تاحفص 76 - 55
نازیم رب قمع و یروش ،امد ریثأت یسررب زیترس دیفس یوگیم CPUE
(
Metapenaeus affinis
( زبس یربب یوگیم و )
Penaeus semisulcatus
)
رد ناتسزوخ ناتسا لحاوس و نویسرگر زا هدافتسا اب
RDA
دیعس یدنولاایک یربمغیپ فسوی دیس ،
۱2
عراز زیورپ ،
یردان روپسابع اضر ،
3 4۱ و یزرواشک مولع هاگشناد ،تسیز طیحم و تلایش هدکشناد ،یرادرب هرهب و دیلوت هورگ یرتکد یوجشناد . گرگ یعیبط عبانم
،نا
ناریا ،ناگرگ
2 و یزرواشک مولع هاگشناد ،تسیز طیحم و تلایش هدکشناد ،یرادرب هرهب و دیلوت هورگ رایشناد . یا ،ناگرگ ،ناگرگ یعیبط عبانم
نار
3 و یزرواشک مولع هاگشناد ،تسیز طیحم و تلایش هدکشناد ،یرادرب هرهب و دیلوت هورگ رایداتسا . یا ،ناگرگ ،ناگرگ یعیبط عبانم
نار
4 دیص روما رتفد . س ،یدایص و
ناریا ،نارهت ،ناریا تلایش نامزا
:لاسرا خیرات 33
/ 30 / ۱43۱ :شریذپ خیرات
۱2 / ۱3 / ۱43۱
هدیکچ
تاعلاطا هکنیا هب رظن یکدنا
رد ووصخ طباور نیب یتووسیزریغ یاهریغتم و
یتووسیز ریثأت ،هعلاطم نیا رد ،دراد د جو سراف جیلخ ی گیم ریاخذ
و یر ش ،امد لماش یطیحم لما ع یخرب ( یدایص شلات دحاو یازا هب دیص نازیم رب قمع
( زیترس دیفس ی گیم )CPUE Metapenaeus affinis
) و
زبس یربب (
Penaeus semisulcatus
) نیدب .دش یسررب ناتسز خ ناتسا لحا س رد ن یسرگر ،ر ظنم
و جر یدنب یاربRDA
یبایزرا رثا یاهریغتم
تس یز زا یطیحم امد ،قمع لیبق
رب یر ش و در مCPUE
هدافتس ا رارق تفرگ . ةنیش یب هفیل ةقطنم رد زیترس دیفس ی گیم یاربCPUE
- فیس ب
ربارب 57 / 81 قمع رد ،تعاس رب مرگ لیک 7
یامد اب یرتم 7
/ 81 یتناس هجرد یر ش و دارگ
04 ةقطنم رد زبس یربب ی گیم در م رد ،رازه رد تمسق
نازیم هب ناکرحب 40
/ 8 قمع رد ،تعاس رد مرگ لیک 88
یامد اب رتم 08
یتناس هجرد یر ش و دارگ
04 .دش تبث رازه رد تمسق هتفای
زا لصاح یاه
جر تاناس ن هک داد ناش ن یدنب اب ،CPUE
یاهریغتم تس یز
یطیحم ینعم طابترا تش اد یراد
. هب یارب هطبار نیا هک یر ط یربب ی گیم
زبس ع ن زا
میقتس م در م رد و ی گیم
دیفس س کعم زیترس هد ب
هب گیم هن گ ود ره دیص رد بآ قمع و تس ا صخاش نا نع
باختنا .تس ا حرطم لماع نیرت
،هکنیا رب نوزفا .تووسا هد ب جیاتن نیا ادننک دییأت زین ورووشیپ یاهریغتم هب امد ریغتم
دووش هتخانووش یدعب راذگریثأت لماع نا نع یغتم و
رثا یر ووش ر
ینعم رب یراد هن گCPUE
لدم .تشادن گیم یاه یاه
رب ار قمع رتماراپ ریثأت اهنت ین یسرگر ینعم زبس یربب ی گیمCPUE
دیص و دنداد ناشن راد
م ی گی .تسا هد ب یطیحم یاهریغتم زا یرامآ یریذپرثا هن گره دقاف زیترس دیفس
:یدیلک ناگژاو جر ،سراف جیلخ
یدنب هب دیص ،RDA
( شلات دحاو یازا یربب ی گیم ،)CPUE
زبس .زیترس دیفس ی گیم ،
یربمغیپ فس ی دیس :ل ئسم هدنسی ن Email: [email protected]
The effect of temperature, salinity, and depth on CPUE of
Metapenaeus affinis and Penaeus semisulcatus in the coastal regions of Khuzestan Province using regression and RDA
Saeed Kiaalvandi1, Seyed Yousef Paighambari2, Parviz Zare3, Reza Abbaspour Naderi4
1. Ph. D Student, Department of Fishing and Exploitation, Faculty of Fisheries and Environmental Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
2. Associate Professor, Department of Fishing and Exploitation, Faculty of Fisheries and Environmental Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
3. Assistant Professor, Department of Fishing and Exploitation, Faculty of Fisheries and Environmental Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
4. Fishing Affairs Office, Iran Fisheries Organization, Tehran, Iran Received: 22-Oct-2022 Accepted: 2-Jan-2023
Abstract
There is limited information about the relationship between abiotic and biotic variables of the shrimp/prawn stocks in the Persian Gulf. Consequently, the effect of some environmental factors, including temperature, salinity, and depth, on the abundance of two commercial species, Jinga shrimp (Metapenaeus affinis) and green tiger prawn (Penaeus semisulcatus), on the coasts of Khuzestan Province were assessed in the present study.
