ﺖﺷد ﻊﺗاﺮﻣ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﺶﯾﺎﭘ ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا رد نﺎﻐﻣ
:يدرﻮﻣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ) ناُﺮﺑ ﯽﻗﻼﺸﻗ ﻊﺗاﺮﻣ
(
ﯽﻔﯾﺮﺷ ﺮﺑﺎﺟ* ،1
يداﺮﻤﻫﺎﺷ ﯽﻠﻋ ﺮﻣا ﺢﻟﺎﺻ ﺪﯿﻌﺳ2
3
-1 تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺶﺨﺑ ،ﯽﻫﺎﯿﮔ يژﻮﻟﻮﯿﺑﻮﮐا ياﺮﺘﮐد ،ﯽﺸﻫوﮋﭘ رﺎﯾدﺎﺘﺳا ﻊﺑﺎﻨﻣ و يزروﺎﺸﮐ شزﻮﻣآ و تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰﮐﺮﻣ ﻊﺗﺮﻣ و ﻞﮕﻨﺟ
ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا ﯽﻌﯿﺒﻃ -
يزروﺎﺸﮐ شزﻮﻣآ و ﺞﯾوﺮﺗ ،تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ نﺎﻣزﺎﺳ -
.ناﺮﯾا
هاﺮﻤﻫ ﻦﻔﻠﺗ طﺎﺒﺗﺎﮑﻣ لﻮﺌﺴﻣ هﺪﻨﺴﯾﻮﻧ*
09143530321
Email: [email protected]
-2 ،ﻊﺗﺮﻣ مﻮﻠﻋ ياﺮﺘﮐد ،ﯽﺸﻫوﮋﭘ رﺎﯾدﺎﺘﺳا- رﻮﺸﮐ ﻊﺗاﺮﻣ و ﺎﻬﻠﮕﻨﺟ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﻪﺴﺳﻮﻣ ﻊﺗﺮﻣ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺶﺨﺑ
- .ناﺮﯾا
-3 سﺎﻨﺷرﺎﮐ ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ و يزروﺎﺸﮐ شزﻮﻣآ و تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰﮐﺮﻣ ﻊﺗﺮﻣ و ﻞﮕﻨﺟ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺶﺨﺑ ، -
نﺎﻣزﺎﺳ
يزروﺎﺸﮐ شزﻮﻣآ و ﺞﯾوﺮﺗ ،تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ -
.ناﺮﯾا
هﺪﯿﮑﭼ
ا ﻦﯾ ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﻮﻈﻨﻣ ر ﺶﯾﺎﭘ ﺰﯿﻣ نا ذ ﺮﯿﺧ ه ﻦﺑﺮﮐ آ ﺎﺧ ﯽﻟ نآ ﺶﻫﺎﮐ رد ﺮﺛﻮﻣ ﻞﻣاﻮﻋ و ك ﯽﻗﻼﺸﻗ ﻖﻃﺎﻨﻣ ﯽﻌﺗﺮﻣ رد
نﺎﻐﻣ
لﺎﺳ زا ﺎﺗ1387 مﺎﺠﻧا1391
ﺪﯾدﺮﮔ . ﺎﺑ يﺮﯿﮔ ﻪﻧﻮﻤﻧ ياﺮﺑ هدﺎﻔﺘﺳا
زا ﻊﺑﺎﻨﻣ رد سﺮﺘﺳد ﯽﯾاﺮﺤﺻ يﺎﻫﺪﯾدزﺎﺑ مﺎﺠﻧا ﺰﯿﻧ و
،
ﺖﯾﺎﺳ هدوﺪﺤﻣ ﺪﯾدﺮﮔ ﺺﺨﺸﻣ ﯽﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
. تارداﻮﮐ و ﺖﮑﺴﻧاﺮﺗ راﺮﻘﺘﺳا شور زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺲﭙﺳ هداد يروآ ﻊﻤﺟ
ﺎﻫ ماﺪﻗا
ﺖﮑﺴﻧاﺮﺗ لﻮﻃ .ﺪﯾدﺮﮔ ﺎﻫ
ﻪﻧﻮﮔ جﺎﺗ ﺮﻄﻗ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺎﻫ تارداﻮﮐ هزاﺪﻧا و ﺮﺘﻣ1500
،ﺎﻫ دﺎﻌﺑا ﻪﺑ
×120 هدﻮﺑ ﺮﺘﻣ ﯽﺘﻧﺎﺳ120
رﺎﮑﺑ ﺎﺑ عﻮﻤﺠﻣ رد .ﺖﺳا يﺮﯿﮔ
،ﻪﻧﻮﻤﻧ تﻼﭘ30 ﺶﺷﻮﭘ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻞﻣاﻮﻋ
ﺖﺑﻮﻃر ،ﯽﻫﺎﯿﮔ ﯽﺟﺎﺗ هزاﺪﻧا كﺎﺧ ﺢﻄﺳ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ و
يﺮﯿﮔ ﺞﯾﺎﺘﻧ .ﺪﺷ نﺎﺸﻧ كﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃر و ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ تاﺮﯿﯿﻐﺗ ندﻮﺑ راد ﯽﻨﻌﻣ ﻢﻏر ﯽﻠﻋ ،ﻪﻟﺎﺳ رﺎﻬﭼ هرود ﮏﯾ رد ﻪﮐ داد
هﺮﯿﺧذ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ .ﺪﺸﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ يراد ﯽﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ هﺮﯿﺧذ ناﺰﯿﻣ رد ،ﻪﺸﯾر ﺢﻄﺳ ﻖﻤﻋ ﻦﺑﺮﮐ
آ ﯽﻟ
ﺎﺧ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻦﯾا ك /52
ﺳا ﺪﺻرد1 ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ جﺎﺗ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ،ﺖ /73
ﻪﺸﯾر ﻖﻤﻋ كﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃر ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ و ﺪﺻرد 36
/67 ﻖﻃﺎﻨﻣ ﻦﯾا رد ﯽﺘﺑﻮﻃر و ﺎﻣد ﻂﯾاﺮﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ .دﻮﺑ ﺪﺻرد9 ﻪﺑ ﯽﻟآ داﻮﻣ نﺪﺷ ﻪﻓﺎﺿا و ﺎﻫ گﺮﺒﺷﻻ ﻪﯾﺰﺠﺗ ﻞﺣاﺮﻣ
ﯽﻣ مﺎﺠﻧا ﺮﺘﻌﯾﺮﺳ نﺎﻫﺎﯿﮔ ﻪﺸﯾر ﻖﯾﺮﻃ زا ﺎﻬﻧآ بﺬﺟ و كﺎﺧ ﻦﺑﺮﮐ ﻊﯾﺮﺳ بﺬﺟ ،ﺮﮕﯾد فﺮﻃ زا ﺎﻣا .دﻮﺷ
و نﺎﻫﺎﯿﮔ ﻂﺳﻮﺗ ﯽﻟآ
كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ نآ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ و گﺮﺒﺷﻻ ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ زﺎﺠﻣ ﺪﺣ زا ﺶﯿﺑ ياﺮﭼ ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ .
