• Tidak ada hasil yang ditemukan

SE RAT KABAR KATHOLI EK

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Membagikan "SE RAT KABAR KATHOLI EK"

Copied!
6
0
0

Teks penuh

(1)

No. 33

RAGAD ADVERTENTIE:

Kabar premili: 1 - 30 temboeng f 1.- Langkoeng1poen, saben 10 temboeng oetawi kirang: f 0,50.

Advertentie limrah: f 0.15 sagaris:

(apes: f 1.25).

Mocndoct kapatjak langkoeng sakmg sa- pisan, oetawi mocndoet dados lengganan, repang rembag roemijin kalijan admini- stratie.

Hoofdredacteur:

B. S 0 EM ARN A

kabantoe

REDACTIE - COMMISSIE.

POESAKA RA.H DALEM ING BOXMEER.

Sambetipoen Sw. Tm. No. 32.

Ombjaking tijang.

Manawi pinoedjoe grebegan ka- dos kaseboet ing ngadjeng poenika ing Boxmeer rame sanget. Lesmen- lesmen laris, sasat bandjir bir. Bir poenika kenging dipoenwastani tjao nagari W elandi. Tijang ing Bra- bant Ian Limburg dasar sampoen kalok remen minoem, mangka pi- noedjoe grebegan, dados inggih ngi- ras ngaleloejah. Saminipoen: saderek Ngajodja manawi desemberan, bak- da Mis daloe. teroes nderek mis Kranggan. Leresipoen poenika radi kirang prajogi, ananging kados-poen- di malih; kabingahan kasoekman poe- nika wentaripoen so mrambah ing wadag. Prajoginipoen makaten ing- gih ladjeng mantoek, won ten grija dja- gongan poenapa kados-poendi ...

Makaten oegi tijang ing Boxmeer, manawi pinoedjoe soE.ka-soeka, peng-

r

,nganipoen inoem-inoeman. Ana- nging tijang-tijangipoen estri ingkang kaepeng anggenipoen sembahjang, langkoeng-langkoeng tijang ingkang sami soedjarah, sadinten moepoet sasat wonten ing Gredja kemawon.

Tetijang ingkang sami soedjarah pa- datanipoen medak saking sepoer, teroes dateng Gredja, irid-iridan ndli- dir, toeroet margi menjanji. Tjara roemijin tjarijosipoen katah ingkang darat, sanadjan grijanipoen lampahan satengah dinten oetawi sadinten.

Saweneh malih wonten ingkang se- patoenipoen kadjeng mawi dipoen- iseni krikil. kangge tirakat. Temtoe kemawon soekoe inggih rentjem.

Jen sampoen sami doemoegi Gre- dja. ladjeng sembahjang wonten ngarsaning poesaka Rah Dalem.

Poesaka waoe kapasang ing grijan alit kaseboet ngadjeng, wonten ing bangkoe inggih kapadjang-padjang, ing ngadjeng kapasangan lilin.

Ing tanah Ojawi tijang soedjarah poenika padatan sami mbekta sekar boreh kalijan sela menjan. Jen ne- gari W elandi sadjenipoen woedjoed malam bade lilin, kaebjoekaken ing ngarsaning poesaka. Roemijin tja-

rijosipoen tijang ingkang soedjarah, katah ingkang sami ngoebengi dam- paring poesaka kalijan mbrangkang.

kados tijang Djawi manawi tirakat ngoebengi ringin koeroeng Ngajodja oetawi Soerakarta poenika. Samang- ke padatan ingkang kados makaten poenika sampoen boten toemindak.

W ontenipoen sapoenika anggenipoen nglairaken soengkemipoen dateng Rah Dalem, namoeng noetjoep.

Ewasamanten koela samerep ang- genipoen sami sembahjang oetawi anggenipoen katingal mrelokaken sanget, manah kapranan. T etijang- ipoen kiji#kiji katawis sajah. wonten ingkang ngaso satjelaking Gredja.

ngadeg oetawi linggih koersi kalijan

~angkoe anakipoen, njanding boen- telan, bokmanawi lilin. Tijang kados makaten poenika kristenipoen tem- toe sampoen ngojod saestoe !

Manawi pinoedjoe arak-arakan makaten poenika, bango-bango, oe- tawi tijang dasar djadjanan inggih wonten, saja roemijin; wonten ing- kang sade dolanan poenapa, dados kados sekaten. Taoen poenika bango boten katah. Bango negari Welandi

po~nika ingkang dipoendamel blabag.

pajon seng pisang#salirang. wonten ingkang namoeng mota dipoendje- reng, toeroet pinggir margi. Dene ingkang mande djaler wonten, estri inggih won ten. W oedjoeding da#

saran warni-warni. roti, tjemplon inggih wonten, woh-wohan lss.

Prakawis pangangge toemrap tijang djaler sami kalijan Landi-landi tanah Djawi, nanging rasoekan toetoep boten wonten. Badenipoen ratjak bangsa wol oetawi dril. Tijangipoen estri wonten ingkang tjara modern, tegesipoen: sarwa tipis Ian doemoegi dengkoel kados njonjah tanah Dja- wi; wonten oegi ingkang tjara kina i. p.: rok tjemeng, broekoet, doe- moegi kemiri, lengenan doemoegi oegel-oegel, mawi kados kopjah soe- tra petak. dipoenwiroe ngantos ndje-

15 Augustus 1930

-

SE RAT KABAR KATHOLI EK

Medal saben dint n Djoemoewah.

babah kados tjaping ing wingking tirah dawah ing geger, jen dipoen- sawang saking katebihan kados sre- ban kadji.

Bab pasemoning tijang inggih

warni~warni, wonten ingkang sadjak sigrak-sigrak kados Landi ingkang wonten tanah Djawi, wonten ing- kang limrah, wonten oegi ingkang koeloeh-koeloeh pating ketotor, ma- wi sepatoe kadjeng.

Tjekak aos ombjaking tijang rame sanget. Moerih terangipoen para macs koela atoeri mrelokaken mir~

sani pijambak. Mangga saderek Se- minarie, sinten ingkang kepengin mirsani, koela atoeri tindak dateng Boxmeer. Estee kok! sae sajektos temenan!

Noewoen:

fr. Dionysius 0. C.

EC 0 N 0 MI E.

MESAKAKEN.

Anggen koela mastani awis jatra ing Sw. Tm. no. 21 samangke saja tjeta ketingalipoen, jen nitik kawon- tenaning para dagang. Tandanipoen reregening barang samangke mirah sanget jen katanding taoen kapeng- ker. Kadosta:

kopi th. '28 reginipoen ndalem 1 datjin f 55.- ,, '29 f 45.- '30 f 20.- - f 26.- sata ,, '28 prasasat boten padjeng.

,, '29 doemoegi f 85.- '30 f 30.- gabah kretek th. '29 1 datjin

doemoegi f 4,50 sapoenika namoeng f 3,20.

djagoeng th. '29 doemoegi f 4.- ,, '30 namoeng f 2.- Djagoeng poenika dame! soesah- ing kantja tani ing ngredi djalaran pamedalipoen soeda, reginipoen mlorot.

Tjatetan koela bab reregening barang poenika mirid omongipoen satoenggiling bakoel ageng dateng koela.

Mila jen njata mekaten genah inggih mesakaken kantja tani Ian dagang alit- alit.

Ing Grabag katah soedagar koe- wadejan ingkang asring mande da- teng peken Ngablak oetawi Pingit.

Grabag - Ngablak

+ =

7 pal.

,, - Pingit namoeng 4 pal.

Pambektanipoen dagangan temtoe tjoetjoel wragad. Ingkang sade da- gangan wonten ing peken tem- toe nedanipoen. Mlampah mantoek boten tjekap wragad f 1. Nanging wonten peken presasat boten pepa- djengan, malah terkadang woedoe saestoe. Menawi dipoenawisi tijang, bati 1 ketip kemawon kasoekakaken, malah terkadang boek kemawon sam- poen enggal2 kaetjoelaken, djalaran selak sijang dereng angsal jatra kangge wragad pam bektanipoen.

