawi medar sabda.

Sabdanipoen lngkang Witjaksana waoe, kenging karingkes makaten:

1. Ngandikakaken bilih Indonesia poenika oegi sampoen kawitjal won- ten salebeting djagad internationaal.

2. Taoen kapengker Parentah sam- poen wiwit toemandang kangge ngajomi tanah poenika kados ing- kang katetepaken kala taoen 27, mawi ngengeti oegi kekijataning financien.

3. Salebetipoen woelan -woelan ingkang akir, kasebabaken saking nalar pinten - pinten andjalari doe- mados ewah - ewahan ingkang toe- mama boten sae wonten ing djagad padagangan oemoem. Reregen gen- dis Ian timah wedalan ngriki mlorot, inggih margi indaking pamedal ba- rang waoe ing tanah ngamantja.

Mloroting reregen waoe oegi kadajan koerscrisis in Amerika Sarekat kala October taoen kapengker. Semanten oegi reregen karet, kopi, teh, kopra, lisah klentik wedalan ngriki oegi mlorot.

Soedaning medalipoen barang ing ngriki oegi andjalari soedaning le- beti poen barang ing tanah ngriki.

4. Kawontenaning economie ing nomer 3 waoe sampoen mesti ke- mawon andajan i da Ieng artani poen nagari,ngantos parentah bade ngwon- tenaken pangiridan.

Kapratelakaken biJih anggenipoen bade ngindakaken paos loemebeting barang, vennootschapsbelasting, paos pamedal, handelszegel ingkang tjalon saged mewahi pamedal 151/ 2 mlijoen, poenika namoeng kangge sawatawis taoen.

5. Raad Kawoela tjalon saged angrembag rantjangan pranatan oe- moem kangge namtokaken pranatan pensijoen enggal toemrap prijanteen warga localeraden.

6. Prakawis njaekaken pranatan aria pitoeloengan dateng warisipoen prijantoen nagari bangsa Indonesia, meh rampoeng panggarapipoen.

7. Ngandikakaken bade wontening bestuurshervorming ing sadjawining tanah Djawi.

8. Heerendienst bade kasoewak saking sakedik.

9. Sale be ti poen taoen poenika Raad Kawoela bokmanawi sampoen saged kapasrahan angrembag ran- tjangan pranatan- koeli enggal, ing- kang kanti angengeti betahing on- derneming toewin kasagahanipoen Tweede Kamer kala 12 juni 1924, bade kawiwitan anjoewak wontening poenale sanctie.

10. Nagari teroes niti priksa ge- meenteraad poendi ingkang koersi- nipoen kangge warga dede Walandi pantes kaindakaken. Sasampoenipoen Malang, ingkang kaindakaken ma- katen poenika, Menado. Kala taoen kapengker Menado lan Bandjarmasin ngwontenaken pilihan gemeenteraad.

H. l. 0. C. ten tang penjetopan H.l.S.

dan Schakelschool itoe akan berba- haja bagi kemadjoean Ra'iat dan ta- nah Indonesia.

Mempersilahkan kepada Regee- ring, Volksraad dan Departement van Onderwijs en Eeredienst soe- paja djangan sampai menerima pen- dapatan H. I. 0. Commissie ten tang stopnja H. I. 0. itoe.

Memoetoeskan:

le. Memberi persetoedjoean kepada pendapatan Verbondsbestuur P. 0. H.B.

Jang disiarkan dalam brochurenja ,,H.I.S.

in gevaar",

2e. Menjampaikan motie ini kepada Pemerintah, Departement Van Onderwijs en Eeredienst, Volksraad dan Yerbonds- bestuur P. G. H.B., dan mengoemoem- kannja dalam pers,

Laloe melandjoetkan pembitjaraan.

11. Parentah sampoen rerembagan kalijan pangageng ing tanah Kadja- wen preloe ngawontenaken babadan ingkang soeka rem bag.

12. Margi pranatan milih ing sa- poenika taksih wonten tjatjadipoen, bendjing bakda pilihan Raad Ka- woela ngadjeng poenika, parentah bade re rem bag an kalijan Paren tah Agoeng ing Nederland perloe nji- naoe ngewahi pranatan waoe.

13. Capaciteitipoen Normaalschool djaler 7, lan Normaalschool estri sa- toenggal bade katikelaken kalih. Ka- djawi poenika nagari bade ambikak Normaalschool estri satoenggal malih.

