December-January 2018, Volume 13, Issue 5 DOI: 10.21859/ijnr-130503
Iranian Journal of Nursing Research (IJNR) Original Article
Investigating the Relationship between Health Literacy and Adherence with Treatment Regimen in the Elderly with
Hypertension
Marzyeh Rahmati
1, Nahid Rejeh
2,*, Majideh Heravi Karimooi
2, Seyed Davood Tadrisi
31 MSc Student, Shahed University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Elderly Care Research Center, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Shahed University, Tehran, Iran
3 MSc, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical sciences, Tehran, Iran
* Corresponding author: Nahid Rejeh, Associate Professor, Elderly Care Research Center, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Shahed University, Tehran, Iran. E-mail: [email protected]
Received: 02 Dec 2017 Accepted: 02 Feb 2018
© 2018 Iranian Nursing Scientific Association (INA)
Abstract
Introduction: Chronic hypertension is one of the most common physical problems during elderly, which usually requires lifelong treatment. The patient's adherence with the treatment regimen is one of the behaviors associated with the disease that predicts its successful treatment and reduces its adverse effects and severity. The aim of this study was to determine the relationship between health literacy and adherence to the treatment regimen in elderly with hypertension.
Methods: This is a descriptive correlational study that was performed on 313 elderly patients with hypertension referred to clinics of selected hospitals in Tehran. Patients who met the inclusion criteria were selected using convenience sampling method. Data collection was carried out using demographic characteristic scale, Short Test of Functional Health Literacy in Adults (STOFHLA), and Morisky Medication Adherence Scale (MMAS). Data analysis was later performed using descriptive statistics, frequency distribution table, and inferential and correlation tests in SPSS 22.
Results: In this study, 42.5% of elderly patients with hypertension had inadequate health literacy. The mean and standard deviation of their health literacy score was 44.75 ± 11.91. A total of 60.7% of patients had poor medication adherence. The results showed that there is a significant relationship between health literacy and adherence to treatment regimen. The findings indicated that adherence with the treatment regimen increased health literacy by 4%. Also, there was also a significant relationship between both health literacy and mediation adherence variables and some factors such as education level.
Conclusions: According to the results of the study, indicating the resulting low level of health literacy and its direct correlation with medication adherence, it is necessary to pay more attention to health literacy and increase individuals' awareness and education at societal level in order to reduce the complications of chronic diseases.
Keywords: Adherence with Treatment Regimen, Elderly, Health Literacy, Hypertension
ید و رذآ 7931 ، هرود 79 هرامش ، 5
51
سررب ی عبت اب تملاس داوس هطبار ی
ت ژر زا ی م نامرد ی شفرپ هب لاتبم نادنملاس رد را
ی
نوخ
ضرم ی ه تمحر ی هان ،
1ی د هژر
2
جم ،
*،ی هد وره ی رک ی وم ی س ،
2ی د ردت دوواد ی
س ی
3
وجشناد5
ی سانشراک ی راتسرپ دشرا ی
دنملاس ی
، راتسرپ هدکشناد ی
امام و یی
، ا ،نارهت ،دهاش هاگشناد ی
نار
شناد2
ی
،را قحت زکرم ی تاق تبقارم اه ی دنملاس ی
، راتسرپ هورگ ی
، راتسرپ هدکشناد ی
امام و یی
، ا ،نارهت ،دهاش هاگشناد ی
نار
راتسرپ دشرا سانشراک3
ی
، راتسرپ هدکشناد ی
، کشزپ مولع هاگشناد ی
قب یه ا ،نارهت ،(جع ) هلا ی
نار
ون*
ی هدنس لوئسم : هان ی د شناد ،هژر ی
،را قحت زکرم ی تاق تبقارم اه ی دنملاس ی
، راتسرپ هورگ ی
، راتسرپ هدکشناد ی
امام و یی
، گشناد ،دهاش ها
ا ،نارهت ی نار ا . یم ی ل : [email protected]
:هلاقم تفایرد خیرات
55
/ 90 / 5301
:هلاقم شریذپ خیرات53 / 55 / 5301
مامت ی قوقح رشن ارب ی نمجنا ملع ی راتسرپ ی ای نار ظوفحم .تسا
همدقم هعسوت ریخا لاس هاجنپ یط هب و یروراب شهاک ،یعامتجا یداصتقا
داجیا هب رجنم یگدنز هب دیما شیازفا و تیعمج دشر شهاک نآ لابند هظحلام لباق تارییغت هب ،تسا هدش ناهج تیعمج راتخاس رد یا
یروط هظحلام لباق روط هب نادنملاس دادعت تدم نیا یط هک یا
.تسا هتفای شیازفا ا تیعقاو ،نادنملاس تیعمج شیازفا
ریذپانراکن .تسا ینونک عماوج
یم ینیب شیپ لاس نیب دوش
یاه 2959 ات 2919
اب هسیاقم رد ،هتفای هعسوت رتمک یاهروشکرد هدروخلاس دارفا دادعت 15
،هتفای هعسوت یاهروشک رد شیازفا دصرد 219
دبای شیازفا دصرد [
5 ].
رضاح لاح رد ،هنیمز نیا رد هدش ماجنا تاعلاطم جیاتن ساسا رب شهاک رثا رد و تسا ینس لاقتنا لاح رد تعرس هب ناریا تیعمج
هدیکچ همدقم : ی ک ی اش زا ی ع رت ی ن مسج تلاکشم ی
دنملاس رد ی
، راشفرپ نمزم للاتخا ی
ن ًلاومعم هک تسا نوخ ی
زا گدنز لوط رد نامرد هب ی
.دراد یک ی اهراتفر زا ی ب اب طبترم ی رام ی قفوم نامرد هک ی
ت مآ یز پ ار نآ ی ش بی ن ی فنم ضراوع زا و هدومن ی
ب تدش و ی رام ی م ی ک
،دها
عبت ی ت بی نارام ژر زا یم نامرد ی سا ت عت فده اب رضاح هعلاطم . یی
ن عبت اب تملاس داوس طابترا ی
ت ژر زا یم نامرد ی تبم نادنملاس رد هب لا
راشفرپ ی .دش ماجنا نوخ
شور راک : ای ن شهوژپ ی ک صوت هعلاطم یف
ی گتسبمه عون زا ی
وررب هک تسا ی
353 ب زا رفن ی نارام راشفرپ هب لاتبم دنملاس ی
نوخ
هاگنامرد هب هدننک هعجارم اه
ی بی ناتسرام اه ی ب .دش ماجنا نارهت رهش بختنم ی
نارام اراد ی عم ی را سرتسد رد تروص هب ،هعلاطم هب دورو
هداد .دندش باختنا هدافتسا اب اه
زا اهرازبا ی فارگومد تاصخشم ی
،ک درکلمع تملاس داوس همانشسرپ ی
( نلااسگرزب STOFHLA
و )
عبت همانشسرپ ی
ت ژر زا یم نامرد ی ( روآدرگ )MMAS ی سوب سپس و دش ی
هل اهرامآ ی صوت یف ی
، زوت لودج ی ع ناوارف ی نومزآ و اه ی رامآ ی
رض ی ب گتسبمه ی پسا ،رمارک ی
،نمر ت ی روک ،اونآ ،لقتسم ی
س لاو لاک ی
،س ی و و نم ی نت ی رازفا مرن اب هخسنSPSS
22 زجت دروم یه و
لحت ی ل .تفرگ رارق
ی هتفا :اه ا رد ی ن هعلاطم 1/
22
% راشفرپ هب لاتبم نادنملاس زا ی
فاکان تملاس داوس نوخ ی
م هک دنتشاد ی
گنا ی ن عم فارحنا و ی
را من هر
اهنآ تملاس داوس 05
/ 55 11± / 22 دوب . 1/
19
% زا یب نارام نی ز عبت ی ت نامرد ی عض ی ف اتن .دنتشاد ی
ج ب هک داد ناشن ی
ن و تملاس داوس
عبت ی ت ژرزا یم نامرد ی نعم طابترا رادا ی .دراد دوجو ی
هتفا اه بی رگنا اعر هک دوب نآ ی
ت ژر یم نامرد ی ازفا ثعاب ی ش 2
% م تملاس داوس ی
دوش .
