A reflection on the Comprehensive Program of Cooperation between Iran and China from the
Perspective of International Law
(Type of Paper: Research Article)
Abdollah Abedini1*, Bahman Bahri Khiyavi2
Abstract
On 27 March 2021, the Chinese Foreign Minister arrived in Tehran as an official visit, and in the midst of discussions about the US return to the Joint Comprehensive Plan of Action and the sabotage at the Natanz nuclear site, an agreement was reached entitled "Comprehensive Program of Cooperation between Iran and China".
The very broad dimensions of this agreement in various economic, security, military, tourism, cultural, academic fields and with a special focus on the issue of energy, especially the purchase of oil and petrochemical products by China from Iran over a 25-year period, leave many ambiguities. It even raised questions for experts in the field, including why it was signed at this time and why for 25 years. In this paper, with the aim of resolving the existing ambiguities, we analyze this agreement from the perspective of international law.
Keywords
Agreement, Belt and Road Initiative, International Law, Treaty, Foreign Investment.
___________________________________________________________________
1. Faculty Member of the Institution for Research and Development in the Humanities (SAMT), Tehran, Iran (Corresponding Author). Email: [email protected]
2.Ph. D of International Law and Researcher of International Law, Tehran, Iran.
Email: [email protected]
Received: June 17, 2021 - Accepted: September 25, 2021
This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution 4.0 International, which permits others to download this work, share it with others and Adapt the material for any purpose.
لمأت ی رب
« مانرب ۀ اهراکمه عماج ی
ف ی بام ی ن ا ی نار چ و ی ن
»
ب قوقح رظنم زا ی
ن للملا
( ملع :هلاقم عون _ ی
شهوژپ )ی
ینیدباع للهادبع
1
یوایخ یرهب نمهب ،* 2
هدیکچ
رد 7 درورف ی ن هام 0011 زو ی ر جراخ ة ت تلود ی
ن تط ی ررتس ی تسر ی رد و وتد ارتهت دراو
حوبحب ة ا شگزاب ثحابم ی
تلاا راکبارخ و ماجرب هب هوحتم ی
اه یی اس رد هک ی هتتسه ا ی تنطن
م قارتا ی
،داتفا قفاوم همان ا ی اب اونع
« مانرب ة اک ه عماج ر
ی اه ی ف ی تب اتم ی ن ا تی ار ت و ی ن
»
سب داعبا .ود وقعنم ی
را سو ی ع ا ی ن مهارت هزوتح رد همان اته
ی داتاتتا وتنتم ی
، نما ی تت ی
، ماتظن ی
،
رگددرگ ی گنهرف ، ی
، هاگشناد ی و کر ت اب و ی
هژ ور ی لئسم ة رتنا ی هتب رخ وتاخ تی
و و ترن
دورتپ تلاواحم ی
ی لود طسوت ی
ن ا زا ی ار زاتب رد ة ناتمز ی 52 ا ،هلاتس تناوارف تاتماهب ی
ار
هب و دروآ دوجو تح
ی ارتب ی دارتفا ی ا رد هتک تی ن هتفرح تروتر هتب هزوتح ا
ی لاعف تی ،ونتتداد
شسرپ اه یی حرطم د و
؛ ا هل ج زا ی ن ا رد ار هک ی
ن ا امز ی ن مهارت وقعنم همان تد
و توتم ارت و
آ امز 52 ا رد . سا لاس ی
ن ا ،دوتجوم تاماهبا عفر فوه اب راتدون تی
ن مهاترت زا هتمان رتظنم
زاوم ی ن ب قوقح ی ن لل لا ی جت ی ه لحتو ی ل یم دود .
ناگژاودیلک
،هداج و ونبر ک راکتبا نیب قوقح
لل لا
، هیامرس .یجراخ یراذگ هوهاعم
، قفاوم همان .
___________________________________________________________________
0 . . اریا ، ارهت ،) س( یناسنا مولع ةعسوت و قیقحت ةوکشهوژپ ی لع تأیه وضع Email: [email protected]
5 . شناد نیب قوقح یرتکد ةتخومآ لل لا
و ب قوقح رگشهوژپ و ی
ن لل لا اریا ، ارهت ، .
Email: [email protected]
: فایرد خیرات 57
/ 10 / 0011 - :شریذپ خیرات 10
/ 17 / 0011
همدقم
رد 7 نیدرورف هام 0011 جراخ ریزو ة
وتد ارتهت دراو ی تسر یررتس یتط نیت لود رد و0
تتحوبحب ة هوتتحتم تلااتتیا تتشگزاب ثتتحابم ماتتجرب هتتب
،اتتنلیا یرا تتگربخ(
01 / 10 / 0011 ) و
یراتتکبارخ هتتتسه یاتتس رد هتتک ییاتته
یتتم قاتترتا تتنطن یا داتتتفا
یاتتیند یرا تتگربخ(
،دااتتا 01 / 10 / 0011 ) قفاوم ، همان ا ی اب مهارت اونع مان
ة 52 لاس ة وقعنم نی و اریا یدربهار
5.ود مهارت نیا رابرد ار ینیداینب تاماهبا همان
ة ت ، ی کاح یتسایس للاقتسا و ینیمزرس یما
عماج راشتا زا یرایسب د ن اریا ة
هب یناریا و هدروآ دوجو ببس
هولاتع بتجعت لات ک رد هود رتب
هعماج مو ع ،رهم یرا گربخ(
01 / 10 / 0011 ) تعماج یتح ، ة
راتشتنا هتب تسد روتشک یتگبخن
ونن ب یزاجم یاضف رد یبلاطم
، هب روط ی هک اخدا زا یرایسب رب رما قیقح هوشن ندور زونه
سا
0. ازا ی ن ور ب قوقح نیزاوم رظنم زا روب م ونس یسررب ، ی
ن لل لا ی یرورض یرما سا
.
