.ص 561 - 545
DOI: 10.22059/JHGR.2021.310995.1008180
یسررب یلم ةبوصم زا دعب و لبق ناریا رد عتارم ینارمکح ماظن یقیبطت
:عتارم ندش
مرتسآ رونیلا یداهن لیلحت لدم رد تیکلام قوقح دعاوق زا یتسبراک
یدابآرصن یرقاب نسحم
*
یرتکد ةرود یوجشناد ـ1
میمصت شیارگ( یتلود تیریدم و یملاسا فراعم طخ و یریگ
یشم هاگشناد ،)یمومع یراذگ
نارهت ،قداص ماما هاگشناد دشر زکرم وضع ،قداص ماما
تیچ اضریلع نارهت ،قداص ماما هاگشناد ،تیریدم و یملاسا فراعم ةدکشناد ،یتلود تیریدم هورگ رایداتسا ـ نایزاس
هورگ رایداتسا ـ یروای دیحو نارهت ،قداص ماما هاگشناد ،تیریدم و یملاسا فراعم ةدکشناد ،یتلود تیریدم
:تفایرد خیرات 09
07/
1399/
:شریذپ خیرات 02
12/
1399/
کچ ی هد
زاشیبتعسواب،عتارم 80
یاهراکوبسکرتسبوتساروشکرددنمشزرارایسبعبانمزایکی،راتکهنویلیم
هرهبقنورردهچنآ.تسایفلتخم
وینارمکحدعاوقعوندرادشقننآیایحاوتنایصوعتارمزارادیاپیرادرب
هرهب
نوناق بیوصت .تسا یرادرب
« یلم
لگنج ندش
عتارم و اه
»
ةهد رد 1340
دعاوق هک دوب یفطع ةطقن
هرهب
هب ییاهدمایپ و راثآ و درک رثأتم ار یرادرب
دعاوق یقیبطت ةسیاقم اب هلاقم نیا رد .تشاذگ یاج
ماظن رد
لکشتلعیسرربهبعتارمینارمکح
یمهتخادرپاهدمایپیریگ
.دوش
هداد نومضم لیلحت شهوژپ نیا رد هدافتسا دروم شور
هبحاصم ةجیتن رد هک تسا ییاه
و دانسا ةعلاطم و اه
مدرمعبانم
هدافتسادرکیور.تساهدشیروآدرگیتخانش
یموهفملدمربینتبملیلحتنیاردهدش ساIAD
ت
یمحیرشتتسایعامتجاویکیزیفطیارشزایشانهکاریدعاوقحطسهسردهک
هدادیراذگدکزاسپ.دنک
اه
مرنزاهدافتسااب
رازفا Maxqda
،
472
ردزابدک 157
هتسدهیاپنومضم
هسردنیماضمنیا.تساهدشیدنب
حطس
« یساسادعاوق
»
،
« یعمجباختنادعاوق
»
و،
« یتایلمعدعاوق
»
هب
عتارمۀراداوینارمکحدعاوقزایفیصوت
عترمدوجومماظنویتنسماظنرد
.تساهتخادرپیراد
یلمتسایس.تساهدوبیتایحعتارمیتنسماظنردمدرمشقنهکدشصخشمهجیتنرد
زایکیعتارمندش
هلخادم
عترمماظنرددعاوقرییغتثعابهکدوبییاه
یبولطمانیاهدمایپودشیراد هب
هب.تشاذگاج
یمرظن
دسر
هرهب ِتیریدم و تیکلام قح بلس زا یشان بولطمان راثآ هدمع
ماظن دوبهب و حلاصا یارب .تسا هدوب نارادرب
عترم
عترمماظنردفلتخمحوطسدعاوقتسایرورضیراد
رییغتیداصتقاویعامتجاراتخاسهماداردویراد
.تسانوناقحلاصانآةمزلاهکدنک
هژاودیلک
اه .کرتشمعبانم،یعیبطعبانم،عتارم،تیکلامقح،ینارمکح،یداهنلیلحت:
1
*. ون ی ةدنس لوئسم نفلت ، : 09132645066 [email protected]
Email:
همدقم
تیفرظ زا یکی کرتشم عبانم روشک یتایح و هجوت لباق یاهاب هک یعبانم زا تسا ترابع فیرعت قبط عبانم نیا .تسا1
یم هتساک نآ نازیم زا یمومع ةدافتسا هاک اذل .تسا تیدودحم راچد و دوش
ش تیمورحم ببس دارفا فرصم و هدوب ریذپ
یم نآ زا نارگید
هب رگید یوس زا و دوش یم یتخس
مرتسا و مرتسا( درک دودحم نآ زا ار مومع عافتنا ناوت ،2
1977 : 11 .)
هک هدش ببس عبانم نیا صاخ یگژیو .تسا عتارم و ،ییایرد نایزبآ ،لگنج هلمجزا یعیبط عبانم لماش کرتشم عبانم ینارمکح هرهب
نآ زا حیحص یرادرب هب اه
بحاص یارب یدج یشلاچ ناونع حرطم یداصتقا نارظن
نوسلوا( دوش ،3
1965 :
81 یناجم یراوس ةلئسم راچد وس کی زا هک یشلاچ ؛) تصرف و 4
هرهب زا یخرب یبلط رگید یوس زا و تسا نارادرب
یراصحنا
5ندرک نآ یم حرطم شسرپ نیا ،اذل .تسا راوشد زین اه هک دوش
یم هنوگچ هرهب نمض وس کی زا ناوت
یریگ
هرهب و یداصتقا هژیو ،راصحنا یعون عبانم هنوگ نیا زا رو
یب و ،یراوخ نآ زا هدافتسا رد یتلادع
هب اه یوس زا و دیاین دوجو
نیب تلادع تیاعر نمض ،رگید ،ناراکمه و مرتسا( دبای موادت رادیاپ لکش هب عبانم نیا ،یلسن
1994 .)
ام روشک رد هژیو هاگیاج و تیمها یاراد عتارم کرتشم عبانم نیب رد
نامزاس شرازگ هب اریز ،تسا یا
« لگنج ،اه
یرادزیخبآ و ،عتارم
» ـ هب شخب نیا یدصتم داهن هک یم رامش
دیآ شیب ـ زا 52 دصرد زا حطس روشک ار عتارم لیکشت
یم دنهد یاراد و تسا یهجوت لباق تعسو هک یاهدرکراک
یددعتم زا یبق و یموب یتعنص و ییوراد ناهایگ نیمأت ل
،ناریا یصاصتخا ظفح
بآ و
،کاخ
،یروناج و یهایگ کیتنژ ریاخذ ظفح و
رد تروص مهارف ندوب طیارش یکی زا عبانم
نیمأت کاروخ ماد و شوحو ،ناراکمه و یردنکسا( تسا 1387
: 21 دودح تشیعم ،یعامتجا ظاحل هب .) 916
راوناخ رازه
یریاشع و ییاتسور هرهب هب
تسا هتسباو عتارم زا یرادرب لکش رتسب عتارم ،رگید ترابع هب .6
و اهراک و بسک یریگ
تیلاعف ،یکیناخ فابل و یلپاپ( تسا یموب عماوج یاه 1379
: 9 .)