ژاو نﺎﮔ :يﺪﯿﻠﮐ ،ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ ﻦﺑﺮﮐ
آ ﯽﻟ ، .ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا ،نﺎﻐﻣ ،ﯽﺘﺷد ﻊﺗاﺮﻣ
ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﻢﻬﻣ يﺎﻫﺮﺘﻣارﺎﭘ زا ﯽﮑﯾ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ .ﺖﺳا ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ يزﺎﺳ ﯽﻨﻏ نآ ﻊﺒﺘﻣ و كﺎﺧ يﺰﯿﺨﻠﺻﺎﺣ ناﺰﯿﻣ هﺪﻨﻨﮐ ﻦﯿﯿﻌﺗ
ﻦﺑﺮﮐ ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد ﯽﮐﺪﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﯽﻟو ﻪﺘﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا ﯽﻏﺎﺑ و ﯽﻋارز ﯽﺿارا كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ صﻮﺼﺧ رد يدﺪﻌﺘﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ نﻮﻨﮐﺎﺗ ﯽﻣ هرﺎﺷا ﻞﯾذ حﺮﺸﺑ ﺎﻬﻧآ زا ﯽﺧﺮﺑ ﻪﺑ ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻊﺗاﺮﻣ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﺶﯾﺎﭘ :ددﺮﮔ
ﻦﯾﺮﺗ ﯽﺳﺎﺳا زا ﯽﮑﯾ ﻊﺗاﺮﻣ
ﯽﮕﺘﻔﺷآ دﺎﺠﯾا ﯽﭘ رد و ﺖﺳا ﺎﯾﻮﭘ ﻢﺘﺴﯿﺳﻮﮐا ﻊﺗﺮﻣ ،ﺖﺳا نآ يور ﺮﺑ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﺮﺛا و ﻊﺗاﺮﻣ ﺖﯿﻌﺿو ﺖﺧﺎﻨﺷ ﺖﻬﺟ رد تﺎﻣاﺪﻗا يﺎﻫ
ﯽﻣ لﻮﺤﺗ و ﺮﯿﯿﻐﺗ رﺎﭼد ﯽﻄﯿﺤﻣ ﯽﻣ ﺮﯾﺬﭘ نﺎﮑﻣا ﯽﻧﺎﻣز ﺎﻬﻨﺗ ﻊﺗﺮﻣ زا راﺪﯾﺎﭘ يرادﺮﺑ هﺮﻬﺑ ور ﻦﯾا زا ،ددﺮﮔ
و ﺮﯿﯿﻐﺗ ﻦﯾا ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ
تﻻﻮﺤﺗ دﻮﺷ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ )
, 2003 et al Briske .(
رد ﻖﻃﺎﻨﻣ ا ﻮﺘﺳ ا ﯽﯾ و ﺮﮔ م و ﻮﻃﺮﻣ ب ﺶﺷﻮﭘ ﯽﻫﺎﯿﮔ و ﯾﺮﺗ ﻢﻬﻣ ﯽﺳﺎﻨﺷ ﯽﻧﺎﮐ ن
ﻮﺘﮐﺎﻓ ر ﺎﻫ ي ﺮﺘﻨﮐ ل ﺪﻨﻨﮐ ه ﺰﯿﻣ نا ﺎﻣ هد آ ﯽﻟ ﺎﺧ ا ك ﺖﺳ رد ﻪﮐ ﯽﻟﺎﺣ رد ﻖﻃﺎﻨﻣ ﮏﺸﺧ ﻪﻤﯿﻧ ﺎﻣ
هد آ ﯽﻟ ﺎﺑ ﻮﺑ ﻢﮐ ﻪﺟﻮﺗ ند
ﺖﺸﮔﺮﺑ
ﺰﯿﻣ نا ﺮﺒﺷﻻ گ و ﻮﺑﻻﺎﺑ ند د ﻂﺳﻮﺗ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺎﻣ و
ﺎﻫ ﯽﮔﮋﯾ ي ﯽﮑﯾﺰﯿﻓ و ﯽﯾﺎﯿﻤﯿﺷ ﺎﺧ
ك ﺮﺘﻨﮐ ل ﯽﻣ ) دﻮﺷ et al , 2002
Bernoux .(
ﯽﻘﯿﻘﺤﺗ رد ﺎﺑ
ﯽﻟﺪﻣ ﻪﯾارا زا
ﻂﺑاور كﺎﺧ ﺶﺷﻮﭘ و ﯽﻫﺎﯿﮔ
رد ﻖﻃﺎﻨﻣ ﮏﺸﺧ و ﻪﻤﯿﻧ
،ﮏﺸﺧ نﺎﺸﻧ ﺪﻧداد ﻪﮐ
تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﺶﺷﻮﭘ ﯽﻫﺎﯿﮔ رد ﻦﯾا ﻢﺘﺴﯿﺳﻮﮐا ﺎﻫ
رد ﻪﺠﯿﺘﻧ هﺪﯿﭽﯿﭘ تﺎﻃﺎﺒﺗرا ﻦﯿﺑ
ﺮﺻﺎﻨﻋ كﺎﺧ و ﻢﯿﻠﻗا و ﺮﯿﯿﻐﺗ رد ﺖﺑﻮﻃر كﺎﺧ
ﯽﻣ ﻞﮑﺷ دﺮﯿﮔ ) Quevedo & Frances, 2008 .(
ﯽﺤﻠﺼﻣ ) نارﺎﮑﻤﻫ و كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﺮﯾﺎﺧذ (1396
دﻮﺗ رد يﺎﻫ ﻪﺘﺨﯿﻣ
شار - زﺮﻤﻣ رد ار رد ،ﺪﻧداد مﺎﺠﻧا نﺎﺘﺴﻠﮔ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ
كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﺮﯾﺎﺧذ ناﺰﯿﻣ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺘﺧا زا رﺎﻤﯿﺗ رﺎﻬﭼ ﻦﯿﺑ رد
ﻼ ف
ﯽﻨﻌﻣ ﺢﻄﺳ رد يراد ﻣ رﺎﻤﯿﺗ رد و دﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ ﺪﺻرد5
ﻧ ﺖﯾﺮﯾﺪ ﺸ ﺪ ه ﯿﺑ ﺸ ﺪﺷ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ رﺎﻤﯿﺗ و ﻦﯾﺮﺘ ه
ﮐ .ﺖﺷاد ار راﺪﻘﻣ ﻦﯾﺮﺘﻤ
) نارﺎﮑﻤﻫ و ﯽﻧﺎﻫﺮﺑ رد (1389