نچمه ی ن غتم ود ره یر عبت و تملاس داوس ی
ت نامرد ی خرب اب ی صحت حطس دننام لماوع ی
تلا نعم طابترا ی
راد ی .دنتشاد
تن ی هج گ ی ر ی : اتن هب هجوت اب ی
ج نبم هعلاطم ی
اپ رب یی ن قتسم طابترا و تملاس داوس ندوب ی
م عبت اب نآ ی ت نامرد ی
، هجوت ب هچره ی رتش هب
ازفا و تملاس داوس رما ی
ش هاگآ ی شزومآ و اه ی شان ضراوع شهاک تهج رد هعماج حطس رد مزلا ی
ب زا ی رام ی اه ی رورض نمزم ی
م ی دشاب .
ناگژاو :یدیلک راشفرپ ی عبت ،نوخ ی ت نامرد ی
، دنملاس ی
، تملاس داوس
هیرشن ناریا یراتسرپ شهوژپ
، هرود 79
، هرامش 5
، ید و رذآ 7931
51
دیما شیازفا و یروراب هب
ز لاسنایم تیعمج هب نوزفازور روط هب یگدن
یم هتساک ناوج و ناوجون تیعمج زا و هدوزفا هدروخلاس و جیاتن .دوش
ناشن طسوتم دشر دنور اب للم نامزاس طسوت روشک تیعمج ینیب شیپ یم لاس رد دهد 2921
دودح 19 یاههورگ رد روشک تیعمج زا دصرد
ینس 51 ات 12 ،هلاس 52 س یاههورگ رد دصرد یلااب ین
11 و لاس
ریز ینس یاههورگ رد هیقب 51
ینس نیگنایم و تفرگ دنهاوخ رارق لاس
دودح هب 30 تفای دهاوخ شیازفا لاس [
2 ] . یرامشرس جیاتن قبط
لاس رد نکسم و سوفن یمومع 5301
( ناریا نادنملاس تیعمج 19
)لااب هب لاس 1252905
یم هک دشاب 21 /0 ار روشک تیعمج لک دصرد
یمرب رد لاس هب تبسن دنملاس دارفا تیعمج دشر طسوتم و دریگ 5309
دودح 95 /5 تسا هتفای شیازفا دصرد [
3 ].
یرامیب هب نادنملاس یلاتبا لامتحا ،نس شیازفا اب یفرط زا مزم یاه
ن
ب یم شیازفا یراد ینعم روط ه ناشن ریخا تاعلاطم هک یروط هب .دبای
یم هک دهد ۰9 لاتبم نمزم یرامیب کی هب لقادح نادنملاس دصرد
رارق گرم و یناوتان رطخ ضرعم رد نیریاس زا شیب ار اهنآ هک هدوب یم دهد [ 2 ] عیاش زا یکی . لاتخا ، یدنملاس رد یمسج تلاکشم نیرت
ل
رد ًامومع هک تسا یللاتخا ،نوخ یراشفرپ .تسا نوخ یراشفرپ نمزم یم یددعتم میخو بقاوع یاراد و هدوب تملاع نودب نادنملاس و دشاب
تسا هدش هتخانش زین شوماخ لتاق ناونع هب تهج نیا زا [
1 ] رد .
هدنکارپ کیژولویمدیپا تاعلاطم ناریا عویش نازیم هنیمز رد یا
نوخ یراشفرپ عویش دابانگ رد .تسا هدش ماجنا نوخ یراشفرپ ۰۰
/ 29
هاشنامرک رد ،دصرد 52
زیربت رد ،دصرد ۰2
/ 29 شیب نارهت رد و دصرد
زا 32 تسا هدش شرازگ دصرد [
1 ].
یم ناشن تاقیقحت یخرب جیاتن جوم نوخ یراشفرپ هب لاتبا دنهد
ب
تیدودحم داجیا فرصم رد تیدودحم لثم ییاذغ میژر رد یناوارف یاه
یبرچ و کمن و هنازور یاهراک ماجنا هوحن رد رییغت ،هدش عابشا یاه
تیلاعف یشزرو یاه -
یم نارامیب نیا رد هریغ و یحیرفت رانک رد .دوش
تیدودحم نیا ییاذغ میژر تیاعر موزل و یرامیب یعطق نامرد مدع ،اه
تروص هب یم رامیب رب یناور راشف داجیا ثعاب ،ینلاوط و مظنم دوش
[ 1 ] .
نآ زیمآ تیقفوم نامرد هک یرامیب اب طبترم یاهراتفر زا یکی یفرط زا یم یرامیب تدش و یفنم ضراوع زا و هدومن ینیب شیپ ار یعبت , دهاک
ت
سا ینامرد میژر زا نارامیب ت
[ ۰ ] ینعم نیدب ینامرد میژر زا تیعبت.
ا هیصوت تهج رد ،رامیب یاهراتفر هیلک هک تس یوس زا هدش هئارا یاه
یتشادهب نیبقارم دشاب ینامرد–
[ 0 ] یم ناشن رامآ. د
زا یمین دودح ده
میژر زا تیعبت رد نمزم یرامیب کی هب لاتبم دارفا هدش زیوجت یاه
تیدودحم و وراد زا تیعبت و هدوبن قفوم فیعض اهنآ رد ییاذغ یاه
یم دشاب [ 59 ] یم یدایز لماوع زا رثأتم ینامرد تیعبت یلو. هک دشاب
یم نادنملاس تملاس داوس لماوع نیا زا یکی دشاب
[ 55 ] تملاس داوس .