For this purpose, regression, and RDA, as an ordination method, were employed to investigate the impacts of the depth, temperature, and salinity on the capture per unit effort (CPUE). The maximum CPUE for M.
affinis in the western region (Life’h- Buseyf) was 18.75kg/h at a depth of 5m, 28.5°C and 40ppt salinity. It was obtained the 2.03kg P. semisulcatus per hour from the eastern region (Bahrkan) at 22m, 32°C, and 40ppt.
The results of RDA revealed that the changes in CPUE have a statistical relationship with environmental variables. So that this relationship is direct for Penaeus semisulcatus and inverse for Metapenaeus affinis, and the sea depth was the most significant factor in fishing both shrimp/prawn species. The selection of the leading variables has also confirmed these results. Additionally, the temperature was recognized as the subsequent influencing factor, and the salinity variable had no significant effect on the CPUE of species. Regression models showed only a significant impact of depth on the CPUE of Penaeus semisulcatus, and the capture of Metapenaeus affinis lacked any statistical effectiveness of environmental variables.
Keywords: Persian Gulf, RDA orientation, Catch per unit effort (CPUE), Penaeus semisulcatus, Metapenaeus affinis
Corresponding author: Seyed Yousef Paighambari Email: [email protected]
۱ . همدقم
هرهب یرادرب هن یهب زا ریاخ ذ هب نای زبآ ر ظنم
نیمأت
یوووشخب زا
نیئتورپ در م
زاین هعماج هرا مه زا تیمها
هژیو یا رادر خرب هد ب
توووسا ریاخ ذ .
گیم رد بآ یاه
یب نج ر ش ک لماش جیلخ سراف و یایرد نامع
، هن اهنت
هووب شزرا لوویلد ییاذووغ
و نازیم یروآزرا نآ
هووک شقن
هب ییازس رد داص تقا ر ش ک
،دراد هکلب رد تعنص ریثکت و
زین شرورپ زا
هاگیاج یوووصاخ رادر خرب
هد ب و یم نا ت
تفگ هک یکی زا یاهر حم یلص ا
هعس ت رد شخب تلایش
ب نج ر شک ار هب د خ اصتخا هداد
تسا (
IFO, 2019
.)
زا یگرزب هورگ اه گیم تخس
یدایز ع نت هک دنتسه ناتس پ
.دنراد ازادنا نآ یل ط یپ کوووسورکیم دح زا اه
دودح ات 07
یتناووس تووسا توافتم رتم ج عیز ت .
غ یع نتم رایووسب ییایفار
ب دنراد ه بآ زا هک ی حن و نیریش یاه
بل و ر ش رایسب ات ر ش
ا تووسا قطانم زا نینچمه یبطق درووس قطانم ات یی
شنکارپ
دنراد رایووسب زین قمع بووسح رب ییایرد یاه گیم شنکارپ .
تسا ع نتم .
بآ رد هچنانچ اب یلحاس یاه
کدنا رایسب قمع
بآ ات یاه قیمع قمع اب دودح 7544 تفای زین رتم یم
،دن ش
هن گ رثکا اما بآ رد یداووصتقا شزرا اب یاه
هراق تلاف یاه اب
زا رووتوومووک قوومووع 844
یووم تووووسیز رووتووم دوونوونووک
(
Farrokhbin et al., 2020
).
هن گ نیرتمهم یاه
یتلایش و
هب قلعتم ،یراج ت شزرا اب هدا ناخ
هدی ئان پ (
Penaeidae
)
دنتووسه هک
شنکارپ گ هدرتووس یا رد قطانم یریووسمرگ و
همین یریسمرگ ایند
زا هلمج جیلخ سراف دنراد و رد رتسب یاه
یلگ و ینووش و رد قامعا 8 ات 804 یرتم تووسیز یم دننک
(
Gholamhosseini et al., 2018; Momeni, 2018;
Shiry and Khoshnoodifar, 2019
) ؛ هووب لوویلد نی م ه
تاع لاط م هدرتوووسگ
رد یا ةن یمز هن گ هدا ناخ نیا یاه
تر ص تسا هتفرگ (
Ansari et al., 2005
.)
ووشرازگ ساووسا رب ردانب و دیووص تنواعم طووس ت هک ی
یریگیهام ناتس ز خ تلایش
،دش رش تنم هس
ةن گ گیم
دیفوووس ( زیتروووس
Metapenaeus affinis
)،
زبوووس یربب
(Penaeus semisulcatus)
و یرجنخ (
Parapenaeopsis
stylifera
) هب بیترت یرتووشیب ن تیمها لحا ووس رد یراجت ناتس ا نیا
دنراد ار (
DFFPK, 2020
) یکی دیفس ی گیم .
هوووس زا ةن گ ی گیم مهم ئانپ
ی هد بآ رد یاه و ناتوووسز خ
یم ب سحم رهش ب جیلخ رگید قطانم رد هک دنچ ره و د ش
دیوووص بیکرت رد سراف
،دراد د جو اما
هب ریاخذ د جو لیلد
ی گیم نیا رد نآ یداصتقا شزرا یز م ی گیم و زیس یربب
ا رتمک قطانم .تس
ةن گ زبس یربب یمان یتر ص ی گیم هک
هد
یم د وووش
، زا د هن گ رگی ناتوووسز خ ناتوووسا رد د ج م یاه
یم هک دووشاب دیووص زکرم
ناتووسا رد نآ ،
قطنم ة ناکرحب رد
ب نج
،ناجیدنه یم
دش اب
، نیرتهب هک تیفیک اب و
نیرت گ ةن
یداووووصتقا ووب سراووف جیلخ رد گیم
ه راووموووش یم
دوویآ
(
Dehghan Mediseh, 2004; Ansari et al., 2005
).