Mila manawi saking grija boten ngandoet jatra pijambak, boten saged djadjan jen namoeng ndjagekaken bebaten oetawi pepadjengan.

Oepami 1 pekenan padjeng 1 oet.

2 pengaos f 5,- poenika wragad Ian djadjanipoen taksih kedah ngelong saking pawitan, djalaran padjeng semanten poenika batinipoen kirang langkoeng namoeng f 0,50. Bisipoen kemawon mlampah mantoek Grabag - Pingit f 0,40. Kartjisipoen wonten peken? Jen kados makaten teroes poenapa soedagar waoe boten bade djatoeh? Manawi telas tedanipoen poenapa boten sade daganganipoen kanti mirah- mirahan? Njengkakaken ambroekipoen!

Mila sampoen maiben jen wonten bakoel sindjang pandjenengan toem- basi ngangge jatra ringgitan kema- won boten saged noesoeki!

Gendis pasir roemijin regi f 10 oetawi langkoeng 1 datjin, samangke namoeng regi f 5. Toewan pabrik eman ngedalaken jatra kangge mba- jar para mandor. Kala woelan juni koela mireng mandor Kedjawen (bawah Poendong) blandjanipoen ingkang 1 woelan f 18 doemoegi f 20, bade kalintoe gendis. Jen ke- lampahan mekaten saestoe poenapa mandor waoe kapoerih ngoentoeti gendis? Kasade?

Sampoen katah ingkang sade ka- dos-poendi padjengipoen? Katando?

mBendjing jen malah mlorot? Kalijan malih selak kateda.

Toewan pabrik anggenipoen gadah reka makaten margi: panjadenipoen gendis rekaos, mirah. jatranipoen bara-bara kangge mbajar koeli pa- dintenan.

Tinimbang ngendeli mandor-man- dor (boten ketang kabajar gendis), aloewoeng kalestantoenaken.

Jen mekateri kawontenaning da- gang, poenapa boten mesakaken jen Negari nijat ngindakaken paosing para soedagar Ian dagang?

Manawi margi paos para dagang sami djatoeh ladjeng dos - poendi tjalon kawontenaning pradja? Nijat- ipoen pados indaking jatra djeboel ingkang katarik sami ambroek wa-

••••••••••••••••••••••••••

• •

5 VAN LITH-STICHTING !

• • ••••••••••••••••••••••••• I SINTEN I • • •

• •

• •

1 Ingkang dereng :

• •

I dados warga I

! V. L. S. !

= enggal koela atoeri • =

• •

5 LOEMEBET. !

• •

=···=

I

Bestuur • L. S.

I

I

PASTORIE

I

I

MOENTILAN N. I. S.

I

• •

••••••••••••••••••••••••••

sana boten saged pasok paos. Poe- napa malah boten kodjoer? Mangka para dagang anggenipoen oeroen jatra woedjoed paos dateng negari inggih boten sakedik.

Dagang poenika mila pantjen pre- loe toemraping pradja, oegi toemrap- ing ra'jat. Negari ingkang boten gadah para soedagar inggih boten soegih. Mangga mriksani kradjan Djepang, Duitschland, lnggris! Malah wonten negari ingkang gesangipoen prasasat saking dagang kadosta : Belgie. Mila menawi dagang bobrok kok bade dipoentepangi poenika poenapa boten mesakaken? Haraa?

s. s.

dh.

ONDERWIJS;

A.

van DIJCK.

Ing wekdal samangke oemoemipoen pa- moelangan Djawi - sek. doesoen, angka I!, standaardschool, - waosanipoen djawi pangkat I mawi serat .. Woelang Matja" ka- ranganipoen p. t. A."· Dijck kalijan R. Wig- njadisastra.

Kaela boten bade ngrembag serat waoe, djer para maos ingkang golongan goeroe sampoen sami paham menggah kados-poendi kawontenanipoen serat WOELANG MATJA waoe. Rehm~ sampoen 3 taoen mlampah poenika, manawi kainspectie temtoe badan koela tampi panatjat. ingkang margi sakl~g

woelangan maos ingkang kesangeten, mila sanget prihatos, kados-poendi ichtijar koela malih, sagedipoen moelangaken WOELANG MATJA, A. "· Dijck I. II, III, IV, saged ka- tam kawoelangaken ing l taoen wonten ing pangkat I. Dene ingkang dados panglipoer koela, sareng njoeloeh-njoeloeh dateng pa- moelangan sanes, setali tiga oewang, san:U dene boten saged nelasaken. ladjeng saged ledjar. Keleresan sanget dereng wonten 2 woelan koela tampi boekoe saking Chef koela:

PENGADJAR !loerat boelanan tentang pen- didikan dan pengadjaran - Ber-isi Penga- djaran membatja, karangan p. t. A. VAN DIJCK, ph. lnspecteur Int. Onderwijs Se res- sort, Semarang. N a d r u k "er bode n.

Saweg soemerep titelipoen PENGADJAR.

koela saged ladjeng mestani, bilih boekoe waoe serat woelanan ingkang katoentoen sad. SOEPARDI. Mila saestoe, djeboel PE- NGADJAR no. 6 Februari 1930 taoen II.

Sareng koela bikaki Jan koela waos, isi- nipoen gandem, sadjakipoen dados djalaran ingkang saged mbirat karibedan koela moe- lang maos Djawi wonten klas I. Slnten ke- mawon ingkang boten bade bingah, dene copie waoe midjil saking astanipoen p. t. A.

van Dijck, toer kawewahan katerangan ma- lih saking Redactie. Anggen koela maos Pe- ngadjar waoe boten kados dene maos koran oetawi roman, mila dasar koela sinaoe saes- toe. Namoeng nalika koela bade njinaoe wa- oe koela rapali roemijin .. nijat ingsoen nji-

naoe boekoe iki, akoe ora mawang sapa sing noelis MAAR apa sing ditoelis."

Mitoeroet redactie Pengadjar, oegi pinang- gih artikel ing .. Persatoean Goeroe" no. 19- 20. bab uitgewerkt leerplan moengel:

.. Hoeroef Djawa itoe sesoenggoehnja haroes selesai diadjarkan pada kl. /, tetapi kalau melihat boekoe A. "· Dijck I t/m IV tentoe- lah tiada tamat, itoe apakah sebabnja ? Apa djamnja pengadjaranjang koerang, atau isinja boekoe jang terlaloe banjak? Boten mijam- baki noen I I I Sebabn ja?

Karena goeroe - goeroe beloem mendapat handleiding atau petoendjoek bagaimana dja- lan memakai kitab: Woelang Matja djilid I sampai IV iooe.

Mangga para kantja goeroe, moempoeng wonten handleiding-ipoen enggal karsaa moen- doet.*) Tinimbang kerep dipoen ....... Ing katja 108 bab 11. Mengadjarkan 12 hoeroef legena

QJ1 ' '1llJ1 .... (lJ) ' QJlfJ "\, "l'l "\, (}{] ' IH1I'I "\, (WI "\, a.cl ..,, llSUl ..,, (EJJ , QM '\. kedah saged ing dalem

1 woelan. (Selambat - lambatnja dalam 1 boe-

lan). Soemerep poenika wonten koela na- moeng waaac.h I Sawoelan wonten 4 ming- goe kedah 12 aksara. Dados 1 minggoe apes- ipoen angsal 3 aksara. Manawi mitoeroet handleiding waoe kok saketja sanget. Sam- poen kapetang mawi menitan poenapa. Tjo- bi poenika polanipoen merang wekdal, saben moelang aksara eng~;al.

1. ngginem gambar ing blabag 3 menit.

2. nggatosaken oengeling aksara enggal 5 menit.

3. pados temboeng-temboeng ingkang won- ten aksaranipoen enggal kados ingkang mentas katerangaken 6 menit.

4. nggatosaken wangoening aksara'i /an nanding wangoening aksara enggal kalijan wangoening aksara ingkang mentas dipoen- woelangaken 4 menit.

5. ngoelinakaken (oefening) pinten-pinten menit.