درف تیفرظ نازیم و یساسا تاعلاطا کرد و شزادرپ ،بسک یارب
یم تملاس هنیمز رد بسانم یریگ میمصت یارب یرورض تامدخ شاب
.د
هعومجم لماش تملاس داوس تراهم زا یا
هیزجت ،ندینش ،ندناوخ یاه
تراهم نیا یریگراک هب ییاناوت و یریگ میمصت ،لیلحت و رد اه
تیعقوم لاس هب ًاموزل هک تسا یتملاس یاه یاه
ییاناوت ای لیصحت
یمن رب یمومع ندناوخ ددرگ
[ 52 ] ناونع هب تملاس داوس نونکا مه.
نرق رد یناهج ثحب و هلئسم کی 25
ساسا نیارب .تسا هدش یفرعم
ناونع هب ار تملاس داوس یشرازگ رد یگزات هب یناهج تشادهب نامزاس هدننک نییعت نیرتگرزب زا یکی
رعم تملاس رما یاه تسا هدومن یف
[ 53 ] . یسررب هدرتسگ فیط فلتخم یاه یاهروشکرد ار تملاسداوس زا یا
یم ناشن فلتخم طسوت کیتامتسیس یسررب کی .دهد
Orlow و
( ناراکمه 2991 رگنایب ،هدش ماجنا تاعلاطم یور یلامش یاکیرمآ رد )
دودح هک تسا نآ 21
تملاسداوس یاراد یلکروط هب دارفا زا دصرد
و نییاپ 29
% دنتشاد یزرم تملاس داوس دصرد [
52 ] شهوژپ جیاتن.
ناراکمه وLee ( 2959 ع اب ) ناون
"
هب و تملاس تیعضو ،تملاس داوس
ناویات لها نلااسگرزب رد تبقارم یریگراک
"
ًابیرقت هک داد ناشن
39 دنتشاد نییاپ تملاس داوس دارفا نیا زا دصرد [
51 ].
ناراکمه و یلیلخلام هعلاطم جیاتن (
2952 ناونع اب )
"
تملاس داوس
یاهناتسرامیب رد یرتسب نارامیب یکشزپ مولع هاگشناد یشزومآ
ناهفصا
"
دح زارتشیب یمک نارامیب تملاس داوس لک هرمن هک داد ناشن و یفاکان تملاس داوس یاراد نارامیب بلغا و دوب طسوتم یزرم
دندوب
[ 51 ] (ناراکمه و رایشوک شهوژپ رد . 2952
) 19 داوس نادنملاس دصرد
و دنتشاد یفاکان تملاس 11
طسوتم ینامرد تیعبت نادنملاس زا دصرد
ینعم و سوکعم هطبار ییوراد تیعبت و تملاس داوس نیب هک دنتشاد یراد دش هدهاشم [
51 ] راکمه و یسیئر هعلاطم رد . ( نا
2955 دودح )
10
% دصرد دنتشاد یفاکان تملاس داوس نادنملاس زا [
53 ] . رد
هعلاطم ناراکمه و یمشاه ینب ینارهط طسوت هک یا (
2991 ) ناریا رد
، تسا هتفرگ ماجنا 5/
2۰ رد تملاس داوس هعلاطم دروم دارفا زا دصرد
، یفاک دح 3/
51 و یزرم تملاس داوس دصرد 1/
11 داوس یاراد دصرد
یسررب جیاتن ساسا رب .دندوب یفاکان تملاس طاقن رد هدش ماجنا یاه
ًابیرقت و تسا هدش شرازگ نییاپ ،دارفا تملاس داوس ،ناهج فلتخم اپ یم رظن هب هچنآ زا شیب تملاس داوس ندوب نیی تسا عیاش ،دسر
[ 55 ].
شهوژپ جیاتن Jovic-Veranes
و ( ناراکمه 2955 ناونع اب )
"
م ریگرد نارامیب رد تملاس داوس ،دارگلب رد هیلوا یتشادهب یاهتبقار
ناتسبرص
"
یارب تملاس داوس یرورض یاهتراهم نارامیب هک داد ناشن
طیحم رد ندرک لمع دنرادن یفاک هزادنا هب ار یتشادهب تبقارم یاه
[ 5۰ ].
یم یدنملاس اب هارمه یکاردا و یسح تارییغت یفرط زا دناوت
ریثأـت تـحت ار یتشادهب تاعلاطا کرد و ندناوخ رد نادنملاـس ییاناوت رد تملاـس داوـس رـما هـب رـتشیـب هـجوت موزـل اذل ،دهد رارـق یم رظن هب یرورض نادنملاس دسر
[ 53 ].
یم ناشن تملاس داوس هنیمز رد هدش ماجنا تاقیقحت نازیم هـک دهد
یفاکان ًامومع ناریا زا جراخ رد مه و ناریا لخاد رد مه تملاس داوس اح ای هیش میژر زا تیعبت نازیم رب زین تملاس داوس هک اجنآ زا .تسا یا یوریپ نوخ یراشفرپ هب لاتبم نادنملاس رد و تسا راذگریثات ینامرد نیا کانرطخ ضراوع زا یریگولج یارب مهم رایسب دراوم زا نامرد زا تیعبت اب تملاس داوس طابترا هرابرد شهوژپ ماجنا موزل ،تسا یرامیب سح ینامرد یم
یسررب فده اب رضاح هعلاطم اتسار نیمه رد .دوش
هب لاتبم نادنملاس رد ینامرد میژر زا تیعبت اب تملاس داوس طابترا .دش ماجنا نوخ یراشفرپ راک شور عون زا هعلاطم کی رضاح شهوژپ یوررب هک دوب یگتسبمه یفیصوت
353 اگنامرد هب هدننک هعجارم نوخ یراشفرپ هب لاتبم دنملاس رفن ه
یاه
ناتسرامیب هنومن .دش ماجنا نارهت رهش بختنم یاه شورزا هدافتسا اب اه
51
لیامت و هعلاطم هب دورو یاهرایعم هب هجوت اب و سرتسد رد یریگ هنومن یاهرایعم .دندش باختنا هعلاطم رد تکرش هب شهوژپ دروم یاهدحاو یلااب نس :لماش هعلاطم هب دورو 19
دناوخ داوس لقادح نتشاد ،لاس ن
زا شیب نوخ یراشفرپ صیخشت هقباس ،نتشون و 1
هب لاتبا مدع ،هام
یرامیب ریاس هنیمز نمزم یاه
نادقف ،)ناطرس ،یسفنت( لثم رگید یا
یتخانش تیعضو هدش هاتوک نومزآ ساسارب( یتخانش تلالاتخا AMTS:Abbreviated Mental Test Score للاتخا مدع ،)
ترا یرارق رب تهج ییانیب و ییاونش یدح رد ملکت رد لاکشا نادقف ،طاب
هک ینارامیب نینچمه .دوب ؛دنشاب تلااؤس هب ییوگخساپ هب رداق هک هتشادن یراکمه همادا هب لیامت
؛ ،شهوژپ طیحم .دندش جراخ هعلاطمزا
هاگنامرد ناتسرامیب بلق یاه ترازو هک دوب نارهت رهش بختنم یاه
عاجرا یلصا زکارم ناونع هب نامرد و تشادهب رهش رد یبلق نارامیب
ناتسرامیب .دش ماجنا ؛دوب نارهت ،نارهت بلق ،ینیمخ ماما :لماش اه
و یناشاک للها تیآ و سردم ،ییاجر بلق ،نارامج بلق ،یناساول دیهش هداد .دوب یدابآزوریف ،کیفارگومد تاصخشم :رازبا هس هلیسو هب اه
( نلااسگرزب یدرکلمع تملاس داوس همانشسرپ TOFHLA: Test of
Functional Health Literacy in Adults زا تیعبت همانشسرپ ،)
( ییوراد میژر MMAS: Morisky Medication Adherence
Scale لماش کیفارگومد تاعلاطا همانشسرپ .دش یروآ عمج )
شسرپ بیکرت تیعضو ،لهأت تیعضو ،تیسنج ،نس هنیمز رد ییاه
نامرد همیب ،نکسم عون ،تلایصحت حطس ،یگدنز ،لاغتشا تیعضو ،ی
تدم و زور یط رد وراد فرصم تاعفد و دادعت ،هنایهام دمآرد طسوتم زا تملاس داوس یبایزرا یارب .دوب نوخ یراشفرپ یرامیب هب لاتبا ( نلااسگرزب یدرکلمع تملاس داوس همانشسرپ TOFHLA
هدافتسا )
کرد و تابساحم شخب لماش شخب ود لماش همانشسرپ نیا هک دش یم ندناوخ یاراد تابساحم شخب .دشاب 59
یتشادهب روتـسد اــی هیوگ
لحارم ،کشزپ هـب هـعجارم ناـمز ،هدـش زیوـجت یاهوراد هنیمز رد یبط شیامزآ کی هجیتن زا لاـثم کـی و یلاـم یاـهکـمک زا هدافتسا ساـسا رب ندرک لمع و ندرک کرد یارـب ار درـف ییاـناوت و تـسا هیصوت ناکـشزپ هـک ییاه یو هـب تملاـس رـما ناگدنهد شزومآو
یـم یم رارق شجنس دروم ،دراد تابساحم هـب زاـین و دـنهد دهد
شخب.