ةن گ بلاغ رد ناتسز خ ار
دیفس ی گیم زیترس
و یم ی گ
یرجنخ لیکشت یم دنهد و رد مامت بآ یاه ناتسا ناتسز خ
معا زا هاگدیص یاه یبرغ ( –هفیل فیس ب )،
هاگدیص یاه رش یق
( ناک رحب )،
تای ر خ ةق طنم
رهوووشهام تف ای
یم دن وووش
(
Dehghan Mediseh, 2004
).
تدم نامز دیووص گیم د ر
ًادودح اما هد ب توافتم ناتوووسا ره رد ناریا 07
زور ل ط
یم دشک (
Farrokhbin et al., 2020
).
لصف دیص گیم زین
رد قطانم فلتخم جیلخ سراف توافتم تس ا . رد ناتس ا
رهووش ب زا ةمین مود دادرم ات رخاوا ر یرهووش و
رد ناتووسا
ناتووسز خ ب
ه لیلد هکنیا هاگتووسیز یم
رد زبووس یربب ی گ
ب نج ( هب )یقرش ب نج رد هژیو ر ط تس ا نآ
، مین ة مود
رد و دادرم در م
ی گیم دیفس زیترس لص ف اپ ی زی هب ع نا ن
ل صف دیص رد رظن هتفرگ هدش دنا . دیص گیم هب یسو ل ة ر ت
لارووت هووف ووگ یوولووحووم ماوون اووب ماووجوونا
یووم دروویووگ
(
Ashiane et al,2017; Farrokhbin et al., 2020
).
اووب هووج ت هووب شقن یدوویلک گیم ریاووخذ
زا اووحل
م ب یتخانووش رد
متووسیووس کا یاه
ییایرد هب هژیو نایزبآ
یزفک و نیمأت یاذغ یرایس ب زا
هن گ یاه یراجت یزفک و
نینچمه هب
لیلد تش ادرب هنلااس
زا ریاخذ نیا یزبآ و اب
هج ت هب هکنیا گیم زا رامش نایزبآ هات ک رمع ب سحم یم
ددرگ (
Holthuis, 1980
) ، نیاربانب مزلا تووسا تقد رظن
یرتش یب رد
ص خ یس ررب
داعبا یتس یز و كیژ ل کا و
نینچمه یبایزرا
ریاخذ گیم تیعمج هب
لمع دیآ . تخانش
لما ع یطیحم و
نازیم رثا نآ گیم دیص و شنکارپ رب ب
ه
احل
،حلاوووصا ایحا
ء ای هرهب یرادرب زا یزبآ نیا ریاخذ
دنموووشزرا
، زئاح تیمها توووسا . یگتوووسبمه نیب
لما ع
و یطیحم یکی CPUE
زا یدوویلک نیرت لووئاووووسم رد
لکووش یریگ راتخاووس عما ج
نایزبآ و نآ شنکارپ اه
رد
ایرد طیحم یی
یم راتخاوووس .دوووشاب نایزبآ ریاخذ
، هب هژیو
ایرد رد اه گیم و
تخانش یطیحم لما ع
،رثؤم زا لئاس م
یس اس ا تیریدم رد نایزبآ عبانم
و هد ب یتس یاب ن در م رظ
رارق دریگب (
Ashiane et al., 2017
).
تاعلاطا هکنیا هب رظن
یکدنا رد ووصخ طباور
نیب یتووسیزریغ یاهریغتم و
یتس یز دراد د جو سراف جیلخ ی گیم ریاخذ یم هک
نا ت
تاعلاطم هب هن من یارب
Safikhani
( ناراکمه و 8991
) ،
Deyheem
( 8440 و )
Farrokhbin
( ناراک مه و 8484
)
درک هراش ا ،
،نیاربانب ت یس ررب هب هعلاطم نیا رد
أ ب ریث یخر
رب )قمع ،یر وووش ،ام د( یطیحم لم ا ع ی گیم CPUE
زیترس دیفس زبس یربب و
ناتس ز خ ناتس ا لحا س رد
تسا هدش هتخادرپ ات
هن گ تسیز طیحم شقن ی گیم یاه
زا شیب یراجت نایزبآ نیا دیص رب هعلاطم در م قطانم رد شیپ
راکووشآ ددرگ
هداد و نتفای یارب دنا تب لووصاح یاه
هاگتووسیز یاه
ةنیهب نآ رد یدایووص تیعووضو د بهب و اه
دشاب اشگهار هقطنم .
2 . شور و داوم اه
2 . ۱ . ةقطنم هعلاطم دروم
بآ رد قیقحت نیا ناتس ا یلحاس یاه
ناتس ز خ
، رد
لحا ووس یبرغ
و ةقطنم هفیل - فیووس ب رد
ادودحم ل ط
ییایفارغج 01
و هجرد 00 هقیقد ات 09 هجرد و 00 هقیقد
یقروووش ییایفارغج ضرع و
89 و هجرد 70 ات هقیقد 04
و هجرد 7 ةجرد یقرش لحا س و یلامش ةقطنم
ناکرحب
رد ادودحم ییایفارغج ل ط
09 و هجرد 80 ات هقیقد 09
و هجرد 00 ةقیقد ییایفارغج ضرع و یقرووش 89
و هجرد
70 ات هقیقد 04
و هجرد 7 ةقیقد یلاموووش دوووش ماجنا
لکش(
8 ).
