Anxiety, and Stress in Parkinson’s Disease
Article in Journal of rehabilitation · July 2019
DOI: 10.32598/rj.20.2.190
CITATIONS
3
READS
39 5 authors, including:
Some of the authors of this publication are also working on these related projects:
the exploring of pattern of time use of under 5 year old childrenView project
Effect of sound lateralization rehabilitation on behavioral performance and auditory middle-latency evoked responses of 8 to 12 year-old children with suspected auditory processing disordersView project
Omid Farajpour Khazai
University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences 2PUBLICATIONS 3CITATIONS
SEE PROFILE
Ebrahim Pishyareh
University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences 17PUBLICATIONS 37CITATIONS
SEE PROFILE
Mehdi Rassafiani Kuwait University
159PUBLICATIONS 713CITATIONS SEE PROFILE
Enayatollah Bakhshi
University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences 125PUBLICATIONS 428CITATIONS
SEE PROFILE
* Corresponding Author:
Ebrahim Pishyare, PhD.
Address: Department of Occupational Therapy, University of Social Welfare and Rehabilitation, Tehran, Iran.
Tel: +98 (912) 0813693
E-Mail: [email protected]
Research Paper: The Relationship Between Areas of Occupation and Severity of Depression, Anxiety, and Stress in Parkinson’s Disease
1. Department of Occupational Therapy, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
2. Department of Occupational Therapy, Faculty of Allied Health Sciences, Kuwait University, Kuwait, Kuwait.
3. Pediatric Neurorehabilitation Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
4. Department of Biostatistics, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
5. Health Sciences Research Center, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran.
Omid Farajpour Khazai1 , *Ebrahim Pishyare1 , Mahdi Rassafiani2,3 , Enayatollah Bakhshi4 , Mohsen Poursadeqiyan5
Objective Parkinson's Disease (PD) is a neurodegenerative progressive condition with a number of nonmo�
tor symptoms such as depression, anxiety, and stress. These have the most debilitating characteristics and increase the severity and progression of the disease and often reduce functional ability in the sufferers. For this reason, they may, over time, lose their daily living activities skills (basic and instrumental) and social par�
ticipation. The current study investigated the relationship between the areas of occupation and severity of depression, anxiety, and stress in PD.
Materials & Methods In this cross-sectional (descriptive-analytical) study, 91 PD patients referring to rehabili�
tation centers and hospitals in Tehran City, Iran, were selected through convenience sampling method. After obtaining approval from the University of Social Welfare and Rehabilitation, we referred to the centers and hospitals; if managers of the centers accepted to cooperate with the research team, the study was conducted in accordance with the inclusion criteria in that center. The Assessment of Life Habits (Life-H) test was used to evaluate the areas of occupation and the Depression, Anxiety and Stress Scale (DASS-21) was applied to assess depression, anxiety, and stress. Life-H test subscales were categorized by the occupational therapists of the university, based on the classification of the areas of occupation. The obtained data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient, Spearman's rank correlation coefficient, multiple regression analysis, focal correlation, Independent Samples t-test and Mann-Whitney U test in SPSS.
Results The collected results indicated a reverse and significant correlation between the level of Activities of Daily Living (ADL)'s participation and depression. Additionally, the correlation between the levels of par�
ticipation in education and leisure was inverse and significant in terms of anxiety and stress. The correlation coefficient between the areas of occupation and depression was as r=0.362, P=0.06; between the areas of occupation and anxiety was as r=0.49, P=0.001; and between the areas of occupation and stress was as r=0.5, P=0.001. There was a significant correlation between the different areas of occupation and stress and anxiety;
however, the correlation between the areas of occupation and depression was not significant. Focal correla�
tions between the areas of occupation and nonmotor symptoms (depression, anxiety, and stress) were equal to r=0.55, P=0.05 and significant.
Conclusion There was a significant relationship between the areas of occupation and the incidence of nonmo�
tor symptoms (depression, anxiety, and stress) in people with PD. Therefore, we can facilitate the direction of rehabilitation and occupational therapy’s settings for clinicians, by identifying the areas of occupation that are more affected by the disease; this may help to provide disease-related facilities and may have economic benefits for caregivers of PD patients.
A B S T R A C T
Keywords:
Anxiety, Depression, Occupational perfor�
mance, Parkinson’s disease, Stress
Received: 22 Dec 2018 Accepted: 11 Apr 2019 Available Online: 01 Jul 2019