رادروخرب یرایسب تیمها زا شخب نیا ینارمکح ماظن ،روشک رد عتارم یعامتجا و یداصتقا داعبا تیمها هب هجوت اب ن هب .تسا یم هک یوح
ناماس یارب دناوت هرهب ةعماج هب نداد
ظاحل هب عتارم ییایاپ و ؛لاغتشا و دیلوت قنور ،عتارم نارادرب
نییعت یمیلقا نوناق هکنیا هب هجوت اب .دشاب هدننک
« یلم لگنج ندش عتارم و اه
» لاس رد 1341 نیا رد ینارمکح ماظن
تسد ار شخب یداهن دعاوق و درک یدج تارییغت شوخ
شیپ ینارمکح ماظن ود نیا یقیبطت یسررب ،درک داجیا یدیدج 7
یلم زا سپ و هشیر رد ماظن ود نیا رد دعاوق یقیبطت ةسیاقم ،عقاورد .تسا یتایح رایسب ندش
نیا تلاضعم و لئاسم یبای
.تساشگهار شخب
یرظنینابم
هب روشک رد هتشذگ زا عتارم یم هرادا یلحم و یموب عماوج طسوت یتنس تروص
لکش اب هک تروص نیا هب ؛تسا هدش یریگ
ماظن یعامتجا یاه -
هرهب هب دوخ صاخ یاهراکوزاس اب هقطنم ره یموب یلاها یمیلقا یم عبانم یایحا و یرادرب
.دنتخادرپ
نیمز زا یرایسب هب هاوخ ،اه
میظنت اب و دندوب هقطنم ره نابابرا رایتخا رد ،یعارز نیمز ای ،لگنج ،عترم تروص یرگ
یاه
1.Common Resources 2.Ostrom
3.Olson
4 .The free riding problem 5. Excludability
.6 اپ ی هاگ علاطا ناسر ی نامزاس لگنج
،اه عتارم
، و خبآ ی رادز ی
،روشک ب ه ناسرزور ی 15 / 10 / 1397 http://www.frw.org.ir، 7. Institutional rules
یم عبانم نآ ناماس هب دوخ صاخ نوتمل( دنتخادرپ
،1
1339 یلم زا لبق ات .) لگنج ندش
زا شیب ةرادا ،عتارم و اه 70
دصرد
.تسا هدوب یراتخاس نینچ کمک اب یعترم عبانم نآ و دوب یموب عماوج رایتخا رد نآ یفرع تیکلام قح هک وحن نیا هب
اه
هرهب ةوحن و دعاوق یم نییعت ار یرادرب
رک دند ،ینامیا و ایکزا(
1390 : 12 .)
غراف زا هدرخ و اهداهن نیا رد هکنیا ماظن
ییاهدوبمک و بیاعم دوب هتفای لکش زارد نایلاس لوط رد هک یتنس یاه
هب هکنیا هلمج زا .تسا هتشاد هارمه هب روشک یارب زین یعفانم و دیاوع ،تسا هدش هدهاشم یتلودریغ و زکرمتمریغ تروص
یدابآ قنور هب میظنت و ،تینما نیمأت ،دوخ
یم یرگ رد تیمکاح لیم و وس کی زا یعامتجا تارییغت داجیا اب اما .دنتخادرپ
عیزوت تردق ةنزاوم رییغت یداهن تابیترت رد رییغت تمس هب تکرح رگید یوس زا روشک رد هدش
هب نیمز ینارمکح و2
روط
نآ عبت هب یعترم کرتشم عبانم و ماع هب اه
جم .دمآ دوجو هک دش ثعاب نامز لوط رد یسایس و یداصتقا طیارش عوم
شخب ةرادا رایتخا رد و دوش جراخ مدرم تیکلام و یسرتسد زا عتارم هلمج زا کرتشم عبانم نیا زا هدافتسا و تیریدم عیبط عبانم هلمج زا فلتخم روما رب نردم تلود ةطلس ةعسوت اب لوا یولهپ نامز زا تکرح نیا و دریگب رارق یتلود ی
،نایماهاربآ( تفای تدش 1390
: 128 نوناق هکنآ دوجو اب .)
« یلم لگنج ندش عتارم و اه
» لاس رد 1341 هب ةطقن ناونع
نآ یایحا ةنیمز و دنک یریگولج عبانم بیرخت زا هک هدوب نآ لابند هب رهاظ رد عتارم ینارمکح رد یدج فطع ار اه
لوط رد فده نیا هنافسأتم ،دنک مهارف 50
ریخا لاس تسا هدشن لصاح
،ناراکمه و یردنکسا(
1387 : 64 ).
لحت ی ل
داهن ی
و
حوطس
دعاوق
یسرب دروم ةدیدپ درکیور نیا رد .تسا یداهن لیلحت ینارمکح لیلحت و فیرعت رد قیقد و نیون یاهدرکیور زا یکی هب یم رارق هقادم دروم یعامتجا داهن کی ناونع و فیراعت اب یداهن درکیور رد .دریگ
نایرج هبور یفلتخم یاه .میتسه ور
یعامتجا یاهداهن هب هچ ـ
یشخبانعم دارفا زا نوریب دعاوق و تاماظن ناونع
هب هچ دنشاب هدش و رادیاپ ینهذ تاداع ناونع
تخانش کرتشم یاه دنوش هتخانش هدش
تیعقوم رد دارفا راتفر رب رثؤم یدیلک رصانع زا یکی ـ فلتخم یاه
رد دیاش .دنا
یفیرعت مرن ار اهداهن ناوتب هداس نامزاس رازفا
رسیک( درک همجرت یناسنا تلاماعت یهد ،مرتسا و3
1982 رب ینتبم مرتسا .)
لاس ةعسوت و لیلحت بوچراچ ناونع اب اهداهن یاوتحم مهف و یفاکشدبلاک یارب یعماج یوگلا هزوح نیا رد قیقحت اه
یداهن (4
لات وگلا نیا رد یو .تسا هدرک هئارا )IAD
تیعقوم عونت نتفرگرظنرد اب ات هدرک ش عبانم هلئسم هب رظان و اه
لکش دعاوق و کرتشم تیعقوم ةدنهد
هیرظن و ثحب هب اهداهن رد شنک یاه ،مرتسا( دزادرپب هنیمز نیا رد یزادرپ
2005 .)
لکش
1 .
نیسح(لمعرددعاوقربیعامتجاویدامطیارشیراذگرثاحوطس
،ی 1393
:
75 )
1. Lambton
2.Institutional Arrangement 3.Kiser
4. Institutional Analysis and Development
لمعرددعاوق
یتایلمعدعاوق یعمجباختنادعاوق باختنایساسادعاوق نارادعترمةعماجیعامتجاطیارش
عتارمیکیزیفویدامطیارش
هب و یداهن دعاوق لکش دعاوق صاخ روط
نیا .تسا کرتشم عبانم ینارمکح رد یرگید مهم نکر یعمج شنک یریگ
یم ناماس دارفا هعومجم نیب ار یعمج شنک کی هک تسا ییاهراجنه ای تامازلا هعومجم دعاوق فیرعت کی .دهد
:تسا تروص نیا هب یعمج شنک صوصخ رد هدیزگرب
« شنک ییاه عفانم هب ندیسر یارب دارفا زا هورگ کی طسوت هک
یم ذاختا کرتشم لاشرام( دوش
،1
1998 هعومجم ةدنرادربرد بولطم یعمج شنک کی .) عفانم هک تسا دارفا زا یا
شنک و دنراد کرتشم هنابلطواد و کرتشم یاه
یم لابند کرتشم عفانم هب لین یارب ار یا ناراکمه و کید نزنیم( دننک
،2
2004 .) نامه هعومجم ای هورگ کی مادقا دنیآرب یعمج شنک ،تسا صخشم هک روط تسین روط نیا و تسا دارفا زا یا
تهج ًاموزل دارفا نآ ةمه هک .دنشاب هتشاد تامادقا ةمه رد یناسکی یریگ
میسقت کی رد مرتسا حطس هس رد ار دعاوق یدنب
یساسا باختنا یعمج باختنا ،3
یتایلمع باختنا و ،4
م هئارا5
ی ،مرتسا( دنک 1394
: 344 .)