ﻪﻟﺎﺳ ﺖﺸﻫ هرود ﮏﯾ رد نﺎﻬﻔﺻا نﺎﺘﺳا ﯽﭙﺘﺳا ﻊﺗاﺮﻣ ﺖﯿﻌﺿو تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﺪﻧور ﯽﺳرﺮﺑ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ
ﻪﮐ ﻞﻣﺎﻋ ظﺎﺤﻟ زا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ يﺎﻬﺘﯾﺎﺳ ﻦﯿﺑ توﺎﻔﺗ و ﻪﯿﻨﺑ ،ﺐﯿﮐﺮﺗ ،ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ جﺎﺗ ،كﺎﺧ يﺎﻫ
ﺢﻄﺳ رد ﯽﮔﺪﻧرﺎﺑ و ﯽﺑادﺎﺷ
ﯽﻨﻌﻣ ﺪﺻرد ﮏﯾ لﺎﻤﺘﺣا .ﺖﺳا هدﻮﺑ راد
ﯽﻔﺠﻧ ) نارﺎﮑﻤﻫ و (1395
ﯽﻟآ نژوﺮﺘﯿﻧ و ﻦﺑﺮﮐ ﮏﯿﻣﺎﻨﯾد ﺮﺑ كﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃر ناﺰﯿﻣ ﺮﯿﺛﺎﺗ
ﺎﯾﺎﻘﺑ ﻮﺟ و ﻪﺠﻧﻮﯾ ﯽﻫﺎﯿﮔ ي ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ ،ﺪﻧدﻮﻤﻧ ﯽﺳرﺮﺑ ار
ﯽﻧﺪﻌﻣ ﺖﻋﺮﺳ رد ﯽﮑﯾژﻮﻟﻮﯿﺑ و ﯽﻄﯿﺤﻣ يﺎﻫرﻮﺘﮐﺎﻓ زا ﯽﺒﯿﮐﺮﺗ
ﺪﻨﺘﺴﻫ ﯽﻫﺎﯿﮔ يﺎﯾﺎﻘﺑ و ﺶﻠﮐ ﻪﯾﺰﺠﺗ رد ﯽﻠﺻا ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻬﺑوﺮﮑﯿﻣ و ﺪﻧراد ﺶﻘﻧ كﺎﺧ رد ﯽﻟآ نژوﺮﺘﯿﻧ و ﻦﺑﺮﮐ نﺪﺷ
، يﺎﻫرﻮﺘﮐﺎﻓ
يﺮﻫﺎﻇ ﯽﻟﺎﮕﭼ ،كﺎﺧ عﻮﻧ ،ﺎﻣد ﻞﻣﺎﺷ هﺪﻧزﺮﯿﻏ و
ﻮﻃر ﯽﻧﺪﻌﻣ ﺮﺑ ﯽﺑوﺮﮑﯿﻣ يﺎﻬﺘﯿﻟﺎﻌﻓ ﺮﺑ يراﺬﮔﺮﯿﺛﺄﺗ ﻖﯾﺮﻃ زا كﺎﺧ ﺖﺑ ﻦﺑﺮﮐ نﺪﺷ
ﺪﻧﺮﺛﺆﻣ ﯽﻟآ نژوﺮﺘﯿﻧ و ﺞﮐﺮﮐ ياﺪﯿﺷ.
) نارﺎﮑﻤﻫ و (1396
ﻊﺗاﺮﻣ رد كﺎﺧ يﺎﻬﯿﮔﮋﯾو ﯽﺧﺮﺑ ﺎﺑ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ هﺮﯿﺧذ طﺎﺒﺗرا
ﯽﻗﺮﺷ نﺎﺠﯾﺎﺑرذآ ،ﺪﻧدﻮﻤﻧ ﯽﺳرﺮﺑ ار
،ﺖﺑﻮﻃر ﻆﻔﺣ ناﻮﺗ ،ﺖﻠﯿﺳ ،سر يﺎﻫرﻮﺘﮐﺎﻓ ،داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺮﺑ ﯽﮑﯾﺮﺘﮑﻟا ﺖﯾاﺪﻫ و ﻪﺘﯾﺪﯿﺳا
دوﺪﺣ رد و ﺖﺳا راﺬﮔﺮﺛا ﻦﺑﺮﮐ ناﺰﯿﻣ ﯽﻣ ﻦﯿﯿﺒﺗ ار نآ تاﺮﯿﯿﻐﺗ57
ﺪﯾﺎﻤﻧ ازﺮﯿﻣ. ﯽﻫﺎﺷ ) رد (1396 ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ يراودا ﯽﺳرﺮﺑ
نﺎﺘﺳزﻮﺧ ﺖﺷد رد كﺎﺧ
، نﺎﺸﻧ داد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﻪﮐ ﯽﻟوﺰﻧ ﺮﯿﺳ ﺐﺳﺎﻨﻣﺎﻧ يﺎﻬﺘﯾﺮﯾﺪﻣ لﺎﻤﻋا ﻪﻄﺳاو ﻪﺑ نﺎﺘﺳزﻮﺧ لﺎﻤﺷ يﺎﻫ
يرﻮﻃ ﻪﺑ ،ﻪﺘﺷاد ﯽﻣ ﺪﺻرد ﮏﯾ زا ﺮﺘﻤﮐ ﯽﺿارا ﺐﻠﻏا رد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ راﺪﻘﻣ ﻪﮐ
.ﺪﺷﺎﺑ ﺰﻓ ا ﺶﯾ ﻮﺗ نا ﻆﻔﺣ ر ﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃ ك ﺐﺒﺳ
ا ﺎﺠﯾ د ﺮﺷ ا ﻂﯾ ﺪﻋﺎﺴﻣ ﺮﺑ يا ر ﺪﺷ ﯽﻫﺎﯿﮔ و ا ﺰﻓ ا ﺶﯾ ذ ﺮﯿﺧ ه ﺪﯿﻟﻮﺗ ﺮﺒﺷﻻ گ و ذ ﺮﯿﺧ ه ﻦﺑﺮﮐ رد ﺎﺧ ك ﻂﯿﺤﻣ ﯽﻣ ﺮﮔ دد . ﺮﺑﺎﻨﺑ ا ﻦﯾ
ا
ًﻻﺎﻤﺘﺣ ژر ﻢﯾ آ ﯽﺑ ﺎﺧ ك ﻪﺑ ﻮﻨﻋ نا ﮏﯾ ا ﺰﺑ را ﺪﯿﻠﮐ ي ﺪﻨﻨﮐ ﻦﯿﯿﻌﺗ ه
ﻦﺑﺮﮐ ﻮﺴﺤﻣ ب ﯽﻣ ﻮﺷ د ) et al, 2012 .(Wang
ﺎﻫ شور و داﻮﻣ
ﻒﻟا - ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻞﺤﻣ ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ ﺖﯿﻌﻗﻮﻣ
ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ تﺎﺼﺘﺨﻣ ﻦﯿﺑ (نﺎﻐﻣ ﺖﺷد )ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا ﯽﻟﺎﻤﺷ ﺶﺨﺑ رد ،ﯽﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺖﯾﺎﺳ ﻦﯾا 47´´
، 32´
، 47°
ﺎﺗ 0´´
، 35´
، 47°
ﯽﻗﺮﺷ لﻮﻃ و
0´´
، 20´
، 39°
ﺎﺗ 35´´
، 21´
، 39°
ﯽﻟﺎﻤﺷ ضﺮﻋ رد
عﺎﻔﺗرا ﺮﺘﻣ350
ﺢﻄﺳزا دازآ يﺎﯾرد .درادراﺮﻗ
ﺐﯿﺷ ﯽﺿارا
ﺎﺗ2 ﺪﺻرد10
، و ﺖﻬﺟ ﯽﻣﻮﻤﻋ ﺎﻬﻧآ ﯽﻟﺎﻤﺷ .ﺖﺳا ﻢﯿﻠﻓا ﻪﻘﻄﻨﻣ لﺪﺘﻌﻣ ﯽﭙﺘﺳا ﻪﻤﯿﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﺎﺑ
ﯽﮔﺪﻧرﺎﺑ ﻪﻧﻻﺎﺳ ﯽﻠﯿﻣ276
ﺮﺘﻣ
) ﺮﻄﻌﻣ ﻪﻨﻣرد يا ﻪﺗﻮﺑ ﻪﻧﻮﮔ ﺖﯿﺒﻟﺎﻏ ﺎﺑ هﺎﮕﺸﯾور ﻦﯾا رد ﯽﻌﺗﺮﻣ ﭗﯿﺗ .ﺖﺳا Artemisia fragran
( ﺖﺳا .
ﻞﮑﺷ ﯽﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺖﯾﺎﺳ رد ﺎﻫ ﺖﮑﺴﻧاﺮﺗ راﺮﻘﺘﺳا ﺖﯿﻌﻗﻮﻣ :1 ناﺮﺑ ﯽﻗﻼﺸﻗ ﻊﺗﺮﻣ
نﺎﻐﻣ رد
ﻖﯿﻘﺤﺗ شور
ﯽﺳرﺮﺑ ﻦﯾا رد ﻪﺸﻘﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ
هراﻮﻫﺎﻣ ﺮﯾوﺎﺼﺗ ،ﯽﻓاﺮﮔﻮﭘﻮﺗ يﺎﻫ يا
ﺖﯾﺎﺳ هدوﺪﺤﻣ ،ﯽﯾاﺮﺤﺻ يﺎﻫﺪﯾدزﺎﺑ مﺎﺠﻧا ﺰﯿﻧ و ﯽﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
.ﺪﯾدﺮﮔ ﺺﺨﺸﻣ تارداﻮﮐ و ﺖﮑﺴﻧاﺮﺗ راﺮﻘﺘﺳا شور زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺲﭙﺳ
هداد يروآ ﻊﻤﺟ ﺎﻫ
.ﺪﯾدﺮﮔ ماﺪﻗا ﺖﮑﺴﻧاﺮﺗ لﻮﻃ
ﺎﻫ 1500
ﻪﻧﻮﮔ جﺎﺗ ﺮﻄﻗ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺎﻫ تارداﻮﮐ هزاﺪﻧا و ﺮﺘﻣ
،ﺎﻫ ﻪﯾﺎﭘ ﻦﯿﺑ ﻪﻠﺻﺎﻓ ﯽﻫﺎﯿﮔ يﺎﻫ
دﺎﻌﺑا ﻪﺑ
×120 رد .ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺮﺘﻣ ﯽﺘﻧﺎﺳ 120
رﺎﮑﺑ ﺎﺑ عﻮﻤﺠﻣ يﺮﯿﮔ
هزاﺪﻧا ،ﻪﻧﻮﻤﻧ تﻼﭘ30 و ﯽﻫﺎﯿﮔ ﯽﺟﺎﺗ ﺶﺷﻮﭘ زا يﺮﯿﮔ
كﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃر ناﺰﯿﻣ ﻪﺸﯾر ﻪﯿﺣﺎﻧ رد دﻮﺟﻮﻣ
رد ﻪﺳ
ﻖﻤﻋ ) -15 0 ٰ◌ ٰ◌
، -30 و15 ﺎﺗ 30 هﺎﮕﺘﺳد زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ (ﺮﺘﻣ ﯽﺘﻧﺎﺳ45 هزاﺪﻧا ،TDR
زا يرادﺮﺑ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺎﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .ﺪﺷ يﺮﯿﮔ
لﺎﺳ ﺮﻫ رد ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ناﺰﯿﻣ ،نآ ﯽﻫﺎﮕﺸﯾﺎﻣزآ ﻪﯾﺰﺠﺗ و ﯽﺤﻄﺳ كﺎﺧ ﻦﯿﯿﻌﺗ
ﺪﯾدﺮﮔ . ﺑ ﺖﯾﺎﻬﻧ رد ياﺮ
هداد يرﺎﻣآ ﺰﯿﻟﺎﻧآ هزاﺪﻧا يﺎﻫ
-
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ زا هﺪﺷ يﺮﯿﮔ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻞﻘﺘﺴﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ .ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳاSAS
شور ﺎﺑ لﺎﺳ رﺎﻤﯿﺗ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﺖﺤﺗ ﯽﺑﺎﯾزرا درﻮﻣ يﺎﻫرﻮﺘﮐﺎﻓ يﺎﻫ
ﺢﻄﺳ رد ﻦﮑﻧاد و1
هداد ﺰﯿﻟﺎﻧآزا هﺪﻣآ ﺖﺳﺪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ درﻮﻣ رد ﺚﺤﺑ و ﺮﯿﺴﻔﺗ .ﺖﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا ﺪﺻرد5 ﯾزﻮﺗ هﻮﺤﻧ ﻦﺘﻓﺮﮔﺮﻈﻧ رد ﺎﺑ ﺎﻫ
ﻊ
. ﺖﻓﺮﯾﺬﭘ ترﻮﺻ هﺎﮕﺸﯾور كﺎﺧ ﺖﻓﺎﺑ و ﺖﺑﻮﻃر ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺰﯿﻧ و لﺎﺳ لﻮﻃ رد تراﺮﺣ ﻪﺟرد و ﯽﮔﺪﻧرﺎﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ
ﺖﺑﻮﻃر ناﺰﯿﻣ تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﻪﮐ ﺖﺴﻧآ ﺮﮕﻧﺎﯿﺑ هﺎﮕﺸﯾور ﻦﯾا ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺮﯿﮔ هزاﺪﻧا درﻮﻣ يﺎﻫﺮﯿﯿﻐﺘﻣ ﺲﻧﺎﯾراو ﻪﯾﺰﺠﺗ زا ﻞﺻﺎﺣ ﺞﯾﺎﺘﻧ
يﺎﻫ ﻖﻤﻋ رد كﺎﺧ ،1
و2 ﻖﻤﻋ ﺖﺑﻮﻃر ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ و3 ) ﺐﻟﺎﻏ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺸﯾر ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
Artemisia fragrans Willd.