Citation Farajpour Khazai O, Pishyare E, Rassafiani M, Bakhshi E, Poursadeqiyan M. [The Relationship Between Areas of Occupation and Severity of Depression, Anxiety, and Stress in Parkinson’s Disease (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2019;
20(2):190-201. http://dx.doi.org/10.32598/rj.20.2.190
: http://dx.doi.org/10.32598/rj.20.2.190
Use your device to scan and read the article online
نارامیب رد سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا نازیم تدش و نشیپوکآ یاه هطیح نیب طابترا یسررب نوسنیکراپ
بارطضا ،یگدرسفا ریظن یتکرحریغ مئلاع یرسکی ،یتکرح مئلاع رانک رد هک تسا ویتارنژدورون هدنور شیپ یرامیب کی نوسنیکراپ فده دنوش یم یرامیب تفرشیپ و تدش شیازفا ببس نینچمه و دننک یم داجیا ار هدننک ناوتان یاه یگژیو نیرتشیب هک دراد زین سرتسا و ،نامز لوط رد تسا نکمم دارفا نیا لیلد نیمه هب .دنوش یم نوسنیکراپ لاتبم دارفا رد یدرکلمع ییاناوت شهاک ببس بلغا و ماجنا زا فده .دنک تفا تدش هب یعامتجا تکراشم و )یرازبا و هیاپ( یگدنز هرمزور یاه تیلاعف هب طوبرم یاهراک ماجنا رد ناشیاه تراهم .دوب نوسنیکراپ نارامیب رد سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا نازیم تدش و نشیپوکآ یاه هطیح نیب طابترا یسررب هعلاطم نیا رهش یاه ناتسرامیب و یشخب ناوت زکارم هب هک نوسنیکراپ یرامیب اب درف 91 ،)یلیلحت یفیصوت( یعطقم ی هعلاطم نیا رد یسررب شور زا زوجم نتفرگ زا سپ ،بیترت نیدب .دنتشاد تکرش ،دندش باختنا ناسآ سرتسدرد یریگ هنومن قیرط زا و دندرک یم هعجارم نارهت قیقحت میت اب یراکمه هب لیامت زکارم ناریدم هک یتروص رد و دش هعجارم اه ناتسرامیب و زکارم هب ،یشخب ناوت و یتسیزهب مولع هاگشناد یگدنز تاداع یبایزرا یاه نومزآ زا رضاح شهوژپ رد .تفرگ یم ماجنا نارامیب یارب دورو یاهرایعم نتفرگرظنرد اب هعلاطم ،دنتشاد ار هدافتسا سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا یبایزرا یارب 21-سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا سایقم زا و نشیپوکآ یاه هطیح یبایزرا یارب یاه هطیح یدنب میسقت ساسا رب ،روکذم هاگشناد زا ینامردراک ناصصختم رظن ریز یگدنز تاداع یبایزرا نومزآ یاه سایقم هدرخ .دش ،هناگ دنچ نویسرگر ،نمریپسا یگتسبمه ،نوسریپ یگتسبمه یاه نومزآ زا هدافتسا اب ،هدمآ تسد هب یاه هداد .دندش یدنب هقبط ،نشیپوکآ .دندش لیلحت و هیزجت SPSS رازفا مرن 22 هخسن رد ینتیو نم و لقتسم یت ،ینوناک یگتسبمه و سوکعم یگتسبمه یگدرسفا اب هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم حطس نیب هک تسا نیا زا یکاح هعلاطم جیاتن اه هتفای رادقم .تسا رادانعم و سوکعم سرتسا و بارطضا اب یمرگرس و شزومآ رد تکراشم حوطس نیب یگتسبمه نینچمه .دراد دوجو یرادانعم و P=0/001، r=0/49 ،بارطضا و نشیپوکآ یاه هطیح نیب ؛P=0/06، r=0/362 ،یگدرسفا و نشیپوکآ یاه هطیح نیب یگتسبمه بیرض بارطضا و سرتسا و نشیپوکآ فلتخم یاه هطیح نیب ،اه هداد هب هجوت اب .تسا )P=0/001، r=0/5( ،سرتسا و نشیپوکآ یاه هطیح نیب یاه هطیح نیب ینوناک یگتسبمه .دوبن رادانعم یگدرسفا و نشیپوکآ یاه هطیح نیب یگتسبمه اما ،دراد دوجو یرادانعم یگتسبمه .دندوب رادانعم و P=0/05، r=0/55 اب ربارب )سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا( یتکرحریغ مئلاع و نشیپوکآ و بارطضا ،یگدرسفا( یتکرحریغ مئلاع زورب نازیم و نشیپوکآ یاه هطیح نیب ،هعلاطم نیا زا لصاح جیاتن ساسا رب یریگ هجیتن هب هک نشیپوکآ زا ییاه هطیح ییاسانش اب میناوت یم ام نیاربانب .دراد دوجو یرادانعم طابترا نوسنیکراپ هب لاتبم دارفا رد )سرتسا نیا هک مینک لیهست ینیلاب نارگنامرد یارب ار ینامردراک و یشخب ناوت یاه نامرد یهد تهج ،دنا هدید بیسآ رتشیب یرامیب لیلد نارامیب نابقارم یارب زین یداصتقا یاه هفرص نینچمه و دشاب هدننک کمک یرامیب اب طبترم تلایهست هئارا رد تسا نکمم هئسم .دشاب هتشاد هارمه هب نوسنیکراپ
:اه هژاودیلک
،بارطضا ،سرتسا یرامیب ،یگدرسفا یاهدرکلمع ،نوسنیکراپ یراک
1397 ید 01 :تفایرد خیرات 1398 نیدرورف 22 :شریذپ خیرات 1398 ریت 10 :راشتنا خیرات 5نایقداصروپ نسحم ، 4یشخب هلا تیانع ، 3،2ینایفاصر یدهم ، 1هرایشیپ میهاربا* ، 1یعازخ روپ جرف دیما
.ناریا ،نارهت ،یشخبناوت و یتسیزهب مولع هاگشناد ،ینامردراک هورگ -1 .تیوک ،تیوک ،تیوک هاگشناد ،یشخبناوت مولع هدکشناد ،ینامردراک هورگ -2 .ناریا ،نارهت ،یشخبناوت و یتسیزهب مولع هاگشناد ،لافطا باصعا تاقیقحت زکرم -3 .ناریا ،نارهت ،یشخبناوت و یتسیزهب مولع هاگشناد ،یتسیز رامآ هورگ -4 ناریا ،هیردیح تبرت ،هیردیح تبرت یکشزپ مولع هاگشناد ،یتشادهب مولع تاقیقحت زکرم -5
:لوئسم هدنسیون * هرایشیپ میهاربا رتکد .ینامردراک هورگ ،یشخبناوت و یتیسیزهب مولع هاگشناد ،نارهت :یناشن +98 )912( 0813693 :نفلت [email protected] :همانایار
همدقم یرامیب نیرت عیاش رمیازلآ زا دعب نوسنیکراپ یرامیب رسارس رد یرامیب نیا یلک عویش .]1-3[ تسا 1ویتارنژدورون 222/9 ناریا رد و ]2[ رفن رازه دص ره رد رفن 12 دودح ناهج رتشیب ربارب 1/62 نادرم هک تسا هدش رکذ رفن رازه دص ره رد رفن دارفا ًابلاغ نوسنیکراپ یرامیب .]4[ دنوش یم لاتبم نآ هب نانز زا یناوتان عیاش للع زا یکی و دنک یم ریگرد ار لاس 60 زا رت نسم .]1[ تسا نادنملاس رد یتکرح للاتخا کی ناونع هب نوسنیکراپ یرامیب دنچره مئلاع( دراد زین یکشزپ ناور مئلاع یرسکی اما ،دوش یم یدنب هقبط رد هدننک ناوتان یاه یگژیو نیرتشیب داجیا لماع هک )یتکرحریغ نوسنیکراپ یرامیب اب دارفا همه ًابیرقت .]5-7[ دنتسه نارامیب ناشن ار یتکرحریغ مئلاع زا یکی لقادح )دصرد 100 ات 95(
رامیب ره رد یتکرحریغ تملاع 12 ات 8 نیگنایم روط هب( دنهد یم ،یگدرسفا ناوت یم مئلاع نیا نیرت عیاش زا .]8-14[ )دراد دوجو درب مان ار سرتسا و )دصرد 49 و 58 عویش اب بیترت هب( بارطضا .]5، 15-18[
و یگدرسفا دننام( 2یتکرحریغ مئلاع اه شرازگ یخرب رد داجیا ،دنوش هداد صیخشت دارفا رد هکنیا زا لبق )بارطضا .دننک یم ادیپ زورب ،یرامیب تفرشیپ اب تاقوا رثکا رد و دنوش یم ار نوسنیکراپ یرامیب هتفرشیپ لحارم زا یریوصت مئلاع نیا شهاک ،یتکرح دیدش یاه یناوتان ببس و دنهد یم ناشن 16، 19[ دنوش یم یگدنز هب دیما شهاک و یگدنز تیفیک هب( یدرکلمع یتخانش یاه تیلاعف رد یناوتان نینچمه .]5، 6،