مهارت نیا عیسو رایسب داعبا هزوح رد همان
،یرگتددرگ ،یماظن ،یتینما ،یدااتتا ونتم یاه
لئسم یور هژیو کر ت اب و یهاگشناد ،یگنهرف ة
هتب ی رتنا تلاوتاحم و ترن وتیرخ وتاخ
تپ زاب رد اریا زا نی لود طسوت ی یدور ة
ینامز 52 هب ار یناوارف تاماهبا ،هلاس و دروآ دوتجو
هب هزوح نیا رد هک یدارفا یارب یتح هفرح ترور
شسرپ ،ونتداد یلاعف یا حرطم ییاه
د و
؛ زا
ار هکنیا هل ج رگ امز رد
بلات رد و ماجرب یایحا هب رجنم یاهوگو 52
هلاس وقعنم تد و اتی
ا هکنی مهارت ار مان
ة روب م مهارت اب سایت رد همان
لود ریاس اب نی هباشم یاه ،اه
و وتنتم داعبا
هدرتسگ رایسب رت
ی دراد
0. مهارت اب یقیبطت یسررب رگا هک سا هک یلاح رد نیا همان
هباتشم یاه
مهاترت یگدرتسگ هب ًامو ل هک وید میهاوخ ،میداب هتداد اهروشک ریاس اب نی لود ن
تما ة نیت
مهاترت داوتعت ون ره .ونتسین اریا اب هتمان
،هوتدوقعنم یاته ایاتد
نتیا رتتشیب . تسا هتجوت
___________________________________________________________________
0 . اها نرات ما ت ةوهاشم خیرات 01
هامریت 0011 لداعم یس د 5
توا 5150 یدلایم . سا
2 https://mfa.gov.ir/files/mfa/PDF/china.pdf 3. https://research.ut.ac.ir
0 . تکن ة مهارت نیا واخ رد یلئاسم ین نی یمو ع راکفا رد هکنیا هجوت بلاج زا یکی . سا هود حرطم همان
: سا وقتعم نی لئاسم اساندراک
« هناسر و اضما زا شیپ ات یارزو ایم قفاوت ود یا
،روشک ود هجراخ
ینی هب اه هناسر شدوپ دروم ار وضوم نیا ترون یم رارت یا
اخ قلاخا زا هتفرگرب رما نیا هک ونداد
ینی یب ار راک هک ساه یم ماجنا اورورس
هناسر یوهایه و اورورس لها هکنیا و ونهد لاح نیا اب .ونتسین یا
هناسر زا سپ و م یبلاطم ،همانقفاوت تایئ ج ود یا
هک یثحابم و لئاسم زا یکی :ود راهظا رارت نیوب یرلتخ
هناسر رد بلاج اشیارب هک دوب ونس دوب یوعبون و تومونلب ثحب ود حرطم نی یاه رب هولاع .دوب هجوت
اهروحم زا رگید یکی ،نیا ی
ینی هک ی هم هب اه
یم ویکأت آ رب تارک عضوم ون وندرک
هجراخ ترازو یریگ
رد هک دوب نی ما لا ریغ ونس نیا هک دوب هود راهظا آ
و سین حرطم آ رد ی تر و دوع چیه و سا روآ
هناسر رد هک یرگید ثحب .دوب وهاوخن مه یثلاث روشک چیه هیلع حرطم یبرغ عبانم هب اکتا اب ینی یاه
هود
ثحب دوب 011 هناسر رد ًاتو ع هک دوب یرلاد درایلیم ا و دوب هود حرطم ییاکیرمآ یاه
زا یخرب رد هکنی
هناسر یم مش هب ین ینی یاه هتسج هک دروخ
یم آ هب هتخیرگو ونتخادرپ
». :ک.ر https://csr.ir
مهارت همان هنامرحم اه ا
دراون دوجو اهناوب یسرتسد و ون
، سج اب هک دروم ون ج و
یاتضف رد وج
یم یزاجم یساسح وضوم نیا لیلد نی ه هب . فای ار اهنآ لماک نتم اوت
و وتد یگنارب د تن
عماج و یمو ع راکفا ة
س ،روشک اگبخن ؤ
.درک داجیا ار یتلاا شسرپ نیا0
ی تسرریغ راشتنا اب اه
مهاتترت نتتتم دادرخ رد هتتمان
هاتتم 0011 دروآرد یزاتتجم یاتتضف زا رتتس هتتک یرا تتگربخ(
،کانبات 01 / 10 / 0011 ) هدرتک رتشتنم ار آ یداتهن هت ای یسک ه دود صخشم هکنیا ووب ،
هنا گ شیا فا هب ، سا ینز
رجنم اه د و
؛ ا هل ج زا ی هکن اتی تسا ییاتهن ونس ا ه ونس نیا ایآ
.دوب هدرکن اضما ار آ زونه لباقم فرط هکار ؛ریخ جراخ روما ترازو ،رگید فرط زا ة
دادرخ رد ونتس نتیا راشتنا هب شنکاو رد اریا هاتم
0011
درک بیذکت ار آ یاوتحم حر عنات حیضوت چیه و5
هوننک اخ نیا رد یا ن هئارا و
درک ایآ هک
یم ًاساسا ای سا ییاهن ونس ا ه ونس نیا هتتداد روتشک ود رظندروتم ونتس اتب یطابترا وناوت
هب ،لاح نیا اب .وداب یم رظن
مهارت اب هک یقیبطت یسررب و یرهاظ رظن زا وسر هتمان
هباتشم یاته
یم یم ،داد ماجنا اوت انی طا اب اوت
یدایز راهظا درک ونس نیا هک هک سا ییاهن ونس ا ه
تره رد م نیدرورف هام هب و سا هود اضما فرط ود نیب ی ن رظن
آ رد ینیداتینب تارتییغت وسر
هب وداب هومآ دوجو ؛
هب هناسر رد هکنیا واخ حرطم وضوم نیا اه
د نتیا یاتضما زا ستپ هک و
راتشتنا زا هتتساوخ ارتیا فرط زا ینی فرط ،روشک ود هجراخ یارزو طسوت ونس ونتس نتتم
ونک یراددوخ
، اوج اراگنربخ هاگداب(
01 / 10 / 0011 ) هتب دز نماد بجوم ین هلئسم نیا هک
.دو فا تاماهبا رب شیپ زا شیب و ود یثحابم شسرپ وترپ رد عماج نهذ رد هک ییاه
ة مهاترت نتیا واخ رد یناریا رد ، تسا هوتد حرتطم هتمان
مهارت نیا داقعنا یانبم هب همادا همان
س زا اه یتم اهروتشک ریاتس اتب نیت یو دوتد صختشم اتت میزادرتپ
قفاوم نیا داقعنا واخ رد نی سایس همان
تلحرم رد . تسی اه ة
نتتم یتقیبطت یتسررب اتب وتعب
ودرشتنم ة دادرخ هام 0011 مهارت ون اب مان
ة داترم یتسررب هتب ،رتگید روتشک ود و نیت ایم هوقعنم
مهارت همان یم میزادرپ ر آ یلکد رظنم زا و نیب قوقح نیزاوم اب ا
اتب یوهاتم رتظنم زا و تاوتهاعم لتل لا
وهاعم ة بناجود ة هیامرس یم رارت یقیبطت یسررب دروم ،یوهام لکد هب نی و اریا ایم یراذگ .میهد
دیا و نیچ یداصتقا تسایس ة
یلوا ة مهافت داقعنا همان
ا واخ رد ی
هکن ویا ة مهاترت تسد نیا داقعنا تس اتب نیت یوتس زا هتمان
اتجک زا اهروتشک ریا
یم ه ش رس هتب وتیاب ، تسی قتیرط نتیا زا یداتاتتا طابترا یرارترب زا نی فوه و دریگ
___________________________________________________________________
0 . وهاشم یارب ة
مهارت نیا ارلاخم و اقفاوم هاگوید هک همان
بلغا هدرک رظنراهظا یسایس و یدااتتا رظنم زا ،ونا
فیرد( :ک.ر ،هداز
0011 : http://peace-ipsc.or )
2. https://www.mfa.gov.ir
رادا وضوم نیا هب طوبرم تلاوحت درک ه
.