P:f:NGET I SAMPOEN DA WOEH NOE- ROEN, inggih wonten ing blabag, inggih wonten ing sabak. Saweg ngontjeki 12 aksara 1 woelan kemawon, sampoen roemaos mak waaah ! Pemanggih koela kok malah la- djeng saketja woelanganipoen embah roemijn:

a a a a

'Ull'\ Ml a.Jl '1.fl IH1I'I enz. ladjeng QM Ml a.Jl '1f1

l

a.Jl

l

'1fl

l

IH1I'I sapitoeroetipoen.

Mangga para prijantoen handleiding waoe sami kasinaoea ingkang saestoe. Manawi iwe- gah njinaoe pijambakan prajogi sinaoe sesa- rengan. Toemindakipoen kados-poendi sinaoe sesarengan? Sarana vergadering P. G. H.B.

speciaal bab roentoetipoen handleiding waoe.

Wah manawi dawah ing sekolahan ingkang persenanipoen 15 minggah 25 poenika poe- napa saged noetoeti kalijan ingkang per- senanipoen 1°/0 doemoegi 5 °/0 • Dereng njoe- merepi kawontenanipoen !are klas I. ingkang peng-penganipoen: tojan ngenggen, klintoe gripinipoen kemawon nangis, anoe - anoe nangis. Saja manawi soemerep beleid para inspecteerende ambtenaar poenika, sakoela namoeng wegah ningali. Tijang kados-poen- di? Lare klas I sampoen kawoelang paten: sa- ged njerat: ~ '1f1 CH2.Jl (EJJ a.JI~ (CJl

J

IH1I'IJ

Sareng rawoeh dawoeh njerat:

,,~ ...

topi gori, mori, enz. la, !are ladjeng panje-

' Q Q

ratipoen kados-poendi: llSUI :l.Jl '\. QJlfJ '1f1 '\ (EJJ

a enz. lnggih wonten ingkang leres. Jen '1f1 "\,

dawah makaten poenika loerah ziener kan- toen ngendika: .,Kados-poendi dik poenika?

Mangka goeroe nalika moelangaken inggih dipoenrentjangi bekenengan saestoe. Mila bo- ten maiben, manawi wonten saderek ingkang mastani bilih pendamelan goeroe moeroeg- aken tering.

M. WARDAJA.

OPVOEDING.

PANGLIMBANG.

Sambetipoen Sw. Tm. No. 29.

Doegi tan prajogi.

Ngertos doegi Ian prajogi poenika nelakaken migoenakaken boedin i po en wening. Ngoedja hawa, oetawi boten ngangge pamestian ing sabarang pratingkah, poenika sampoen temtoe bade kedrawasan. Ingkang dados panoentoen, pangemonging moerid, wadjib moelat ing bab prakawis poenika, awit katah tare ingkang kirang ing pamatawis ing bab pra- kawis warni-warni. Sanadyan sekoel poenika moepangati kanggenipoen badan, ewasamanten manawi kirang doegi Ian prajogi~ neda ngantos langkah ing taker, tam.toe sakit we- tengipoen. Ngelak poenika sagedi- poen itjal kedah dipoenombeni, ananging tijang ngombe boten ke-

*) Wonten oegi handleiding ,,Pratikele Moelang" - karanganipoen rama L. v. Rljcke- vorsel ingkang oegi ngewrat pratikelipoen moelang kl. I (biz. 9 - 17). Red.

Taoen 10.

REGINIPOEN LENGGANAN SWARA TAMA 1 taoen

. f

6 , -i

. f 3,-

. f 1.50 roemijin.

njoewoen kabajar 3 woelan

Adr~sipoen Redactie Ian Administratie

· IGNATIUS-COLLEGE

DJOKJAKARTA.

Telefoon no. 885.

Drukkerij .. Caoislus" Djokja.

ISINIPOEN.

Lembaran 1:

Poesaka Rah Dalem ing Boxmeer - Mesakaken - A. van Dijck - Pa- nglimbang - Kaloeng pangilon - Njempal baoe - Tanggap sabda - Ootjen sekar gambir melati - Oerap - sari - Wawasan boekoe

!-Correspondentie.

Lembaran 2:

Parepatan Commissie tata-tjara ing~

kang sapisanan ing Soerakarta - Parepatan Maria -Mediatrix Amba- rawa - Parepatan oemoem K.

W.

ing Blitar - Poenapa sampoen dja- manipoen - f 30.000 . . . . Saking Moskau??? - Saking Kedoengwoeni S. C. S. ,..., Gredja enggal - Woe- langan gending ing N. S. Moentilan.

nging ngantos keladoek. lngkang ngendemi poenika boten namoeng inoeman keras kemawon, sadaja tetedan manawi keladoek panedani- poen inggih ngendemi. Tijang neda poenika moerih gesang, boten kosok- wangsoel, tijang gesang anggenipoen gesang namoeng bade neda, poeni- ka kewalik.

Saoepami goeroe boten ngenggeni doegi Ian prajogi, poenapa saged tijang sami negakaken anakipoen, dipoenpasrahaken soepados katoen- toen, soepados dipoenwoelang, di- poenwarah prakawis ingkang prajogi.

Poenapa saged nagari masrahaken kawoelanipoen, soepados ing akiri- poen sami dados tijang ingkang ngestokaken anggering pamarentah;

sami gesang tentrem, njikiri sadaja lampah ingkang moerang ing leres, nerak angger.

Bingah-bingah, ningali ingkang adi aeng, poenika boten wonten awoni- poen, oeger boten nilar pamatawis . Maos koran-koran, boekoe-boekoe ingkang ngewrat pitedah poenika sae kemawon, sok oegi boten keka- tahen, ngantos ngeteraken pandame- lan ingkang kedah dipoen-garap. Sa- nadjan boekoe ingkang kawaos poeni·

ka ngewrat piwoelang sae, ananging manawi pamaosipoen anoedjoni moe- lang, inggih boten sae, awit poenika boten mapan. Oeger boten ngawon- aken koewadjiban tijangmaospoenika boten wonten awonipoen. Pangatos- atos sarta nindakaken pamatawis poenika andjalari gesang seneng Ian tentrem, gesang bares, boten king- gilen, manah soemeleh boten. ngang- sa-angsa. Doegi-doegi poenika mi- djeni gadah panganggep datengsanes, boten gampil ngepak oetawi njepelek- aken kantja2, oetawi ngemoenga- ken padamelanipoen sesami. Ngeng- geni doegi2 poenika boten kereng keras tanpa tepa-tepa, malah-malah welasan. Kekerasanipoen peper de- ning watakipoen ingkang mengkoe, roemengkoeh. Tijang gadah doegi2 poenika sadoe sareh, ewasamanten boten kenging kawastanan lembek, kaadilanipoen rinangkepan ing ka- tresnan wasananipoen welasan, ageng pangapoen teni po en. Pandjaginipoen dateng moerid roemengkoeh kados bapa, asih tresna kados dene bijoeng.

Pamikiran poenika boten saged ka- poerih mlampah kemawon, kala-ka- la kedah dipoenasokaken, soepados wening kraos seger. Mila sakolah poenika ngangge ngaso poenapa, a wit !are - lare mila am betahaken.

Sepoer ingkang pi ran tosi po en pra- sasat awoedjoed tosan sadaja, ma- nawi mentas djalan tebih, kendel- ipoen noenten kapriksa, poenapa wonten ingkang betah ngaso wonten ing papan reparatie poenapa boten.

Ingkang otot tosan baloeng tosan kemawon kala - kala kedah ngaso, poenapa manoengsa boten ambe- tahaken kendel? Ngaso mila preloe.

Ananging poenika kedah dipoenwa- tesi. Manawi ngasonipoen ngantos kedangon, kendelipoen kekatahe11, langkoeng saking betahipoen, kenging kawastanan kesed, seneng nganggoer ing mangka nganggoer poenika ka- tah sandoenganipoen. Para maos tamtoe sampoen sami priksa pari- basan nganggoer poenika dados ban- taling setan.

Bade kasambet.

(2)

JEN NIJAT, MESTI SAGED!

mBantoea

serat kabar kita

won tenipoen saking saking kringet kita, djer poenika

golongan k it a,

gadaha n kita, oegi kangge golo- ngan kita

KATHOLIEK INDONESIERS.