للاتخا ضراوع زا یکی و یتکرحریغ مئلاع زا رگید یکی ناونع نکمم ،تسا نوسنیکراپ یرامیب اب هارمه ًلاومعم هک )یگدرسفا یعامتجا یاهراتفر رد 3یتراظن دوخ و یعامتجا درکلمع تسا .]20-22[ دنک رثأتم دارفا نیا رد ار شهاک و یرامیب هدنور شیپ تیهام لیلد هب نوسنیکراپ نارامیب ناشیاه تراهم ،نامز لوط رد تسا نکمم ،یدرکلمع یاه ییاناوت هیاپ( یگدنز هرمزور یاه تیلاعف هب طوبرم یاهراک ماجنا رد ار ریثأت ،یرامیب تفرشیپ اب نینچمه ،دنهدب تسد زا )یرازبا و یعامتجا تکراشم و هرمزور یاهدرکلمع ًابقاعتم و ینامرد وراد یاه متسیس .]23، 24-27[ دبای یم شهاک تدش هب زین دارفا نیا و اه تیلاعف هنماد لومعم تروص هب ینامردراک یدنب هقبط Occupa� حوطس ناونع اب یصاخ یدنب هتسد رد ار اه هفرح یاه هطیح ،5اکیرمآ ینامردراک نمجنا .دننک یم یدنب هقبط 4tion تسا هدرک یدنب میسقت فلتخم هتسد تشه هب ار نشیپوکآ
1. Neurodegenerative 2. Non-Motor Symptoms (NMS)
3. Self-monitoring 4. Areas of occupation
5. American Occupational Therapy Association (AOTA)
تکراشم ،8حیرفت ،7راک ،6یگدنز هرمزور یرازبا و هیاپ یاه تیلاعف(
.)12تحارتسا و 11باوخ ،10شزومآ ،9یعامتجا یطیحم هچ رد هکنیا هب هتسب دارفا رد اه هطیح نیا زا مادکره نارامیب رد .دنوش یم یبایزرا ،دنراد یلغش هچ و دننک یم یگدنز یراک یاهدرکلمع رب یرامیب زا یشان یتکرح مئلاع ،نوسنیکراپ یاه هطیح زا اه نآزا مادکره هک یگدننار یتح و هناخ ،راک لحم رد للاتخا دوجو یفرط زا .]17[ دنراذگ یم ریثأت ،دنتسه نشیپوکآ یاه تیلاعف ماجنا رد یناوتان ببس ،یگدرسفا نوچمه 13یدوبمه ،یتکرح مئلاع تدش ریثأت زا رظن فرص .دوش یم یگدنز هرمزور تروص هب یگدنز هرمزور روما ماجنا رد یناوتان و یگدرسفا دوجو نوسنیکراپ هب لاتبم دارفا یگدنز تیفیک رب ییازسب ریثأت لقتسم .]28[ دراذگ یم مئلاع دیدشت و زورب زا یشان تلاکشم یمامت نتفرگرظنرد اب دوجو هب زاین ،نوسنیکراپ نارامیب هرمزور یگدنز رب یتکرحریغ ساسحا ًلاماک هداوناخ یاضعا زا یکی ای راتسرپ ریظن ینابقارم دنک یم دایز رایسب ار یتبقارم یاه هنیزه رما نیا هک دوش یم هب لاتبم نارامیب رد یتکرحریغ مئلاع هک یتلاکشم .]27[
و 14اه یرامیب رگید هب لاتبا لاثم یارب( دننک یم داجیا نوسنیکراپ تبقارم یاه هنیزه ربارب راهچ زا شیب یا هنیزه )15ییادز هسسؤم و ینس نیگنایم یفرط زا .دنهد یم صاصتخا دوخ هب ار یتشادهب رد نوسنیکراپ یرامیب عویش اب نامزمه ،تیعمج یگدنز هب دیما هدمع تلاکشم ییاسانش هب هجوت تیمها هک تسا شیازفا لاح .]5[ دنک یم نادنچ ود ار نامرد طخ نییعت هب کمک و یساسا و هلخادم و نامرد دنهد یم ناشن دهاوش و کرادم ،نیا رب هولاع درکلمع یور یتبثم تاریثأت ،یگدرسفا رمتسم و ماگنه دوز هب لاتبم درف یگدنز تیفیک نینچمه و یعامتجا و یتخانش .]20، 29، 30[ دنک یم داجیا نوسنیکراپ مئلاع دنتفایرد شناراکمه و 16کیتساداک ،اتسار نیمه رد و یگدرسفا داجیا رد یا یوق و میقتسم طابترا یتکرحریغ یگدنز تیفیک و یگدنز هرمزور یاه تراهم ماجنا نازیم شهاک زین شناراکمه و 17سنرولا .]31[ دراد نوسنیکراپ هب لاتبم دارفا یهجوت روخرد یتخس نوسنیکراپ یرامیب اب دارفا هک دندرک نایب رگا نینچمه .دنراد 18هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف ماجنا رد نوسنیکراپ هب لاتبم دارفا رد دوبمه تروص هب یگدرسفا للاتخا
6. Basic and instrumental activity of daily living 7. Work
8. Leisure
9. Social participation 10. Education 11. Sleep 12. Rest 13. Comorbid 14. Morbidity 15. Institutionalization 16. Kadastik-Eerme 17. Lawrence
18. Activities of Daily Living (ADL)
و هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف ماجنا ،دوش هداد صیخشت تحت تدش هب ار 19)HRQOL( تملاس هب طوبرم یگدنز تیفیک نیا هب شناراکمه و 20یگار نینچمه .]28[ دهد یم رارق ریثات ،دنتشاد ار یتکرحریغ مئلاع زا یکی لقادح هک یدارفا دنتفایرد اه نآ زا مادک چیه هک یدارفا تبسن هب ار یناوتان زا یدایز حوطس .]32[ دنداد ناشن ،دنتشادن ار نارامیب تردق و فعض طاقن یور یدایز فلتخم تاعلاطم زا اه نآ زا یکدنا دادعت طقف اما ،تسا هدش ماجنا نوسنیکراپ یگدنز نیتور یاه تیلاعف ماجنا رب ینتبم و ینامردراک هاگدید اب قباطم .دنا هدرک یسررب ار نارامیب نیا یور شیپ یاه شلاچ یور یلک تروص هب یتکرحریغ مئلاع یخرب ،نیشیپ تاعلاطم هنماد اما ،دنا هدش یسررب نوسنیکراپ نارامیب یگدنز تیفیک ،نشیپوکآ یاه هطیح بلاق رد دارفا نیا هرمزور یاه تیلاعف نارامیب صقن نازیم و هدش یسررب رتمک هک تسا یعوضوم نیا ماجنا ترورض هک تسا یئلاخ اه نآ ماجنا رد نوسنیکراپ هاگن نتشاد نمض رضاح شهوژپ .دنک یم نییعت ار هعلاطم هک دنک یم هسیاقم یمئلاع اب ار اه نآ ،اه تیلاعف نیا هب رگن لک نوسنیکراپ یرامیب طیارش نیرت هدننک ناوتان زا یکی ناونع هب .دنوش یم هتخانش هک تسا یدراوم هلمج زا نشیپوکآ یاه هطیح ماجنا ییاناوت ماجنا ییاناوت رد یسوسحم شهاک یرامیب اب ههجاوم نیح دارفا مئلاع ،نوسنیکراپ یرامیب رد هک ییاجنآ زا .دننک یم ادیپ اه نآ هک هتکن نیا مهف ،دننک یم دایز ار یرامیب تدش یتکرحریغ یاه نشیپوکآ ماجنا رد نارامیب ییاناوت رب نازیم هچ مئلاع نیا ریظن ینیلاب یاه هنیمز رد دناوت یم ،دراذگ یم ریثأت هرمزور کمک نارگنامرد هب یشخب ناوت یاه نامرد یهد تهج نییعت هک یتکرحریغ مئلاع زا کی مادک هکنیا ییاسانش نینچمه .دنک نشیپوکآ یاه هطیح رب رتشیب ،دنا هدش یسررب هعلاطم نیا رد یاه هنیزه لرتنک یارب نارامیب هب دناوت یم ،دنراذگ یم ریثأت نکمم یا هعلاطم نینچ ماجنا ،نآ رب هولاع .دنک کمک ینامرد ؛دشاب تیمها زئاح 21هناگدنچ یاهدرکیور باختنا رد تسا ینامردراک ریظن ییاه نامرد ینیلاب نارگنامرد هک تروص نیدب طخ تیمها نییعت اب ،نامزمه تروص هب ار ینامردوراد و ،رت بسانم نامرد هئارا هجیتنرد و هلخادم یاه تیولوا و نامرد طابترا یسررب ،هعلاطم نیا ماجنا زا فده .دنریگ یم رظنرد و بارطضا ،یگدرسفا نازیم تدش و نشیپوکآ یاه هطیح نیب .دوب نوسنیکراپ نارامیب رد سرتسا یسررب شور مجح .دوب )یلیلحت یفیصوت( یعطقم عون زا هعلاطم نیا
19. Health-related Quality of Life 20. Alberto Raggia
21. Multidisciplinary