عسوت کناب ة
طتسوت هتک تسا یداتهن ییایتسآ 01
یتخرب و ییایتسآ یاهروتشک زا تلود
و ییاپورا یاهروشک آ
تس رد کناب نیا . سا هود لیکشت ییاقیرف لا
5111 رتشتنم ار یتدرا گ
یم ونک - لاس رد هخسن ین وعب یاه هب ار آ زا یرتویوج یاه
یم یناسرزور ونک
- هتکنیا رب ینبم
هیامرس وضوم هتب ییایتسآ یاهروشک رد خاسریز شخب رد یراذگ
لاتس اتت صختشم تروتر
5101 وتنمزاین 52 خاتسریز نتتیا وتنناوتب اهروتشک اتتت تسا هیامرتتس رلاد وتیلیرت ر اتته
رد ا
هزوح عسوت هج فلتخم یاه ة
.ونداب هتداد رایتخا رد شیوخ یدااتتا
0
هب نی لود هک یترد بونج یایسآ یاهروشک رانک رد کناب نیا وضع اونع
بلغا یلاعف یاته
هد ون رد یریگ ش یدااتتا ة
تداد هتدذگ ه
ا ون
، آ امزاس یاضعا وننام هس
اتت ونومآرب دوررد ، آ
حرط نک هئارا ییاه ا رب ینبم ون
ی هکن مزلا غلبم 52
عسوت یارب ار رلاد ویلیرت ة
خاسریز نتیا هک ییاه
رابرد کناب ة
ذوترن ،وس کی زا آ یازا رد ات وننک قیر ت ییایسآ یاهروشک هب ، سا هدرک بحر اهنآ
هب ونناوتب ،رگید یوس زا و ونداب هتداد اهروشک آ رد یدااتتا و یسایس هتبام اوتنع
وتس ، آ یازا د
یدااتتا .وننک نی ضت ین ار اد یتم هنوگ هک دوب دوررد امز آ زا ین نی لود5
یارتب وتناوت
هب ؛وهد ماجنا یتاماوتا ییایسآ یاهروشک هب یلوپ نین قیر ت ا وتاخ
ی هتکن بتیتر نیت تلود
یتم یتقلت رتراعم یایند رد هوحتم تلاایا یدااتتا و یسایس ،یماظن دوتد
، هتب و تی هژ ا ی هتکن زا ستپ
رد یورود ریها ج داحتا یداپورف 0110
هوتحتم تلااتیا یرتبهر هتب اتهج ،درتس تنج زا وعب و
کت هتینب یوقت اب یلو .ود یبطت لئاتسم رد یتتسینو ک تسایس زا راذتگ و نیت یداتاتتا یاته
هب و دازآ رازاب هب هجوت و یدااتتا درتک یعتس نی لود ،یناهج تراجت امزاس رد یوضع واخ
لباقم یارب یکت ،هوحتم تلاایا مسیلاربیل اب ه ة
اتهرامآ هتک وهد رارت یدااتتا لئاسم یور ار دوخ یلرا
یم اشن ین . سا هدوب قفوم هنیمز نیا رد وهد
لاتسما یناتهج کتناب هک یتاعلاطا قبط نینچ ه0
شیپ ساسارب ، سا هدرک هئارا ینیب
لاتس رد یداتاتتا وتدر شاتحل هتب نیت لود اه 5152
یارتب
نیتسخن یم یشیپ هوحتم تلاایا زا راب دریگ
، هب اما شیپ نیا ،انورک سوریو وید لیلد لاتس رد یتنیب
5151 رود و ود ققحم ة
شیپ نیا ینامز . شگرب بقع هب یل ع شاحل زا ینیب
نیت تلود نیاربانب0
هب و سینو ک ب ح و ئر ،صخشم روط
ی س روه ج اتت وندوب دوررد نیپ یج نید یاتآ نی یلعف
وحن هب داج ،فرط کی زا ونناوتب ی ة
وننک ایحا نیمز قیرط زا ار فورعم مشیربا کتی ،رگید فرط زا و2
داج ة هداج و وننک داجیا ایرد قیرط زا مشیربا هتب و لا تد زا هیتسور تس هتب یاهگناتد رونب زا یا
داجیا یلا د یاپورا یاهروشک و لا د بطت س نک
2.ون شقن هب واخ نیا رد ة
.وینک هجوت ریز
___________________________________________________________________
1. https://www.adb.org
2. Cai, 2017: www.lowyinstitute.org 3. https://www.worldbank.org 4. Ibid
5 . اشم یارب چخیرات ةده
ة داج ة ک.ر ،مشیربا :
Xiangrong, 2019: 56-61 6. https://www.cfr.org
ا ه هداج ، سا هوهاشم لبات هشقن یور زا هکروط هوتمآرد مرت نر هب هک یا
، هداتج ات ه
یم متخ اپورا هب و ورد نی زا هک سا مشیربا نتیا ،تارتییغت یت ک اب ، ویوج حرط قبط و ود
ییاتپورا یاهروشک ریاس و ونله مادرتور و ا لآ گروبسیود هب اجنآ زا و هویسر مه وکسم هب هداج یم متخ بآ ست .دود ی
نر ین بلغا اتسا رد هب و نی یبونج یاه یبرغ بونج ،صخشم روط
زا لتیلد نیت ه هب و ونراون یسرتسد ایرد و رونب هب و ونتسه یکشخ رد طاحم هک دراد رارت نی اتسا هب بسن یدااتتا رظن عسوت نی یترد بونج و یترد یاه
ة .وتنراد یرت ک
(Ye, 2020:
53-83)
نیازا ، ور لود قیرط زا حرط نیا رد ات سا هدرک یعس نی لود اه
ی و ونه ،شدلاگنب
اتسکاپ روویرک قیرط زا هل ج زا و را نایم یتم کتید ن مته اریا لحاوس هب هک0
هتب رداتت ،دوتد
داج کی داجیا ة
زا دوتخ روتشک بوتنج زا وتناوتب یلیر هار قیرط زا یتح و وداب مشیربا هار ییایرد
قیرط .وداب هتداد یسرتسد ین ی لام و ی نوونا هب ونلیات و سوئلا
،هتفرگ رظن رد حرط نیا یارب نی لود هک یمان
« هداج و ونبر ک راکتبا
5» رد هاتگ هتک سا
سج امز و
اونع اب یزاجم یاضف رد وج
one belt and one road
یم هوید ین اوتنع هتک دوتد
آ فرخم ات زا یرایسب رد و ساOBOR
یم هتخاند مان نیا هب ،نی یتلود یاها نر
0.دود
___________________________________________________________________
1 تدون روویرک نیا یلک بو را واخ رد . ة
راکتبا یارب آ ی ها و یدااتتا یسررب و ثحب هب یلقتسم
:ک.ر . سا هتفای ااتخا اتسناغفا و اتسکاپ ،نی یاهروشک و هداج ونبر ک Wolf, 2020
.
2. The belt and road initiative
3. https://www.beltroad-initiative.com/belt-and-road
تکن ة ا رکذ ایاد ی
هکن یتسایس ،یتوتقح ،یداتاتتا رظن زا وضوم نیا هب یزاجم یاضف رد
هوکشیونا و سا هود هتخادرپ تیلاعف فلتخم یاهروشک یاه
ماتجنا یعماتج یتاتقیقحت یاته
هداد ب ه ره نییبت یارب ینی اون شیونا زا ین هاگ و ونا هدرتک هدارتتسا هویا نیا رته
.وتنا رد0
ونبر ک کی هداج کی راکتبا ،عتاو
، سایس زا نازاورپونلب یدااتتا و یجراخ یاه
ة ئر ی س روته ج
مانرب قیرط زا نی یدااتتا یربهر یوقت آ یلرا فوه هک سا نی یلعف ة
داتجیا عیتسو
لهو رد خاسریز ة
یاتس ه یاهروشک رد ، سخن ة
ت نیت ه هتب . تسا نیت یاهروتشک بتیتر
هدرک میسقت فلتخم یاهروویرک هب ار هیاس ه مهم .ونا
اتتسکاپ روویرک اهنآ نیرت تسا
رد هتک
رخاوا رد حرط نیا .دراد رارت اریا یگیاس ه 5100
ئر طسوت ی س روه ج هب یلعف ی تسر ترور
ملاعا ی سر مان و ود ملاعا حرط نیا یارب هود
« داج یدااتتا ونبر ک ة
داج و مشیربا ة
متشیربا
رت ییایرد سیب
مکیو » اوویلک ود هک سا ة
« ونبر ک » و
« هداج » ود نتیا و هومآ وریب آ زا
. سا هود فورعم مان نیا هب و ونتفرگ رارت مه رانک رد ه لک
5
ا ه اتسا هک سا آ حرط نیا فاوها زا یکی ،ود هترگ هکروط هعتسوت رتت ک یاه
هتتفای