14. Rehne A.M.S. Soerakarta ba- gejan Kasoesastran Wetanan kala taoen kapengker sampoen ngedala- ken moerid, mila Nagari manggalih sampoen titimangsanipoen dipoen- wonteni Litteraire Faculteit (1931).

15. Saminipoen bangsa Tionghoa kalijan Walandi, bendjing mesti ke- lampah. Sapoenika saweg karembag komisi.

16. Para panoentoen P. N. I. ing- kang sapoenika sami wonten tahanan, poenika manoet papriksan, tetela kalepatan nerak artikel 169 Jan 153 bis ing Wetboek van Strafrecht, mi la bade kapasrahaken dateng panga- dilan. Kados-poendi kemawon poe- toesaning pangadilan, Nagari ba- de ngaosi poetoesan waoe. Dene manawi mbendjing teksih wonten ac- tie malih ingkang mbebajani (saking tijang ingkang sapoenika lalajanan kalijan pangadilan oet. tijang sanes), ngengeti anggenipoen gadah kawa- djiban ngreksa katentreman, Parentah bade migoenakaken wewenangipoeq kados ingkang katjeta ing art. 35 lan tjandakipoen ing lndische Staats- regeling ( . . . exorbitante rechten).

* * *

Makaten ringkesaning soeraosi- poen Troonrede G. G. kala napoek- aken parepatan Raad Kawoela, ing- kang koela manah perloe.

Prakawis ingkang dipoenraosaken sadaja kawoela, boten pilih - pilih, mesti kemawon anggenipoen Nagari bade ngwontenaken pangiridan.

Sanadyan sampoen kapangandi- kakaken bilih indaking paos pame- dal waoe namoeng kangge sawatawis taoen, soeprandene saben tijang sa- ged namtokaken bade mlinderipoen peendaking kawoela. Lan sawatawis taoen wonten salebeting sangsara, poenika boten sakedap !

Nanging, inggih kados - poendi malih ! Koela matoer makaten, . . . betekipoen kita boten saged poena- pa- poenapa, kita boten gadah daja po en a pa-poena pa!

Mila, wiwit sapoenika pamoepoes ingkang makaten waoe kedah ki- nantenan ngirid wedaling arta ing salebeting grija kita pijambak. Sam- poen andongakaken woeroenging karsaning Nagari ing bab prakawis poenika, mindak sami kalijan nga- djeng - adjeng gogrogipoen lintang saking· langit!

Tjekap semanten kemawon!

Pak Tyon.

19-6-30.

CORRBSPONDENTIE 1

Sad. Ketjil, ngentosi minggoe ngadjeng. Rm. M. Kr. te Medari, prajogi, ananging kersaa menggalih seratipoen administratie.-

Sad. Djalaran, poensrantosaken.

Poenapa pandjenengan sam- poen ngloenasi kwartal 2? Sam- poen? - Sokoer ! - Dereng?

Mangga enggal maringi. Ming- goe ngadjeng bade dipoenkin- toeni postwissel tagihan kangge kwartal 3.-

A d m i n i s t r at i e.

OERAP-SARI

S E R A T - S E R A T K A B AR SA N

E

S ) . (PETIKAN

KABAR KATH 0 LIE K.

Ngatoeri priksa.

Bendjing N gahad tanggal ka·

ping 13 woelan Juli 1930 nga~

djeng poenika, ing Kalibawang bade kawontenaken processie, saking Gredja alit ing Piasa da ...

teng goewa Lourdes ... tiron ing sendang Sana. Ngiras soedjarah dateng ing goewa wao~

Wiwiting processie

±

djam 9

endjing.

Rampoengipoen

+

djam 111 / 4.

lngkang poenika andadosna ka ...

woeningan, Kadjawi saking poeni·

ka, temtoe andadosaken gambi·

raning manahipoen para gotrah Katholiek ing Kalibawang, menawi katah para prijantoen ingkang sami kersa ngrodjongi saderek Katholiek Kalibawang anggeni~

poen anggrebeg Sang l\Iaha Pra•

hoe Kristoes, inggih poenika an·

derek processie.

Toemrap tijang ingkang dereng pitados inggih saged ketarik ma•

nahipoen, menawi njipati roekoen•

ipoen bangsa Katholiek, boten mawi mawang dradjad saha pang- kat, bangsa toewin golongan.

Referensi

Dokumen terkait

Rehm~ kados makaten kawontenan~ ipoen gesang sasarengan ing djagad Djawi, mila boten kenging boten sadaja pangoedi moerih tetijang ngriki sami poeroen bebara dateng Soematrah, kedah