هدافتسا اب و دصرد 5 نومزآ یاطخ و دصرد 80 ناوت اب هنومن هعلاطم فده هعماج .دوب رفن 91 هباشم تاعلاطم تاعلاطا زا یریگ هنومن .دندوب ناریا رد نوسنیکراپ هب لاتبم نارامیب ور شیپ یشخب ناوت زکارم هب ناگدننک هعجارم زا سرتسدرد تروص هب نتفرگرظنرد اب 1397 لاس رد نارهت رهش یاه ناتسرامیب و .تفرگ تروص رضاح هعلاطم جورخ و دورو یاهرایعم نوسنیکراپ یرامیب صیخشت لماش هعلاطم هب دورو یاهرایعم ،)دارفا یکشزپ هدنورپ رد( باصعا و زغم صصختم یوس زا درف( یسراف نابز هب بلاطم کرد و نتشون و ندناوخ ییاناوت تیعضو هاتوک نومزآ رد لااب هب 24 هرمن نتفرگ ،)دشابن داوس یب للاتخا هنوگره دوبن ، )مزلا یتخانش حطس لقادح( 22ینهذ ای یگتسباو و )رمیازلآ ای سنامدریظن یتخانش للاتخا( دوبمه نتشادن لیامت ای و ندرکن یراکمه .]33[ دندوب داوم فرصم ءوس یارجا نیح یرامیب مئلاع ندرک دوع نینچمه و نومزآ یارجا رد .دندوب جورخ یاهرایعم ءزج ،نومزآ ،نس لماش رضاح شهوژپ یتخانش تیعمج یاه سایقم هدرخ هرمن لماش یلصا یاه سایقم هدرخ و تلایصحت و تیسنج تکراشم هرمن ،هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف ماجنا رد تکراشم ،راک رد تکراشم هرمن ،23یساسا یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد هرمن و یعامتجا تکراشم هرمن ،یمرگرس رد تکراشم هرمن زوجم نتفرگ زا سپ ،بیترت نیدب .دندوب شزومآ رد تکراشم اه ناتسرامیب و زکارم هب ،یشخب ناوت و یتسیزهب مولع هاگشناد زا اب یراکمه هب لیامت زکارم ناریدم هک یتروص رد و دش هعجارم دورو یاهرایعم نتفرگرظنرد اب هعلاطم ،دنتشاد ار قیقحت میت .تفرگ یم ماجنا نارامیب یارب یارب 24یگدنز تاداع یبایزرا یاه نومزآ زا هعلاطم نیا رد و بارطضا ،یگدرسفا سایقم و نشیپوکآ یاه هطیح یبایزرا هدافتسا سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا یبایزرا یارب 25 21-سرتسا و سلاور 1998 لاس رد ار یگدنز تاداع یبایزرا نومزآ .دش نیا .دش شرازگ 0/74 نآ ییایاپ هرمن و دندرک یحارط شناراکمه هدش هضرع )متیآ 240( دنلب و )متیآ 77( هاتوک لکش ود هب نومزآ ،یصخش تبقارم ،لزنم یاهراک ماجنا ( هقبط 12 رد هک تسا ،اه تیلوئسم ،یدرف نیب طباور ،کرحت ،یعامتجا یگدنز ،هیذغت دارفا تکراشم نازیم )لاغتشا و شزومآ ،یتسردنت ،حیرفت ،طابترا یسررب ار یعامتجا یاه شقن و یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد هک تسا 10 ات رفص زا همان شسرپ لاؤس ره یهد هرمن .دنک یم رگنایامن رفص هرمن .دهد یم ناشن ار کمک عون و یتخس هجرد عوضوم نیا هدنهد ناشن 10 هرمن و تکراشم رد لماک تیدودحم هک هعلاطم نیا رد .]34[ دراد دوجو بولطم تکراشم هک تسا
22. Mini-Mental State Examination (MMSE) 23. Activities of Daily Living (IADL) 24. Assessments of Life Habits (Life-H)
25. Depression, Anxiety and Stress Scale-21 (DASS-21)
یدنب هقبط روظنم هب ،تسا هدش هدافتسا نومزآ هاتوک لکش زا یاه هطیح ساسا رب یگدنز تاداع یبایزرا نومزآ هناگ 12 یاه متیآ هداد رارق ینامردراک ناصصختم رایتخا رد همان شسرپ نشیپوکآ :دندمآ تسد هب یز یدنب هقبط ساسا رب اه هتفای و دش هعومجمریز هیذغت و یصخش تبقارم ،لزنم یاهراک ماجنا هعومجمریز کرحت ؛هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم ،یعامتجا یگدنز ؛یساسا یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم تکراشم هعومجمریز طابترا و اه تیلوئسم ،یدرف نیب طباور ؛یمرگرس رد تکراشم هعومجمریز یتسردنت و حیرفت ؛یعامتجا هعومجمریز لاغتشا و شزومآ رد تکراشم هعومجمریز شزومآ و ینیبمم ناریا رد ار نومزآ نیا .دنتفرگ رارق راک رد تکراشم .دندرک ایاپ و اور 2015 لاس رد شناراکمه هب همان شسرپ نومزآ زاب نومزآ ییایاپ و 26ییاوتحم ییاور سایقم نومزآ .]35[ دندش نییعت 0/98 و 0/88 ریداقم اب بیترت ،1994 لاس رد 27دنابیولا ار 21-سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا .درک یحارط سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا نازیم شجنس یارب یاه سایقم هدرخ زا مادکره مهس هک دراد شسرپ 21 نومزآ نیا نتفرگ و تسا شسرپ تفه ،سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا ناشن ار للاتخا یلااب تدش ،نومزآ هجیتن رد رتشیب تازایتما یسایقم هدرخ ره هب طوبرم تارمن ،نومزآ یتسد هچباتک .دهد یم :دنک یم شرازگ ریز حرش هب دجنس یم هک ار ،7-10 =طسوتم ،5-6 =فیفخ ،0-4 =راجنه( یگدرسفا یارب بارطضا یارب ؛)+14 =دیدش یلیخ ،11-13 =دیدش و 8-9 =دیدش ،6-7 =طسوتم ،4-5 =فیفخ ،0-3=راجنه(
،8-9 =فیفخ ،0-7 =راجنه( سرتسا یارب و )+10 =دیدش یلیخ .]36[ )+17 =دیدش یلیخ و 13-16 =دیدش ،10-12 =طسوتم لاس رد شناراکمه و یبحاص ناریا رد راب نیلوا ار نومزآ نیا یاه سایقم هدرخ ینورد یزاس ناسمه .دندرک یبایرابتعا 2005 ریداقم و دش هبساحم خابنورک یافلآ بیرض قیرط زا نومزآ یارب و دصرد 79 بارطضا یارب ،دصرد 77 یگدرسفا یارب نآ .]37[ دمآ تسد هب دصرد 78 سرتسا یارجا نامز تدم ساسا رب ناگدننک تکرش نداد خساپ هوحن سایقم نومزآ ادتبا روظنم نیدب .تفرگ تروص اه همان شسرپ لوط یرتمک تدم هک 21-سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا هداد خساپ یگدنز تاداع یبایزرا نومزآ سپس و دش ارجا ،دیشک سایقم نومزآ ،نومزآ ود ره یامنهار هچباتک اب قباطم( .دش یبایزرا نومزآ و هقیقد 5 دودح 21-سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا .)دنراد زاین نامز هقیقد 40 ات 30 یگدنز تاداع ادتبا .دندش زیلانآ هلحرم هس رد اه هداد ،رضاح شهوژپ رد یاه سایقم هدرخ زا مادکره اب نشیپوکآ یاه هطیح کت کت
26. Content Validity Index 27. Lovibond