لکش 1 - هاگتسیا و هعلاطم دروم ةقطنم ییایفارغج تیعقوم هنومن یاه
یرادرب
2 . 2 . رازبا و شور هنومن
یرادرب
هوون من یرادرب زا هداووفتوووسا اووب جنل
رلارت یداوویوووص
ل ط ،سلاگربیاف(
87 ضرع و 7 / 5 هاگتووسد كی اب و )رتم
گیم دیص ص خم لارت ر ت سنج زا
یلپ نلیتا د رد و و
ازاب هامرذآ و هام ر یرهوووش ینامز 8099
تفرگ ماجنا .
رد
ع مجم 08 نیا زا هک تفرگ رارق یووسررب در م هاگتووسیا
دادعت
، 84 رد هاگتووسیا ةقطنم
هفیل - و )زییاپ رد( فیووس ب
88 رد هاگتس یا ةقطنم
)ناتس بات رد( ناکرحب هن من
رب یراد
لکش ( دش 8
.) هاگتس یا ساس ا رب اه ةلص اف
طخ زا بس انم
( یلحاس لقادح 7 )ییایرد لیام فراعتم یاهریس م رد و
لارت جنل یووشک هووشقن رب ینتبم و یدایووص یاه
هیهت یاه
ردنب تیزکرم هب( یزبآ عبانم زا تظافح ناگی طس ت هدش )ینیمخ ماما باختنا
دش دن .
تاص خش م ریاس فک لارت ر ت
رد هدافتس ا در م بور
تایلمع هن من یرادرب هب :تسا لیذ حرش
:ر ت ل ط )فلا 87
:یناق ف بان ط ل ط )ب ؛رتم 80
:یناتحت بانط ل ط )ج ؛رتم 85
)د ؛رتم ازادنا رد همووشچ
ةناهد :هدیشک تلاح رد ر ت 74
یلیم )ه ؛رتم ازادنا همشچ
رد ةسیک :هدیشک تلاح رد ر ت 07
یلیم .رتم
2 . 3 . تبث یروش و امد ایرد بآ
هدافتووسا اب و د ج م تاناکما هب هج ت اب شیپ رنتور زا
هن من ایرد بآ زا ،یش کر ت راب ره زا اب و دش ماجنا یرادرب
ه یج جنس امد زا هدافتس ا یر ش هاگتس د و یا
و امد ،جنس
تشاددای و تبث بآ یر ش .دیدرگ
2 . 4 . ةبساحم دیص هب شلات دحاو یازا
صخاووش دیووص
هب یازا دحاو شلات ( )CPUE
نیا رد
شهوژپ اووب
هداووفتوووسا زا
ةووطبار 8 ووب ه تووووسد دوومآ
(
., 2010 et al b Valinasa
).
( ةطبار 8
𝐶𝑃𝑈𝐸 = دیص نازیم (𝑘𝑔) )
دیصنامزتدم (ℎ)
2 . 5 . نییعت ةط بار هب یطیحم لم اوع اب
CPUEشور جر
۱
یدنب
و یطیحم لما ع نیب یگتس بمه یس ررب یاربCPUE
هن گ جر شور زا گیم یاه س ق یدن ب
ای هدوووش یریگ
شور یریگراکب یارب .دش هدافتسا میقتسم جر
خ یدنب یط
طس ت هدش یفرعم ن ناق زا یدم كت ای
Lepš Šmilauer و
( 8440 ب .دش هدافتس ا ) نید
شور ادتبا رد ر ظنم جر
یدنب
اب بی را ان یقیبطت زیلان آ شور (8
و تف رگ ماج نا )DCA
نایدارگ ل ط ساس ارب
، جر شور ع ن نییعت یدنب
دش . د ر
زا رتگرزب نای دارگ ل ط رگا شور نیا 0
رگنای ب ،دوووشاب
هداد یدم كت شور و توووسا ن گمهان یاه (0
)CCA
زا رتمک نایدارگ ل ط رگا .دووش دها خ هدافتووسا 0
دووشاب
ناووشن هداد ادنهد شور در م نیا رد و تووسا نگمه یاه
0یطخ ( ل ط رادق م رگا .د ب ده ا خ بووووسان م )RDA
نیب نایدارگ 0
و 0 ه دش اب .تس ا هدافتس ا لباق شور ود ر
اب بووساحم ة شور اب نایدارگ ل ط
DCA
دیدرگ صخووشم
شور زا كی مادک هک یاه
RDA
ای بوووسان م CCA
رت
د ب دنها خ
Lepš and Šmilauer, 2003 ( )
. هب هکنیا تلع
یجورخ رد هب
هدمآ تووسد نیلوا رادقم ،
DCA
زا رتمک 0
شور زا د ب
RDA
ش هدافتسا .د
زیلانآ یاربRDA
یبایزرا رثا یاهریغتم تسیز
یطیحم
زا لیبق یور یر ش و امد ،قمع در مCPUE
هدافتسا رارق
تفرگ ناکیپ اب یطیحم یاهریغتم . هدووش هداد ناووشن اه
نا د
هب هک ییاهریغتم .دنراد رییغت رثکادح تهج هب هراووشا هک هتفرگ رارق تهج كی رد و مه هب كیدزن ط طخ یاراد دنا
ییلااب تبثم یگتووسبمه نآ و دنتووسه