SE RAT KINT OEN AN.

Sadjawining tanggelan Redactie.*) K A L 0 E N 0 P E N 0 I L 0 N.

Pilih mbajar ar ta

f 2,50

djre ng, p oenap a tampi tja p ndjembel

? ? Heh, heeeh, heh, kapoerih milih

salah satoenggal I Pilih ingkang poendi? Poenapa pilih mbajar arta f 2,50 djreng? (gek arta sadaja?) Poenapa pilih tampi tjap ndjembel?

Poenapa ta, tegesipoen ndjembel?

Rak ndjemblek ta! Sinten ingkang kersa dipoenwastani - ndjemblek?

Heeh, heeh, heeh, kok delap-delap temen gesang; tijang ndjemblek kemawon bade kangge a bah an poenapa, tiwas namoeng dados re- reged leleteging donja kemawon, setoen - setoen b o n e k ah kenging kangge n gene n g-enengi I are.

Mangka toemoedjoe dateng sinten ta, ternboeng ndjembel poenika?

Dateng golongan kita bangsa Ka- tholiek? Rak inggih boten poeroen ta? Oepamia koela ingkang kaetjap ndjemblek oet. ndjembel poenika, mangka koela narimah, sanadjan boten mawi wonten tanda - tanda- nipoen, para kadang Katholiek sa- nes, oegi pandjenengan para maos sadaja, rak inggih boten rila ta I (roemijin wonten kantja goeroe poe- roen nampi blandja boten samestini- poen, inggih ladjeng katjaboet saking golonganipoen, pakempalanipoen ka- oem goeroe, awit manawi boten tam pi gadjih samestinipoen, bade anggen- deng kaoem goeroe sanesipoen oegi bade boten wonten adjinipoen).

Enget lo! engett wonten ing ore- anipoen sad. Patjar Merah Sw.Tm.

no. 29 nembe ipenipoen nak nderek kemawon boten rila manawi golo- ngan kita dipoenawon -awon golo- ngan sanes, poenapa golongan kita ingkang sampoen n g gem o 1 on g dados satoenggal bade rena, kanti penggalih ichlas, manawi golongan kita dipoenwastani ndjemblek, oet.

n d j em be I? Sampoen eh, sam- poen ngantos tampi tjap ndjembel?I Nglelingsemil Rak inggih makaten ta, para maos? (lnggih, letterz.)

Mila kersanipoen sampoen ngan- tos tampi tjap ingkang ndjedjenesi ndjembel prajoginipoen para leng- ganan Sw. Tm. s. k. kita pijambak kersaa paring sokongan (oeroenan) f 2,50 (zegge doea 50/ 100 roepiah), perloenipoen s.k. kita waoe sageda

medal padintenan, djer poenapa boten lingsem dateng golongan sa- nes ingkang sami maos noot-ipoen rama Redacteur ingkang kapatjak wonten ing artikelipoen sad. B. A.

T. M. Soedarma Ian saderek Pare- den Toetiboedhiati Sw. Tm. no. 29 Ian 30, ingkang moengel:

,,Sampoen kerep sanget Sw. Tm.

ngewrat pengadjak mekaten poe- nika: nanging awis ingkang di- poentetangi manahipoen. Sebab- ipoen poenapa? Bosenan? Eman- eman? 0, tanda dereng . . • . . Red." Ian ..,Dereng dangoe poeni- ka kemawon inggih katah ingkang voorstel, soepados kakerepana wedalipoen, ananging namoeng kendel ing voorstel? Red.

Wooten ing s.k. kita.

Kok mertandani sanget ringkihing golonganipoen para Katholiek In-

donesi~rs, dene tjita - tjitanipoen {idam-idamanipoen) namoeng kendel sarembag kemawon? Kok moeng semono kaprawirane?

0, kok memelas temen?

Mangka golongan bangsa Katho ..

liek Indonesi~rs rak boten ringkih ta? Manawi boten ringkih katingalna koentjaranipoen, k a pr aw i ran- ip o en, sampoen oegat-oeget, sampoen gr i ma n g- gr i m i e n g, sampoen gr em at-gr em et, djer taksih k at ah s a n g et ingkang kedah dipoenlampahi, boten na- moeng satoenggal kemawon. Mana- wi namoeng k 1 e I a r - k I e I e r ke- ma won, bendjing poenapa saged- ipoen sadaja kadoemoegen? Sam- poen dame! koetjeming golongan?

Enget lo, engetl

Wedaling Sw.Tm. s.k. kita dados padintenan kita goemolong, bade saged bingah-bingah, keplok-keplbk, soerak - soerak, awit ngangge Ian migoenakaken kekijatan kita pijam- bak kita saged mimpangaken pa- damelan ingkang awrat Ian angel (een moeilijkheid overwinnen}, saged n d j o e n d j o e n g d rad j ad kita.

Mila mangga samia kersa enggal- enggal njekapi abonnernentsgeld ingkang dereng kabajar Ian mari- ngana oeroenan dateng adeging s.k.

•) Soepados boten noewoehaken seling serep, koela terangaken bilih karangan poe- nika saking__ satoenggiling Abn. Sw. T. ingkang nedya ngadjengaken Sw. T. Dados boten boeah tangan saking kantja Redactie oetawi Adm. RED.

.

)

~

. , .

)

•> •)

.,

>

•) ·>

.

) ·>

I

<;

MOELATA

LAN

KAGALIHAI

'

ooS W /A\R/A\

l /A\ M /A\f>"

\,,

INDONESISCHE KATHOLIEKEN TOONT DOOR

DA DEN.

~ ~

. ! . , . .

• >

. '

' )

•>

••

·> ·>

kita padintenan.

Postwissel formelier ingkang di- poenlampiraken ing SW.Tm. no. 32 poenika en g g a 1 kakintoena wang- soel dateng Ad m i n i s tr at i e Sw. Tm. mawi kaembel - embelana arta f 2,50 (soekoer kersa langkoeng, djer kabetahanipoen pantjen katah), soepados enggal sageda kadoemoe- gen idam-idaman kita (dados boten

tinggal tetep v o o r s t e l h a w a r e m b a g s a d j al)

Ing ngriki. en get lo, para sade- rek oeroenanipoen poenika b ot en p e ks an lo! mangke ladjeng won ten ingkang mastani p e ks an; blaaas, boten babar pisan, (i e d e r e e n i s v r ij) manawi wonten kersanipoen boten kersa ngoeroeni inggih kengang-kenging kemawon (ta' be1- halangan) man asoeka kemawon, manawi ichlas plas - kados lam- pahing kilat, tatit - inggih paling sedikit f 2,50 poenika, manawi bo- ten, inggih boten babar pisan ke- mawon (p er I o e a pa s o k o n g Bo en g? ), nanging mes ti boten bade lepat tampi tjap n d j em be I, djalaran ing nginggil sampoen won- ten oengel-oengelanipoen:

,, Pilih mbajar arta f 2,50 djreng, poenapa tampi tjap ndjembel?"

Mila kedah. dipoenpersoedia kanti sanget, {10 taoen f 2,50 poenika sawoelan rak boten ngantos se- benggol oetawi teloeng doewit?).

sageda mbajar djreng (a contant).

Manawi para saderek lengganan namoeng n g e d j i b a k e n *) da- teng lengganan sanes kemawon (da- dos djib-djiban; kene ngedjibake kana, kana ngedjibake kene) boten woeroeng bade inggih namoeng te- tep, panggah kemawon idam-ida- man kita bade taksih tinggal voor- stel diseboel angin sadja alias ke- tepoeoeoes, ingkang oegi ladjeng bade tampi med a Ii k a Io en g pen g i Ion saking

Saderek estri pareden Toetiboedhiati, ingkang tansah bengak-bengok:

,,Behartigt 't algemeen belangl"

*) Penjakit keras.

NOOT. M!rsanana Advertent!e-nlpoen, Ian kersaa menggalih maw! penggalih enlng Ian djedjeg, djer manawi karaosaken sa~s­

toe, pantj~n ngtnglngi raosl ook redelijkl Toetiboedhiati.