لکش
2
.
یداهندعاوقحوطس
،مرتسا(
2005
:
59 )
هتسد نیا رد ةیلا یدنب
یتایلمع عاونا لماش باختنا
یاه ةنازور نارگشنک یداصتقا
و یعامتجا یگنوگچ)
،دیلوت
هرهب
،یرادرب
،فرصم
،دیرخ
،شورف و ،هراجا ریاظن نآ )اه .تسا هک ینارگیزاب هک تسا یتامیمصت و تامادقا نامه ،عقاورد
یم مقر دوخ لومعم روما یارب دنراد رارق حطس نیا رد .دننز
ةیلا باختنا یعمج
ًافرص لماش عاونا هدعاق یراذگ اه رد صوصخ ةوحن نیا باختنا یاه تسا هنازور هک
رد بوچراچ نیا
وگلا و رد تروص ققحت یطیارش صخشم دیاب یشخب زا نآ طسوت نامه ةیلا نارگشنک یتایلمع
و هب تروص
ًلاماک یلحم
تروص
ًامومع .دریذپ رد
ینامز هک راصحنا رد عفانم ةوقلاب لااک
،دشاب راوشد اهنت
اب کچوک ندرکرت طیحم تیلاعف و هب ةطساو
یرصنع هب مان ای لباقتم تاطابترا
« تارکاذم یداع مک و هنیزه »6
نایم نارگیزاب یعامتجا ریگرد رد طیحم میهاوخ تسناوت
زا زورب تسکش رد متسیس
ًلاثم)
هب یراوس ةطساو یناجم
یریگولج(
،مرتسا( درک 2007
: 239 - 264 .)
ةیلا یساسا زین هک
ًامومع فیاظو تلود اه و نامزاس یاه یلم ار ششوپ یم دهد لماش نییعت یدعاوق تسا هک داجیا اب
یاهوگلا یبسانم زا عیزوت تردق رتسب داجیا عیزوت یلحم قوقح ةیلا میمصت یعمج ار مهارف نیا .دروآ ینارمکح
یلحم هب
یانعم لکش یریگ ینامزاس یلم لکشتم زا ةمه هدعاق ناریذپ دهاوخن دوب هکلب.
ثحب نوماریپ نآ تسا هک هب یاج هکنآ کی
1. Marshall
2. Meinzen-Dick et al.
3. constitutional choice 4. collective choice 5. operational 6. Cheap Talk
باختنایساسادعاوق
یعمجباختنادعاوق
یتایلمعدعاوق
تلود یزکرم دهاوخب ثحابم طبترم اب کرادت ةمه اهلااک تامدخ و یصوصخریغ
ار هدهعرب هتشاد ییاهداهن ،دشاب کچوک
و لکشتم زا نارگیزاب یلحم هب دیلوت دعاوق اب طبترم کرادت نیا اهلااک و تامدخ نانرب( دنزادرپب ناناکوب و
،1
1985 ).
قوقح
کلام ی ت
هتسد رب هولاع هئارا یدنب
یم ینارمکح ثحب هب رگید رظنم زا مرتسا ،لااب رد هدش حرطم هنوگ نیا یو ،عقاورد .دزادرپ
یم .تسا تیمها زئاح هزادنا نامه هب تیکلام قوقح ،یداهن دعاوق رب هولاع ،و دراد یدج لاب ود ینارمکح هک دنک
دعاوق هرهب رادرب ی زا عبانم عاشم ر ی هش رد قوقح کلام یت ی دراد هک هتبلا ا ی ن قوقح کلام ی ت دوخ رب ساسا دعاوق
سأت ی س ی و سأتارف ی س ی ره هعماج عت یی ن م ی دوش . زا ا ی ن ور
، تخانش ا ی ن قوقح کمک م ی دنک ات ناوتب ی م مهف رتهب ی زا مز ی ن
زاب ی و لماعت اه یی هتشاد شاب ی م هک رد حان ةی شنک تروص م ی گ ی در . رد لحت یل ی هک مرتسا رد ةراب سررب ی قوقح کلام ی ت
عبانم عاشم ماجنا داد ه م هب هجوت اب ی
ناز عت رد دارفا رادتقا یی
ن م ی ناز هرهب گ ی ر ی دوخ و دی نارگ زا عبانم
،عاشم جنپ هنوگ
قح کلام ی ت ار پ ی داهنش درک ( 2003 : 249 :)
قح سرتسد
2ی : قح دورو و تذل ندرب نودب تشادرب زا نآ هقطنم
قح تشادرب :3
قح دورو هارمه اب ناکما تشادرب زا عبانم نآ هقطنم
قح دم ی ر ی
4ت : قح دم ی ر ی ت و ظنت ی م اضف ی لخاد ی نآ هقطنم و دم ی ر ی ت عبانم
قح راصحنا :5
قح عت یی ن ا ی هکن هچ سک ی سرتسد ی هتشاد دشاب و گنوگچ ی لاقتنا نآ قح . هب ترابع ی عت یی ن م ی دنک هک
هچ سک ی زا قح دم ی ر ی ت م ی دناوت .دشاب رادروخرب
قح لاقتنا و راذگاو ی 6 : ناکما شورف ی ا راذگاو ی راصحنا ار رد تخا ی را دراد و عم ی ن م ی دنک سک هچ ی اب ی د قح زا
.دشاب رادروخرب راصحنا ژ
لکش 3 .
جنپعاونا
تیکلامقوقحةناگ
،مرتسا(
2003
:
250 )
پ ی اهدما ی
یلم
ندش
عتارم
هب دعاوق هتفرگراک یلم ماظن رد هدش لاس نیا لوط رد ار دوخ یاهدمایپ و راثآ عتارم ندش
یشهوژپ رد .تسا هداد ناشن اه
هداد ماجنا یدارم و یملیدریم هک .تسا هدش یسررب یعامتجا و ،یداصتقا ،یهایگ ششوپ و ینف شخب رد اهدمایپ نیا دنا
تارم یمک بیرخت نازیم ،یهایگ ششوپ ظاحل هب نآ حطس شهاک ای ع
لاس زا لاس لهچ یط اه 1335
ات 1375 ، 9 دصرد
1.Brennan and Buchanan 2. Access
3. Withdrawal 4. Management 5. Exclusion 6. Alienation
لاقتناقح
یسرتسدقح تشادربقح تیریدمقح
قح راصحنا
زا ناریا عتارم حطس رگید یشرازگ رد ،نینچمه .تسا هدش ملاعا 100
هب 84 لاس رد راتکه نویلیم 1384
هتفای شهاک
( تسا 1397 : 408 .)
یجنسرظن قبط ،یداصتقا شخب رد تروص یاه
هرهب نایم رد هتفرگ خا یتسد ةفولع نارادرب
صاصت هداد یارب هدش
یلم نامز زا هک یلاح رد .تسا هدوب یفاک هتشذگ رد عتارم رد هفولع دیلوت و هدوب مک رایسب هتشذگ رد ماد ةیذغت ندش
لگنج صاصتخا ةفولع نازیم عتارم و اه دمآرد نازیم ،نینچمه .تسا هتفای شهاک لاس هب لاس ماد ةیذغت یارب هتفای
عترم و عترم زا لصاح یبسن اد
هرهب لصف یاهتنا رد یر یلم زا لبق و هتشذگ رد یرادرب
هک یلاح رد .هدوب دایز رایسب ندش
،یدارم و یملیدریم( تسا هدش رتمک لاس هب لاس نازیم نیا 1397
: 410 .)