تهج رد هک ییاه
فلاخ م رارق
هت فرگ دن ا یاراد توووسبمه ییلااب یفنم یگ
اب طخ ود .دنتوووسه یواز
ة 94 هجرد ناوووشن دنهد ا مدع
رد .دنتوووسه رظانتم یاهریغتم نیب یگتوووسبمه شهوژپ
روووضاوح
، هوب یطیحم لوما ع و لوقتوووسم ریغتم نا نع
گیم CPUE
( ود هن گ ) هب نا نع ریغتم هتووسباو رد
رظن
1 Orientation
2 Deterended correspondence analysis
3 Canonical correspondence analysis
4 RDA: Redundancy analysis
رگ هدووش هتف نینچمه تووسا
زا شور هبتر یدنب ین ناک
( دیقم ) یارب یسررب نیب لما ع حم و یطی هن گCPUE
یاه
گیم هدافتس ا دش
. رد جر یدنب
،ین ناک ود سیرتام جو
د
،دراد ریغتم لقتس م و
یرگید سیرتام ریغتم
هتس باو ک ه
جر یدنب ار نراقتمان یم
دنک . زیلانآ زا لبق ریداقم ،DCA
اب CPUE
ددع 8 یعیبط متیراگل سگووس و دندووش عمج
( دووش هتفرگ (
Ln(CPUE+1
) هب هک لیلد یاهرفووص د جو
.دش هدافتسا رگنیله لکش رییغت زا هناگود یتووشگیاج ن مزآ ،قیقحت نیا رد نینچمه هب 8
ر ظنم
كی د جو یوووسررب ةطبار
یاهریغتم سیرتام نیب یطخ
سیرتام و هتسباو مآ .دش هتفرگ راکب لقتسم یاهریغتم
ا هر
كیئاکآ رایعم (8
هک )AIC
وووسحرب عبات ب توووسرد ییامن
0
یم هبووساحم اب هارمه ،د ووش
ارامآ یاهریغتم باختنا ردF
ورش یپ هدافتس ا در م0
دنتفرگ رارق رادقم ساس ا رب .
وF
،p
ت نیرتووشیب یاراد هک یریغتم أ
ریث ینعم راد
،دووشاب تنا باخ
رگا و هدش زا
رظن ینعم یراد اهریغتم اب مه ربارب
،دند ب ب ر
ساووسا نیرتمک رادقم
باختنا AIC
یم دن ووش . ساووسا رب
ت نیرتووشیب أ
ینعم ریث نازیم ند ب ربارب تر ووص رد و یراد
ینعم یراد یان بم رب و ، نیرتمک
،AIC
یارب دن یآرف نیا
هدنامیقاب یاهریغتم ردقنآ
همادا یم دبای هک ریغتم تس م لق
ینعم یراد د جو هتشادن .دشاب
2 . 6 . لدم ینویسرگر
راد من یور طاقن شنکارپ یووسررب اب ،7
ات د ب مزلا ع ن
نیب هووطبار اووهریغتم
هووعلاووطم در م ی صخوووشم
.ددرگ
نیدب شور ،ر ظنم نیا رد ل معم ین یوووسرگر یاه
ع ن
ن ووسا پ ،هناگدنچ یطخ ریظن تاعلاطم
، هبووش و ن ووسا پ
هلمجود .دووش هتفرگ راکب یفنم یا د جو تر ووص رد
ةطبار یانبم رب گیم دیص و یطیحم لما ع نیب یطخ
،CPUE
لدم یارب هناگدنچ یطخ ن یسرگر شور زا یزاس
هدافتسا
یم طروووش شیپ هک د وووش عیز ت ند ب لام رن نآ یاه
هدن ام یقاب لدم یاه
یطخ مه د جو مدع و 6
نای م رد
)یر ش و امد ،قمع( لقتسم یاهریغتم یسررب یارب .تسا
نیا ققحت طرش
هب اه بیترت وریپاش تست -
سررب و كلیو ی
سنایراو مر ت لماع صخاووش (5
)VIF
دووش ماجنا دن
رادقم(
زا شیب VIF
8 کلام مه )تووسا هد ب یطخ .
،نیا رب هولاع
شیپ یسررب یارب لدم رد نیگنایم و سنایراو یربارب ضرف
ن مزآ زا ن س ا پ شنکارپ شیب
.دش هدافتس ا1
یاهرایعم
نآ نیرتهب باختنا و لدم شجنس اه
لماش نییعت بیرض
(
𝑅2
تاعبرم نیگنایم رذج یاطخ ،) (9
)RMSE
و نیگنایم
قلطم یاطخ (84
)MAE
دند ب . ةطبار 8 یارب ، ةبساحم
𝑅2
در م تفرگرارق هدافتسا :
( ةطبار 8 )
𝑅2= 100 ∗𝑛𝑢𝑙𝑙 𝑑𝑒𝑣𝑖𝑎𝑛𝑐𝑒−𝑟𝑒𝑠𝑖𝑑𝑢𝑎𝑙 𝑑𝑒𝑣𝑖𝑎𝑛𝑐𝑒 𝑛𝑢𝑙𝑙 𝑑𝑒𝑣𝑖𝑎𝑛𝑐𝑒
یارب بوووساحم ة
یاهرایعم و RMSE
زاMAE
جیکپ
modelr
هداد لیلحت و هیزجت هیلک .دووش هدافتووسا و رد اه
نی رخ آ طی ح م مرن ةووخوووسن
رازف ا دووووش ماووجن ا R
(
R Core Team, 2019
).