~EMPAL BAOE.

(Sajembara).

Gegajoetan kalijan ebahing dja- man; koela koemawani matjak tjang- kriman wonten ing kalangan Sw.

Tm. ngriki. Batanganipoen kedah dipoenembel-embeli I e Io et j o en;

jen ingkang leres pambatangipoen

JEN. NIJAT, MESTI SAGED!

Ambantoe

serat kabar kita TAMA''

natna ndjoendjoeng dradjading bangsa

KATHOLIEK INDONESIERS.

langkoeng saking sat o e n g gal, bade d i p o e n o e n d i, djer tanda mata ingkang bade dip.oentjoengoel- aken awoedjoed boekoe Jou r n a- l i st i e k Ian s t e n o gr a f i e (basa Mladjeng) ingkang boten kenging kapetal kadadosaken kalih.

Badejanipoen tjangkriman kedah sampoen wonten panggenanipoen Rama Redacteur paling telaat (kasep- kasepipoen) tanggal 2 5 Augustus poenika. Tanggal 29 panggeboeg- ipoen. Ingkang tampi tanda mata bade dipoenemot wonten ing Sw.

Tm. oegi. Ing ngandap poenika lo, tjangkrimani poen:

1. Mata apa sing mbloloki?

2. Djam apa sing ngendahake ba- dane kang nganggo?

3. Mata apakah berarti kampioen?

4. Matja apaning Sw. Tm. marak- ake mboengahake pikir?

5. Matja apaning Sw. Tm. marak- ake boenek, djoedeging pikir?

Poenika lo, pandjenengan pikir, manawi boten pandjenengan pikir saetoe, eee estoe boten saged pan- djenengan.

• Mangga para saderek, kadang2 koela pandjenengan ngoelir boedi, katogna, sampoen mawi moendoer!

Dene ingkang kakengingaken mba- tang tjangkriman kaseboet ing nging- gil para saderek:

Lengganan Sw. Tm.

(ingkang noenggak pambajar- ipoen boten pikantoek).

Lengganan Advertentie Sw. Tm.

Lengganan enggal ingkang sam- poen mbajar arta lengganan.

Pembantoe isining s. k. Sw. Tm.

Moegi2 sageda enggal kabatang.

Sajembara saking sad. estri Pareden Toetiboedhiati.

TAN OOAP SABDAI!

P.0 .H.B. afd. Banjoemas awatak ba pa .. . ... . .. poenika sampoen samestinipoen

!!

Nanging kedah ingkang ... ngadil!!

Rehning ingkang njerat artikel ing Sw. Tm. No. 23 tg. 6 Juni '30 bab: ,,P. N. S. in actie," poenika koela, mila ingriki koela kepeksa dame! orek-orekan malih gegajoetan kalijan poetoesan pepanggihanipoen sad.2 saking N. S. Ian K. S. ingkang dipoenadani dening P. G. H. B. tja- bang Banjoemas kala 24 Juni '30 (kamot ing Sw.T. No. 28 tg. l ljuli).

Saderengipoen perloe koela nga- lem dateng actie oetawi tradjangi- poen P. G. H. B. tjap .Banjoemas waoe, ingkang sampoen ngakeni pijambak jen

,,awatak bapa"l

Pan-

tes dadosa tetoeladanlll

Anggenipoen P. G. H.B. tjabang Banjoemas ngawontenaken pepang- gihan perloe ngitjali raos-roemaos ingkang kelintoe, poenika mila per- loe sanget, i.p. tjotjog kalijan noot- ipoen Redactie.

Wondene oekara koela ingkang di bohongkan waoe, perloe koela terangaken ingriki, bilih poenika koela namoeng saloegoe ,,merslag."

Dados boten kok koela sengadja dame! klintoe seling serep! Nanging saking panimbang koela oekara poe- nika boten bohong, djer njata bilih leider kala roemijin saking K. S, ...

sareng gantosipoen saking .... N.S.

Rak njata ta poenika 1 Dene toemrap pasemon saking S. 0. waoe, koela boten mangertos, djer ingkang nga- waki saderek Soera pijambak I

Sapoenika bab poenika sampoen tjekap samanten kemawon, djer ki-

ta

P. N. S. ers mila boten gadah pan- dakwa

babar pisan,

bilih lelam- pahan waoe saking pokalipoen sa- toenggiling K. B. er; babar pisan boten ! ! Anggenipoen won ten sade- rek N. S. er ngantos kawedal ginem- ipoen

kados oekara ingkang di- bohongkan wa oe,

dados tjeta sa- king raos-roemaos, oetawi

mestine ngono-

ajake ! I Dados. boten kok ndakwalll

Samangke bab ingkang njata ing- kang bade koela atoeraken ! Jen mila P.G.H.B. tjab. Banjoemas waoe awa- tak bapa sajektos, mesti ladjeng ma- dosi djalaran2 ing lelampahan waoe! I

Bab ingkang njata inggih poenika sad. Soera, soewaoe leider, Jadjeng kalorod dados hulpleider ! Poenika ingkang dados oenderaning rembag ing kalangan P. N. S. tjab. ngrikoe (Banjoemas); mila ladjeng ngwon- tenaken pepanggihan ing Poerwo- kerto ! ! Lelampahan poenika sanget njolok mata kangge golongan kita N. S. ers I Mila dipoenpadosi poendi sebab-sebabipoen.

Poenika ingkang Iangkoeng preloe dipoentindaken dening P. G. H.B.

awatak bapa 11 Margi lelampahan poenika dereng genah bongkot poe- tjoekipoen (sabab2), sanadjana sam- poen dippenwontenaken pepanggihan kados makaten, koela kinten taksih wonten golongan (ingkang kataman lelampahan waoe) ingkang dereng marem, djer dereng katjepeng poe- napa ingkang dipoenkadjengaken I

Woesana masa bodo.

POEN AMRIH RAHAJOE

! ? I

P. S. Djawaban poenika saweg saged koela kintoen sapoenika (da- dos kasep), margi tansah aral I

I? I

(3)

OERAP-SARI

( P ET I K A N SER AT - SER AT KABA R SA N·E S)

K A 8 AR KATH 0 LI EK.

R. M. Soenoe ing Nederland.

Serat ~ serat kabar njarijosaken, sad.

R.

M. Soenoe, Soekadari, Ian Tjan Ojoe Kiam, katarimah candi- daatexamen lndisch recht wonten

Leiden. .

R. M. Soenoe, poenika ingkang raji P. Djajasepoetra ingkang tjalon angedjawi poenika. Ngatoeraken kasoegengan.

Kg. Biskop A. van Velsen.

Woelan poenika, Kangdjeng Bis- kop tedak ing Ngajogjakarta, ma- ringaken Sakramen Kasantosan.

Tanggal 15 Agoestoes, maringi Sakrameo Kasantosan wonten kita Ngajogja {Gredja St. Joesoep); tang- gal 17: Sedajoe; tang gal 19: Mo- rangan; taoggal 21: Gandjoeran; 23:

Somahitan; tanggal 24: kita Nga- jogja (ing Gredja S. Fr. X.); tang- gal 26: Ngidjon; tanggal 28: Kalasao.

Rawoehipoen Pastoer Djawi kekalih.

Rawoehipoen P. Soekiman toe- wio Djajasepoetra wonten Tandjoeog Prijoek, kinten -kinten taoggal 23 Agoestoes. Rawoehipoen wooten Ngajogja bokmanawi kemawon tang- gal 26 Agoestoes son ten.

Pahargjan sakiog Komite Ngajo- gjakarta, kadawahaken won ten taog- gal 27 sooteo, sarta gaodeng kalijaa pranatao salebeting Jezu'iet. pabar- gjao waoe tjajon tjlimen, boten sa- ged mawi atoer - atoer pakempalan Katholieksadjawining Ngajogjakarta.

Gredja Agoeng ing Kongo.

Ing Leopoldstad, (Kongo bawah Belgi), bade dipoendegi katedral enggal, pandjangipoen 80 M, wijar- ipoen 40 M. tjekap tijang 7000.