( ایکزا 1374 هلمج زا یلئاسم رگید یشهوژپ رد )
« میمصت یاهداهن ددعت شخب نیا رد ریگ
» ،
« زا تیریدم قح بلس
هرهب رادرب نا
» ،
« یعامتجا یاهراکوزاس فعض
» ،
« یتلود یاهراتخاس تیمکاح
» و ،
« عترم یداصتقا تیافک مدع یارب یراد
هرهب نارادرب » هب ار یم هفاضا شخب نیا لئاسم ناونع .دنک
هدهاشم لباق و هدش هدرب مان عتارم ینارمکح ماظن رد هک یبولطمان یاهدمایپ و راثآ ةمه هک تسا مزلا هتکن نیا رکذ سا هلخادم زا رثأتم ًاموزل ت هلمج زا یسایس یاه
« یلم لگنج ندش عتارم و اه
» یعامتجا تارییغت شقن نایم نیا رد .تسین
ةلخادم نیا شقن لاح ره رد یلو .تسا یبایدر لباق هناروانف و یملع تلاوحت و یگنهرف و
ةهد رد یسایس 1340
یسمش
.تسا تیمها زئاح و یدج رایسب
شور
شهوژپ
ور ی درک
شهوژپ
هویش و شرگن کی یفیک شهوژپ .تسا یفیک عون زا هدش باختنا رظن دروم شهوژپ یارب هک یدرکیور و ینهذ یا
نآ یانعم ریسفت و کرد و یگدنز تایبرجت قیمع فیصوت یارب کیتامتسیس شور زا هدافتسا اب اه
نیا زا .تسا عونتم یاه
هداد اب ،ور دروم تیعقاو هک دراد راکورس ییاه
هب ار هعلاطم یم لیلحت و نایامن نآ لاثما ای ،یریوصت ،یملاک تروص
دنک
،یملسم و رفینخ(
1397 : 15 شهوژپ ریسم .)
فیرعت یریسم رد هن یفیک تشگرب و تفر اب هکلب ،هدش
نییعت رد ررکم یاه
هداد لیلحت و یروآدرگ و هلئسم ةطقن قیقد تساه
( لف ی
1ک
، 1998 : 43 .)
،دش نایب هک روط نامه ثحب نوناق تاریثأت و داعبا یسررب رب زکرمتم شهوژپ نیا ةلئسم
یلم زیگنا لگنج ندش و اه
لاس رد عتارم 1341
ماجنا نوناق نیا یاهدمایپ و دعاوق یسررب یارب .تسا اب کیدزن طابترا ندرکرارقرب و هبحاصم نداد
هرهب شور نیا هک تشاد ترورض تیعقاو کرد و عتارم نارادرب درکیور رد اه
یم یاج یفیک قیرط زا فده نیا .دریگ
هبحاصم ،تادنتسم( هناگدنچ یتاعلاطا ذخآم زا قیمع و یلیصفت ةداد یروآدرگ شرازگ و ،اه
زا یفیصوت ةئارا و )اه
نومضم یم تروص دروم رب ینتبم یاه ،لوسرک( دریگ
1394 : 99 زا شیب .) 20
و ،ناگربخ ،ییارجا نلاوئسم اب هبحاصم
اب طبترم ناداتسا هبحاصم زا یدادعت .تسا هتفرگ تروص عتارم ینارمکح شخب
رد و مریمس ناتسرهش هب رفس رد اه
هرهب اب تاطابترا نوناق هلمج زا عتارم ةزوح رد ددعتم نیناوق زا ،نآ رب هولاع .تسا هدش ماجنا هقطنم نیا رد عتارم نارادرب
لاس 1341 نوناق و
« لگنج زا تظافح عتارم و اه
» لاس بوصم 1346
.تسا هدش هدافتسا
1.Flick
بحاصم ة
ن ی هم
راتخاس ی هتفا
ةبحاصم زا
« همین هتفایراتخاس »
هب هس هب یگتفایراتخاس نازیم رظن زا هبحاصم .تسا هدش هدافتسا شهوژپ کینکت ناونع
یم میسقت هدمع ةتسد :دوش
« هتفایراتخاس
» ،
« همین هتفایراتخاس
» و ،
« راتخاس نودب ای زاب .»
همین ةبحاصم رد فایراتخاس
،هت
خساپ ةمه زا و هدش صخشم لبق زا هبحاصم تلااؤس شسرپ ناگدنهد
یم هدیسرپ هباشم یاه نآ اما .دوش
هک دندازآ اه
نآ بیترت و ،نایب ةویش ،هبحاصم تایئزج هبحاصم یامنهار رد هتبلا .دنهد هئارا یقیرط ره هب ار دوخ خساپ رکذ اه
یمن م نییعت هبحاصم دنیارف یط رد دراوم نیا .دوش ی
،رولاد( دوش 1383
: 157 لودج رد .) 1
هبحاصم تسیل جرد ناگدنوش
.تسا هدش
لودج 1
.
دارفا
هبحاصم
هدنوش
هبحاصم
هدنوش تمس
هبحاصم
هدنوش تمس
رادهگن سدنهم 1 یردنکسا و عترم ینف رتفد قباس سیئر
یریاشع روما نامزاس رواشم یفیرش رتکد ،هقجلاس رتکد 8
آ.م.ج نامزاس قباس ناسیئر
2 نابزیم رتکد روما نامزاس تاقیقحت زکرم
یریاشع ییاضر یاقآ 9
ینواعت شخب لوئسم عبانم یاه
آ.م.ج نامزاس رد یعیبط
رتکد ،یدهز رتکد 3 یردب عترم و لگنج یاروش یاضعا روپ
ینازرا رتکد ،یبارهم رتکد 10 و یزرواشک ةدکشناد یملع تئیه
یعیبط عبانم نارهت هاگشناد
4 ،یللاجا سدنهم رتکد ،یودهم مناخ
یلوتم رد عترم ینف رتفد سانشراک
آ.م.ج نامزاس ینیس سدنهم 11
سدنهم ،زاس نایوپ ناتیا ةدکشیدنا وضع رهم
5 یمیهف رتکد نوسهاش لیا لها
- سانشراک
یزرواشک داهج روپاضر سدنهم 12
ناوج نازرواشک هاگشاب وضع
6 یفیس رتکد نارهت هاگشناد یایفارغج ةدکشناد
هرهب 13 مریمس ناتسرهش رد نارادرب هرق نایاقآ
،راشفادرف ،یناق ... و یداهرف ،نایدابق
لحت ی ل
نومضم
نومضم لیلحت هداد لیلحت یارب یدنیارف 1
شور رگید دننامه یفیک شور کی ًافرص شور نیا .تسا یفیک یاه اه
یم هک تسا یدنیارف هکلب ؛تسین یفیک تاقیقحت رتشیب رد دناوت
هب سیزتایوب( دور راک ،2
1998 : 4 هب .) ره لیلحت ،یلک روط
لسار و نایر( تسا تیلاعف دنچ لماش نتم ،3
2003 : 85 :) 1 ماضم فشک . نی
؛درخ 2 لابرغ . هب نیماضم هعومجم ندرک
؛دنشاب تیریدم لباق هک رتمک دادعت 3
هلسلس تخاس . ؛نیماضم زا یبتارم
4 یحارط قیرط زا اهدک نیب ندرکرارقرب لاصتا .