لماـش هــک تسا ندناوخ کرد ،مود 3
ییاــناوت ،نآرد و تــسا نتم
نیا ندیمهف و ندناوخ صوصخ رد ناگدننک تکرش 3
تحت هک نتم
شراوـگ هاگتسد زا یرادرـبسـکع یارب ندش هدامآ لمعلاروتسد نیوانع تیلوؤسم و قوـقح ،یناـقوف مرف رد راـمیب یاه
مرف و همان همیب یاه
درادناتـسا رارق شجنس دروم ،تسا یناتـسرامیب هـمان تیاـضر
یم .دریگ ات رفص نیب درف هرمن شخب ود نیا زا کی ره رد 19
رظن رد
داوس لک هرمن ،شخب ود نیا تارمن عوـمجم زا .تسا هدش هتفرگ ات رفص نیـب یددـع هک تملاس 599
یـم هبساحم ،تسا رد .دوـش
ف ره یدرکلمع تملاس داوـس هرـمن تـیاهن یفاـکان حطـس هـس هـب درـ
( 9 - 10 هیشاح ) ( یزرم ای یا 19
- 12 ( یفاک و ) 11
- 599 میـسقت )
یم ،زرم نودب نارگشهوژپ هسسؤم طـسوت ًلابـق هـمانشـسرپ نـیا .دوش
یم یفاکراـبتعا یاراد و هدـش هـمجرت ینب ینارهط هعلاطم رد .دشاب
ناراکمه و یمشاه (
2991 ) نسرابتعا و ییایاپ لماک لحارم نیا یج
ناراکمه و رایشوک هعلاطم رد .دش ماجنا همانشسرپ (
2952 ) تهج زین
ییایاپ هک دش هدافتسا خابنورک افلآ نومزآ زا رازبا ییاپاپ شجنس تابساحم شخب یارب همانشسرپ 11
/9 ندناوخ کرد شخب یارب و 15
/9 دـمآ تـسد هب [
51 ] ناراکمه و یلیلخلام هعلاطم رد . (
2952 )
نآ خابنورک یافلآ زین ۰0
/9 دوب هدمآ تسدب [
51 ] یسیئر قیقحت رد .
ناراکمه و ( 2955 ) تابساحم شخب رد همانشسرپ ییایاپ 10
/9 رد ،
ندناوخ کرد شخب ۰۰
/9 دمآ تسدب [ 53 ] ینامرد تیعبت یبایزرا یارب .
( ییوراد تیعبت همانشسرپ زا طسوت هک دش هدافتسا )MMAS
Morisky لاس رد ناراکمه و
299۰ دش هتخاس همانشسرپ نیا .تسا ه
یاراد ۰ هک تسا هیوگ 1
یم ریخ و هلب تروص هب لوا لاؤس یارب .دشاب
هرمن( ریخ خساپ یارب و )رفص هرمن( هلب خساپ 5
هدش هتفرگ رظن رد )
بلغا ،تردن هب ،زگره ( ترکیل سایقم تروص هب رخآ لاؤس .تسا یم )هشیمه ،تاقوا یاه هیوگ دشاب
1 و ۰ تلااؤس هیقب سکعرب هرمن
یم یراذگ هیوگ همه هرمن ،همانشسرپ یلک زایتما هبساحم یارب .دوش
یم عمج مه اب ار همانشسرپ یاه ات رفص نیب یلک تارمن هنماد .دوش
۰
یم زا رتمک هرمن .دشاب 1
هرمن ،فیعض تیعبت ناونع هب 1
ات ۰ ناونع هب
هرمن و طسوتم تیعبت ۰
یم یدنب میسقت بوخ تیعبت ناونع هب دوش
.
د ناراکمه و رایشوک شهوژپ ر (
2952 ) و یروص ییاور شجنس نمض
یافلآ شور اب نآ ییایاپ ،صصختم دیتاسا طسوت رازبا نیا ییاوتحم خابنورک 1۰ /9 تسا هدش شرازگ [
51 ] نیا یسراف هخسن یجنسرابتعا .
ناراکمه و هداز مرحم طسوت لااب نوخراشف اب یناریا نارامیب ردرازبا ( 5302 خابنورک یافلآ و تسا هدش ماجنا ) 101
/9 هدش شرازگ تسا
[ 50 ].