Katakomberr enggal.

Nalika tijang damel margi satje ..

lakipoen via Tiburtina, wonten sa- tjaketipoen pakoeboeran Compo Verano, manggih margi-margi katah wonten salebeting siti. Sasampoen- ipoen katitipriksa saestoe, tetijang saged sami amastani margi - margi waoe: katakomben. lngkang katab margi poenika waoe wijaripoen 70 - 90 c.M., inggilipoen 4,90 M. ·

Katakomben poenika waoe, pan- damelipoen kala tengah - teogahan- ipoen abad kaping tiga.

Tetijang saged maoggih: lontjeng tembaga alit-alit, gelang, retja alit- alit, sesoepe, lss.

Retja dalemt ing Desio.

Retja dalem, I. S. K. S. R. Pius XI, jasanipoen tetijang ing Desio (tanah !tali), kala 29 Juni binarkahan Kg. Maha Biskop ing Milaan, Kar- dinal Schuster.

Setatsijoen radijo ing Vaticaan.

Setatsijoen radijo ing Vaticaan kawartosaken bendjing Oktober saged kaangge. sarta saged njebar pawartos kapireng ing saindenging djagad.

lngkang tjalon ambarkahi ngarsa dalem pijambak.

KA.BAR OEMOEM

INDONESIA

SAKING NGAJOGJAKARTA.

Konggres T. S. Malem Kemis 6 - 7 A- goestoes, konggres kangge njoewindoni Taman Siswa, dipoenwiwiti manggen ing dalemipoen Ki Hadjar Dewantoro, kada- tengan Adviseur Inlandsche Zaken t. van der Plas, Inspektoer Bos, Mr. Singgih, lss., wakil-wakiling pakempalan pinten-pinten, kalebet oegi wakil H. B. P. P. K. D., K. W., toewin W. K. afd. Mataram; goenggoeng kempal boten kirang saking 500 tijang.

Ki Adjar Dewantoro, atas namaning Ko mite, medar sabda: 1. Ngatoeraken pambagja wiloedjeng. 2. Ngandaraken bilih T. S. anggenipoen propaganda, sarana njamboet dame/, boten sarana omong. 3.

T. S. sampoen gadah tjabang 52. 4. Se- dyaning konggres poenika, bade ngawon- tenaken pranatan ingkang sami (organi- satie), sageda kangge toentoenan panin- daking T. S. ing sa Indonesia. 5. Ki Hadjar D~vantoro lega lila angoetjoelaken toentoenaning T. S. dateng para neneman.

Saderek Pronowidagdo, pangarsaning kongres, anerangaken bilih adegipoen T.S.

kabekta saking sabab kalih warni: a). Te- tijang ngriki sami ngelak onderwijs, nanging sakolahan saking Nagari boten njekapi. b). Gandengipoen kalijan raos kabangsan, sakolahan ingkang sapoenika sampoen wonten boten maremaken.

Tjaraning panjamboet damel,T.S. migoe- nakaken tjara: njamboet dame! pijambak.

Sasampoenipoen poenika, para ingkang andatengi konggres, dipoensoegata dolan- an Djawi warni-waroi, sinarengan gangsa, tonil alit-alitan lampahan katresnaning bijoeng (jen ing Kitab Soetji sami kalijan Kawitjaksananipoen Praboe Soeleman kala ngadili bijoeng kalih sami reboetan anak), beksa klana, lss.: sadaja waoe, ingkang nindakaken !are slit, sarta katingal sae boten ngoetjiwani. Wooten sawatawis ingkang klentoe, malah dame! sarining konggres I

Oetoes-oetoesaning pakempalan katah ingkang medar sabda mahjakaken seneng Ian oermatipoen dateng T. S.: Mr. Singgih (wakil H. B. B. 0.), Rm. Jama wakil P. G.

H.B. Mataram, s. Soegija wakil K. W.

Mataram, oetoesan-oetoesan T. S. Medan, jacatra, lss.

SO taoenan dalem Sri Maha Radja Poetri.

•••

Wiwahan 50 taoenan dalem Sri M. R.

Poetri Wilhelmina, toemrap Ngajogjakarta doemawah tanggal 1 Ian 2 September.

Tanggal 2 waoe, sadaja sakolahan Nga- jogja, liboer. Tjalon wonten arak-arakan pit, andong, grobag, mentor, pit mentor, sami pinadjang-padjang, sarta ginantoeng- an pris. Soedijan wragad langkoeng saking

f 2675.

lksainenan ing Nederland.

Sad. Soekadari, Rm. Soenoe, Ian Tjan Ojoen Khiam, poetoes iksa~

menipoen candidc:.at lndlsch recht wonten Leiden.

S. K. Lie, S. J. Tjoa, Ian W. F.

Waweroentoe, katarimah caodidaats- examen babagan kawroeh kadok- teran wonten Utrecht.

Katarimah iksamenipoen Accun- tanij Nederlansche Handelshooge- school ing Rotterdam, sad. M.

Aboetari toewio t. Teng Sioe Tjhan.

Loh Hwa.

Loh Hwa, pakempalan bal-balan kampijoen ing Tiongkok, mentas dateng wonten iog to. Djawi, sarta main wonten Betawi, Bandoeng, Semarang, Soerabaja. Pikantoekipoen arta ewon. Kala wonten Soerabaja, saweg kalih dinteo kemawon angsal

±

£27000.

Kominis kdjepeng.

Meotas wonten tijang kolllinis tiga, katjepeng, dipoenbekta baita PI an c i us saking Sin1, Japoer, i. p.

Djamaloedin, Mohamad Ali, Ian Kadji Mahmoed. Tiga -tiganipoen sampoen daogoe dipoenpadosi poelisi

(gandeng kalijan ootran-ontrao kala Nov. '26 en Jaouari '27.)

Arta kertas ingkang karisak.

Salebetipoen woelan Juli, arta ker- tas ingkang karisak wooten Alg.

Rekenkamer:

damelan Nederland 680.000 lem- bar

a

f 2.50, Ian 1.600.000 lembar

a

f 1.

Damelan Amerika, kertas ojaring- gitan 60.000 lembar, Ian njaroepi ..

jahan 100.000 lembar.

Panggaotan njerat ing Lasem.

Ing Lasem, katah soedagar anoe- toep pakarjan ambatik. Tetijang Oja- wi ladjeng katah ingkang boten pi- kantoek panggaotan.

Roemijin tijang sade seratafi iog ngrikoe sagea pikantoek bati 30 - 40°1o. Sapoenika pados oentoeng 10°/o kemawon ngrekaos. Anggenipoen makaten waoe margi djor -djoran katah sanget. Ing tanah Ojawi te- ngah kemawon boten kiraog saking 20 enggen ingkang ngedalaken se- ratan. Kadjawi poenika toekang ni- roe, inggih katah. (Djawa Tengah).

Boten angsal dados warga Gemeente Raad.

Gemeente Raad Soekaboemi boten ngadjengi saderek Soekardi, sa- woengipoen Pasoendan, dados war- ga Gemeente Raad. margi boten saged tjara Walandi, Mangka boten wonten artikel ingkang nentjang warga gemeente raad kedah among mawi basa Walandi. Ing Raad Ka- woela kemawon inggih wonten war- ga ingkaog among mawi basa Mla- joe. Pakempalan Pasoendan protest.

Sembrananipoen tijang sepoeh.

log Maoondjaja wonten lare oe- moer sataoen, dipoenpoerih dolanan pijambak wonteo sentong, dipoen- ineb, tijang sepoehipoen njamboet damel. Poeo lare dolanan toetoep won ten rantenipoeo. Tetijang mireng lare ndjerit, boten dipoenraos, roe- maosipoen mesti boten poenapa- poenapa tijang wonten nglebet ka_.

mar. Boten let dangoe, lare dipoen~

toeweni pinanggih sampoen pedjab.

Sareng dipoentingali: tjangkem kle- betan rante, gorokan klebetan toe- toep waoe. (lava Bode).

Darah Dipanagaran.