سپس ،دندش هسیاقم و شجنس سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا تروص هب و هلحرم هس رد هورگ کی ناونع هب نشیپوکآ یاه هطیح تیاهنرد .دندش هسیاقم سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا اب هناگادج )سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا( یتکرحریغ مئلاع یطخ هطبار رگید هورگ ناونع هب نشیپوکآ یاه هطیح و هورگ کی ناونع هب ،هعلاطم نیا رد .دمآ تسد هب ینوناک یگتسبمه بیرض قیرط زا نس رظن زا فلتخم یاه هورگ رد یناوارف ساسا رب ناگدننک تکرش ود هب نس رظن زا هک تروص نیدب .دندش یدنب هقبط تلایصحت و ود هب تلایصحت رظن زا و لاس 656 زا شیب و لاس 65 ات 60 هقبط .دندش یدنب میسقت لااب هب ملپید و ملپید زا رت نییاپ هورگ زا ،شهوژپ نیا رد .دیشک لوط هام 6 دودح هعلاطم نیا یارجا یتسیزهب مولع هاگشناد هک هعلاطم رد تکرش هناهاگآ تیاضر مرف اب اه هداد تیاهنرد .دش هدافتسا ،تسا هدرک رشتنم یشخبناوت و ،نمریپسا یگتسبمه ،نوسریپ یگتسبمه یاه نومزآ زا هدافتسا ینتیو نم و لقتسم یت ،ینوناک یگتسبمه ،هناگدنچ نویسرگر .دندش لیلحت و هیزجت SPSS رازفا مرن 22 هخسن رد اه هتفای 98 ات 60 نیب هعلاطم رد هدننک تکرش درف 91 ینس هنماد فارحنا اب( 68/37 اب ربارب اه نآ ینس نیگنایم و تشاد رارق لاس یاه هداد هب هجوت اب .)1 هرامش لودج( دوب لاس )6/78 رایعم مئلاع زا یکی لقادح هدننک تکرش دارفا همه ،هعلاطم زا لصاح اه نآ زا دصرد 91 زا شیب و سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا شهوژپ نیا رد .دنداد ناشن دوخ زا ار روکذم مئلاع هس ره نومزآ زا یلصا یاه سایقم هدرخ عیزوت ندوب یداع یسررب یارب سایقم هدرخ ود طقف دش صخشم و دش هدافتسا کلیووریپاش ،هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن و یگدرسفا .)P<0/05( دنتشاد یداع عیزوت رد تکراشم هرمن نیب ،3 و 2 هرامش لوادج جیاتن هب هجوت اب یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن و هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف فلاتخا تلایصحت و تیسنج هورگ ود رد یساسا یگدنز هرمزور رد یعامتجا تکراشم هرمن نینچمه .دراد دوجو یرادانعم دنناوت یم هک دراد یرادانعم فلاتخا زین تلایصحت حوطس اب .)P>0/05( دهد رارق ریثأت تحت ار ورِ شیپ هعلاطم جیاتن یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن هکنیا هب هجوت نیب طابترا یسررب یارب ،دنتشاد یداع عیزوت یگدرسفا و هیاپ هدافتسا نوسریپ یگتسبمه بیرض زا سایقم هدرخ ود نیا هرمن یاه سایقم هدرخ رگید نیب طابترا یسررب یارب و دش تکراشم هرمن ،یساسا یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم یمرگرس رد تکراشم هرمن ،شزومآ رد تکراشم هرمن ،راک رد بیرض زا یگدرسفا سایقم هدرخ اب یعامتجا تکراشم هرمن و .دش هدافتسا نمریپسا یگتسبمه هرمن سایقم هدرخ ود نیب یگتسبمه نازیم داد ناشن جیاتن
ربارب یگدرسفا و هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم یگتسبمه نازیم .تسا رادانعم 0/05 حطس رد هک تسا -0/233 .دوبن رادانعم 0/05 حطس رد یگدرسفا اب اه سایقم هدرخ رگید نشیپوکآ یاه هطیح نیب طابترا یسررب یارب نینچمه هناگدنچ نویسرگر لیلحت زا )نامزمه روط هب( یگدرسفا اب اه سایقم هدرخ نیب )R( یگتسبمه بیرض رادقم .دش هدافتسا یاه سایقم هدرخ هعومجم نیب داد ناشن هک دوب 0/362 ربارب یگتسبمه ،یگدرسفا سایقم هدرخ و نشیپوکآ یاه هطیح .درادن دوجو رادانعم هرمن یاه سایقم هدرخ زا مادک ره نیب طابترا یسررب یارب
تکراشم هرمن ،هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم رد تکراشم هرمن ،یساسا یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد رد یمرگرس رد تکراشم هرمن ،شزومآ رد تکراشم هرمن ،راک بیرض زا بارطضا سایقم هدرخ اب یعامتجا تکراشم هرمن و .دش هدافتسا نمریپسا یگتسبمه یاه سایقم هدرخ زا مادکره یگتسبمه نازیم داد ناشن جیاتن بارطضا اب یمرگرس رد تکراشم هرمن و شزومآ رد تکراشم هرمن .تسا رادانعم 0/05 حطس رد و -0/22 و -0/26 ربارب بیترت هب
)n=91( هعلاطم رد ناگدننک تکرش یتخانش تیعمج یاه سایقم هدرخ عیزوت .1 لودج سایقم هدرخ
هورگریز دادعت
دصرد
لاس 65 ات 60 نس 37
40/7
>لاس 65 54
59/3
تیسنج درم
62 68/1
نز 29
31/9
تلایصحت ملپید>
53 58/2
>ملپید 38
41/8
*یتخانش هرمن نادرم
62 26/37
نانز 29
26/58
ملپید>
53 25/75
>ملپید 38
27/8
.تسا 30 زا یتخانش هرمن*
)فلا( شهوژپ یلصا یاه سایقم هدرخ و یتخانش تیعمج یاه سایقم هدرخ نیب فلاتخا نازیم یارب لقتسم یت نومزآ جیاتن .2 لودج اه سایقم هدرخ
هورگریز نیگنایم
یت رادقم
*لامتحا رادقم
یگدرسفا لاس 65 ات 60 نس
21/57 0/01
0/99 21/55 >65
تیسنج درم
21/19 -0/91
0/37 22/34 نز
تلایصحت ملپید>
1/49 22/3
0/14 20/53 ≤ ملپید
هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن هیاپ یگدنز لاس 65 ات 60 نس
0/787 5/47
0/43 5/17 >65
تیسنج درم
-2/55 4/98
0/01 5/97 نز
تلایصحت ملپید>
-3/5 4/77 0/001
≤ملپید 6/02
لقتسم یت نومزآ ساسارب*
)ب( شهوژپ یلصا یاه سایقم هدرخ و یتخانش تیعمج یاه سایقم هدرخ نیب فلاتخا نازیم یارب ینتیو نم نومزآ جیاتن .3 لودج اه سایقم هدرخ
هورگریز نیگنایم
z رادقم
*لامتحا رادقم
بارطضا لاس 65 ات 60 نس
22/49 -0/37
0/71 22/07 >65
تیسنج درم
21/93 -1/12
0/26 22/9 نز
تلایصحت ملپید>
22/38 -0/2
0/84 22/05 ≤ملپید
سرتسا لاس 65 ات 60 نس
23/51 -1/39
0/17 25/48 >65
تیسنج درم
24/71 -0/06
0/95 24/62 نز
تلایصحت ملپید>
24/34 -0/85
0/39 25/16 ≤ملپید
یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن یساسا یگدنز هرمزور لاس 65 ات 60 نس
-0/62 4/78
0/54 4/88 >65
تیسنج درم
-3/09 4/36 0/002**
نز 5/87
تلایصحت ملپید>
-2/38 4/47 0/02*
≤ملپید 5/36
راک رد تکراشم هرمن لاس 65 ات 60 نس
-0/61 0/37
0/54 0/77 65>
تیسنج درم
-0/59 0/72
0/57 0/37 نز
تلایصحت ملپید>
-1/2 0/36
0/23 0/94 ≤ملپید
شزومآ رد تکراشم هرمن لاس 65 ات 60 نس
-0/98 0/13
0/33 0/63 >65
تیسنج درم
-0/6 0/55
0/55 0/17 نز
تلایصحت رت نییاپ>
-1/8 0/07
0/07 0/92 ≤ملپید
یمرگرس رد تکراشم هرمن لاس 65 ات 60 نس
-0/66 2/82
0/51 2/82 >65
تیسنج درم
-0/57 2/79
0/57 2/88 نز
تلایصحت ملپید>
-0/33 2/6
0/74 3/1 ≤ملپید
هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن نیب یگتسبمه نینچمه رادانعم و -0/44 ربارب بارطضا اب نانز هورگ رد یساسا یگدنز بارطضا اب نشیپوکآ یاه هطیح یاه سایقم هدرخ رگید نیب .دوب نیب طابترا یسررب یارب نینچمه .دشن تفای یرادانعم طابترا لیلحت زا )نامزمه روط هب( بارطضا اب نشیپوکآ یاه هطیح )R( یگتسبمه بیرض رادقم .دش هدافتسا هناگدنچ نویسرگر هعومجم نیب داد ناشن هک دوب 0/49 ربارب اه سایقم هدرخ نیب بارطضا سایقم هدرخ و نشیپوکآ یاه هطیح یاه سایقم هدرخ .دراد دوجو رادانعم یگتسبمه هرمن یاه سایقم هدرخ زا مادکره نیب طابترا یسررب یارب رد تکراشم هرمن ،هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن ،راک رد تکراشم هرمن ،یساسا یگدنز هرمزور یاه تیلاعف تکراشم هرمن و یمرگرس رد تکراشم هرمن ،شزومآ رد تکراشم نمریپسا یگتسبمه بیرض زا سرتسا سایقم هدرخ اب یعامتجا .دش هدافتسا یاه سایقم هدرخ زا مادکره یگتسبمه نازیم داد ناشن جیاتن اب یمرگرس رد تکراشم هرمن و شزومآ رد تکراشم هرمن حطس رد هک تسا -0/23 و -0/21 ربارب بیترت هب سرتسا تکراشم هرمن یگتسبمه نازیم نینچمه .تسا رادانعم 0/05 نیب هک یلاح رد .دوب رادانعم و 0/37 ملپیدریز هورگ رد یعامتجا طابترا سرتسا اب نشیپوکآ یاه هطیح یاه سایقم هدرخ رگید .دشن تفای یرادانعم اب نشیپوکآ یاه هطیح نیب طابترا یسررب یارب نینچمه هدافتسا هناگدنچ نویسرگر لیلحت زا )نامزمه روط هب( سرتسا هک دوب 0/5 ربارب اهریغتم نیب )R( یگتسبمه بیرض رادقم .دش و نشیپوکآ یاه هطیح یاه سایقم هدرخ هعومجم نیب داد ناشن .دراد دوجو رادانعم یگتسبمه سرتسا سایقم هدرخ و نشیپوکآ یاه هطیح نیب طابترا یسررب یارب تیاهنرد ینوناک یگتسبمه لیلحت زا سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا نشیپوکآ یاه هطیح نیب یگتسبمه داد ناشن جیاتن .دش هدافتسا 0/05 حطس رد و 0/55 ربارب سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا و .تسا رادانعم دصرد ثحب
یاه هطیح نایم طابترا یسررب فده اب رضاح شهوژپ سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا یتکرحریغ تملاع هس و نشیپوکآ رضاح هعلاطم جیاتن .دش ماجنا نوسنیکراپ یرامیب هب لاتبم دارفا رد هرمن هدننک تکرش دارفا ،نشیپوکآ یاه هطیح نایم رد داد ناشن یمرگرس و شزومآ ،راک یاه هطیح رد ینییاپ رایسب تکراشم ،داد ماجنا 2016 لاس رد کیتساداک هک یشهوژپ رد .دنتفرگ هب لاتبم دارفا رد یگدنز هرمزور یاه تراهم ماجنا هک درک ملاعا هعلاطم نیدنچ ،]31[ تسا هدرک ادیپ یسوسحم تفا نوسنیکراپ رد تکراشم حطس شهاک هب رضاح هعلاطم یاتسار رد زین رگید هراشا نوسنیکراپ لاتبم دارفا رد هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف .]24، 28، 38[ دنا هدرک زین داد ماجنا 2006 لاس رد 28گارش هک یا هعلاطم جیاتن یرامیب زا یشان فیعض یتکرح درکلمع هک دوب نآ زا یکاح حطس شهاک هجیتن رد و یعامتجا یاوزنا ببس نوسنیکراپ قباطم نینچمه .]39[ دوش یم دارفا نیا یعامتجا تکراشم هدننک تکرش دارفا همه ،29کیتساداک و سکاب یاه هتفای اب بارطضا ،یگدرسفا مئلاع زا یکی لقادح ور شیپ هعلاطم رد زا ار روکذم مئلاع هس ره اه نآ زا دصرد 91 زا شیب و سرتسا و .]15، 31[ دنداد ناشن دوخ و یگدرسفا نازیم هچرگ ،هعلاطم زا لصاح جیاتن قبط مئلاع نیا اما ،تسا نادرم زا رتشیب نانز هورگ رد بارطضا فلاتخا تلایصحت و سنج ،نس حوطس رد سرتسا هارمه هب اه سایقم هدرخ نیا طابترا دوبن هدنهد ناشن هک دنرادن یرادانعم تابثا هب کیتساداک هعلاطم .تسا سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا اب یگدرسفا تارمن هچرگا هک دنک یم نایب و دزادرپ یم عوضوم نیا لصاح یلک تارمن یلو ،تسا نادرم زا رتشیب نانز رد بارطضا و دارفا تیسنج و نس هب یگدرسفا دنهد یم ناشن هعلاطم زا مئلاع نیا هک دنا هدرک نایب یتاعلاطم هک یلاح رد ،درادن یگتسب رد .] 40، 31،9[ تسا هدرک ادیپ زورب نادرم زا رتشیب نانز رد هس نایم هک درک ملاعا سکاب ،2011 لاس رد وسمه یا هعلاطم
28. Schrag 29. Bucks & Kadastik
اه سایقم هدرخ هورگریز
نیگنایم z رادقم
*لامتحا رادقم
یعامتجا تکراشم هرمن لاس 65 ات 60 نس
-0/57 5/47
0/57 5/35 >65
تیسنج درم
-0/43 5/48
0/66 5/22 نز
تلایصحت ملپید>
-2/8 4/9 0/005**
≤ ملپید 6/1
.تسا ندوب رادانعم یانعم هب ** ؛ینتیو نم نومزآ ساسا رب*
یاه سایقم هدرخ اب سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا سایقم هدرخ یشهوژپ رد اما .]15[ درادن دوجو یطابترا یتخانش تیعمج هک تفای تسد هجیتن نیا هب 2010 لاس رد 30وبوک ،وسمهریغ تلالاتخا اب نوسنیکراپ هب لاتبم دارفا یتخانش تیعضو و نس .]41[ تسا طابترا رد دارفا نیا یکشزپ ناور یاه سایقم هدرخ اب نشیپوکآ فلتخم یاه هطیح طابترا رظن زا هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم هرمن نایم ،یتخانش تیعمج یساسا یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم و هیاپ یگدنز دراد دوجو یرادانعم فلاتخا تلایصحت و سنج حوطس رد اب دارفا و نانز رد ،هطیح ود نیا تکراشم هرمن هک یروط هب(
نایب جیاتن هک یلاح رد ،)تسا رتشیب ،رتلااب هب ملپید تلایصحت نیا تلع .دنرادن دارفا نس اب یطابترا ،هطیح ود نیا هک دننک یم لااب هب ملپید هورگ و نانز رتهب تیعضو دناوت یم رادانعم فلاتخا تیعضو رظن زا )بیترت هب( ملپیدریز هورگ و نادرم اب هسیاقم رد .دشاب رضاح هعلاطم رد یتخانش لااب هب ملپید تلایصحت ،نانز زا یرتشیب دادعت نینچمه ربارب ود زا رتشیب .دهد یم رارق ریثأت تحت ار جیاتن هک دنتشاد 68/1( دنداد لیکشت نادرم ار هعلاطم رد هدننک تکرش دارفا هک دنک یم نایب بارتنیو هک تسا یلاح رد نیا .)دصرد زج هب( ینیلاب و یتخانش تیعمج یاه هصخشم زا مادک چیه راذگریثأت دارفا یناوتان یور ییاهنت هب ،)یتکرح للاتخا تدش نیا هب یدیفس ،رگید یا هعلاطم رد نینچمه .]42[ دندوبن ییاناوت اب دناوت یم نس سایقم هدرخ هک تسا هتفای تسد هجیتن نوسنیکراپ اب دارفا ردهیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد ماجنا .]24[ دشاب طابترا رد زین تلایصحت و یعامتجا تکراشم هرمن نایم نینچمه دشاب رتشیب تلایصحت هچره( دراد دوجو یرادانعم فلاتخا فلاتخا دراوم رگید رد .)دراد دوجو یرتشیب تکراشم حطس تیعضو تلع هب دناوت یم زین هتفای نیا .دشن تفای یرادانعم جیاتن .دشاب ملپیدریز هب تبسن لااب هب ملپید هورگ رتهب یتخانش دوب رضاح هعلاطم اب وسمهریغ ،داد ماجنا سکاب هک یا هعلاطم یرتشیب نس هک ینوسنیکراپ هب لاتبم دارفا هک درک ملاعا و هتکن ،دندوب یرتلااب حطس رد یعامتجا تیامح رظن زا دنتشاد هب یا هراشا سکاب هک دوب نیا شهوژپ نیا هرابرد تیمها زئاح .]15[ درکن یعامتجا تکراشم یگدرسفا و نشیپوکآ فلتخم یاه هطیح نایم طابترا تکراشم هرمن سایقم هدرخ ود نیب داد ناشن هعلاطم جیاتن و سوکعم طابترا یگدرسفا و هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد یاه هطیح یاه سایقم هدرخ رگید نیب اما ،دراد دوجو یرادانعم هچرگا .درادن دوجو یرادانعم طابترا یگدرسفا اب نشیپوکآ