بسک و قلاخا هتیمک دییأت زا سپ ،هاگشناد یشهوژپ تنواعم زا هزاجا
ناتسرامیب اب یگنهامه زا سپ رگشهوژپ .دش هتفرگ ماجنا بختنم یاه
،هعلاطم رد تکرش تهج شهوژپ یاهدحاو تیاضر بسک و دوخ یفرعم مامت نتشاد تروص رد و هداد حیضوت اهنآ یارب ار شهوژپ ماجنا زا فده بتک تیاضر بسک زین و هعلاطم هب دورو یاهرایعم یارب هناهاگآ و ی
ندوب مان یب رگشهوژپ نینچ مه .دندش هعلاطم دراو ،شهوژپ رد تکرش همانشسرپ زا و هداد حیضوت اهنآ یارب ار تاعلاطا ندوب هنامرحم ،اه خساپ تقد اب ار تاعلاطا مامت هک هدومن تساوخرد شهوژپ یاهدحاو
همانشسرپ نینچمه .دنهد یمکت شودخم ای صقان تروص هب هک ییاه
ل
هنومن زا دندوب هدش ساسا رب شهوژپ نیا رد هنومن دادعت .دیدرگ جراخ اه
تناگ لودج اب بسانتم ینامز هزاب 1
یط رد هک دش هتفرگ رظن رد هام
تدم هب هتفه ره رد و هتفه هس تدم هب ناتسرامیب ره رد ،تدم نیا دندوب هعلاطم هب دورو یاهرایعم یاراد هک ینادنملاس مامت ،زور جنپ وم هداد .دنتفرگ رارق یسررب در یاهرامآ هلیسوب هدش یروآ عمج یاه
نومزآ و یناوارف عیزوت لودج ،یفیصوت یرامآ یاه
یگتسبمه بیرض
رمارک
، یگتسبمه بیرض ،نمریپسا
،اونآ ،لقتسم یت لاک سیروک
سیلاو
، ینتیو نم وی رازفا مرن اب
هخسنSPSS 22 لیلحت و هیزجت دروم
.تفرگ رارق هتفای اه هدننک تکرش نادنملاس ینس نیگنایم ،شهوژپ جیاتن هب هجوت اب 0۰
/1
23± / 11 هک دوب ۰/
15
% نآ و نانز ار اه 2/
2۰
% هداد لیکشت نادرم ار
.دندوب 1/
12
% و لهأتم ناگدننک تکرش زا 2/
31
% دنزرف و رسمه اب
یم یگدنز نینچمه .دندرک 1/
21
% تلایصحت یاراد ناگدننک تکرش زا
و هدوب ملپید 22
/ 21
% تیعضو رظن زا .دنتشاد ملپید زا رتلااب تلایصحت
لاغتشا 1/
29
% و هدوب هتسشنزاب دارفا زا 1/
03
% همیب ششوپ تحت
.دنتشاد رارق ینامرد ۰2
% یصخش نکسم یاراد ناگدننک تکرش زا
هیرشن ناریا یراتسرپ شهوژپ
، هرود 79
، هرامش 5
، ید و رذآ 7931
5۰
و هدوب 3/
32
% هنایهام دمآرد طسوتم دارفا زا 1/
5 ات 3 .دنتشاد نویلیم
رامیب هب لاتبا تدم رظن زا نوخ یراشفرپ ی
1/
21
% یلاتبا هقباس دارفا زا
59 هک دنتشاد لااب هب لاس 0/
13
% هب لاتبا یگداوناخ هقباس یاراد
یفرصم یوراد دادعت رظن زا .دندرک نایب ار نوخ یراشفرپ یرامیب 1/
13
% هنازور فرصم دارفا زا 5
ات 1 نینچمه .دندرک شرازگ ار صرق
21
% ابود تروصب وراد فرصم دارفا زا هداد شرازگ ار زور رد ر
نیگنایم .دنا
تابساحم شخب رد نارامیب تملاس داوس هرمن ۰1
/ 2۰ کرد شخب رد و ،
ندناوخ 13 / 32 نارامیب تملاس داوس لک هرمن .تسا هدوب 15
/ 13
تسا هدمآ تسدب 533.
( رفن 1/
22
% تملاس داوس یاراد نارامیب زا )
،یفاکان 10 ( رفن 2/
21
% و یزرم تملاس داوس ) 595
ن ( رف 3/
32
% )
یم ناشن هعلاطم جیاتن .دندوب یفاک تملاس داوس یاراد نارامیب هد
هک د ( نادنملاس زا دصرد نیرتشیب
1/
19
% تیعبت نوخ یراشفرپ هب لاتبم )
ینامرد طقف و دنراد فیعض 5/
1
% یم لااب تیعبت یاراد .دنشاب
جیاتن
یعبت و تملاس داوس نیب هک داد ناشن رمارک یگتسبمه بیرض نومزآ ت
یگتسبمه نازیم تدش و دراد دوجو یرادانعم طابترا ینامرد میژر زا دودح رد 2
% زا تیعبت تملاس داوس نازیم شیازفا اب اذل تسا شیازفا
یم شیازفا مه ینامرد میژر .دبای
نومزآ جیاتن هدش ماجنا یرامآ یاه
،تلایصحت حطس ،نس یاهریغتم اب تملاس داوس هک تسا نآ رگنایب لهأت تیعضو دراد یرادانعم یرامآ طابترا ینامرد همیب تیعضو و
( لودج 3 ،لهأت تیعضو یاهریغتم اب زین ییوراد تیعبت یفرط زا ؛) ینعم یرامآ طابترا زور لوط رد یفرصم یوراد دادعت و تلایصحت حطس
( دراد یراد لودج
2 .)
لودج 1:
نوخ یراشفرپ هب لاتبم دنملاس نارامیب رد تملاس داوس یگدنکارپ و یناوارف عیزوت تملاس داوس یناوارف
دصرد نیگنایم
رایعم فارحنا±
( یفاکان 0 - 95 533 )
1/
05 22 / 55 11± / 22
( یزرم 00 - 47 10 )
2/
11 21 /2 15± / 11
( یفاک 49 - 100 595 )
3/
12 32 /1 05± / ۰2
لک عمج 353
599 13
/ 50 15± / 13
لودج 2:
تیعبت یگدنکارپ و یناوارف عیزوت ینامرد
نوخ یراشفرپ هب لاتبم دنملاس نارامیب رد
تیعبت ینامرد یناوارف
دصرد نیگنایم
رایعم فارحنا±
( مک 0<
) 509
1/
19 21
/5 20± /3
( طسوتم 0 - 8 ) 591
2/
32 2۰
/9 3۰± /1
لااب ( 8 ) 51
5/
1 ۰
لک عمج 353
599 ۰1
± /5 15 /2
لودج 3 : نوخ یراشفرپ هب لاتبم نادنملاس کیفارگومد یاهریغتم اب تملاس داوس طابترا
اهریغتم )لک هرمن( تملاس داوس
نومزآ
ینامرد تیعبت 992
/9 = ،P 3/
9 = رمارک یگتسبمه بیرض ɸc
نس 995
/9
= نمریپسا یگتسبمه بیرض P
تیسنج 391
/9 - = ،r 9995 /9
>
نومزآ P لقتسمt
لهأت تیعضو 91
/9 = نمریپسا یگتسبمه بیرض P
تلایصحت حطس 231
/9 = ،r 995 /9
>
نمریپسا یگتسبمه بیرض P
همیب تیعضو 992
/9 = نومزآ P
لقتسمt
لاغتشا تیعضو 91
/9 = ANOVA P
لودج 7:
نوخ یراشفرپ هب لاتبم نادنملاس کیفارگومد یاهریغتم اب ییوراد تیعبت طابترا اهریغتم ییوراد تیعبت
نومزآ
13 نس /9 = سیلاو لاک سیروک P
تیسنج 91
/9 = Mann-Whitney U P
لهأت تیعضو 522
/9 = ،r 92 /9 = نمریپسا یگتسبمه بیرض P
تیعضو یگدنز بیکرت ۰5
/9 = سیلاو لاک سیروک P
تلایصحت حطس 95
/9 = سیلاو لاک سیروک P
لاغتشا تیعضو 19
/9 = سیلاو لاک سیروک P
نوخراشف هب لاتبا هقباس 90
/9 = سیلاو لاک سیروک P
زور لوط رد یفرصم یوراددادعت 599
/9 = ،r 993 /9 = Mann-Whitney U P
زور لوط رد وراد فرصم تاعفد 23
/9 = سیلاو لاک سیروک P
ثحب هلئسم ،تملاس داوس یناهج نامزاس هینایب قبط و تسا یناهج یا
یرباربان نییعت رد یروحم یشقن تشادهب رد هچ ،تملاس یاه
دراد فیعض یاهروشک رد هچ و ینغ یاهروشک [
29 ] تیمها مغر هب .