هیاس ه یاهروشک هب ار نی شا
قیرط نیا زا و ونک طبترم ببس
عسوت ة .دوتد اتهنآ یداتاتتا
سا یدااتتا ینومژه داجیا ،حرط نیا یلک فوه
، ات ه هباشم هتچنآ
هوتحتم تلااتیا ستپ
زا
یعتس و درتک هداتیپ یتبرغ یاپورا یارب لادرام حرط وننام یتاماوتا بلات رد مود یناهج نج ایس و یدااتتا شاحل زا ار شیوخ یلایتسا ات داد .وتنک داتجیا اهروتشک نتیا رد یس
تنو ن0
ة
امزاس داجیا ،رگید هتسد ینما بلات رد وتان وننام ییاه
ونکاتت هک سا ییاهروشک رد یع ج
راک ین ا هدرک ظرح ار دوخ یوم یرثکاوح ذورن و تابث داجیا قیرط زا دراد یعس نی لود .ونا
دروآرد شیوتخ ذورن حت ار قطانم نیا هیاس ه یاهروشک رد
0. ماتگ ،حرتط نتیا رد ،عتتاو رد
رات یوعب ماگ و هیاس ه یاهروشک ، سخن ة
و اپورا آ رد هک ییاهروشک . ساقیرف آ
نیتلا یاکیرم
ونراد رارت
، هب و ونتسه حرط نیا زا یئ ج یم بوسحم موس ماگ اونع
.ونود
،حرتط نتیا قبط ل ع رد ،بیترت نیا هب 70
لیکتشت ار اتیند تیع ج موتسود هتک روتشک
یم هد هب . فرگ ونهاوخ رارت شدوپ حت ،ون یم رظن
تلود نیا رگا ل ع رد وسر تلود اتب اته
___________________________________________________________________
1. Cai, 2017: www.lowyinstitute.org
2. https://www.beltroad-initiative.com/belt-and-road
0 . بحار یخرب هتبلا هوحتم تلاایا لادرام حرط اب یلرا توارت ون هداج و ونبر ک راکتبا ونوقتعم ینی ارظن
لاس رد 0102 دراد
؛ ب داد یعس هوحتم تلاایا امز آ رد هکنآ سخن ک ک ا
حرط یازا رد دوخ یلام یاه
هبج هب ییاپورا یاهروشک نتسویپ زا لادرام ة
ا ن ض .ونک یریگولج سینو ک ی
هکن ات دوب دوررد حرط نیا
یور لادرام حرط ،یفرط زا .دزاس هدامآ دوخ یاهلااک یارب ار ییاپورا رازاب اپورا زا یورود نتخاس رود ن ض ک حرط اما دوب کر تم یراخ یاهروشک هزوح یخرب یتح و یناتساب مشیربا هداج ساسا رب هداج و ونبر
یاه
رد ویوج آ هعسوت زا ار اهروشک ه ه و سا هود یحارط نیتلا یاکیرما و اقیرف ی
هتفا رد هعسوت لاح رد ای
مرب ی گ ی در علاطم یارب . ة
:ک.ر ،رتشیب .
Shang, 2019: 5-6 4. Ly, 2020: https://www.tandfonline.com
سد( ونداب هتداد یدااتتا یراک ه نی ثتحابم و میرتیگب رتظن رد ار داتاتتا ثحب رگا مک
یم نی لود ،)میهون رارت رظن ح طم ار یگنهرف و یرگددرگ ،یماظن ،یتینما اتب یتتح وتناوت
لود ریا وننام ییاه هب و وداب هتداد یراجت تادوارم ،ونتسین تراجت یناهج امزاس وضع هک ا
هتک وتهد شرتتسگ ییاهروشک س هب شیپ زا شیب ار شیوخ یدااتتا تادوارم ،بیترت نیا تکن . سا هتداون اهنآ هب یناون یسرتسد ونکات ة
ا رکذ ایاد ی
هکن رد اتهج یع ج موسود
،حرط نیا بلات ی
ک موس لاخان ویلوت ونراد رایتخا رد مه ار اهج ص
0.
هب حرط نیا زا تسرد
ی هب ات ه وت . تسا هود دای رت حرط اونع یتم هتظحلام هتکروط
دوتد
،
یماتظن یتتح و یتگنهرف ،یتسایس ،یداتاتتا شاتحل هتب و تسا هداد رارت رظنوم ار یناوارف یاهروشک یم نیب طباور هونیآ وناوت تلاایا ربارب رد نی عرن هب ار لل لا
وهد رییغت هوحتم
.(Chohan, 2018: 70)
ا ه هنوگ ینیمز ست رد هک یایتسآ قتیرط زا دراد وتات نی ، سا هوهاشم لبات هشقن
هب ونبر ک نیا مان ساسا نیا رب .دزاس لاتم اپورا هب ار دوخ ی کرم
« داتج یداتاتتا وتنبر ک ة
مشیربا » هداج ؛ سا هود ریبعت داد دوجو مه اتساب ارود زا هک یا
ییاتیرد تست . تسا هت
روب م ةداج اتسا درک طبترم فوه اب ین
یاهروتشک و یترتد بوتنج یایتسآ اب یبونج یاه
ایرد قیرط زا ییاپورا ا هود یحارط
قتیرط زا یترتد بوتنج یاهروتشک یارتب طابترا نیا . س
هار یم ماجنا نی ردانب و نهآ یاهروشک ثحب و دریگ
آ اویپ هشقن زا هکنان ین ییاقیرف زا ، تس
یم ماجنا ایرد قیرط .دود
تکن ة سنا آ ما ت هکنیا بلاج امزاس و اه
هاگشناد یتح و نی یتلودریغ و یتلود یاه یاته
هود جیسب روشک نیا شلاتت رد نیت اتتسا رته .ونداب هتداد یگر ب مهس حرط نیا رد ات ونا
شیب وناوتب و وداب هتداد حرط نیا رد یرثکاوح کراشم وناوتب ات سا یداتاتتا تعرنم نیرت
هب حرط نیا زا ار کناب .دروآ سد
هدرتک ملاتعا یتتلودریغ و یتتلود زا معا ینی گر ب یاه وتنا
حرط هیامرس گر ب یاه هدرک هدامآ ار یراذگ
پ رگید یاهروشک رد ات ونا ی
هدا .وننک
اب سج و هداس یوج یزاجم یاضف رد یا
، حرتط نتیا زا یرایتسب هک ود وهاوخ هوهاشم اته
هب یم یریگیپ نی لود طسوت یوج یلکد هب اتسکاپ روویرک صخشم ترور ًاتعیبط و دود
یب حرط نیا فرط یاهروشک امرس اهنآ روشک رد نی لود هک ونتسین لیا ت
ی ه راذتگ ی و وتنک
هب خاسریز ،صخشم روط زا ونداب هتداد وات اهروشک آ رگا هک یراک ؛وهد هعسوت ار اشیاه
ا هیامرس بذج قیرط ونهد ماجنا رگید یاهروشک ز
، تبذاج نتتداد ،ینلاوتط تارکاذتم ونمزاین ة
هیامرس یارب مزلا لاس ،بیترت نیا هب و سا یراذگ
.وماجنا لوط هب سا نک م اه 5
لاس زا 5102 هب نی یتلود یارود تاعلاطا رتفد ین یلاع اکرا زا یکی اونع
بتر ة ب تح
سایس اونع حت ار یحرط نی مسینو ک ،نتپا ،هرک س هب نی روشک زا ،نی یبطت
___________________________________________________________________
1. Cai, 2017: www.lowyinstitute.org 2. Curran, 2016: https://www.bloomberg.com
و لا د بطت س هب هیسور آ
سا هتفرگ رظن رد یلا د یاکیرم
(Murdoch-Gibson, 2020:
. 4)
لود دود نئ طم هکنآ یارب نی لود ، لاح نیا رد رد رضاح یاه
نیت اتب ،حرتط نتیا
مهارت داقعنا هب تردابم ، داد ونهاوخ ار مزلا یهار ه همان
رک د . سا ه
مهافت داقعنا هب همان
باثم ة هژورپ ماگ نیتسخن
هعطت زا یکی لی کت یارب قفاوم یرس کی نی لود ،حرط نیا لزاپ مهم یاه
همان اوتنع حت اه
memorandum of understanding
ای هب آ زا یسراف رد هکMOU
« مهارت هتمان » یتم داتی اتب ،دوتد
زا شیب 001 یا . سا هدرک وقعنم روشک ن
001 زا شیتب ونکاتت روشک 050
وتقعنم نیت اتب ونتس
هدرک هود هتداگن عماج ونس کی بلات رد دانسا نیا زا یخرب .ونا
، اهروتشک نیا زا یخرب و اریا وننام
هزوح رد ار یدوعتم دانسا هدرک وقعنم فلتخم یاه
ونا
(Martinico and Wu, 2020: 15)
.