و (
ﺢﻄﺳ رد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﯽﻨﻌﻣ ءﺎﻄﺧ ﺪﺻرد1
هداد ﺲﻧﺎﯾراو ﻪﯾﺰﺠﺗ زا ﻞﺻﺎﺣ ﺞﯾﺎﺘﻧ .ﺖﺳا راد لﺎﺳ رد هﺪﺷ يروآ ﻊﻤﺟ يﺎﻫ
يﺎﻫ
لوﺪﺟ رد ﯽﻟاﻮﺘﻣ 2
، ٰ◌
.ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا
هزاﺪﻧا ﺞﯾﺎﺘﻧ زا ﻢﻋا ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ يﺮﯿﮔ
ﻪﻧﻮﮔ ﯽﻣ نﺎﺸﻧ هاﺮﻤﻫ و ﺐﻟﺎﻏ يﺎﻫ كﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃر ﻪﮐ ﺪﻫد
ﻖﻤﻋ رد كﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃر ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا رد ، دراد ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ رد ﻪﮐ ﺖﺳا يﺮﮕﯾد رﻮﺘﮐﺎﻓ ﯽﺤﻄﺳ ﻪﯾﻻ) 1
-15 0
ﻖﻤﻋ ،(يﺮﺘﻤﯿﺘﻧﺎﺳ 2
ﻪﯾﻻ) -30 ﻖﻤﻋ ،(يﺮﺘﻤﯿﺘﻧﺎﺳ15 ﻪﯾﻻ)3
-45 يﺎﻫ ﻖﻤﻋ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ و (يﺮﺘﻤﯿﺘﻧﺎﺳ30 ،1
و2 ﺑ3 لﺎﺳ ﻦﯿ -
هزاﺪﻧا ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﯽﻨﻌﻣ يﺎﻫ توﺎﻔﺗ يﺮﯿﮔ
ﺢﻄﺳ رد يراد ﻪﻤﯿﻧ ﻪﻘﻄﻨﻣ رد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ صﻮﺼﺧ رد .دراد دﻮﺟو ﺪﺻرد99
نﺪﺷ ﻪﻓﺎﺿا و ﺎﻫ گﺮﺒﺷﻻ ﻪﯾﺰﺠﺗ ﻞﺣاﺮﻣ ،ﻂﯿﺤﻣ يﺎﻣد و ﻪﻧﺎﯿﻟﺎﺳ ﯽﮔﺪﻧرﺎﺑ ﺮﺘﺒﺳﺎﻨﻣ ًﺎﺘﺒﺴﻧ ندﻮﺑ ﮓﻨﻫﺎﻤﻫ ﺎﺑ نﺎﻐﻣ لﺪﺘﻌﻣ ﯽﭙﺘﺳا ر ﻖﯾﺮﻃ زا ﺎﻬﻧآ بﺬﺟ و كﺎﺧ ﻪﺑ ﯽﻟآ داﻮﻣ ﯽﻣ ﯽﻃ ﺮﯿﺳدﺮﺳ ﻖﻃﺎﻨﻣ زا ﺮﺘﻌﯾﺮﺳ نﺎﻫﺎﯿﮔ ﻪﺸﯾ
ﻊﯾﺮﺳ بﺬﺟ ،ﺮﮕﯾد فﺮﻃ زا ﺎﻣا .دﻮﺷ
ﯽﻣ كﺎﺧ رد نآ ﺶﻫﺎﮐ ﺐﺒﺳ نﺎﻫﺎﯿﮔ ﻂﺳﻮﺗ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﻊﺗﺮﻣ ﻦﯾا ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ زﺎﺠﻣ ﺪﺣ زا ﺶﯿﺑ ياﺮﭼ ،ﻦﯾا ﺮﺑ هوﻼﻋ .ددﺮﮔ
گﺮﺒﺷﻻ ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ﻢﻫ هﺎﻣ ﺖﺸﻬﺒﯾدرا ﺮﺧاوا ﺎﺗ ﺰﯿﯾﺎﭘ ﻞﺋاوا زا ماد ﻂﺳﻮﺗ ﯽﻗﻼﺸﻗ ﻦﺑﺮﮐ ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ نآ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ و
.ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﯿﻧ ﺶﯾاﺰﻓا و هﺪﻧﺎﻣ ﺖﺑﺎﺛ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ يﺎﻫ لﺎﺳ ﯽﻃ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ راﺪﻘﻣ ،ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ .ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ كﺎﺧ ﯽﻟآ
لوﺪﺟ .نﺎﻐﻣ ﯽﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺖﯾﺎﺳ رد ﺶﯾﺎﭘ درﻮﻣ يﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ هداد ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ :2
ﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ
Pr>F
1388
1389 1390
1391
(%) ﯽﻫﺎﯿﮔ ﯽﺟﺎﺗ ﺶﺷﻮﭘ 000**
/ 0
b >
/01 35 70a
/
c 48 /77 22 a
/44 40
(%) كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ
215ns
/ 0 59a
/ 1 54a
/
a 1 /55
a 1 /38 1
(%) كﺎﺧ ﺶﺷﻮﭘ
000**
/ 0 >
06bc
/ 47 87a