یم میسقت هتسد هس هب نیماضم .کیروئت لدم کی :دنوش
« ریگارف
» ،
« نامزاس هدنهد
» و ،
« هیاپ
» نیماضم زا کی ره ؛
اج یاراد هداد لیلحت رد یصاخ هاگی .تساه
اور یی
و
اپ ی ا یی
ی هتفا
اه
ترثک دنیارف زا ،هلاقم نیا ةلئسم هب خساپ رد اکتا لباق یتیاور هب ندیسر یارب ییارگ
یعس ،یترابع هب .تسا هدش هدافتسا4
ترثک .دوش فشک ارجام نیا داعبا ةمه ات دوش هتسیرگن هلئسم نیا هب فلتخم یایاوز زا تسا هدش زا هدافتسا اب مه ییارگ
هبحاصم یذ اب ددعتم یاه یم ششوپ ار عوضوم فلتخم داعبا هک فلتخم ناعفن
هب هویش رد مه هتفرگ تروص دنهد راک
1.Thematic Analysis 2.Boyatzis
3.Ryan and Russell 4. Triangulation
تسا هدش هتفرگ هداد بیکرت یانعم هب هک
کبس و اه نموین( تسا یشهوژپ یاه
،1
1389 : 312 نیا رد ،نینچمه .)
و تلاصا یایوگ هک رظن دروم ةلئسم ةزوح رد یعامتجا یگدنز زا لداعتم و ،هناقداص ،هنافصنم یحرش ةئارا هب شهوژپ وگچ زا یلیصفت یحرش ،رگید ترابع هب .تسا هدش هتخادرپ تسا راک لصا ییاور نیا رد نارگشنک ساسحا و کرد یگن
.تسا هدش هئارا شخب
هتفایوثحب
اه
هداد شهوژپ نیا رد مرن زا هدافتسا اب اه
رازفا MAXQDA حطس هس رد عتارم ینارمکح اب طبترم دعاوق و یراذگدک
هلوقم یساسا و ،یعمج باختنا ،یتایلمع یراذگدک دنیارف رد .تسا هدش جرختسم و یدنب
472 د زاب دک ر 157 نومضم
هتسد هیاپ .تسا هدش یدنب
هداد لیلحت یارب یلم زا لبق ات عتارم ةرادا داهن زا یلامجا یتیاور نایب هب تسخن ،شخب نیا رد اه
لگنج ندش و اه
شخب یواح هک مهم یاهدک زا یخرب .تسا هدش هتخادرپ نوناق نیا بیوصت زا دعب نینچمه و عتارم هبحاصم زا ییاه
و اه
دیؤم کچوک تنوف اب رییغت نودب تسا هدنسیون تیاور هب لودج کی بلاق رد ،تیاهن رد .تسا هدش هفاضا نتم رد رت
یم هتخادرپ یساسا تاحلاصا نیا زا دعب و لبق رد عترم ةرادا رب مکاح دعاوق یسررب هب یقیبطت تروص هب همادا رد .دوش
هداد لیلحت و ثحب هن ةعسوت و لیلحت بوچراچ اب قباطم اه
یم هتخادرپ یدا .دوش
لحت ی ل
داهن ی
ماظن
نارمکح ی
عتارم
قبط
لدم
IAD
نکر ود ،تسا هتخادرپ نآ نییبت هب مرتسا هک یبوچراچ قبط
« یکیزیف و یدام طیارش »
و
« هعماج یعامتجا طیارش »
رب
« لمع رد دعاوق »
لکش یعون هب و تسا رثؤم عم دروم ود نیا .تسا هدافتسا دروم دعاوق ةدنزاس و هدنهد
ةبقع فر
لکش .تسا دعاوق یریگ
« لمع رد دعاوق »
هتسد رد باختنا ،یساسا دعاوق هتسد هس هب هداد ماجنا مرتسا هک یرگید یدنب
.تسا هدش هداد حیضوت دوخ یاج رد هک هدش میسقت یتایلمع و ،یعمج هفلؤم یگژیو اب ناکرا نیا زا کی ره یاه یلم زا لبق تسا نکمم دراد رارق نآ رد هک ییاه
ش لگنج ند ای عتارم و اه
یگژیو نیا هک تسین روط نیا .دشاب هتشاد نایرج نآ زا دعب هب ناوتب ار اه
نامه .داد تبسن یصاخ ةرود هب لماک روط روط
لکش دوجو اب زونه هک یروانف و اهرازبا یریگ
عترم یتنس تاماظن یخرب دیدج یاه حیضوت هب لاح .تسا نایرج رد یراد
ق رد ییادتبا نکر ود هرهب دعاو
یم هتخادرپ روشک عتارم یرادرب .دوش
ارش ی ط
دام ی
و
عامتجا ی
رد
ماظن
عترم
راد ی
مهم یکیزیف طیارش صوصخ رد میلقا یگدنچوک کبس رد رثؤم ةفلؤم نیرت
ششوپ هک تسا ریسمرگ و ریسدرس یاه
هنیمز رما نیمه و هداد لکش ار یصاخ یهایگ عترم چوک زاس
هرهب یارب ناراد ثکادح یدنم
یگژیو نیا .تسا عتارم زا یر
هرهب یداصتقا تیزم هک دش ثعاب یمیلقا هب نارادرب
قلاشق و یقلایی ةقطنم رد چوک هب هتسباو ماد یارچ یارب صاخ روط
.دشاب یگژیو وزج هک تسا یرگید ةفلؤم یهایگ ششوپ تیفیک دروم یدعب حطس رد هک یدعاوق رب و تسا یکیزیف یاه
یم رارق هدافتسا هب دریگ
تیزم هب هجوت اب دشاب رادروخرب فیعض ای ینغ یهایگ ششوپ زا یعترم هکنیا .تسا رثؤم تدش
یم داجیا هک یتوافتم یداصتقا هزیگنا رد دنک
هرهب یاه هرهب ماظن و هدش عقاو رثؤم نارادرب
.تسا هدرک داجیا یصاخ یرادرب
زا ،دراد دوجو یفیعض یهایگ ششوپ هک ،روشک یقرش قطانم رد ،ًلاثم هب عتارم
یم هدافتسا کرتشم تروص زارفا و دوش
1.Neuman
هب ،تسا ینغ رایسب هک ،روشک یلامش عتارم اما .درادن دوجو یصاخ یم رارق هدافتسا دروم هدشزارفا تروص
نیا رد .دریگ
لگنج نامزاس قباس سیئر صوصخ یم هراشا هنوگ نیا اه
:دنک
« ثحب عترم ینعی ششوپ یهایگ هب تروص
؛ماع ینعی هچ عترم دشاب هچ لگنج .دشاب هب روط
،یلک ششوپ یهایگ
یعیبط ای بآ و کاخ و اوه و ششوپ یهایگ نیا اه راهچ رصنع یلصا عبانم یعیبط دنتسه و ناسنا مه هب ناونع رهب ه رادرب
نیا طسو یشقن دراد و اب ریاس تاقولخم دنوادخ
هک ناویح دنشاب ای لک تادوجوم هدنز
رد لماعت اب رگیدکی دنتسه »
،هقجلاس(
1399 )
.