3 . جیاتن
3 . ۱ . قیقحت یاهریغتم یفیصوت رامآ
نازیم نیرتش یب رد زیترس دیفس ی گیم یاربCPUE
ةقطنم هفیل - فیس ب هب نازیم 57 / 81 رد ،تعاس رب مرگ لیک
قمع 7 یامد اب یرتم 7
/ 81 ةجرد یتناووس یر ووش و دارگ
04 رازه رد تمس ق و
81 / 4 رد مرگ لیک ةقطنم
ناکرحب و
1 Permutation test
2Akaike information criterion
3 Likelihood function
4 Forward selection
5 Scatterplot
6Collinearity
7 VIF: Variance inflation factor
8 Over-dispersion
9 RMSE: Root mean square error
10 MAE: mean absolute error
قمع رد 88
یرتم یامد اب 08 ةجرد یتناس یر ش و دارگ
04 رازه رد تمووسق .دووش تبث
،نینچمه ی گیم در م رد
نازیم نیرتووشیب زبووس یربب تبث
هدووش ردCPUE
ةقطنم
ناکرحب هب نازیم 40 / 8 قمع رد ،تعاوووس رد مرگ لیک 88
یرتم یامد اب 08 ةجرد یتناس یر ش و دارگ 04
تمس ق رازه رد
و نازیم نیرتمک ردCPUE
ةقطنم هفیل - و فیس ب
قمع رد 0
یامد اب یرتم 7
/ 81 ةجرد یتناس یر ش و دارگ
09 ،رازه رد تموووسق یربب ی گیم زا یرادقم چیه نودب
تبث دش لودج(
8 ).
لودج –1 هتسباو و لقتسم یاهریغتم یفیصوت رامآ
غتم ی ر ی
اک م
ی گنا ی ن مک
ی هن بی
ش ی هن فارحنا
عم ی را
قمع ل(
ی هف - س ب ی ف ) رتم
77 / 0 0
7 55
/ 4
ر ش ی ل(
ی هف - س ب ی ف ) تمسق
رد رازه 70
/ 09 8
/ 09 04
07 / 4
امد ل(
ی هف - س ب ی ف ) سلس
ی س 78
/ 81 81
89 09
/ 4
(CPUE ترس ی ز ) ک
ی مرگ ل رب تعاس 1
/ 5 80
/ 4 57
/ 81 08
/ 7
قمع )ناکرحب(
رتم 88
7 / 87 7
/ 87 88
/ 8
ر ش ی )ناکرحب(
تمسق رد رازه 7
/ 04 7
/ 09 08
78 / 4
امد )ناکرحب(
سلس ی س 7
/ 08 04
7 / 08 77
/ 4
ربب(CPUE ی ) ک
ی مرگ ل رب تعاس 07
/ 4 4
40 / 8 7
/ 4
3 . 2 . و یطیحم لماوع نیب یگتتتتسبمه هب
CPUEشور جر یدنب
یسررب تهج قیقحت نیا نازیمی گیم CPUE
دیفس
زبووس یربب ی گیم و زیترووس لما ع یخرب اب نآ طابترا و
رد یطیحم ود
ةقطنم هفیل و ناکرحب -
رد هک فیس ب ف
ةلصا
10 دنراد رارق رگیدمه زا یرتم لیک
، .دوووش ماجنا هب
تلع
یجورخ رد هکنیا هب
نیلوا رادقم ،هدمآ تووسد
DCA
رتمک
زا 0 د ب
، زا شور زیلاوونآ یارب RDA
جر هداد یدوونب اووه
.دووش هدافتووسا ساووسارب
لودج 8 ، شخب سنایراو تبووسن
8دیقم ان و
8دیقم دیقم شخب مهووس .تووسا هدهاووشم لباق
ربارب اب 18 / 4 سنایراو زا یرادقم رگناشن ددع نیا هک تسا
هک توووسا تارییغت
د CPUE
و ار گیم هن گ قیرط زا
یم نایب لقتوووسم یاهریغتم دنک
. هب
،رگید ترابع شیب
زا
18 هتس باو یاهریغتم رد د ج م سنایراو دص رد هب
لیس و ة
نییعت بیرض اب ربارب و دندش فیص ت لقتسم یاهریغتم 0
2( )R
د ش لیدعت دیاب هک تسا هناگدنچ ن یسرگر رد
2.
R
ت اب ربارب هدش لیدع 18
/ 4 ب د .
لودج 2 - راو ی سنا راو ،لک ی سنا قم شخب ی د قم ان و ی د
تخل
0ی تبسن
راو ی سنا
راو ی سنا لک 8
/ 4 44
/ 8
راو ی سنا شخب قم ی د 41
/ 4 18
/ 4
راو ی سنا شخب ان قم ی د 48
/ 4 85
/ 4
1 Constrained
2 Unconstrained
3 Coefficient of determination
4 Inertia
زیلان آ جیات ن طاب ترا رگنای ب هک RDA
یاه ر تکاف
و یطیحم یاه گیم CPUE
دیفووس رووس زیت و زبووس یربب
دنتسه
، لکش رد 8
هدش هداد ناشن ا
تس راد من . جر یدنب
هب RDA
ح وووضو ناوووشن
دن هد ا تارییغت لب اق
هج ت
یاه گیمCPUE
هعلاطم در م تس ا
. تاناس ن نیا
ریغتم
هتووسباو
، اب یاهریغتم تووسیز
یطیحم طابترا
یرامآ دراد
هب هط بار نیا هک یر ط یارب
یربب ی گیم زبوووس
ع ن زا
میقتس م و
در م رد ی گیم
دیفس زیترس س کعم تس ا .