/
c 65 /90
b 40 /50 52
ﺖﺑﻮﻃر (%)كﺎﺧ ﻖﻤﻋ )1 -15 000**
/ 0
a >
/53 8 a
/65
a 8 /06
b 8 /87 5
ﻖﻤﻋ 2 ) -30
** 15 /000 0
a >
/24 14 a
/34
b 12 /46
b 9 /49 7
ﻖﻤﻋ 3 ) -45
** 30 /000 0
a >
/55 12 a
/64
b 11 /33
c 9 /97 7
ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ 000**
/ 0
a >
/77 11 a
/87
b 10 /95
c 8 /10 7
:يﺮﯿﮔ ﻪﺠﯿﺘﻧ و ﺚﺤﺑ
ﺶﺷﻮﭘ ﯽﺳرﺮﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﯽﭙﺘـﺳا ﻪـﻤﯿﻧ ﯽـﺸﯾور ﻪـﻘﻄﻨﻣ ﮏـﯾ رد ﻪـﮐ نﺎـﻐﻣ ﯽﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺖﯾﺎﺳ رد ﻪﻟﺎﺳرﺎﻬﭼ هرود ﮏﯾ رد ﯽﻫﺎﯿﮔ
ﻪﺗﻮﺑ ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ ﺎﺑ لﺪﺘﻌﻣ راز
ﻪﮐ ﺖﺳا نآ ﺮﮕﻧﺎﯿﺑ ،ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﻪﻧﻮﮔ
Artemisia fragrans ﻖـﻠﻄﻣ ﺖﯿﺒﻟﺎﻏ ﺎﺑ
ًﺎـﺒﯾﺮﻘﺗ دﻮـﺧ ﻪـﺑ
ﺖﺳد ﮏﯾ و ﺺﻟﺎﺧ ﭗﯿﺗ ﮏﯾ ترﻮﺻ ﻮﭘ ﯽﺠﯾرﺪﺗ ﺐﯾﺮﺨﺗ ﺮﺛا ﺮﺑ .ﺖﺳا هﺪﺷ نﺎﯾﺎﻤﻧ
ﯽـﻃ هﮋﯾﻮـﺑ) ﻪﺘـﺷﺬﮔ يﺎﻫ ﻪﻫد رد ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷ
تﺎـﯿﺣ ﺪـﯾﺪﺠﺗ ﺖـﺻﺮﻓ ﻪـﯾور ﯽـﺑ ياﺮﭼ و ماد رﺎﺸﻓ ﺶﯾاﺰﻓا .ﺖﺳا هﺪﯿﺳر ﻦﮑﻤﻣ ﻞﻗاﺪﺣ ﻪﺑ نآ يا ﻪﻧﻮﮔ عﻮﻨﺗ ،(ﺮﯿﺧا لﺎﺳ هﺎﺠﻨﭘ ﻪﻧﻮﮔ ﺐﯿﮐﺮﺗ و هدﺮﺑ ﻦﯿﺑ زا ار بﻮﻏﺮﻣ ﯽﻌﺗﺮﻣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﻧﻮﮔ ﻊﻔﻧ ﻪﺑ ار يا
.ﺖـﺳا هداد ﺮـﯿﯿﻐﺗ كارﻮﺨﺷﻮﺧ ﺮﯿﻏ و ﯽﺒﺸﺧ يﺎﻫ ﻪـﻧﻮﮔ
ﺎـﺑ ﮓـﻨﻫﺎﻤﻫ و هداد نﺎـﺸﻧ ﺶﻨﮐاو ﻪﻧﺎﯿﻟﺎﺳ شرﺎﺑ تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ،ماد ﻪﯾور ﯽﺑ ياﺮﭼ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ ﺮﺑ هوﻼﻋ دﻮﺟﻮﻣ يﺎﻫ هﺪﻤﻋ تﺎﻧﺎﺳﻮﻧ لﺎﺳ لﻮﻃ رد ﯽﮔﺪﻧرﺎﺑ ﺶﻨﮐاﺮﭘ هﻮﺤﻧ و ناﺰﯿﻣ رد ﻪﮐ يا
شﻮﺨﺘـﺳد ﺎـﻬﻧآ ﯽﺟﺎﺗ ﺶﺷﻮﭘ راﺪﻘﻣ ،هداد خر ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ يﺎﻫ
ﯽﻬﺑﺎﺸﻣ ﻖﯿﻘﺤﺗ رد .ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ ﺮﯿﯿﻐﺗ ﺗ ﻪﮐ
ﻂﺳﻮ O’Connor و
) Roux رد ﻮﯾﺎﮐ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﯽﻧﺎﺑﺎﯿﺑ ﻪﻤﯿﻧ يﺎﻫراز ﻪﺗﻮﺑ رد (1995
ﯽﮑﺸﺧ ﻪﮐ ﺪﻫد ﯽﻣ نﺎﺸﻧ ،ﺖﺳا هﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﯽﺑﻮﻨﺟ يﺎﻘﯾﺮﻓآ هﺎﺗﻮﮐ
تﺪﻣ ﻪﺑ ﯽﯾﺎﻬﻨﺗ ﺮﯿﺛﺄـﺗ ﯽﻧاﺪـﻨﭼ رد ﺮـﯿﯿﻐﺗ ﺐـﯿﮐﺮﺗ ﺶـﺷﻮﭘ
ﯽﻫﺎﯿﮔ
،دراﺪﻧ ﻦﮑﯿﻟو هاﺮﻤﻫ ياﺮﭼ ﺎﺑ ﺪﯾﺪﺷ ﺎﯾ و ﺐﯾﺮﺨﺗ ﺐﺟﻮﻣ ﺐﯿﮐﺮﺗ
ﯽﻫﺎﯿﮔ ار ﻪﺑ ﻊﻔﻧ نﺎـﻫﺎﯿﮔ بﻮﻏﺮﻣﺎـﻧ ﯽـﻤﺋاد ﺮـﯿﯿﻐﺗ
هداد
.ﺖﺳا هﺪـﺷ تاﺮـﯿﯿﻐﺗ رﺎﭼد نﺎﻣز ﯽﻃ رد ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ نآ زا ﯽﺷﺎﻧ يﺎﻫ گﺮﺒﺷﻻ و ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ ناﺰﯿﻣ ﻊﺑﺎﺗ ﻪﮐ ﺰﯿﻧ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﺮﯾدﺎـﻘﻣ زا ﺮﺘﻤﮐ يا ﻪﻈﺣﻼﻣ ﻞﺑﺎﻗ رﻮﻃ ﻪﺑ هﺎﮕﺸﯾور ﻦﯾا رد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ناﺰﯿﻣ هﺪﺷ مﺎﺠﻧا دروآ ﺮﺑ سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﮐ يرﻮﻃ ﻪﺑ ،ﺖﺳا