Mitoeroet A. I. D., gandeng kali- jan panjoewoenipoen R. M. Daoed Oipanagara, lss ing Ambon, Pareo- tah sampoen marengaken toeroen- toeroenipoen P. Oipanagara kapa- rengaken dateng poendi- poendi ingkang dados karsanipoen.

Kabesmen ageng ing Lombok.

Ing Kembang Kenang, Lombok Wetan, mentas wonten kabesmen ageog, anelasaken grija 158 woe~

woeng toewin loemboeng 90, kapi- toenen sadaja kinten-kinten wcnten f 22.000.

Pamedal S. S.

Pamedal S.S. salebetipoen woelan Djoeli wonten 5 mlijoen 617 ewoe 644 roepijah: maoawi katanding ka~

lijan Juli taoen kapengker, soeda 2 mlijoen 376 ewoe, 26 roepijah.

Wiwit Djanoewari doemoegi Djoeli taoen poenika, pamedalipoen

S.S. soeda 8 mlijoen 163 ewoe 411 roepijah tinimbang kala Djanoewa- ri - Ojoeli taoen 1929.

Tilgram wonten salebeting tresepoer.

Wiwit 1 September, kangge tjo- ben-tjoben, S.S. ngawontenaken pra- natan tijang-tijang ingkang noempak sepoer saged kintoen tilgram saking sepoer ngrikoe, wawi watesan ka- tah-katahipoeo woloeng temboeng.

Wragadipoen f 1.45 (satemboeng 15 sen, wewab vastrecht £ 0,25). Til- gram-tilgram waoe boten kenging mawi tetenger ingkang ngindakaken waragad, kadosta D (Dringend), lss.

Adviseur Adatzaken.

Warga Raad Kawoela t. Soang- kanon, mrajogekaken soepados won- teo ambtenaar bangsa Indonesia, mendet saking para winasis bangsa Tapanoeli. kangge pambantoenipoen Resident, kapoerih ngawat - awati pakarjaning gemeeate (gemeente- wezen) iog Tapanoeli.

Ambtenaar poenika waoe soepa- dos pinaringan seseboetan Ambte- naar voor Adatzaken, sarta kedah mandireng, benoemanipoen lngkang Witjaksana pijambak, dados boten kabawah pangageng ing Tapanoeli,

Pantalonan mawi koeploek.

Pantalooan mawi koeploek, poe- nika wekdal samaogke kaanggep tetijang ngriki, dados patjakanipoen bangsa Indonesia.

Nembe poeoika, ing pekeo ma- lem Semarang (Ian oegi kala wooten bal-balao Loh Hwa) won ten lalam ..

paban tijang ingkang mangangge pantaloo mawi koeploek, dipoenpoe- rih toembas kartjis kados kartjisi- poen bangsa koelit petak. Prakawis poenika, dipoenrembag dr. Marzoe- ki Mahdi wonten Gemeeote Raad.

margi wonten pandakwa pranatan waoe atas pakenipoeo Gemeente. Na- nging, pikantoek wangsoelan saking pangarsaning gemeente raad, bilih pangreb gemeente boten nate nge- dalaken pranatan makaten waoe.

(Nan Sing).

Arbeidsinpectie toemandang.

Ambtenaar Arbeidsinpectie men- tas aoggropjok grijanipoen tetijang Tionghoa ing Lasero ingkang sami ogwontenaken panggaotan ambabar.

Paoggropjokipoen ing wantji daloe antawisipoeo djam 11-12. Anggeo- ipoen anggropjok waoe bade njoe- merepi poenapa tetijaog Tionghoa waoe sami anindakaken pameksa soepados koeli-koelinipoen njamboet damel ing wantji daloe. Katah tijang ingkang nglemboer ingkang sami kabekta dateng poelisen.

N eroesaken sakolah.

R. Ng. Prajitna, wedalan Mula Semarang poetra boepati Pati, ma- noet tjarijosipoen Bahagia sampoen pangkat dateng Nederland noempak baita Sibajak, perloe neroesaken si- naoenipoen wonten H. B. S. ing Leiden, saking ngrfkoe ladjeog bade anggajoeb seseboetan iosinjoer.

Kamadjenganipoen Celebes.

Ing taoen 1904, Celebes gadah sakolahan Walandi kalih, Ian sako- lahan angka kalih 16, moeridipoen 1500.

log salebetipoen taoen '28, won- ten sakolahan Mule 1. (mrd. 145), sakolaban aodap 4 (mrd. 757). H.l,S.

11 (mrd. 1583), H.C.S. 3 (mrd. 534) Standaardschool 53 (mrd. 6747). sa- kolahan doesoeo 553 (mrd. 29630).

Ing Makasar oegi gadab Opleiding- school voor lnl. ambtenaren).

Plaboehan Makasar katiogal ma- djeng. Prabejaning barang - barang ingkang kakintoenakeo saking pala- boebao ogrikoe kala taoen 1913 pi- kaotoek { 18. 635. 000, dene prabeja mlebet wooten f 14.157.000. Taoen '27 uitvoer wonten f 34.171.000, in- voer won ten f 24.364.000 -

Barang - barang wedalan Celebes ngkang kakintoenaken kadosta: dja- goeng, kopi, kopra, pendjalio, lss.

Doemoegi taoen 1928, Celebes gadah kaboedidajan 31. djembari- poen 10.607, H. A. ingkang kata- neman wonten 4,510 H. A. (Swara Publiek).

Stovia.

Sad. Soekirdjan (Koedoes) katari- mah iksamenipoen dokter bagejan kapisao.

Dateng Boven Digoel.

Sad. Amat Saleh alijas Moekajat, Soedarman alijas Moelja, Kasmiran alijas Daroem, Sarimin alijas Kajat, sami kaboetjal dateng Oigoel.

Kawangsoelaken dateng Tiong- kok.

Manoet tjarijosipoen

Deli

Crt. ing Deli mentas wonten, bangsa Tioog- hoa boten gadah pandamelan, 148, kawangsoelaken dateng Tiongkok mawi baita .,Cremer." Anggenipoen kawangsoelaken, margi kamaoah moetawatosi: saged oegi margi boten gadah pandamelan waoe, anggeni- poen pados teda ladjeng sarana lampah boten sae.

Pangiridan.

Gandeng kalijan boten padjengi- poen areng sela wonten ing Bang-

ONTJEN SEKAR GAMBIR ME LA TL

PRAKAWIS PINDAH- PINDAHAN INO DJAOAD OOEROE.

MOTTO. Het grootste euvel, waardoor de post reiskosten noodeloos wordt vergroot, is het

enorm aantal overplaaf$ingen.

( ... ) Het belang van den dienst is vaak te- genstrijdig met de overplaatsing: te veel wordt met persoonlijke wenschen rekening gehouden.

(Rede t. Nes$el wonten Volksraild 17 Juli).

Warga Raad Kawoela t. Nessel, kalanipoen angrembag wedaling arta Nagari babagan ragad keke-·

sahan kangge para ambtenaar, tja- rijos makaten:

,,Piawon ageng ingkang angin- dak - indaki wedaling arta keke- sahan ingkang tanpa perloe, poenika katahipoen pindah - pin- dahan. (,, H et groote euve I, waar- door de post reiskosten noodeloos wordt vergroot, is het enorm aantal overplaatsingen."

Prakawis poenika pantjen inggih njata! Pandjenengan njatakaken wonten serat- serat kabar. Meh sa- ben dinten wonten pawartos muta- tien kokoloman. Gek arta pinten kemawon ingkang kawedalaken Pa- rentah kangge perloe poenika? Arta voorschot; declaratiel Mangka gek pindahipoen tebih pisan, toer ba- jaripoen ageng !

Prakawis pindah - pindahan poe- nika waoe, wonten kalangan onder wijs inggih ageng. Toewan Nessel njarijosaken, wonten sakolahan ing- kang ing dalem sataoen goeroeni- poen gantos sadaja.