تکن ة ایاد ا هجوت ی هکن هن نی لود اهنت تقفاوم ،اهروتشک اتب اتت سا دوررد
هتمان اته ی
وقعنم ار حرط نیا هب طوبرم
،ونک یتسایس متی ر هتک ییاهروشک تلاایا اب یتح دراد یعس هکلب
مهارت ، سا مسیلاروف اهنآ همان
اه ی رد هتک ایلارتتسا رد اتیروتکیو لایا وننام .ونک وقعنم ار مزلا
لاس 5102 هب سناوت ود یجراخ یلک سایس مغر
وتس ه نیت اتب اوتن هتک ایلارتتسا تل
قفاوم ، سین همان
ا ی رتب روتشک نتیا ات لراپ رتیخا یاهزور رد ون ره ؛ونک وقعنم نی اب ار
قفاوم نیا ، داد هک یتارایتخا ساسا لاطبا ار همان
رک د
(galloway & bagshaw, 2021/2/8)
.
قفاوم مان ة مهارت راتدون نیا رد ام ثحب دروم مان
ة 52 لاس ة تین ونتس نیا . سا نی و اریا
داج حرط رد نی لود هک سا یحرط زا یشخب ة
شیپ شیوخ ونبر ک هجوت اب . سا هدرک ینیب
مهارت نیا راشتنا موع هب یم رظن هب همان
هتداد لیا ت نیفرط هک وسر یتاب هنامرحم اهنآ یاوتحم ونا
مهارت نیا یگنامرحم لیلاد زا یکی ویاد .ونا ب کما همان
هوتحتم تلااتیا یوتس زا میرتحت لات عا ا
کرد هب بسن وتنراد یراتجت تادوارتم هوحتم تلاایا میرحت فوه روشک اب هک سا ینی یاه
(Chaziza, 2020: 180)
. هوعات چیه ،رگید فرط زا نیب قوقح یا
تلود هک دراون دوجو لل لا ار اته
قفاوم ون نیا ونک م لم همان
ح تاوهعت ًامو ل هک ار اه .وننک ینلع ،دراون دوجو اهنآ رد یتوق
علاطم ساسا رب ة
مهاترت نتیا زا هتنو ن راه لماک نتم هب یسرتسد و دوجوم عبانم هتمان
اته
یم لکاد رگ اوت ة
مهارت نیا یلرا همان
، تیاهن رد و دراد یلترا تست جنتپ اه زا رتت ک
01
هدام یم نود یسایس یراک ه :و
، خاسریز لااتا وتم وتنبر ک هتب اته
نیت رظندر
، عتناوم وتحم
یراجت
، مأت و سننیاف ی
ن یلام
، هب روط ی هتک مأتت ثتحب هتتداد رارترا نیت تلود ی
ن رد یلاتم
ز ی خاسر اه ی هب اهروشک آ تلاداتبت ثتحب ، تیاهن رد و ؛دود راذگاو نی هب ه راپکی ترور
راوم نیا ،عتاو رد .یگنهرف د
، جنپ نتتسه هداتج و وتنبر ک راکتبا بو را نیداینب لرا زا هتک و
هود یفرعم نی لود یوس ونا
(
Yuzhu & Shicheng, 2019: 99-100
.) هب مات ت ، اتخ روتط
مهارت رد ار لورا نیا مان
ة یم ین نی اب اریا .درک هظحلام اوت
0
تکن ،نیاربانب ة
مهارت نین هک سین یروشک اهنت اریا هک سا آ مهم هتمان
نیت اتب یا
رت نیا اب ؛وداب هدرک وقعنم مهارت هک توا
مان ة سد هک سا یدارم یاراد اریا راته آ اب مک
مهارت مان ة ایم زا سرتسد رد 050
مهارت همان یتم اعدا هک یا دراد تواترت ،دراد دوتجو دوتد
؛ زا
مهارت مجح هل ج سویپ و همان
رابتعا خیرات و آ یاه 52
را تگ نتتم قتبط .هلاس ة
هتک یتگرب
درورف رد اریا هجراخ ترازو ی
ن هام 0011 شیتپ نتتم دوب رارت ،هدرک رشتنم مهاترت سیوتن
هتمان
ع ج یارب هاگوید زا هناخترازو نیا یونب
هب یلم یاهداهن یاه می ات و یسررب روظنم
هتب ،یرتیگ
یه أ .دود لاسرا لود ت دادرخ رد ایم نیا رد5
هام 0011 شیپ ود بجوم تاعلاطا رشن سیون
ا گ نیا .دریگ رارت هعماج رایتخا رد هن
نز ی یم یناریا فرط هک دراد دوجو یتنی فرتط هتتسناد
هب ،بیترت نیا هب و سین ونس نیا راشتنا هب لیام هداد راتشتنا ار آ رتتشیپ ی تسرریغ تروتر
سا ا ن ض .ونریگب رارت ونس نیا دارم ضرعم رد هعماج و یمو ع راکفا ات ی
هکن گرتب هرا تگ رد
هجراخ ترازو هب
روط سیئر ،یربهر هب صخشم تئر ،ستلجم تتو
ی س روته ج تاتماقم ریاتس و
اگرا یتح و یتلود هود هرادا یلم ینما یلاع یارود لثم ییاه
، هب شیپ نتم هک یوحن سیون
دروم و هود لاسرا اهداهن نیا یارب أت
یی و . سا هتفرگ رارت اهنآ
0
3 . نتم هب یهاگن تقفاوم
ۀمان نیچ و ناریا
رد نی و اریا یروه ج یاسور 50
نا یو ة 5102 هتب ،رگیوتکی اتب ارتهت رد یراوید یط
___________________________________________________________________
0 . وهاشم یارب ة
کنیل هب دانسا نیا لماک نتم :وینک هعجارم ریز یاه
MEMORANDUM OF UNDERSTANDING BETWEEN THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF LATVIA AND THE GOVERNMENT OF THE PEOPLE’S REPUBLIC OF CHINA ON COOPERATION WITHIN THE FRAMEWORK OF THE SILK ROAD ECONOMIC BELT AND THE 21ST CENTURY MARITIME SILK ROAD INITIATIVE, at:
http://tap.mk.gov.lv/doc/2016_11/AM_MoU_EN_20161024.2386.docx
Memorandum of Understanding between the Government of Victoria and the National Development and Reform Commission of the People's Republic of China on Cooperation within the Framework of the Silk Road Economic Belt and the 21st Century Maritime Silk Road Initiative, signed 8 October 2018, at: https://www.vic.gov.au/sites/default/files/2019-10/20191023-Framework-Agreement- Signed-English.pdf
MEMORANDUM OF UNDERSTANDING BETWEEN GOVERNMENT OF THE ITALIAN REPUBLIC AND THE GOVERNMENT OF THE PEOPLE’S REPUBLIC OF CHINA ON COOPERATION WITHIN THE FRAMEWORK OF THE SILK ROAD ECONOMIC BELT AND THE 21ST CENTURY MARITIME SILK ROAD INITIATIVE, signed March 2019, at:
https://www.governo.it/sites/governo.it/files/Memorandum_Italia-Cina_EN.pdf
Memorandum of Understanding between the Council Ministers of Bosnia and Herzegovina and the National Development and Reform Commission of the People's Republic of China on Cooperation within the Framework of the Silk Road Economic Belt and the 21st Century Maritime Silk Road Initiative, signed 1 May 2017, at: http://www.mvteo.gov.ba/attachments/en_bh---pr-china-mou-silk- road-economic-beltpdf.pdf
2. https://www.mfa.gov.ir 3. https://www.mfa.gov.ir
هب هنیمز آ رد لود ود سا رارت هک یتایلک ای هار هشقن کی راشتنا اتب صختشم ًلاماتک ترور
یم تردابم ،وننک یراک ه رگیوکی زرو
ن
0.و ینایب نیا هب یهاگن اب ة
یمرد کرتشم یتط هتک میباتی
یناتسنا ،یتیارجا ،یسایس لئاسم ثحابم هب هدام سیب یعاتفد و یتتینما ،ییاتضت ،یتگنهرف و
هنیمز ونس نیا . سا هود هتخادرپ مهارت داقعنا زاس
مان ة یدربهار 52 لاس ة ؛ تسا نیت و اریا
هتکن هب هک یا دام رد حارر ة
2 هتقطنم داتجیا هتب کت ک . تسا هوتد هرادا اوب زا یراتع یا
حلاس هتسه یاه تکن ین یا
ة ةدام رد هک سا یرگید ریگ ش 02
هوتد هتجوت اوتب ونس نیا
ماگنه ،لاح نیا اب . سا ی
هک ونس ن هب ةینایب هاتم
0010 دادرخ ونتس و هاتم
0011 راتنک رد ار
یم رارت رگیوکی توارت ،میهد
هولج اهنآ ایم ییاه یم رگ
ازا ؛ سا هجوت بلاج هک دود تی
ن ور هتک
وداب ضراعت رد سا نک م اریا یملاسا یروه ج یلبت عضاوم اب یوحن هب وتاخ نتیا رد .