بسک و عتارم زا هدافتسا دعاوق رب هک تسا یرگید مهم یگژیو یبآ عبانم یم .تسا رثؤم نآ یاهراکو
نودب تفگ ناوت
عترم یارب راک ةمادا ناکما دشاب رایتخا رد عتارم نیرتهب هک یتروص رد یتح بسانم بآ هب یسرتسد دهاوخ راوشد ناراد
،نایزبآ شرورپ ،یرادماد .دوب هتبلا .دراد زاین یهجوت لباق بآ هب هک تسا یدراوم هلمج زا یرادغاب و ،یرگشدرگ
هب یزرواشک ار عتارم تیزم هکنیا یارب دارفا یخرب .تسا یفاک راک ةمادا یارب نآ لقادح ای بآ هب زاین نودب مید تروص
بآ یاهرکنات زا دنرادن هاچ رفح ناکما هک یطیارش رد دنهدن تسد زا رم رد ناسر
یم هدافتسا عتا عترم زا یخرب .دننک
ناراد
هاچ ةیمهس زا هب بآ یاه
یم لاصحتسا یکارتشا تروص رد یهایگ ششوپ ةزادنا هب بآ عبنم ةلئسم ،لاح ره رد .دننک
یم لکش ار یصاخ لمع رد دعاوق و تسا تیمها زئاح عترم .دهد
یگژیو صوصخ رد
،دش هداد حیضوت هک یدراوم رب هولاع ،یکیزیف یاه لیا هلمج زا یرگید دراوم
هار تیعضو ،اه
یروانف دورو .تسا رثؤم دعاوق رییغت رد تنرتنیا و ،هارمه نفلت لثم دیدج یاهرازبا زا هدافتسا ،عتارم هب یسرتسد یاه
هب ترورض و تسا هداد رییغت ار یرایمه دعاوق زا یخرب دیدج یمن ساسحا نادنچ یتنس دعاوق یخرب ندربراک
دوش
،یداهرف(
1386 : 154 عترم تحار یسرتسد هب هجوت اب ،ًلاثم .) و لااک هب لااک ةلدابم هب یزاین رگید ،اتسور و رهش هب ناراد
هلیپ ماظن یمن ساسحا یرو :درک نایب ناگربخ زا یکی صوصخ نیا رد .دوش
« یتقو هک لیا هار دوب ریاشع مزلا دوبن ماد دازام هتشاد دنشاب . ماد نآ اه مه زا تیفیک رتهب ی رادروخرب دوب . نوچ ةفولع
یتسد یمن دنداد و زا نیمه فلع یاه لیا هار هدافتسا یم دندرک . اما لااح ةنیزه لمح و لقن ماد دایز هدش و دنروبجم دادعت
ماد ار دایز دننک . زا ریسم یعیبط شدوخ جراخ هدش تسا . شور هرهب یرو زا عترم ار دیاب حلاصا درک » ،یمیهف(
1399 )
.
یگژیو و اه تسایس و نیناوق رگید یوس زا و تسا رثؤم لمع رد دعاوق رب وس کی زا یگنهرف و یعامتجا طیارش یاه
یم رارق ریثأت تحت یدح ات ار یعامتجا طیارش نیا زین نلاک یگژیو نیا .دهد
کبس و ،تلاماعت ،اهراجنه لماش هک ،اه
هب ،تسا یگدنز لاس لوط رد جیردت
یم لکش اه مدرم ،عقاورد .دریگ
هعماج ره هک یکیزیف و یمیلقا طیارش هب هجوت اب یا
یم دنراد رارق نآ رد
ظاحل هب ار یرادیاپ یگدنز و دنشاب لماعت رد دوخ ینوماریپ طیحم اب و رگیدکی اب هنوگچ هک دنزومآ
.دنهد لکش یداصتقا و یعامتجا یگژیو عترم ةعماج یعامتجا یاه تسه یئاتسور یلاها و ریاشع لماش هک ناراد
تارییغت و یگدنز کبس هب رظان دن
لوط رد هک تسا یدیدج 50
یلم زا رثأتم یعامتجا تارییغت نیا ًاموزل .تسا هدش داجیا هتشذگ لاس لگنج ندش
و اه
یروانف داجیا هلمج زا یرگید لماوع و تسین عتارم لوط رد هدنچوک و یریاشع ةعماج .تسا رثؤم نآ رد دیدج یاه
اضتقا هب انب لاس نارازه رس تشپ ینیشنرداچ اب هارمه ار ینزاوتم لاح نیع رد و تخس رایسب یگدنز طیارش یگدنچوک ی
هرهب زا یتمسق هک زین ییاتسور ةعماج .تسا هتشاذگ کبس رد تسا هداد ماجنا اهاتسور میرح رد عتارم زا ار دوخ یرادرب
یب یگدنز لاس تارییغت .تسا هدرک شاعم رارما یشیلاآ
زا رثأتم ریخا یاه هناسر رد نآ جیورت و یرهش یگدنز کبس
اه
عترم ةعماج هک دش ثعاب لسن رتشیب هک یدح هب .دننامن یقاب دوخ ةتشذگ کبس هب یریاشع و ییاتسور زا معا ناراد
هدروآ یور اهرهش هب و هدرک کرت ار دوخ یدادجا و ابآ عترم و اتسور هعماج نیا ناوج راک و بسک هک یدارفا یتح .دنا
عترم راد یم همادا یداصتقا طیارش رطاخ هب ار ی یم حیجرت دنهد
یرتهب تاناکما ات دنشاب رقتسم اهرهش ةیشاح رد دنهد
ریاشع رد یتلاماعت ماظن ،لاونم نیمه هب .دنشاب هتشاد رایتخا رد یرتهب یهافر یسرتسد و دننک مهارف دوخ ةداوناخ یارب هفیاط راتخاس زا هداوناخ هب یا
دش دودحم کچوک یاه ار یلعف طیارش رد یریاشع ةعماج دوجو یخرب یتح .تسا ه
یم یرورضریغ عترم یتنس ماظن نتفر نیب زا اب هک تسا یلاح رد نیا .دنناد
ماظن ،تسا یریاشع راتخاس نامه هک ،یراد
:درک نایب ریاشع روما نامزاس رواشم صوصخ نیا رد .تسا هتفرگن لکش یدیدج
« هتبلا یضعب اه مه یم دنیوگ ارچ هس هعماج (
،یرهش
،ییاتسور و
یریاشع ) دیاب هتشاد
!؟میشاب مرظن هب اما دیراذگب
.دنشاب هرخلااب هدننکدیلوت تسا
و اب هجوت هب رامآ دودح تسیب راهچو و جنپ دصرد تشوگ زمرق ار نیا اه نیمأت یم دننک . نآ
ماظن هرهب یرادرب زا نیب تفر و ام میتسناوتن کی
ماظن دیدج ار یاج نیزگ مینک
» ،یردنکسا(
1397 )
.
مهم یشزیگنا ماظن هزیگنا .تسا هدرک دوخ لولعم ار هعماج نیا یعامتجا یاهدومن هک تسا یلماع نیرت
هک تساه
یم نییعت هب رگیدکی اب دارفا تلاماعت دنک
هفیاط تروص هزیگنا .یدارفنا ای دشاب یا
لکش اه هرهب دعاوق ةدنهد و تسا یرادرب
ماظن عون یتح مه یاه
یم نییعت ار یرای یگژیو .دنک
هفلؤم لماش یعامتجا یاه ،یشناد ماظن هلمج زا زین یرگید یاه
هب دراوم نیا زا کی ره هک تسا یرایمه و نواعت ماظن ،فرع .تسا یسررب و ثحب لباق طوسبم تروص
دعاوق
هرهب
رادرب ی
عترم
لبق
و
دعب
زا
نوناق
یلم
ندش
نآ
عترم ماظن زا ناریا رد یراد
هب هتشذگ یم هرادا و هدوب ریاشع رایتخا رد هدمع روط
رد هک زین نآ زا یشخب هتبلا .تسا هدش
یم هدافتسا عتارم نیا زا لاس زا یشخب و هدوب اهاتسور یلاها رایتخا رد هتشاد رارق اهاتسور میرح هدرک
هک روط نآ .دنا
یفص
،ماد یرادهگن گنهرف یریاشع ةعماج رد ،تسا هدرک حیرصت داژن هویش ،یماد روما رد صصخت
تخاس ،چوک یاه
هدر و یعامتجا یتنس هویش ،تردق یاه
هرهب یاه تئشن همه عترم زا یریگ
یفص( تسا ماد و عترم زا هتفرگ ،داژن
1383 :
53 هرهب ماظن نیا رد .) نآ هب ریاشع روما نامزاس تاقیقحت زکرم سیئر هک هتفای لکش یلیا راتخاس رد یدعاوق ،یرادرب
راشا یم ه :دنک
« کی یعامتجا راتخاس -
ِیسایس یلیا میراد هک نامه
،لیا
،هفیاط
،هریت و هریغ تسا . کی یرس دحاو یاه ییودرا -
یناکم
،میراد
،لام دننام و ،هگراو
.دری نیب ماظن هدر یاه یلیا اب دحاو یاه ییودرا -
،یناکم لثم
،دری توافت دوجو دراد .