ﻖﻃﺎﻨﻣ رد نآ ًﺎﺘﺒـﺴﻧ ندﻮـﺑ ﮓـﻨﻫﺎﻤﻫ ﺎـﺑ نﺎـﻐﻣ لﺪﺘﻌﻣ ﯽﭙﺘﺳا ﻪﻤﯿﻧ ﻪﻘﻄﻨﻣ رد .ﺖﺳا ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا ﯽﻧﺎﺘﺴﻫﻮﮐ ﺮﯿﺳدﺮﺳ
ﺐـﺳﺎﻨﻣ
،ﻂﯿﺤﻣ يﺎﻣد و ﻪﻧﺎﯿﻟﺎﺳ ﯽﮔﺪﻧرﺎﺑ گﺮﺒﺷﻻ ﻪﯾﺰﺠﺗ ﻞﺣاﺮﻣ
ﻪـﺸﯾر ﻖـﯾﺮﻃ زا ﺎـﻬﻧآ بﺬـﺟ ﺰـﯿﻧ و كﺎـﺧ ﻪـﺑ ﯽﻟآ داﻮﻣ نﺪﺷ ﻪﻓﺎﺿا و ﺎﻫ
ﯽﻣ ﯽﻃ ﺮﯿﺳدﺮﺳ ﻖﻃﺎﻨﻣ زا ﺮﺘﻌﯾﺮﺳ نﺎﻫﺎﯿﮔ ﻊﯾﺮﺳ بﺬﺟ ،ﻦﮑﯿﻟ .دﻮﺷ
ﯽـﻣ كﺎـﺧ رد نآ ﺶﻫﺎـﮐ ﺐﺒـﺳ نﺎـﻫﺎﯿﮔ ﻂﺳﻮﺗ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ
هﺎـﻣ ﺖـﺸﻬﺒﯾدرا ﺮـﺧاوا ﺎﺗ ﺰﯿﯾﺎﭘ ﻞﺋاوا زا ماد ﻂﺳﻮﺗ ﯽﻗﻼﺸﻗ ﻊﺗﺮﻣ ﻦﯾا ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺶﺷﻮﭘ زﺎﺠﻣ ﺪﺣ زا ﺶﯿﺑ ياﺮﭼ ،ﻦﯾا ﺮﺑ هوﻼﻋ .ددﺮﮔ ﻦﺑﺮﮐ راﺪﻘﻣ ،ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ .ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ نآ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ و گﺮﺒﺷﻻ ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ﻢﻫ كﺎـﺧ ﯽـﻟآ
لﺎﺳ ﯽﻃ رد ،ﻪﺑﺎﺸﻣ ﻖﯿﻘﺤﺗ رد صﻮﺼﺧ ﻦﯾا رد .ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﯿﻧ ﺶﯾاﺰﻓا و هﺪﻧﺎﻣ ﺖﺑﺎﺛ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ يﺎﻫ رد كﺎـﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ يراودا ﯽﺳرﺮﺑ
نﺎﺘﺳزﻮﺧ ﺖﺷد ﺞﯾﺎﺘﻧ ،
نﺎﺸﻧ داد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ ﻪﮐ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ لﺎﻤﻋا ﻪﻄﺳاو ﻪﺑ نﺎﺘﺳزﻮﺧ لﺎﻤﺷ يﺎﻫ
ﺐـﺳﺎﻨﻣﺎﻧ يﺎﻫ
، ﯽـﻟوﺰﻧ ﺮﯿـﺳ
ﻟآ ﻦﺑﺮﮐ راﺪﻘﻣ ﻪﮐ يرﻮﻃ ﻪﺑ ،ﻪﺘﺷاد ﯽﻣ ﺪﺻرد ﮏﯾ زا ﺮﺘﻤﮐ ﯽﺿارا ﺐﻠﻏا رد كﺎﺧ ﯽ
ﺪﺷﺎﺑ ) ازﺮـﯿﻣ ﯽﻫﺎـﺷ ،نارﺎـﮑﻤﻫ و رد .(1396
ﯽﻤﻧ ،ﻢﻫ ﻢﺘﺴﯿﺳﻮﮐا ﻦﯾا ﯽﻫﺎـﯿﮔ ﺶـﺷﻮﭘ تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﯽﺑﺎﯾزرا ياﺮﺑ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ راﺪﻘﻣ تاﺮﯿﯿﻐﺗ زا تﺪﻣ هﺎﺗﻮﮐ ﯽﻧﺎﻣز يﺎﻫ هرود رد ناﻮﺗ
هرود رد ﯽﻟو .دﻮﻤﻧ هدﺎﻔﺘﺳا ﻪﻟﺎﺳ هد ﯽﻧﺎﻣز يﺎﻫ هرود) تﺪﻣ ﺪﻨﻠﺑ ﯽﻧﺎﻣز يﺎﻫ
ﯽﻣ (ﺮﺘﺸﯿﺑ و يﺎـﻫرﺎﯿﻌﻣ زا ﯽـﮑﯾ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ار نآ ناﻮﺗ
ﺖﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﻊﺗﺮﻣ ﺶﯾاﺮﮔ و ﺖﯿﻌﺿو ﺶﯾﺎﭘ ياﺮﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ
.
: هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ
ﯽﻧﺎﻫﺮﺑ
، م .ح . ﯽﻧازرا .ز ، رﺎﺼﻧﻻاﺮﺑﺎﺟ .م ، ﯽﻤﯿﻈﻋ .م و رﻮﭘ حﺮﻓ .،
.1389 رد نﺎﻬﻔﺻا نﺎﺘﺳا ﯽﭙﺘﺳا ﻊﺗاﺮﻣ ﺖﯿﻌﺿو تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﺪﻧور ﯽﺳرﺮﺑ
ﻪﻟﺎﺳ ﺖﺸﻫ هرود ﮏﯾ .
نﺎﻬﻔﺻا نﺎﺘﺳا ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ و يزروﺎﺸﮐ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰﮐﺮﻣ ﯽﻤﻠﻋ ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ .
ﯽﺸﻫوﮋﭘ– ناﺮﯾا نﺎﺑﺎﯿﺑ و ﻊﺗﺮﻣ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ: .