یم مانعطت یارجا رب ونس نیا رد نی و اریا ویکأت هب اوت ة
5500 زا ماتجرب و تینما یارود
ه یوس ة فرط ه ه و زاوتم یتفایهر رب ینتبم و ین نسح ساسا رب ماجرب یاه هراتدا هبناج
.درک یم رظن هب عضوم نیا وسر
نعطت نتسناد ینوناتریغ رد اریا یلک عضوم اب یریگ تما
ة 5500
ضراعت رد سا
5. ینایب دارم ،لاح نیا اب ة
لاس 5102 مهارت ونس رد یرایسب وح ات سکعنم همان
مهارت دارم رب یرورم ،همادا رد . سا هود . داد میهاوخ همان
هموقم یواح همان مهارت نیا هتتخادرپ نیت و ارتیا روشک ود هاگیاج هب آ رد هک سا یا
هود ا و ی هکن د ینامز ه زا هدرتک ورتد ار کتیتا لپید طباور روشک و
داتقعنا زا اتشفوه و وتنا
مهارت هب . سی همان مش اونع حت لوا ونب رد صخشم ترور
کراتشم داد قوس هب زاونا
درتب درتکیور رب ینتبم اریا و نی عماج یدربهار تنیمز رد درتب–
ة هتبناجود ا ی هتقطنم ، ا ی و
ب طباور ی ن لل لا نیا . سا هود هرادا رقت
ی
ًاب مهارت راه نتم رد هک سا یتسخن ونب ا ه مان
ة
. سا هود سکعنم ین سرتسد رد هباشم یم هجوت بلج ایم نیا رد هک یثحب یراتک ه و وناتت یارتجا تیوقت وتضوم ونک
یاته
هزوح رد یتینما و عماجم رد رگیوکی عضاوم زا یا ح و مسیرورت اب هزرابم هل ج زا فلتخم یاه
امزاس ه نیب یا هقطنم و یلل لا یم رظن هب . سا یا
نیا هب ل ع رد نی رگا وسر هلئسم
ونبیاپ
___________________________________________________________________
1. https://www.president.ir
5 . یاهونب هب هرادا واخ نیا رد 01
و 00 ینایب ة مانعطت بیوات زا سپ اریا ة
5500 خیرات رد ینما یارود
51 یلاوج 5102 ایاد : سا هجوت
« ه حیرر قفاوت و کرتشم مهارت اریا یملاسا یروه ج ة
فرط اه ی
کرد کأت دروم ار ماجرب رد هوننک ی
و م رارت ی وهد آ یانبم رب هک مانعطت دارم
ة 5500 رد ینما یارود
أت یی و هب ،ماجرب باثم ة هب و هدوبن ماجرب دارم ه
ی چ هجو ن ی وناوت ثأت حت ار ماجرب یارجا ی
ر ونب( .وهد رارت 01
)
هب هک دود ریسرت و ریبعت یوحن هب ویابن ماجرب رد ی ی چیه...
شریذپ یانعم هب میقتسمریغ ای میقتسم روط
سا یروه ج تادا م ای رحت دوب ارجا لبات ای رابتعا ، یعورشم هب بسن اریا یملا
ی م اه تاماوتا و
یدووحم بیوات زاس لود ای اپورا هیداحتا ، ینما یارود طسوت هود
اه ی یداحتا وضع ة ای هوحتم تلاایا ،اپورا
ونب(...وداب اریا هیلع یرگید روشک ره 00
») وهاشم یارب ة
:ک.ر ،ماجرب دانسا https://www.mfa.gov.ir
وداب
، مانعطت و ماجرب دروم رد هوحتم تلاایا و اریا طباور هونیآ رد ة
5500 مسیناکم آ رد هک
شیپ هدام یم ، سا هود ینیب
، وتاخ نتیا رد راتک لتاوتح و وتداب وتیرم ارتیا یارب وناوت
یم ح وناوت ینما یارود رد ونکات هک یماوتا ؛وداب اریا عضوم زا یا سپ
ماتجرب داتقعنا زا
لاس رد 5100 هب و تیلاعف عضوم زا هیسور رانک رد صخشم روط کتدوم یاته
کیتتسلاب یاته
یم یا ح ، سا هود بحر آ زا همانعطت مود سویپ رد هک اریا .وننک
0
ونب 0 مهارت هنیمز رد همان سا یراک ه یاه
تسویپ رد هک تقفاوم هتب هتک ییاته
متضنم هتمان
هود هب . سا هظحلام لبات ،ونا هزوتح یخرب ،یلک روط
هتب اته هزوتح اوتنع رارتت رظنوتم حجرتم یاته
هتفرگ هب هک ونا یتم هراتدا هداتج و وتنبر ک راکتبا وضوم هب صخشم روط داتجیا قتیرط زا هتک وتنک
اقترا یارب ییایرد تلاااتا و نهآ طخ ،هارگر ب ی
. تسا هوتمآ ایم هب نخس حرط نیا رد اریا شقن
سا یکناب یراک ه یوعب ثحب
، رات د نیت اتب یکناتب وتضوم رس رب اریا رضاح لاح رد ون ره
هب شلا نیا . سا شلا راکوزاس رس رب صخشم ترور
« ژیو هورگراک ة
یلام ماوتا »
سا
، نیت اریز
رایتسب ،ساتسا نیت ه رتب و تسا هورگراک نیا وضع ین ساتسا رتب ار ارتیا یتترن یاهوتمآرد زا ی
یدووحم تسا هدرک هکولب ، ینما یارود میرحت ، آ زا شیپ و روب م هورگراک تاررقم زا یدان یاه
قح هوجو نیا یراوهگن یارب یتح و یم فایرد ین ه ح لا
ونک
.(Reuters, 2021/01/21)
ونب رد 2 نلااتس راوید یارب یراکوزاس ،همان مهارت نیا ة
تجراخ روتما یارزو ة
رد و روتشک ود
نییاپ حطس . سا هود هوید کراوت ،ونک اضتتا هک امز ره رد هجراخ یارزو انواعم رت
وتنب رد 2 هدرتک وتهعت نیفرتط هتک تتسا هوتمآ یجراتخ یاهراتشف یترن وتضوم رتتبارب رد وتنا
هبناجکی رتکذ ایاد واخ نیا رد .ونداب وحتم رگیوکی اب یروشک ره یوس زا ییارگ رد هتک تسا
هامونرسا 0011 لود ،ویارج ملاعا قبط لا د زا رگید روشک ون و هیسور ،نی ، اریا یاه
آ و اقیرف
هبناجکی ون ره هیلع هکنیا رب ینبم وندرک داجیا ار یراکتبا ،ایسآ نیتب یراک ه بلات رد ییارگ
یتلل لا
هب ونداب هتداد یراک ه رگیوکی اب وحتم للم امزاس بلات رد هژیو
(Reuters, 2021/3/12)
.