30. Cubo
تکراشم و یگدرسفا هک دنک یم دییأت ار عوضوم نیا کیتساداک رادانعم و سوکعم یا هطبار هیاپ یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد نایم طابترا دییأت هب وا ، هعلاطم زا رگید یشخب رد اما ،دنراد اب فلاخم هک تسا هتخادرپ یگدرسفا اب یعامتجا تکراشم .]31[ تسا رضاح شهوژپ ی هجیتن لاس رد یشهوژپ رد زین کیرتاپ ،کیتساداک هتفای اب قباطم هدننک ینیب شیپ لماع نیرتشیب یگدرسفا هک درک ملاعا 2010 .تسا نوسنیکراپ هب لاتبم دارفا یعامتجا تکراشم حطس شهاک نیا لرتنک و شیامزآ هورگ ود رد کیرتاپ هکنیا هب هجوت اب هتبلا درک نایب هورگ ود نیا تارمن هسیاقم زا سپ ،داد ماجنا ار هعلاطم و نوسنیکراپ هب لاتبم دارفا یعامتجا تکراشم نیب یتوافت هک هک یرگید هعلاطم رد .]20[ درادن دوجو لرتنک هورگ رگید دارفا ،دوب هداد ماجنا هعماج یداع دارفا یور کساب 2000 لاس رد یعامتجا راتفر ،دنراد یگدرسفا للاتخا هک یدارفا هک دش شرازگ .]43[ دوش یم للاتخا راچد زین اه نآ سرتسا و نشیپوکآ فلتخم یاه هطیح نایم طابترا هورگ رد سرتسا و یعامتجا تکراشم حطس نیب طابترا تلع نیا هب دناوت یم هتفای نیا .تسا میقتسم و رادانعم ملپیدریز هرمن لااب هب ملپید هورگ اب هسیاقم رد ملپیدریز هورگ هک دشاب 2016 لاس رد 31موبنکروتسا .دنتفرگ یرتمک یعامتجا تکراشم یارب از سرتسا یاه طیحم دش هجوتم عوضوم نیا اب هطبار رد ینهذ هنیشیپ .دهد یم رارق ریثأت تحت ار اه نآ تکراشم ،دارفا سرتسا اه نآ رد روضح اب دوش یم ببس ،اهراتفاب نیا زا دارفا .]44[ دوش دراو درف هب یرتشیب یریگ هجیتن یاه هطیح نیب یلک تلاح رد داد ناشن رضاح شهوژپ جیاتن بارطضا ،یگدرسفا یاه سایقم هدرخ و نشیپوکآ فلتخم ییاسانش اب ،نیاربانب .دراد دوجو یرادانعم هطبار سرتسا و ،دنا هدید بیسآ رتشیب یرامیب لیلد هب هک نشیپوکآ زا ییاه هطیح ار ینامردراک و یشخب ناوت یاه نامرد یهد تهج و ریسم ناوت یم رد تسا نکمم هئسم نیا هک درک لیهست ینیلاب نارگنامرد یارب نینچمه و دشاب هدننک کمک یرامیب اب طبترم تلایهست هئارا هارمه هب نوسنیکراپ نارامیب نابقارم یارب زین یداصتقا یاه هفرص .دشاب هتشاد یاه هطیح رد نوسنیکراپ نارامیب تکراشم رگا ،یفرط زا تفا راچد ،دندش هعلاطم شهوژپ نیا رد هک نشیپوکآ زا یصاخ یتکرحریغ مئلاع عورش زا یریگولج یارب دیاب ،دنوشب یسوسحم و بسانم تلاخادم )سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا( طوبرم زا هدمآ تسد هب جیاتن هب هجوت اب نیاربانب .دریگ تروص عقوم هب
31. Sturkenboom
مئلاع اب نشیپوکآ یاه هطیح یخرب نیب طابترا و رضاح هعلاطم یگدرسفا ،بارطضا زا یمئلاع هک یتروص رد ،روکذم یتکرحریغ ینیلاب نارگنامرد ،دش هدهاشم نوسنیکراپ نارامیب رد سرتسا و تکراشم دنناوت یم )نارگنامردراک و یژولورون ناصصختم هژیو هب(
نینچمه .دنهد رارق ینامرد تیولوا رد ار روکذم یاه هطیح رد دارفا یعامتجا تکراشم هکنیا هب هجوت اب هعلاطم یاه هتفای اب قباطم تکراشم شیازفا اب ؛دراد یمیقتسم طابترا سرتسا اب ملپیدریز یارب نارگنامرد ،دوش یم رتشیب اه نآ سرتسا نازیم ،یعامتجا .دنهد ماجنا ار مزلا یاه هلخادم دنناوت یم سرتسا شهاک و نشیپوکآ یاه هطیح نیب طابترا دوجو طقف رضاح هعلاطم طابترا عون و تسا هدرک یسررب ار سرتسا و بارطضا ،یگدرسفا دیاب قیقد طابترا عون نییعت یارب نیاربانب ،تسا هدرکن صخشم ار نیب هک ییاجنآ زا .دریگ تروص هنیمز نیا رد یرتشیب تاعلاطم و نانز هورگ ابیساسا یگدنز هرمزور یاه تیلاعف رد تکراشم یرادانعم فلاتخا ،تلایصحت اب یعامتجا تکراشم نینچمه یاهریغتم دنناوت یم تلایصحت و تیسنج ریغتم ود ره ،دش تفای لیلد هب .دنهدب ام هب یعقاو ریغ یاه هداد و دنشاب رگشودخم تاقیقحت رد تسا مزلا ،رگش ودخم یاهریغتم ریثأت ندرب نیبزا .دنوش لرتنک تلایصحت و تیسنج ،نس یاهریغتم یتآ مجح رد یتکرحریغ مئلاع و اه هطیح نیا طابترا یسررب رتشیب ار نآ رابتعا و هعلاطم یاه هتفای تقد ،رتشیب هنومن اب ار هعلاطم یاه هتفای ناوتب هکنیا یارب نینچمه .دنک یم دارفا مینک یم هیصوت ،درک هسیاقم هدش ماجنا تاعلاطم رگید حطس و داوس تیدودحم ،یدعب یاه شهوژپ رد هدننک تکرش .دنشاب هتشادن یتخانش ماجنا ناسآ سرتسدرد تروص هب یریگ هنومن هک ییاجنآ زا ،نیا رب هولاع .دوش طایتحا اه هداد نداد میمعت رد دیاب هتفرگ هرمزور یلک تیلاعف هتسد تشه لماش نیشپوکآ یاه هطیح .تسا هدش یسررب اه نآ زا دروم شش هعلاطم نیا رد هک تسا همان شسرپ دوبن لیلد هب تحارتسا و باوخ هتسد ود نیاربانب تاعلاطم هب زاین ،دنک یگتسخ راچد رتمک ار نارامیب هک یعماج .دنراد یرتشیب يقلاخا
شهوژپ قلاخا لوصا زا يوریپ IR.USWR. یقلاخا دک اب شهوژپ یاروش هسلج رد هعلاطم نیا
.دش بیوصت REC.1397.018 يلام يماح یعازخ روپ جرف دیما دشرا عطقم همان نایاپ زا هتفرگرب هلاقم نیا
.تسا هدیسر ماجنا هب یشخبناوت و یتسیزهب مولع هاگشناد رد و تسا ناگدنسیون تکراشم
یدهم ،هرایشیپ میهاربا ،یعازخ روپ جرف دیما :یزاس موهفم ؛هرایشیپ میهاربا ،یعازخ روپ جرف دیما :یسررب و قیقحت ؛ینایفاصر دیما :یراتساریو و یزاس ییاهن ؛یشخب هلا تیانع :یسانش شور .نایقداصروپ نسحم ،یعازخ روپ جرف عفانم ضراعت .درادن عفانم ضراعت هلاقم نیا ،ناگدنسیون راهظا ربانب
ینادردق و رکشت و رکشت بتارم هک میناد یم بجاو دوخ رب شخب نیا رد یرای شهوژپ نیا ماجنا رد ار ام هک یناسک مامت زا ار نام ینادردق
.مینک ملاعا دندرک
References
[1] Nilsson FM, Kessing LV, Bolwig TG. Increased risk of develop�
ing Parkinson's disease for patients with major affective dis�
order: A register study. Acta Psychiatrica Scandinavica. 2001;
104(5):380-6. [DOI:10.1111/j.1600-0447.2001.00372.x]
[PMID]
[2] Advocat J, Enticott J, Vandenberg B, Hassed C, Hester J, Rus�
sell G. The effects of a mindfulness-based lifestyle program for adults with Parkinson’s disease: A mixed methods, wait list controlled randomised control study. BMC Neurology. 2016;
16(1):166. [DOI:10.1186/s12883-016-0685-1] [PMID] [PMCID]
[3] Majdinasab F, Moradi N, Karkheiran S, Kamali M. [Voice Hand�
icap Index (VHI) in Persian speaking Parkinson's disease pa�
tients (Persian)]. Salmand. 2014; 9(1):40-5.