تیریدم عترم رد دحاو یسایس و هرهب یرادرب زا عترم رد بلاق دحاو یاه ییودرا - ماجنا یناکم یم
دریگ . رد هتشذگ همه رد
کی ماظن یلیا مه لیا و مه رابت
؛دندوب یلو یدارفا دندوب هک رد نآ نامزاس رد دحاو یاه ییودرا - یناکم کرتشم رارق
یم و دنتفرگ نودب
هکنیا عترم هتشاد
،دنشاب یط یدعاوق زا عترم نآ سک هک عترم دراد هدافتسا یم دندرک » ،نابزیم(
1399 ).
ناریا رد ار لیا یاورنامرف و تسرپرس
« ناخلیا » ای
« ناخ » یم مک و کچوک لیا رگا .دندیمان نآ تسرپرس ،دوب تردق
ار
« ناخ » قوف تسایس و تردق یاراد و ،تیعمجرُپ ،عیسو لیا ةنهپ رگا و هداعلا
دوب یا
« ناخلیا » یم و تردق هک دنتفگ
ت یم ار وا تامیمص هب تامیمصت لیا رد .درک هسیاقم روشک کی هاشداپ تامیمصت و تردق اب ناوت
ذاختا ییاروش تروص
یم هب تامیمصت نیا ناخ تیلوئسم اب و دش یمرد ارجا
ناخ لویت زج لیا یریاشع عتارم و ،کلاما ،یضارا ةمه .دمآ
هب یم رامش هدر رایتخا رد ار نآ زا یشخب هک دمآ پ یاه
نییا یم رارق هعبات دارفا و لیا رت تایلام و ارچ قح لباقم رد ؛داد
یاه
یم تفایرد یعارز هب ار لاوما و دارفا تینما نیمأت ةفیظو ناخ .درک
و تشاد طباور زین یزکرم تموکح اب وا .تشاد هدهع
یم تخادرپ یتایلام هنایلاس یتسرپرس و یناخ مکح ،یزکرم تموکح تیاضر تروص رد ،و درک
غلابا و رداص وا یارب
یم یفص( دش ،داژن
1383 : 67 - 68 .)
هرهب یتنس ماظن رد فیک و مک دروم رد عترم لحم زا چوک زا لبق یلحم ناگربخ هک یدروآرب قبط رگا عتارم یرادرب
یم یبایزرا هفولع لیا یاهراوناخ ناتسرپرس یاروش ،دشاب هتشاد ار ماد یرتمک دادعت شیاجنگ و تیفرظ عترم ،دننک
ةسلج
یم لیکشت یتروشم یم جراخ چوک زا ار دازام ماد و دنهد
یم ارچ هب دوخ نادنواشیوخ هارمه ار هیقب و دننک .دنتسرف
یم هراشا یزابهش هک روط نآ لگنج هک ینامز رد ،دنک
نیا هب تنایص ةوحن تشاد رارق یصوصخ تیکلم رد عتارم و اه
رتفد رد فیاوط ناگدنیامن و دارفا هک هدوب وحن یم رضاح یمسر ةناخ
دهعتم نیگنس یمازتلا هجو تخادرپ هب دهعت اب و دندش
یم نآ بیرخت زا یریگولج و یعیبط عبانم زا تنایص هب ،یزابهش( دندش
1387 : 59 نامزاس کی رد هداس راکوزاس نیا اب .)
یم تلود ،دمآراک و دودحم یصصخت .دنک عتارم زا تنایص تیاعر هب مزلم ار ریاشع تسناوت
اب یلم نوناق بیوصت لگنج ندش
قلعتم عتارم ةیلک ،یصوصخ کلام هنوگره دقاف و تاوم یضارا رب هولاع ،عتارم و اه
هرهب( قسن بحاص نارادماد و ریاشع هب یذ ریاشع ای یفرع نارادرب
ره هب هک راددنس یضارا زا یمهم شخب یتح و )قح
لاعا تلود هب قلعتم دشن یضارا میسقت نوناق لومشم لیلد و نازودنارز تسد هب نآ کلمت و فرصت قیرط نیا زا و دش م
ناوید ،یزابهش( دش نکمم نارلااس 1387
: 24 یب و عتارم تیکلام دانسا لاطبا .) قاچنب نتخاسرابتعا
نآ زا یرایسب هک اه اه
ودص دیدج ةیور داجیا اب .دوب هتفرگ لکش زارد نایلاس یط رد هک دوب یتیریدم فذح عقاورد تسا دوجوم یارچ زوجم ر
هب ،عتارم ةصرع رد ماد هطباض چیه هب دیقم ار دوخ رگید هک ینارادماد دادعت رب جیردت
یمن یا .دش هدوزفا دندید
لودج
اقم ی س ة
حوطس
دعاوق
هرهب
رادرب ی
عتارم
هرهب رد یساسا رایسب دعاوق زا یکی عتارم یرادرب
« تیکلام قح »
یم نییعت قح نیا .تسا هرهب هک دنک
هچ رادرب اب یتبسن
هرهب قح زا نازیم هچ و دراد عتارم نامه .دراد رایتخا رد ار شورف و لاقتنا یتح و ،تیریدم ،یرادرب
نیا یادتبا رد هک روط
هرهب دعاوق ،دش هداد حیضوت شخب یلم زا شیپ ات یرادرب
هرهب هک دوب وحن نیا هب عتارم ندش قح رب هولاع نارادرب
یا عتارم زا هدافتسا و یسرتسد هک دنتشاد ار رایتخا ن
« یفرع ناماس »
یرگید هب ار دوخ هب قلعتم یصاصتخا عترم نامه ای
هب ای دننک راذگاو یم ثرا هب ناشتوف زا سپ یتح و دنراذگب شورف
یخرب زا و تشادن یصوصخ تلاح عتارم ةمه هتبلا .دسر
یم هدافتسا یعاشم تروص هب نآ رب یرگید دعاوق هک دش
.دوب مکاح اه
زا سپ یلم کی ةدام قبط عتارم ندش
« یلم ةبوصم لگنج ندش
عتارم و اه
» یمومع لاوما وزج عتارم نایعا و هصرع ،
هرهب قح اهنت .تسا تلود هب قلعتم و رایتخا رد و دش بوسحم عترم یارب یرادرب
و لاقتنا صوصخ رد و دنام یقاب ناراد
ةدام اب قباطم ینوناق ظاحل هب .دنرادن یرایتخا یراذگاو 37
« هرهب و تظافح نوناق عتارم یرادرب
» ای عترم یراذگاو عون ره
هراجا هدر ،عتارم تیکلام ماظن رد رییغت لابند هب .تسا ینوناقریغ نآ نداد هبور یریاشع یراتخاس یاه
عتارم و تفر لاوز
لیا یرادمامز اب نآ زا شیپ ات هک دارفا رایتخا رد هناوتشپ نودب هاگان دوب هدنام اجرباپ اه
هرهب فرص یارب ی رارق یرادرب
یم یاج لاقتنا و راصحنا قح هتسد رد دعاوق زا حطس نیا .تفرگ میمصت حوطس نیرتلااب هب طوبرم و دریگ
.تسا یریگ