هدرتک نیفرتط لتباقتم یاتضر هتب لوکوم ار همان مهارت حلارا هنوگره ونس نیا ینایاپ ونب ینعی اضما خیرات زا ونس نیا هود هترگ ست نیا رد . سا 7
نیدرورف هام توتم هب ، 52
لاتس
تسا هوتد هتتفرگ رظن رد ونس نیا یارب هک مه یلارم مئا ض و دوب وهاوخ ارجا لبات شتخب ،
یم یقلت ونس نیا کرنیلا .ونود
ست زا یکی هتب وتیوج یاهرهتد داتجیا وچ ه یهجوت بلاج تاماوتا ،مئا ض مهم یاه
___________________________________________________________________
0 . یم دروم نیا رد هب اوت
مان هب ،لاثم روط ة
خروم 02 سرام 5151 ونیا ن تاراهظا و هیسور ة
سلج رد نی ة
05
ربماسد 5102 سلج واخ رد ة
مانرب دروم رد ینما یارود ة
کدوم هرادا اریا کیتسلاب یاه درک
رد هک
عضاوم وییأت یلاعف تریاغم موع رد اریا
کدوم یاه ونب اب اریا کیتسلاب یاه
0 مانعطت مود سویپ ة
5500 سا :ک.ر ، واخ نیا رد . https://www.un.org/press/en/2018/sc13615.doc.htm; A/74/752–S/2020/212, 18 March 2020.
ه ورپ ثحب ، اریا رد نی ک ک تسا ارتیا رد نیفرط بختنم ردانب رد یراک ه و ی رنا یاه
هب یتسردان هب یزاجم یاضف رد ریخا دروم هتبلا هک اریا نتخورف اونع
داد رارتت رایتخا رد و
. سا هود ریبعت ریا ج یخرب را د سویپ رد ة
5 تسا هتمان مهاترت یلرا ونس هک
، هزوتح راتک ه دوتعتم و فتلتخم یاته ی
ار
یم هوهاشم مهم هک مینک
زوح اهنآ نیرت ة
توتم رد هود رارت ،ساسا نیا رب . سا ی رنا و رن 52
،لاتس
مأت زا یکی اریا لود ی
ن اگوننک یگشی ه هلئتسم نیا نی لود یتح و وداب نی لود یارب رن
.ونک ثاوحا نی رد ا جم هاگشیلااپ کی اریا رن اخ لومرف یارب هک سا هتفریذپ ار هب هک سا یلیر روویرک داجیا یوعب وضوم هار اونع
نتیا . سا هود دای آ زا یترایز نهآ
سا هیروس و قارع ، اریا ، اتسکاپ نیب یلیر ریسم رد لاتعف کراتشم اونع ریز ، وضوم نیا .
. سا هود دای هداج ونبر ک مأت رگید وضوم ی
ن نی روویرک زا هدارتسا اب نی و اتسکاپ یارب زاگ -
رد ارتیا . تسا اتتسکاپ
لاس فتلتخم لتیلاد هتب اتما .ونک لقتنم اتسوونه هب ار دوخ زاگ طخ وناوتب ات دوب شلات رد شیپ یاه
هب اتسکاپ مغر
.ود هلئسم نیا عنام رگید یاهروشک یاهراشف حت یاهن رد اما هیلوا قفاوم
ی ض رد ة عسوت ،نی و اریا یراک ه یلرا لئاسم اونع حت مود ة
رد ارتکم لحاوتس
عسوت و اریا یبرغ بونج ة
سأت . سا هتفرگ رارت هرادا دروم کساج رونب ی
س یتعنتر رهد کی
رگددرگ یاهرهد ای هقطنم نیا رد ا ه نیا . سا ریا ج نیا رد نیفرط قفاوت یلرا وضوم ی
اتی رتیا ج زا یتخرب وتد هتتخورف اوتنع اتب یتسردان هب یزاجم یاضف رد هک سا یعوضوم بعت نی یماظن یورین رارقتسا ای اریا یاهرهد ی
ر . سا هود
نتیا دراد وات اریا هک ونک ردابتم نهذ هب ار هلئسم نیا اهونب نیا رهاظ ویاد رد ار رداتنب
وهد رارت نی رایتخا
، ا فلاتخ ،ومآ وهاوخ همادا رد هک یتاحیضوت هب هجوت اب اما تی
ن هتب هرا تگ
سر وهاوخ تابثا ی
و .
نیمز رد ة راک ه ی اه ی امزاس ،عماجم رد یراک ه رب نیفرط یسایس هتقطنم یاتهداهن و اه
و یا
نیب کأت یلل لا ی و ونراد
؛ هب درک وهعت نی لود هکنیا واخ رد ارتیا لتماک یوتضع زا هک سا ه
سأت ار آ نی هک سا یاهگناد یتینما امزاس ی
س رد ًاتوت ع ییایتسآ و ایساروا یاهروشک و هدرک
تسا رظاتن وتضع آ رد تین ارتیا و ونتسه وضع آ
، ا ح تی ا هتجوت بتلاج .وتنک ی
هتکن زا یتکی
ی ن هزاجا هک ییاهروشک داب هتداد لماک یوضع آ رد اریا وهد
. سا نی دوخ ،و
0
مهارت یلرا شخب ،مود سویپ ،رظن هب هوتد میتسقت تست وتن هب همادا رد و سا همان
هاتوک تاماوتا : سا هاتوک ست رد .تومونلب تاماوتا و ییارجا توم
تتکن توم ة
،هتجوت بتلاج
ه ورپ لی کت ثحب ه ین یاه
میرتحت وتننام یتلیلاد هتب و هتتداد اریا رد نی هک سا یما ت ،
ه ین ورپ وننام ؛ سا هدراذگ ما ت ة
ه ورپ ای لا د ارهت هاردازآ لخ رد یترن یاه
ی ج سراف .