نیا رد ،هعماج تملاس یاقترا و دوبهب رد تملاس داوس نوزفازور
50
نادنملاس رد ینامرد میژر زا تیعبت اب تملاس داوس طابترا شهوژپ هک داد ناشن جیاتن هک یروطب دش یسررب نوخ یراشفرپ هب لاتبم 1/
11
دنتشاد یزرم و یفاکان تملاس داوس هدننک تکرش نادنملاس زا دصرد ک ناراکمه و رایشوک هعلاطم اب ه [
51 ] یسیئر ، ناراکمه و [ 53 ] ینارهط ،
ناراکمه و یمشاه ینب [
55 ] ناراکمه و ینسحم ، [
25 ] ، Powell
ناراکمهو [ 22 ]،
Peterson ناراکمه و
[ 23 ]،
Kutner ناراکمه و
[ 22 ] یم وسمه ناراکمه و ییادهشلادیس هعلاطم اب اما دشاب [
21 ] داوج ،
ناراکمه و هداز [
21 ] ، ناراکمه و Kim [
21 ] ، Gazmararian و
ناراکمه [ 2۰ ] یمن وسمه جیاتن زین ینامرد تیعبت اب هطبار رد .دشاب
هک داد ناشن شهوژپ 1/
19 نوخ یراشفرپ هب لاتبم نادنملاس زا دصرد
تیعبت ینامرد هتشاد فیعض هتفای نیا هک دنا
و یداه شهوژپ اب اه
ناراکمه [ 20 ] نارامیب نیب رد ینامرد تیعبت نآ رد هک دوب هباشم
.دوب نییاپ نوخ یراشفرپ عبت مدع دوخ شهوژپ رد زین یرکش
زا تی
شرازگ لااب رایسب زیلایدومه نارامیب رد ار تاعیام فرصم تیدودحم درک [ 39 ] نینچمه . Kugler ناراکمه و (
2991 ) دوخ هعلاطم رد زین
یریگیپ تهج هعلاطم دروم نارامیب زا یمین زا شیب هک دندرک ناونع هیصوت هدیدع تلاکشم دوخ ییاذغ میژر هب طوبرم یاه هک دنراد یا
نآ تیعبت مدع هب رجنم یم اه
دوش [ 35 ].
و رایشوک هعلاطم رد یفرط زا
ناراکمه ( 2952 ) ( دارفا نیرتشیب 11
% تیعبت یتباید نادنملاس زا )
ینامرد دنتشاد طسوتم هدودحم رد [
51 ] رورسم هعلاطم رد نینچ مه .
ناراکمه و یرسدور (
2953 ) ینامرد میژر زا تیعبت نارامیب تیرثکا زین
هتشاد بولطم ًاتبسن یمن وسمه رضاح هعلاطم جیاتن اب هک دنا
شاب د [ 32 ] .
ناراکمه و یرارحا (
2952 ) زا تیعبت مدع نازیم دوخ هعلاطم رد زین
ندومن شرازگ طسوتم دح رد ار ییاذغ میژر و تاعیام تیدودحم د
[ 33 ].
هتفای شیازفا ثعاب تملاس داوس شیازفا هک داد ناشن هعلاطم یاه
یم ینامرد تیعبت ناراکمه و رایشوک هعلاطم جیاتن اب هک دوش
[ 51 ] و
Schillinger ( ناراکمه و
2992 ) [ 32 ] و Osborn ناراکمه و
( 2952 ) [ 31 ] و ( ناراکمه وLee 2951
) [ 31 ] یلاح رد دراد یناوخمه
هعلاطم جیاتن اب هک Mosher
( ناراکمه و 2952
) [ 31 ] یمن وسمه دشاب
للع زا یکی هک شجنس رازبا ندوب توافتم تسا نکمم جیاتن رد توافت
هعلاطم رد اریز دشاب شهوژپ ود رد تملاس داوس Mosher
با زا راز
( Rapid Estimate of Adult Literacy in Medicine )
REALM
رازبا اب هسیاقم رد هک هدش هدافتسا TOFHLA
تخانش نومزآ اهنت
یم یسررب ار هملک هبنج و دنک
یبایزرا تملاس داوس فلتخم یاه
یمن .دوش Zhang ( ناراکمه و 2952
هدرک نایب ) نیب طابترا هک دنا
ژر زا تیعبت و تملاس داوس فیعض اما راد ینعم یرامآ رظن رآ ینامرد می
تسا [ 3۰ ] یفرط زا . ( ناراکمه وWolf
2991 نییاپ هک دندرک نایب )
مدع رطخ لماع کی زدیا هب لاتبم نارامیب یتملاس داوس حطس ندوب یم ییوراد میژر زا تیعبت دشاب
[ 30 ].
هک یروطب دراد یرادانعم هطبار نس اب تملاس داوس رضاح هعلاطم رد یم شهاک دارفا رد تملاس داوس حطس نس شیازفا اب جیاتن اب و دبای
طم ناراکمه و ییادهشلا دیس هعلا [
21 ]،
Gazmarian ناراکمه و
[ 2۰ ] ناراکمه و رایشوک ، [
51 ] ( ناراکمه و یربنق ، 2952
) [ 29 ] یم وسمه
هتفای اب و دشاب هعلاطم یاه
Zhang ( 2952 ) [ 3۰ ] یناوخمه
یم لیلاد زا یکی هک درادن یروط هب دشاب شهوژپ یاهدحاو نس دناوت
م رد هک هعلاط Zhang شهوژپ یاهدحاو نس 5۰
رد دوب لااب هب لاس
نادنملاس رضاح هعلاطم رد هکیلاح 19
یم تکرش لااب هب لاس .دندرک
یراد ینعم یرامآ توافت تلایصحت حطس و تملاس داوس نیب نینچمه رایشوک هعلاطم جیاتن اب هک دش هدهاشم [
51 ] ییادهشلا دیس ، [
21 ] و
ناراکمه و یربنق (
2952 ) [ 29 ] ، Sentell و Halpin ( 2991 ) [ 25 ]
یم وسمه هعلاطم رد .دشاب Carthery-Goulart MT
ناراکمه و
( 2990 ) تملاس داوس نیب یرامآ طابترا لیصحت یاهلاس دادعت و
نس هب تبسن تلایصحت حطس هعلاطم نیا رد .تشاد دوجو یمیقتسم ک ییوگشیپ ریغتم یرتهب هدنن
یم لاسره یازا هب نینچمه .دشاب
هسردم رد رتشیب لاغتشا ۰11
/3 ساسارب تملاس داوس رد هرمن
همانشسرپ S-TOFHLA یم هدوزفا
دوش [ 22 ].