یلم زا شیپ عتارم یراذگاو رد اهراکوزاس زا یکی هصرع ،راکوزاس نیا اب ناهاشداپ .تسا هدوب عاطقا ندش
یعترم یاه
ناخ هب ار قطانم یاه
یم راذگاو فلتخم هرهب ،رضاح لاح رد .دندرک
هرهب زوجم تفایرد یارب نارادرب بلاق رد دیاب یرادرب
عترم حرط ای ارچ ةناورپ لگنج نامزاس قیرط زا یراد
.دننک مادقا روشک رسارس رد نآ بعش ای یرادزیخبآ و ،عتارم ،اه
لکش هاگیاج هک ،یدعب حطس رد فلتخم نارگشنک نیب یعمج شنک یریگ
ناماس ،تسا ماجنا روما زا یخرب یهد
یم عترم یتنس ماظن رد ،ًلاثم .تسا هدش هرهب نیب یرگیجنایم یراد
هدر زا یکی ای ناخ طسوت تافلاتخا عفر و نارادرب یاه
یم تروص یلیا یلم زا سپ و دوجوم ماظن رد هک یلاح رد .تسا هتفرگ
ییاضق یمسر راکوزاس رد یواعد عفر عتارم ندش
یم تروص یرگید یاهدرکراک حطس نیا رد .تسا هدش فیعضت یمدرم و یلیا راتخاس رد یرگیجنایم درکراک و دریگ
مامز طسوت یم تروص یلحم ناراد
هداهن نیمأت نآ ةلمج زا هک هتفرگ ریاس و ریاشع زاین دروم تاموزلم و ،ییاذغ داوم ،اه
هرهب عترم دوجوم ماظن رد درکراک نیا .تسا هدوب نارادرب راد
هب ی طسوت زکرمتم تروص
« ریاشع روما نامزاس »
ماجنا
یم ینواعت .دوش ماجنا رد زین یعیبط عبانم یاه
شقن تامدخ زا یخرب نداد یم افیا
نآ هتبلا .دننک و لقتسم ًلاماک زین اه
.دراد دوجو نآ رد یتلود تیامح زا یدح و دنتسین شوجدوخ س زکرمت ینارمکح ماظن ود رد دعاوق رگید توافت میمصت حوط
میمصت و دعاوق یتنس ماظن رد .تسا یریگ یریگ
رد اه
هلسلس یم تروص یلیا بتارم حطس رد تامیمصت دوجوم ماظن رد .تسا هدوب رارقرب حطس ره یارب رایتخا زا یدح و هتفرگ
میمصت یخرب طقف و تسا زکرمتم یتیمکاح یلااب یریگ
هدعاق و اه یراذگ
ییاتسور یلحم شخب هب یئزج یاه یریاشع و
.تسین انتعا لباق هک هدش راذگاو نآ ةمه ندرکاصحا هک دراد دوجو تشرد و زیر دعاوق زا یعونت یتایلمع حطس رد حرش هب طقف و تسین رودقم اه
مهم رصتخم یم هراشا دراوم نیرت
یم رارق حطس نیا رد هک یدعاوق هدمع .دوش ةتسد رد دریگ
« تیریدم قح »
و
« قح
تشادرب » یم یاج دریگ هلسلس رد هک تسا نآ حطس نیا رد دعاوق هلمج زا . هرهب ره یلیا بتارم
رد رادرب
« یفرع ناماس »
هرهب هب دوخ هرهب زا کی ره .تسا هتشاد لاغتشا دوخ عتارم تیریدم و یرادرب
هک هدوب فظوم ییاتسور ای یریاشع نارادرب
قم رد و دنک میدقت ناخ هب ار دوخ تادیلوت زا لصاح دوس زا یدصرد هب ناخ لبا
یصاخ تامدخ یلحم رادمامز کی ناونع
یم هضرع ار هرهب دوجوم ماظن رد .تسا هدرک
فظوم نارادرب حرط ای هناورپ بلاق رد ینوناق و یمسر تروص هب دنا
عترم هرهب زوجم یراد ةرهب قح و دننک بسک ار یرادرب
هراجا ،هتبلا .دننک تخادرپ ار هناکلام تلاضعم زا یکی عتارم نداد
هب هک تسا یعیاش یم تروص یمسرریغ تروص
.تسا رثؤم عتارم بیرخت رد و دریگ
رد و هدهع رب یتنس ماظن رد هک تسا یتامادقا هلمج زا ارچ میوقت نییعت و ،ایحا ،تظافح لماش عتارم تیریدم تایلمع مامز رایتخا نآ .تسا هتشاد رارق یریاشع و یلحم ناراد
و قلایی تمس هب تکرح زا شیپ اه شیپ ،قلاشق
ار دوخ نلاوارق
یم مازعا دصقم هب هب عتارم تیفرظ زا یقیقد یبایزرا ات دندرک
،راک نیا اب .دننکن دیدج ةقطنم دراو ار دازام ماد و دنروآ تسد
هب عترم یلعف ماظن رد .دندوب اشوک عتارم زا تظافح رد شوجدوخ تروص هب تلود طسوت تامادقا نیا یراد
زکرمتم تروص
م تروص ی تقد هیور نیا رد تسا یهیدب .دریگ یمن تروص هقطنم ره هب طوبرم یمیلقا و یعامتجا یاهرظن
عتارم و دریگ
هرهب تشیعم و تسد نارادرب
یم رارق یناماسبان شوخ .دریگ
لگنج نامزاس رد ییارجا ةندب ،رگید یوس زا هب ار عتارم رب ینابساپ و تراظن ناوت یرادزیخبآ و ،عتارم ،اه
اک روط لم
شتآ هلمج زا یتارطاخم اب و دنرادن رایتخا رد هصرع بیرخت و یزوس
هبور اه یم ور یتنس ماظن رد هک یلاح رد .دنوش
عترم ناخ هکنآ نمض یراد هرهب ره هب طوبرم یفرع ناماس ره نیب زرم نییعت رد اه
رد ار لماک ینابساپ ،دنتشاد شقن رادرب
یم ماجنا هقطنم ره ب نایطاخ اب و دنداد
ه یم دروخرب تدش .دندرک
هرهب هدوب مکاح یتنس ماظن رد هک یدعاوق زا رگید یکی هب عتارم زا یرادرب
یلاح رد .تسا یدرف هاگ و یعمج تروص
عترم زا یرایسب یریاشع یعامتجا تفاب نتفر نیب زا اب یلعف طیارش رد هک هب هک دنراد لیامت ناراد
اب یدرف تروص
هصرع ندرکزارفا هرهب هب اه
.دننک مادقا دوخ یفرع ناماس رد یرادرب
نامه تلع زا یکی ،دش نایب هکروط یلم زا سپ دعاوق تازیامت داجیا یاه
لکش هب طوبرم عتارم ندش و شناد یریگ
یروانف تکرح هتشذگ رد ،ًلاثم .تسا دیدج یاه نایم رد ندرک
هب اهدنب یلاح رد .تسا هدوب ماشحا کمک اب ای هدایپ تروص
ارش رد هک یم تروص هیلقن لیاسو کمک اب ددرت یلعف طی
لیا زا یرایسب هنافسأتم هکنیا نمض .دریگ هار
رییغت راچد اه
.درادن دوجو نآ رد ددرت ناکما و هدش یربراک