___________________________________________________________________
1. https://theglobepost.com
تکن ة نتیا هک سا روشک ود نیب کرتشم یراجت کرد کی داجیا ثحب ،رگید هجوت بلاج
یم رما بون هب وناوت ة
میرحت دز رود هب دوخ یم کرد نیا ،عتاو رد .ونک ک ک اریا یاه
وتناوت
ا هباشم یداحتا هک سکتسنی ة
هدرک داجیا اریا یارب اپورا سا
.دوتد عتتاو ویرم و دود سیسأت ،
یتسرک زا تیا ح ثتحب ،رتگید ست رد رد یتنی و یتسراف تاتیبدا و اتبز شزوتمآ یاته
هاگشناد .وجشناد و داتسا لدابت و لباقتم یتلود یلیاحت سروب یاطعا ای ساه
رایسب هک یرگید وضوم ایاد
سا هجوت
، داتجیا رد روتشک ود یراک ه و یگنها ه ثحب
لود ی کاح یارب یاهدراوناتسا هب یزاجم یاضف رب اه
غوغد اونع ة
هتجوت دروم روشک ود ره
. سا هتفرگ رارت یم ردابتم نهذ هب ار ریا ج و دازآ قطانم ثحب هک رگید وضوم قطاتنم زا اتخ درتب مان ،ونک
مرس هک سا وکام و ونورا ،مشت دازآ هیا
هتب یتتتو هک یرگید دوعتم دراوم و ینی فرط یراذگ تتد
یم رارت هجوت دروم هیامرس دریگ
زوح رد یراک ه و یراذگ ة
زا ساتسح ،لاتح نیتع رد و ونتم رایسب
زوح هل ج ة
امرس ،یماظن کرتشم یاهرونام ،یماظن ی
ه راذگ ی ه ورپ رد اه ی . سا یماظن
ا ه هنوگ مهارت ،ود هترگ هک همان
ک ییاه فرط اب نی لود ه تسا هدرک وقعنم رگید یاه
،
هب . سا هنامرحم ًاتو ع مهارت دروم رد صخشم روط
مان ة تترگ قتبط ، ارتیا ة
، تلود یوگنختس
.دوشن ینلع همانقفاوت نیا هک سا هتساوخ اریا زا نی لود ،یعیبر یاتآ نتیا ،لاتح نیا اب0
قفاوم ون یوگزره و ینسوب ،ایلاتیا لود اب همان
تاتکن ایلارتتسا یاتیروتکیو تلایا و اتیوتلا ،ن
رد یهجوت بلاج واخ
مهارت مان ة مهارت ون نیا نتم .دراد دوخ رد اریا رد نرتنیا رد همان
مهارت نیا داقعنا خیرات .دراد رارت سرتسد همان
زاب رد اه ة ینامز 5102 ات 5101 . سا
ماگنه ی هک هب هترگ ونس ون هب تد یم هاگن هود
نک یلرا نتم کی یواح ًاتو ع ،می رتت ک
زا 01 هدام ه ی ض ًامو ل و سا مهارت اب هک سا یلرا توارت نیا و دراون یا
مان ة .وتنراد ارتیا
مهارت رد مان ة ایوتلا ،نیوگزره و ینسوب ،ایلاتیا اب نی ایم هوقعنم ونس ون نیا فلاخرب اریا
هزوح ،ایلارتسا یایروتکیو لایا و اه
ی تینما یراک ه ،ی دوتجو یداتاتتا لئاتسم و یسایس یاه
یذ یدااتتا هوجو ین ایم نیا رد هک ونراد نررپ رایسب طبر
ارتیا هتکنیا هب هجوت اب ؛ سا رت
هیامرتس ا تیم ،دراد رارت یبرغ یایسآ ساسح روویرک نیا ریسم رد فرتر آ رد هتک یراذتگ
. تسا رتتشیب رتظن هتب رتگید یاهروتشک هب بسن ،ود وهاوخ تب
یار لتثم یوتیارج رد لاتثم
نی و ی کرو ات ی هیامرس دروآرب یراذگ
ات حرط نیا قبط اریا رد اه 011
هدوتب حرتطم رلاد درایلیم
سا
(NYtimes, 2021/3/27)
. دوتع هدرک راهظا و بیذکت ار اهنآ اریا هجراخ روما ترازو هتبلا
. تسا هوتشن حرطم هنیمز نیا رد نیفرط نیب ی تر و هتب نیارباتنب5
تلهو رد یتقیبطت شاتحل ة
مهارت نیا یناوارف یاهروشک ، سخن همان
هتسناد هنامرحم ار اه هوتد رشتنم هک یدراوم و ونا
وتنا
،
___________________________________________________________________
1. https://www.dw.com 2. https://www.mfa.gov.ir
مهارت اب یناون توارت ،یلرا نتم راتخاس شاحل هب ،دروم ود نیا وننام مان
ة نتیا اب .ونراون اریا
توارت تایئ ج رد ،لاح هتب هتک دراد دوجو ینیداینب یاه
م روتط طوتبرم آ مئا تض هتب صختش
یم .دود
شسرپ یخرب هب خساپ نیداینب یاه
مهارت واخ رد اریا یمو ع راکفا شسرپ نی و اریا همان
اتب . سا هدرک حرطم یناوارف یاه
شسرپ ،هود هداد یمو ع راکفا هب هک یتسردان تاعلاطا هب هجوت رتیظن تسا هوتد حرطم ییاه
هقطنم اریا ایآ هکنیا هب ار یا
متر ، سا هدرک راذگاو نی 011
هومآ اجک زا رلاد درایلیم تسا
یم نیمأت هنوگ و دود
؟ یدانسا یرگید یاهروشک ه اب نی ،دراد مه یتایئ ج قفاوت نیا ایآ
تسا لکد ه هب رگید یاهروشک یعضو و هدرک اضما سد نیا زا
؟ متهم هتب هتمادا رد نیرتت
شسرپ هاوخ خساپ واخ نیا رد یتوقح یاه . رگ می
1 . مهافت ایآ همان
مازلا یقوقح رظن زا
؟تسا روآ
نیب قوقح رظنم زا م هداد ونس هب هک یناونع لل لا
ی دود
، عت ونس تایوتحم و سین ی ها وجاو یی
ن هوننک
،یرسلف( سا 0020
: 22
؛ ،یلوگیب ییایض 0022
: 02 )،
ه ترور مان هب یونس اسب مهاترت اتی هتسلج
هتمان
و سا هود وقعنم یلع
ما لا ویابن رهاظلا وداب روآ
، زا وتعب نیفرتط درکل ع و هود هتداگن یلکد هب اوتحم اما
قفاوم داقعنا هب روب م ونس هک سا هدوب یوحن هب همان
مانقفاوت اونع ة
ما لا سا هود هتفرگ رظن رد روآ
(ICJ
Reports, 1994: para. 25)
. هاعم کی فیرعت هک سا ی ها وجاو رظن نیا زا قفاوم ای هو
مان ة ما لا رد ار روآ
نیو ویسناونک ساسا رب .میداب هتداد رظن 0121
آ اتب طبترم تاما لا و هوهاعم ،تاوهاعم قوقح دروم رد
قفاوم کی هوهاعم ،روب م ویسناونک قبط . سا هود فیرعت مان
ة نیب تلود نیتب هک سا یلل لا هتب و اته
ا ن ض .دود وقعنم ویاب بوتکم لکد ی
کن ه ساسا رب همانقفاوت نیا زا یدان راثآ هک وداب آ ویاب نیفرط وات
نیب قوقح ب قوقح نیزاوم حت ای لل لا ی
ن لل لا وداب
(VCLT, 1969: Art. 2)
.
مهارت رد هچنآ فیرعت نیا ساسا رب مان
ة دراوتن دوجو اریا
، دارا و تساوخ ة
رتب یتنبم نیفرتط
ما لا یا ت نیفرط ،عتاو رد . سا دوب روآ ما لا روب م ونس ات ونراون یل
دوتخ رد ،یتفرط زا .وتداب روآ
.دراوتن دوتجو نیفرتط نیتب فلاتتخا وتضوم هتب یگویسر یارب یراکوزاس ونس یارتب
رد ،لاتثم
قفاوم همان اه ی هتک تسا هوتد هتجوت وضوم نیا هب ایروتکیو ای ایوتلا ،نیوگزره و ینسوب ،ایلاتیا
اقم فرط و نی لود نیب یفلاتخا رگا هب لب
تم یعس نیفرط ،ویآ دوجو ی
وتننک تروتشم اتب یاته
لح ار آ هناتسود تروشم یتتو .وننک لافو
یم حرطم هناتسود یاه دود
، هتنیرت هتب هتک تسا یا
ی ن اوارف لا تحا هب ار روب م ونس اوت
ما تلا ونتس کی اونع رتگا هتک یلاتح رد .درتک یتقلت روآ
ما لا وات نیفرط
،ونتداد ار ونس دوب روآ یم هیبعت آ یارب اکتا لبات یراکوزاس
نتیا هتبلا .وندرک