تیعبت نیب رضاح هعلاطم رد ینامرد
رادانعم هطبار تلایصحت حطس و
یم وسمه ناراکمه و یرارحا هعلاطم اب هک دراد دوجو میقتسم دشاب
[ 33 ] . ناراکمه وNgoh (
2990 ) یم نایب دوخ هعلاطم رد هک دنراد
میژر زا یوریپ مدع ،نییاپ تملاس حطس اب نییاپ تملاس داوس نیب هنیزه شیازفا ،ییوراد یاهاطخ ،ییاذغ یرتسب شیازفا و ییوراد یاه
یم هدهاشم راد ینعم طابترا ناتسرامیب رد دوش
[ 23 ].
یریگ هجیتن هتفای یم ناشن شهوژپ زا لصاح یاه نادنملاس زا یمین زا شیب هک دهد
تیعبت و نییاپ تملاس داوس شهوژپ رد هدننک تکرش ینامرد
عض فی
هتشاد یاقترا تهج رد رتشیب شزومآ هب هعماج زاین هدنهد ناشن هک دنا
یم ینامرد تیعبت حطس دوبهب نینچ مه و تملاس داوس نیا رد .دشاب
تیعبت هک دنشاب هتشاد هجوت دیاب ناراتسرپ ًاصوصخم ینامرد میت هنیمز رامیب نوخراشف لرتنک رد یمهم شقن هکنیا رب هولاع ینامرد میژر زا ا
ن
هبنج رب دراد یگدنز فلتخم یاه
شزومآ دیاب اذل تسا رثؤم زین نانآ یاه
و ییاذغ ،ییوراد زا معا ینامرد میژر زا تیعبت تیمها رب ینبم مزلا یفرط زا .دوش هئارا نارامیب هب یتیلاعف ماجنا توافتم تاعلاطم یسررب اب
هنومن دادعت ،توافتم یاهرازبا اب هتفرگ حم رد و توافتم یاه
طی یاه
یم فلتخم نینس رد نارامیب و ریغتم هک تفای تسد هجیتن نیا هب ناوت
یم تملاس داوس تیعبت نازیم هدننک ینیب شیپ یلماع ناونع هب دناوت
میژر زا ینامرد هار زا یکی سپ .دشاب نارامیب رد یاقترا و ظفح یاه
میژر زا تیعبت ینامرد
نانآ تملاس داوس یاقترا و هجوت دارفا رد
م ی .دشاب یرازگساپس دشرا یسانشراک همان نایاپ زا جتنم هلاقم نیا لاخا هتیمک بوصم دک اب
ق
512 5301. IR.Shahed.REC.
هاگشناد یشهوژپ تنواعم هزوح
یم دهاش یکشزپ مولع مرتحم نیلوئسم زا هلیسونیدب .دشاب
ناتسرامیب هاگشناد یشهوژپ تنواعم و بختنم یاه ،یتشهب دیهش یاه
،نارهت .تسا لصاح رکشت لامک هنامیمص یراکمه رطاخ هب ناریا
References
1. WHO. Global health and ageing 2011 Geneva: World Health Organization; 2009. Available from: www.who.int.
2. Sadeghu R. Population and development in Iran:
Dimensions and challenges. Tehran: National Population Studies & Comprehensive Management Institute, 2009.
هیرشن ناریا یراتسرپ شهوژپ
، هرود 79
، هرامش 5
، ید و رذآ 7931
29
3. Iran SCo. Abstract the results of general census of population and housing 2016. Country Planning and Budget Organization SCoI. Tehran2016.
4. Woo EK, Han C, Jo SA, Park MK, Kim S, Kim E, et al.
Morbidity and related factors among elderly people in South Korea: results from the Ansan Geriatric (AGE) cohort study. BMC Public Health. 2007;7:10. doi:
10.1186/1471-2458-7-10 pmid: 17241463
5. Banks AD. Women and heart disease: missed opportunities. J Midwifery Womens Health.
2008;53(5):430-9. doi: 10.1016/j.jmwh.2008.04.008 pmid: 18761296
6. Mansoorian M, Qorbani M, Shafieyan N, Asayesh H, Rahimzadeh Barzaki H, Shafieyan Z. Association between life style and hypertension in rural population of Gorgan.
J Health Promot Manage. 2012;1(2):23-8.
7. Amar J, Chamontin B, Genes N, Cantet C, Salvador M, Cambou JP. Why is hypertension so frequently uncontrolled in secondary prevention? J Hypertens.
2003;21(6):1199-205. doi:
10.1097/01.hjh.0000059035.65882.ca pmid: 12777958 8. Sotodeh-Asl N, Neshat-Dust H, Kalantari M, Talebi H,
Khosravi A. Comparison of effectiveness of two methods of hope therapy and drug therapy on the quality of life in the patients with essential hypertension. J Clin Psychol.
2010;2(5):1-5.
9. Takaki J, Yano E. Possible gender differences in the relationships of self-efficacy and the internal locus of control with compliance in hemodialysis patients. Behav Med. 2006;32(1):5-11. doi: 10.3200/BMED.32.1.5-11 pmid: 16637257
10. Hernandez CA. The development and pilot testing of The Diabetes Activities Questionnaire (TDAQ): an instrument to measure adherence to the diabetes regimen.
Appl Nurs Res. 1997;10(4):202-11. pmid: 9419917 11. Banihashemi S-AT, Amirkhani MA. Health literacy and
the influencing factors: a study in five provinces of Iran.
Strides Dev MedEduc. 2007;4(1):1-9.
12. Downey LV, Zun LS. Assessing adult health literacy in urban healthcare settings. J Natl Med Assoc.
2008;100(11):1304-8. pmid: 19024227
13. Reisi M, Mostafavi F, Hasanzadeh A, Sharifirad G. The Relationship between Health Literacy, Health status and Healthy behaviors among Elderly in Isfahan. Health Syst Res. 2011;7(4).
14. Paasche-Orlow MK, Parker RM, Gazmararian JA, Nielsen-Bohlman LT, Rudd RR. The prevalence of limited health literacy. J Gen Intern Med.
2005;20(2):175-84. doi: 10.1111/j.1525- 1497.2005.40245.x pmid: 15836552
15. Lee SY, Tsai TI, Tsai YW, Kuo KN. Health literacy, health status, and healthcare utilization of Taiwanese adults:
results from a national survey. BMC Public Health.