دیووص نازیم زبووس یربب ی گیم
صخووشم نامز كی یط
( 8 )تعاوووس فا اب
قمع شیاز
، یر وووش و امد بآ
شیازفا
یم دبای لکش(
8 ).
گ نیا دیووص رد قمع لماع گیم هن
هب و نیرترب نا نع
صخاش لماع نیرت هدهاش م
دش نآ شیازفا اب هک نازیم ،
هبCPUE
ر ط ینعم تفای دها خ شیازفا یراد (
47 / 4
P<
) .
ت یاراد زین )لق توووسم( یطیحم یاه ریغتم رگید أ
یریث
ینعم رب راد یربب ی گیمCPUE
دنتسه و هب یامد بیترت
دنراد رارق تیمها یدعب بتارم رد یر وووش سگوووس و بآ بلاج لما ع رگید هب تبوووسن یر وووش رادرب رتمک ل ط(
)تس ا هج ت .
یترس دیفس ی گیم دیص در م رد ج ت اب ز
ه
ب جیاتن هب ه
یم هدمآ تسد هک د من نایب نا ت
سباو ریغتم هت
هطبار یر ش و امد ،قمع لماع هس ابCPUE
یا س کعم
تووشاد . ب ه قمع شهاک اب هکیر ط آ
و ب هب ندووش كیدزن
لحاوووس
، دیوووص نازیم هن گ نیا
)نامز دحاو رد(
شیازفا
یم دبای رد بآ یامد و ةبتر
یدعب هب راذگرثا لماع نا نع
یم رارق دریگ ( 47 / 4
P<
) . ت زین یر ش لماع أ
ریث ینعم یراد
تسا هتشادن دیص نازیم شیازفا رد (
47 / 4
P>
).
ش لک 2 - طابترا و یطیحم یاهروتکاف یاهوگیمCPUE
دیفس رس زیت و یربب رب یور رادومن جر یدنب
رگا
R2
لیدعت د ووش رفووص هدووش ب ،
د نی هک تووسانعم
یاهریغتم اب یقرف سنایراو فیص ت رد لقتس م یاهریغتم ی
هداد هک اه نآ ی اه فداوووصت دادعا لامرن عیز ت زا و توووسا ی
یم یوریپ دننک
، رگا .دنرادن
R2
لیدعت د وووش یفنم هدوووش ،
ریغتم یرس كی زا سنایراو فیرعت رد لقتسم یاهریغتم ه
ا
اب داد ا رتدب مه یفداص ت لمع
یم دننک . هعلاطم نیا رد یلو
رادقم
R2
تبسن
ًا لااب ب ه دمآ تسد (
لودج 0 ) هک ناشن دنهد ا
ریغتم هک تووسا نیا لماووش هک هعلاطم نیا رد لقتووسم یاه
قمع ، امد و یر ش یم دنشاب
، م سنایراو فیص ت ییانا ت درا
هن گ یناوارف رد هدش هدهاشم دنراد ار گیم یاه
.
لودج 3 - داقم ی ر R2
و R2
دعت ی ل هدش
R2
18 / 4
هدش لیدعت رادقم 18
/ 4
3 . 3 . زیلانآ یارب یتشگیاج نومزآ
tb-RDA
یوووسررب ناکما رفوووص ضرف نیا
دراد د جو هک
طبار ة
یاهریغتم سیرتام و هتسباو یاهریغتم سیرتام نیب یطخ هک درادن ای دراد د جو لقتسم
خساپ هب تسد هدمآ رد نیا
هعلاطم ناشن یم دهد هک ضرف رفص در هدش تسا و ةطبار
یطخ نیب ود سیرتام د جو راد د لودج(
0 ).