ﯽﭘﺎﯿﭘ )38 (1 :17 -20 1
ﺞﮐﺮﮐ ياﺪﯿﺷ ا ،
؛ يﺮﻬﭙﺳ لدﺎﻋ ؛ع ،
ﯽﻧارﺎﺑ ح ، يﺪﻤﺘﻌﻣ و . ج ، .1396 ﻊﺗاﺮﻣ رد كﺎﺧ يﺎﻬﯿﮔﮋﯾو ﯽﺧﺮﺑ ﺎﺑ كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ هﺮﯿﺧذ طﺎﺒﺗرا
ﯽﻗﺮﺷ نﺎﺠﯾﺎﺑرذآ ،
،ﻊﺗﺮﻣ ﯽﺸﻫوﮋﭘ ﯽﻤﻠﻋ ﮥﯾﺮﺸﻧ )11
:(2 -138 .125
ﯽﺤﻠﺼﻣ ﻢﯾﺮﻣ
؛م ، ﯽﺸﺒﺣ ؛ ه ، ﯽﻧﺎﻤﺣر
،ر ، ﯽﺑاﺮﻬﺳ ه ، و ﯽﺒﻟﺎﻃ ﺐﻗﺎﺛ .خ ،
.1396 يﺎﻬﻫدﻮﺗ رد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ هﺮﯿﺧذ و ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ
شار هﺪﺸﻧ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ و هﺪﺷ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ -
زﺮﻤﻣ . ،ﺖﺴﯾز ﻂﯿﺤﻣ يژﻮﻟﻮﻨﮑﺗ و مﻮﻠﻋ )19
( 4 : -450 .440
ﯽﻫﺎﺷازﺮﯿﻣ ، ك . .1396 ﯽﺠﯾوﺮﺗ يﺎﻫرﺎﮑﻫار ﻪﯾارا و نﺎﺘﺳزﻮﺧ ﺖﺷد رد كﺎﺧ ﯽﻟآ ﻦﺑﺮﮐ يراودا ﯽﺳرﺮﺑ ،
ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﯽﺠﯾوﺮﺗ ﯽﻤﻠﻋ ﻪﯾﺮﺸﻧ
ﯽﺿارا )5 :(1 -10 .1
ز،ﯽﻔﺠﻧ
؛
؛ا ،ﻦﯿﭽﻠﮔ س ،ﯽﻌﯿﻔﺷ .
.1395 ﺮﯿﺛﺎﺗ ناﺰﯿﻣ ﺖﺑﻮﻃر كﺎﺧ ﺮﺑ ﮏﯿﻣﺎﻨﯾد ﻦﺑﺮﮐ و نژوﺮﺘﯿﻧ ﯽﻟآ يﺎﯾﺎﻘﺑ ﯽﻫﺎﯿﮔ ﻪﺠﻧﻮﯾ و
،ﻮﺟ
ﻪﻠﺠﻣ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ ﺖﻇﺎﻔﺣ بآ و
،كﺎﺧ )20 :(3 -186 .171
Anderson, D.W., S. Saggar., J.R. Bettany & J.W.B. Stewart, 1981. Particle size fractions and their use in studies of soil organic matter: I. The nature and distribution of forms of carbon, nitrogen, and sulfur. Soil Science Society of America Journal, 45(4): 767–772.
Briske, D. D. , S. D. Fuhlendruf, and F. E. Smeins.2003. Vegetation dynamics on rangelands: a critiqueof the current paradigms. Journal of AppliedEcology40: 601–614.
Britta T., et al.2010. Effects of climate change on the coupled dynamics of water and vegetation in drylands. Plant Ecology and Nature Conservation, University of Potsdam,3,226-237.
Bernoux, M., M.C.S. Carvalho., B. Volkoff & C.C. Cerri, 2002. Brazil’s soil carbon stocks. Soil Sciences Society American Journal, 66(3): 888-896.
Gardner, J. L. ( 1950)" Effects of 30 Years of Protection from Grazing in Desert Grassland" Ecology. 31 (1): 44-50.
Le Houerou,1981. Long-term dynamic in arid-land vegetatin and ecosystems of north Africa. In: goodall, D.W.Evena, M.(eds)IBP. Syntheses.pp:357-384.Cambridge University Press.
Le Houerou, H.N.and Boulos, L.1991. Bioclimatic and phytographic characteristics of the arid rangelands of northern Africa and the Nearest. In: Proceedings of Fourth International Rangelands Congress. Montpellier, France.Vol:1 538-543.
Quevedo,D.I. , F.,Frances .2008. A conceptual dynamic vegetation-soil model for arid and semiarid zones. Hydrology and Earth System Sciences, 12, 1175–1187.
Wang. Sh., X. Wang & Zh. Ouyang, 2012. Effects of land use, climate, topography and soil properties on regional soil organic carbon and total nitrogen in the UpstreamWatershed of Miyun Reservoir, North China.
Journal of Environmental Sciences, 24(3): 387–395.
Monitoring of Organic Carbon in the Moghan Plain Range of Ardabil Province (Case study:Borran Plain rangelands)
Jaber Sharifi1, Amrali Shahmoradi 2, and Saeid Saleh 3
1-Forests and Rangeland Research Division, Agriculture and Natural Resources Research Center of Ardabil Province, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Ardabil, Iran (Corresponding Author) E-mail:
2- Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
3- Expert of Science Forests and Rangeland Research Division, Agriculture and Natural Resources Research Center of Ardabil Province
Abstract
This study was conducted to monitor the amount of organic carbon storage and the effective factors in reducing it in the rangeland area of Moghan province from 2008 to 1391.
The site of the study was identified for sampling using available resources as well as field surveys. Then data was collected using transect and quadrates method. The length of the transects is 1500 meters and the size of the quadrates is 120 × 120 cm considering the dominant vegetation crown diameter. In total, using 30 sample plots, factors such as plant crown cover, moisture and organic carbon were measured. The results showed that a four-year period, despite significant changes in vegetation and soil moisture content of root surface, there was no significant difference in the amount of organic carbon storage in soil. The average organic carbon storage in this region was 1.52, the vegetation cover 36.73 and soil moisture 9.67%. Regarding the conditions of temperature and humidity in these areas, the stages of decomposition of litters, the addition of organic matter to the soil and their absorption through the roots of plants is done faster. But, on the other hand, the rapid absorption of organic carbon by plants and excess grazing over the vegetation limits led to a reduction in the amount of litter, followed by a decrease in the organic carbon content of the soil.
Key words:Plant cover, Organic carbon, Plain Rangelands, Moqan, Ardabil Province.