2010;10:614. doi: 10.1186/1471-2458-10-614 pmid:
20950479
16. Mollakhalili H, Papi A, Zare-Farashbandi F, Sharifirad G, HasanZadeh A. A survey on health literacy of inpatient's educational hospitals of Isfahan University of Medical Sciences in 2012. J Educ Health Promot. 2014;3:66. doi:
10.4103/2277-9531.134804 pmid: 25077159
17. Kooshyar H, Shoorvazi M, Dalir Z, Hosseini M. Health literacy and its relationship with medical adherence and health-related quality of life in diabetic community-
residing elderly. J Mazandaran Univ Med Sci 2014;23(1):134-43.
18. Jovic-Vranes A, Bjegovic-Mikanovic V, Marinkovic J, Kocev N. Health literacy in a population of primary health-care patients in Belgrade, Serbia. Int J Public Health. 2011;56(2):201-7. doi: 10.1007/s00038-010- 0181-0 pmid: 20711626
19. Moharamzad Y, Saadat H, Nakhjavan Shahraki B, Rai A, Saadat Z, Aerab-Sheibani H, et al. Validation of the Persian Version of the 8-Item Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8) in Iranian Hypertensive Patients. Glob J Health Sci. 2015;7(4):173-83. doi:
10.5539/gjhs.v7n4p173 pmid: 25946926
20. McLaghlin R. Association among health literacy levels and health outcomes in pregnant women with pregestational and gestational diabetes in an urban setting. Tennessee:
University of Tennessee Health science; 2009.
21. Mohseni M, Khanjani N, Iranpour A, Tabe R, Borhaninejad VR. The Relationship Between Health Literacy and Health Status Among Elderly People in Kerman. Iran J Ageing. 2015;10(2):146-55.
22. Powell CK, Hill EG, Clancy DE. The relationship between health literacy and diabetes knowledge and readiness to take health actions. Diabetes Educ. 2007;33(1):144-51.
doi: 10.1177/0145721706297452 pmid: 17272800 23. Peterson NB, Dwyer KA, Mulvaney SA, Dietrich MS,
Rothman RL. The influence of health literacy on colorectal cancer screening knowledge, beliefs and behavior. J Natl Med Assoc. 2007;99(10):1105-12. pmid:
17987913
24. Kutner M, Greenburg E, Jin Y, Paulsen C. The Health Literacy of America's Adults: Results from the 2003 National Assessment of Adult Literacy. National Center for Education Statistics, 2006 Contract No.: NCES 2006- 48.
25. Seyedoshohadaee M, Barasteh S, Jalalinia F, Eghbali M, Nezami M. The relationship between health literacy and self-care behaviors in patients with type 2 diabetes. Iran J Nurs Res. 2016;4(10):43-51.
26. Javadzade H, Sharifirad G, Reisi M, Tavassoli E, Rajati F.
Health Literacy among Adults of Isfahan. Iran J Health Syst Res. 2013;9(5):540-9.
27. Kim S, Love F, Quistberg DA, Shea JA. Association of health literacy with self-management behavior in patients with diabetes. Diabetes Care. 2004;27(12):2980-2. pmid:
15562219
28. Gazmararian JA, Williams MV, Peel J, Baker DW. Health literacy and knowledge of chronic disease. Patient Educ Couns. 2003;51(3):267-75. pmid: 14630383
29. Hadi N, Rostami Goran N, Jafari P. The Study of the determinants of adherence to the drug regimen in patients with high blood pressure. Med Sci J. 2005;4(3):223-9.
30. Shokri S. The survey of Compliance assessment in hemodialysis patients with drug regimen, potassium and fluid restriction and its relationship with demografic factors and laboratory parameters in hemodialysis centers of Alzahra ,Khorshid and Falavarjan Hospitals. Isfahan Isfahan University of Medical Sciences; 2009.
31. Kugler C, Vlaminck H, Haverich A, Maes B.
Nonadherence with diet and fluid restrictions among adults having hemodialysis. J Nurs Scholarsh.
2005;37(1):25-9. pmid: 15813583
32. Masror Roudsari D, Dabiri Golchin M, Haghani H.
Relationship between adherence to therapeutic regimen
25
and health related quality of life in hypertensive patients.
Iran J Nurs 2013;26(85):44-54.
33. Ahrari S, Moshki M, Bahrami M. The Relationship Between Social Support and Adherence of Dietary and Fluids Restrictions among Hemodialysis Patients in Iran.
J Caring Sci. 2014;3(1):11-9. doi: 10.5681/jcs.2014.002 pmid: 25276744
34. Schillinger D, Grumbach K, Piette J, Wang F, Osmond D, Daher C, et al. Association of health literacy with diabetes outcomes. JAMA. 2002;288(4):475-82. pmid: 12132978 35. Osborn CY, Cavanaugh K, Wallston KA, Kripalani S, Elasy TA, Rothman RL, et al. Health literacy explains racial disparities in diabetes medication adherence. J Health Commun. 2011;16 Suppl 3:268-78. doi:
10.1080/10810730.2011.604388 pmid: 21951257 36. Lee YM, Yu HY, You MA, Son YJ. Impact of health literacy
on medication adherence in older people with chronic diseases. Collegian. 2017;24(1):11-8. pmid: 29218957 37. Mosher HJ, Lund BC, Kripalani S, Kaboli PJ. Association
of health literacy with medication knowledge, adherence, and adverse drug events among elderly veterans. J Health Commun. 2012;17(sup3):241-51.
38. Zhang NJ, Terry A, McHorney CA. Impact of health literacy on medication adherence: a systematic review and
meta-analysis. Ann Pharmacother. 2014;48(6):741-51.
doi: 10.1177/1060028014526562 pmid: 24619949 39. Wolf MS, Davis TC, Osborn CY, Skripkauskas S, Bennett
CL, Makoul G. Literacy, self-efficacy, and HIV medication adherence. Patient Educ Couns. 2007;65(2):253-60. doi:
10.1016/j.pec.2006.08.006 pmid: 17118617
40. Ghanbari S, Majlessi F, Ghaffari M, Mahmoodi Majdabadi M. Evaluation of health literacy of pregnant women in urban health centers of Shahid Beheshti Medical University. Daneshvar. 2012;19(97):1-12.
41. Sentell TL, Halpin HA. Importance of adult literacy in understanding health disparities. J Gen Intern Med.
2006;21(8):862-6. doi: 10.1111/j.1525- 1497.2006.00538.x pmid: 16881948
42. Carthery-Goulart MT, Anghinah R, Areza-Fegyveres R, Bahia VS, Brucki SM, Damin A, et al. Performance of a Brazilian population on the test of functional health literacy in adults. Rev Saude Publica. 2009;43(4):631-8.
pmid: 19488667
43. Ngoh LN. Health literacy: a barrier to pharmacist-patient communication and medication adherence. J Am Pharm Assoc (2003). 2009;49(5):e132-46; quiz e47-9. doi:
10.1331/JAPhA.2009.07075 pmid: 19748861