لودج 4 - اتن ی ج اج نومزآ ی تشگ ی ارب ی لانآ ی ز tb-RDA
رتماراپ جرد
ة دازآ ی راو ی سنا F
Pr(>F)
لدم 0
411 / 4 48
/ 79 448
/ 4
قاب ی هدنام 05
481 / 4
3 . 4 . ا اهریغتم باختن ی
ورشیپ
رب ساس ا لودج 7
، ریغتم هلحرم نیلوا رد هکنیا زا سپ
قمع هب ریغتم نا نع اب
نیرتش یب ینعم
راد ی داد صیخش ت ه
دش رادقم ساس ا رب(
وF
،)p
رد لحرم ة دعب و فذح زا سپ
یلوووصا لماع
، امد ریغتم هب
یدعب راذگریثأت لماع نا نع دش هتخانش
( 47 /
>4 ).P
رد نیا تلاح ار ریغتم ود هب
نا نع
ریغتم ش یپ یاه رد ور
ریغتم یارب ار زیلانآ جیاتن و هتفرگ رظن
ش ر یس ررب ی .میدرک
و قمع ریغتم ود فذح اب امد
، جیاتن
ةلحرم م س نآ رگنایب ت لماع یر ش ریغتم هک تسا
أ یث راذگر
هن گ دیص نازیم رد ( تسین گیم یاه
47 /
<4 ).P
ج لود 5 - اتن ی ج لانآ ی ز باختنا غتم ی اهر ی پ ی ورش
–AIC ةجرد
دازآ ی رادقم رادقم F
Pr(>F)
لحرم ة 8
قمع 80
/ 877 - 8
00 / 875 447
/ 4
امد 80
/ 804 - 8
50 / 75 447
/ 4
ر ش ی 09
/ 848 - 8
09 / 87 447
/ 4
لحرم ة 8
امد 78
/ 871 - 8
08 / 7 40
/ 4
ر ش ی 78
/ 870 - 8
07 / 4 70
/ 4
لحرم ة 0
ر ش ی 18
/ 877 - 8
05 / 4 77
/ 4
3 . 5 . نویسرگر جیاتن
اب قیقحت لقتوووسم یاهریغتم نیب ن یوووسرگر جیاتن نازیمزیترووس دیفووس ی گیم CPUE
لودج حرووش هب 7
یم :دشاب
لودج 6 - اقم ی س ة لدم اه ی هدافتسا هدش تهج سررب ی ت أ ث ی ر غتم ی اهر ی رب لقتسم مCPUE
ی وگ ی فس ی د ترس ی ز
لدم سرگر ی ن نعم
ی راد ی غتم ی اهر ی لقتسم تن
ی ةج لانآ ی ز تلع در عم لدم
ی اهرا ی شجنس لدم
RMSE 𝑅2 MAE
طخ ی هداس ه
ی چ غتم زا مادک ی اهر نعم ی راد ن ی دنتس تأ
یی د لدم -
11 / 0 95 / 8 05 / 4
ن سا پ امد
ر ش و ی نعم ی راد دنتسه در
لدم Over-dispersion
58 / 5 88 / 7 00 / 4
هبش ن سا پ ه
ی چ غتم زا مادک ی اهر نعم ی راد ن ی دنتس تأ
یی د لدم -
58 / 5 88 / 7 00 / 4
هلمجود ا ی فنم ی امد
نعم ی راد تسا تأ
یی د لدم -
58 / 5 88 / 7 0 / 4
ن مزآ شیب شنکارپ هک داد ناوووشن
زا سنایراو رادقم
تسا رتشیب نیگنایم
، رادقم اریز زا رتمکP
47 / 4 ب ه تسد
دمآ . لودج جیاتن ساوووسارب 7
وووس یطخ ن یوووسرگر ، هدا
ب ه دوووش باختنا لدم نیرتهب نا نع نیرتوووشیب هک یلدم(
رادقم
R2
رادقم نیرتمک و وRMSE
)دراد ارMAE
.
لودج 7 - ارض ی ب سرگر ی نو ی رتهب ی ن لدم طخ ی هداس ت زا لصاح أ
ث ی ر غتم ی اهر ی رب لقتسم مCPUE
ی وگ ی ترس ی ز
غتم ی ر دروآرب
اطخ ی عم ی را رادقم (رادقم t
Pr(>|t|
امد 49
/ 8 - 80
/ 8 80
/ 4 18
/ 4
ر ش ی 05
/ 8 84
/ 8 88
/ 8 88
/ 4
قمع 84
/ 4 - 88
/ 4 05
/ 4 - 70
/ 4
هب هج ت اب لدم نیرتهب ین یوووسرگر بیاروووض لودج
باختنا ( هدووش هداووس یطخ ن یووسرگر ریثات زا لووصاح )
رب لقتس م یاهریغتم ی گیمCPUE
چیه ،زیترس دیفس
،قمع یاه رتماراپ زا مادک بآ یام د و یر وووش
تأ ریث
ینعم رب یراد گیم هن گ نیاCPUE
دنرادن ( 47 /
>4 ).P
اب قیقحت لقتوووسم یاهریغتم نیب ن یوووسرگر جیاتن نازیم لودج حروووش هب زبوووس یربب ی گیم CPUE
1
یم :دشاب هبش و ن سا پ ن یسرگر ،جیاتن ساسا رب پ
ن سا هب
نیرتووشیب هک یلدم( دندووش باختنا لدم نیرتهب نا نع رادقم
R2
رادقم نیرتمک و وRMSE
)دراد ارMAE
.
جیاتن هب هج ت اب لودج
یاه 9 و 84 ، ین یسرگر بیارض
باختنا لدم نیرتهب ( هدش
هبش و ن س ا پ ن س ا پ
لص اح )
ت زا أ رب لقتووسم یاهریغتم ریث ی گیمCPUE
زبووس یربب
ینعم ریثأت قمع رتماراپ رب یراد
دراد گیم نیا CPUE
( 47 /
>4 )P
ریثأت یر وووش و امد لماوووش رگید رتماراپ ود
ینعم ( دنرادن یراد 47
/
<4 ).P
لودج 8 - اقم ی س ة لدم اه ی هدافتسا هدش تهج سررب ی ت أ ث ی ر غتم ی اهر ی رب لقتسم مCPUE
ی وگ ی ربب ی زبس
لدم سرگر ی ن ی نعم
ی راد ی م غت ی اهر ی لقتسم تن
ی ج ة لانآ ی ز تلع
لدم در عم
ی اهرا ی شجنس لدم
RMSE 𝑅2 MAE
طخ ی هداس قمع
نعم ی راد تسا در
لدم لامرن
ند بن قاب ی هدنام اه 05 / 4 87 / 4 7 / 4 .
ن سا پ قمع
نعم ی راد تسا ات
یی د لدم -
57 / 8 01 / 8 58 / 4
هبش ن سا پ قمع
نعم ی راد تسا ات
یی د لدم -
57 / 8 01 / 8 58 / 4
هلمجود ا ی فنم ی قمع
نعم ی راد تسا ات
یی د لدم -
57 / 8 01 / 8 71 / 4