Toewan waoe, mratelakaken pra- kawis katahing pindahan poenika, kedjawi ngindakaken wedaling arta Nagari, betahing pangkat (het be- lang van den dienst) pantjen inggih boten aneda wontenipoen pindah- pindahan semanten katahipoen. Sa- ladjengipoen nerangaken: ,,Het be- lang van den dienst is vaak tegenstrij dig met de overplaat- singen; te veel wordt met per- soonlijke wenschen gc!wuden. ( ...

Boetoehmg pangkat (boetoehing dines) kerep bae soelaja karo pindahe; enggone ( Parentah) nge- lingi panjoewoene wong kanggo boetoehe awake de we kokehan ! Atoeripoen t. Nessel poenika a- ngengeti kawontenanipoen prijan- toen ingkang kapapanaken wonten tanah Sabrang. Saderengipoen sam- poen mireng: kawontenan ing ngrika awon, sasaminipoen. Mila da.teng dok, Jadjeng manah neda pindah.

Terkadang, sampoen dipoendjan- djeni: wonten Sabrang namoeng setaoen, oetawi kalih taoen. Manawi sampoen sataoen, tijangipoen sam- poen wiwit radi kraos (krasan), ...

Nagari ladjeng netepi djandji, tijang kapindah del.

Goeroe kekerepen pindah, pantjen boten sae. Sakolahanipoen risak I Pantjenipoen, saja dangoe kedah saja atoel dateng kawontenan ngri-

kok, Saigon, Sioggapoer, Penaog, Haiphong, Saigon, Hongkong, Kan- ton, lss ... , maskape areng sela Oest- Borneo My, bade ngwonten- aken pangiridan, amotjoti koeli-koeli bangsa Djawi katah sanget, poeoa- padene poenggawa - poenggawa.

Katjarijos maskape areng sela ga- dahanipoeo bangsa Ojepaog inggih sampoen aniodakaken pangiridan, ingkang ladjeng dipoenenoet Oost- Borneo My, waoe. (Srbj. Hdb.)

Prakawis siti.

Warga Raad Kawoela t. Kan, neda soepados ing salebeting komisi kang~

ge angrembag weweoang siti ing ta- nah ngriki, dipoenwontenana warga golongan baogsa Tionghoa. Anggen- ipoen makaten poenika, margi ange- ngeti golongan Tionghoa wonten ewon, oep. ing Tangerang, ingkang njepeng patjoel.

Exorbitante rechten.

Wakil Parentah babagan Oemoem, Ir. Kiewiet de Jonge mratelakaken bilih wewenangipoen G. G. amboe- tjal tijang poenika boten kaseboeta- ken wonten Staatsregeling, nanging wooten bijbladen. Mila, samaogsa sampoen nampi oesoel-oesoel saking Raad Kawoela, Parentah sagah mang- galib angewahi.

Ekonominipoen Indonesia.

Wakil Pareotah babagan Arta, t.

van den Bu!!scben, wooten Raad Kawoela mratelakaken bilih Parentah njaroedjocki pamanggih - pamanggih ingkang mrajogekaken soepados Pa- rentab tansah ngirid-irid anggenipoen ngedalaken arta. Oipoenterangaken:

ngirid wedaling arta kangge Depar- tement Marine Ian Oorlog iogkaog langkoeng irid tioimbaog sapoenika, boten saged.

Postzegel damelan Indonesia pijambak.

A. I. D. martosakeo, Postdienst boteo gadah kawratan manawi pan-

koe, inggih sanadjan kawontenan waoe boten patos sae. Saja dangoe pasrawoenganipoen kalijan tijang ngrikoe saja koelina; pamitranipoen saja kandel. Toemoesipoen: anda- jani adjenging sakolahan.

Goeroe kekerepen dipoenpindah, kadjawi ngrisakaken sakolahanipoen, lan ngatah-ngatahi wedaling arta- nipoen Nagari, kantong-ipoen poen

~u~p~m~k~~h~~lN~~

tos prakawis pindah poenika waoe, wonten ingkang ngibarataken: ko- bongan tanpa geni.

Sampoen mesti kemawon, ingkang makaten waoe boten namoeng toe- mrap golongan goeroe; golongan prijantoen sanes inggih sami kema- won.

Mila, koela matoek dateng kar- sanipoen Parent:ih: njoeda pindah- pindahan. Nagari boten bade ma- rengaken panjoewoenan pindah ing- kang awawaton kabetahan partikelir;

kadjawi manawi pantjen kabekta saking kasarasaning badan.

Ewadene, djembar - djembaring djagad mesti wonten ingkang boten matoek kalijan karsa njoeda pin- dahan poenika waoe.

Ing Nieuw Soerbj. Crt., nate won- ten swan ten: manawi karsa waoe saestoe katindakaken, mesti noe- woehaken tindak boten adil warni- warni; damel tjilakanipoen goeroe- goeroe ing tanah Sabrang, boten gadah pangadjeng-adjeng wangsoel dateng tanah Djawi. enz.

Prakawis poenika boten koela pabeni. Patjar Merah angoegemi ginemipoen: ,,Parentah kedah ang- gemeni wedaling artanipoen toemrap prakawis ingkang mila matoek jen dipoen - gemeni, sampoen ngantos kawoela alit saja pringisan, margi kaindakaken paosipoen." Sigeg, ...

Saderek!

* * *

Koemaraning bezuiniging boten namoeng angebeki djagad pakarjan Nagari. Djagad partikelir inggih toemoet kraos, kadosta panggaotan teh, kopi, karet, tosan, areng sela, enz . . . . Mila, pangadjeng - adjeng koela karangan poenika sageda ka- panggalih oegi ,,Canisius Stichting."

Kadjawi makaten, temboengipoen t. Nessel: ,, Te veel wordt met per- soonlijke wenschen rekening gehou- den"waoe inggih sageda ginedongan ,,Canisius Stichting."

Kumuningsasele 8 Agoestoes '30.

Taklim: PATJAR MERAH.

damelipoen postzegels ( praogko ) wonten ngriki. Postwaardeo - Com- missie saweg njinaoe prakawis poe- nika.

Prof. Mr. A.H.M.J. van Kan.

Oeler prof. Mr. A.H. M. J. van Kan, kaangkat dados warga koe- misi ingkang tinanggenah njepeng toentoenaning dedapoekanipoen tja- tetan boekoe - boekoe ka wroeh (ka- taloges) iogkang sampoen wonten ing tanah Djawi ngriki, kadjawi ka- wroeh ngelmoe alam.

Ahli hoekoem dipoenwewahi.

Bat Nieuwsblad njarijosaken, sa- lebetipoen Agoestoes poeoika Indo- nesia bade kadateogan tijang ahli hoekoem 20 saking Nederland. Te~

tijang poenika bade sinaoe prakawis lndische Recht wonten R. H.S. da- ngoenipoeo sataoen. Manawi sam- poen ladjeng praktik.

Anakipoen tijang soegih ingkang sakolah.

Publicatie H.1. O.C. no.4, wonten ingkang anjateti anak-aoakipoen ti- jang soegib bangsa Indonesia, ingkang sami sakolah wonten H.I.S. Kangge tanah Djawi; wonten m'oerid H.I.S, 3, in'dK.ang tijang sepoehipoen seta- oen gadah pamedal f 17.000; woo- moerid setoeoggal. ingkaog tijang sepoehipoen sataoen gadah blaodja oet. kaoentoeogan f 43.000; Ian won- ten moerid satoenggal malih ingkaog tijang sepoehipoen ing setaoen gadah kasil f 30.000.

Kangge wekdal sapoenika, tijang lndooesier ingkang bajaripoen katah pfjambak, namoeng deler R. A. A.

Ojajadiningrat lan P. Koesoema Joe.- da: f 2400 sawoelan.

Dene para boepati, kedjawi Se- marang, Soerabaja, lan Betawi. blan- djanipoen f 1350 sawoelan.

Angka-angka ing nginggil poe- nika toemrap lare H. I. S. tanah Ojawi.

Referensi

Dokumen terkait

Hasil penelitian menunjukan nilai rata-rata Overall Equipment Effectiveness (OEE) mesin bubut LB 02 yaitu sebesar 81.43%, maka nilai tersebut termasuk dalam keadaan sedang yang