[4] Fereshtehnejad SM, Shafieesabet M, Rahmani A, Delbari A, Lökk J. Medium-to-high prevalence of screening-detected par�
kinsonism in the urban area of Tehran, Iran: Data from a com�
munity-based door-to-door study. Neuropsychiatric Disease and Treatment. 2015; 11:321-32. [DOI:10.2147/NDT.S77391]
[PMID] [PMCID]
[5] Chaudhuri KR, Yates L, Martinez-Martin P. The non-motor symptom complex of Parkinson's disease: A comprehensive assessment is essential. Current Neurology and Neuroscience Reports. 2005; 5(4):275-83.[DOI:10.1007/s11910-005-0072-6]
[PMID]
[6] Troeung L, Gasson N, Egan SJ. Patterns and predictors of mental health service utilization in people with Parkinson's disease. Journal of Geriatric Psychiatry and Neurology. 2015;
28(1):12-8.[DOI:10.1177/0891988714541869] [PMID]
[7] Chaudhuri KR. Quantitation of non-motor symptoms in parkinsons disease. European Journal of Neurology. 2008;
15(S2):2-8. [DOI:10.1111/j.1468-1331.2008.02212.x] [PMID]
[8] Barone P, Antonini A, Colosimo C, Marconi R, Morgante L, Ava�
rello TP, et al. The PRIAMO study: A multicenter assessment of nonmotor symptoms and their impact on quality of life in Parkinson’s disease. Movement Disorders. 2009; 24(11):1641- 9. [DOI:10.1002/mds.22643] [PMID]
[9] Krishnan S, Sarma G, Sarma S, Kishore A. Do nonmotor symptoms in Parkinson's disease differ from normal aging?
Movement Disorders. 2011; 26(11):2110-3. [DOI:10.1002/
mds.23826] [PMID]
[10] Kim HS, Cheon SM, Seo JW, Ryu HJ, Park KW, Kim JW. Non�
motor symptoms more closely related to Parkinson's disease:
Comparison with normal elderly. Journal of the Neurological Sciences. 2013; 324(1):70-3. [DOI:10.1016/j.jns.2012.10.004]
[PMID]
[11] Guo X, Song W, Chen K, Chen X, Zheng Z, Cao B, et al. Gen�
der and onset age-related features of non-motor symptoms of patients with Parkinson's diseasea: A study from Southwest China. Parkinsonism & Related Disorders. 2013; 19(11):961-5.
[DOI:10.1016/j.parkreldis.2013.06.009] [PMID]
[12] Špica V, Pekmezović T, Svetel M, Kostić VS. Prevalence of non-motor symptoms in young-onset versus late-onset Par�
kinson's disease. Journal of Neurology. 2013; 260(1):131-7.
[DOI:10.1007/s00415-012-6600-9] [PMID]
[13] Gallagher DA, Lees AJ, Schrag A. What are the most impor�
tant nonmotor symptoms in patients with Parkinson's dis�
ease and are we missing them? Movement Disorders. 2010;
25(15):2493-500. [DOI:10.1002/mds.23394] [PMID]
[14] Martinez‐Martin P, Rodriguez‐Blazquez C, Kurtis MM, Chaud�
huri K. The impact of non‐motor symptoms on health‐related quality of life of patients with Parkinson’s disease. Movement Disorders. 2011; 26(3):399-406. [DOI:10.1002/mds.23462]
[PMID]
[15] Bucks RS, Cruise KE, Skinner TC, Loftus AM, Barker RA, Thom�
as MG. Coping processes and health-related quality of life in Parkinson’s disease. International Journal of Geriatric Psychia�
try. 2011; 26(3):247-55. [DOI:10.1002/gps.2520] [PMID]
[16] Chaudhuri KR, Healy DG, Schapira AHV. Non-motor symp�
toms of Parkinson’s disease: Diagnosis and management. The Lancet Neurology. 2006; 5(3):235-45. [DOI:10.1016/S1474- 4422(06)70373�8]
[17] Jankovic J. Parkinson’s disease: Clinical features and diagno�
sis. Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry. 2008;
79(4):368-76. [DOI:10.1136/jnnp.2007.131045] [PMID]
[18] Hadinia A, Meyer A, Nowak K, Gschwandtner U, Fuhr P.
Cognitive Behavioral Group Therapy (CBT) for stress reduc�
tion in patients with Parkinson's disease: A randomized con�
trol trial. Parkinsonism & Related Disorders. 2016; 22:e12-3.
[DOI:10.1016/j.parkreldis.2015.10.166]
[19] Poursadeghiyan M, Abbasi M, Mehri A, Hami M, Raei M, Ebrahimi MH. [Relationship between job stress and anxiety, depression and job satisfaction in nurses in Iran (Persian)]. The Social Sciences. 2016; 11(9):2349-55.
[20] McNamara P, Stavitsky K, Durso R, Harris E. The impact of clin�
ical and cognitive variables on social functioning in Parkinson's disease: Patient versus examiner estimates. Parkinson’s Dis�
ease. 2010; 2010(263083):1-6. [DOI:10.4061/2010/263083]
[PMID] [PMCID]
[21] Heydaripoor M, Mashhadi A, Nekah A, Mohsen S. [Relation�
ship between personality characteristics, emotional intelli�
gence and quality of life mental health of people with disabili�
ties (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2013; 14(1):40-9.
[22] Chehelamirani N, Sahaf R, Rassafiani M, Bakhshi E. [Validity and reliability of WHOQOL-DIS Questionnaire in Iranian older people with disability (Persian)]. Archives of Rehabilitation.
2016; 16(4):334-45.
[23] Barbara A, Glen G, Marjorie E, Cohn ES. Willard_and_spack�
mans-occupational-therapy. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins; 2014.
[24] Heris TS, Akbarfahimi M, Lajevardi L. Safety predictors in performance of activities of daily living in patients with Parkin�
son's disease. Middle East Journal of Rehabilitation and Health Studies. 2018; 5(1):e14898. [DOI:10.5812/mejrh.14898]
[25] Roger KS, Medved M. Living with Parkinson's disease-manag�
ing identity together. International Journal of Qualitative Stud�
ies on Health and Well-being. 2010; 5(2):5129. [DOI:10.3402/
qhw.v5i2.5129] [PMID] [PMCID]
