ﻪﺴﺳﺆﻣ ناور ﺳﺎﻨﺷ ﯽ و مﻮﻠﻋ ﺑﺮﺗ ﯿﺘ ﯽ Institute of Psychology and Educational Sciences
هﺪﮑﺸﻧاد ناور ﺳﺎﻨﺷ ﯽ و مﻮﻠﻋ ﺑﺮﺗ ﯿﺘ ﯽ Faculty of Psychology and Educational Sciences
هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻬﺗ University of Tehran
(DOI): 10.22059/JAPR.2022.327437.643922
ﺸﺨﺑﺮﺛا ﯽ
ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺮﺑ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ
ﺗ ﺮﺘﺧد ﯿ شﻮﻫﺰ
The Effectiveness of Life Skills Training on Academic Self-Efficacy of Gifted Female Students
Zahra Mohammadnia * ﯿﺎﻧﺪﻤﺤﻣ اﺮﻫز
Mahdi Shahnazari **يﺮﻈﻧ هﺎﺷيﺪﻬﻣ
Bita Nasrollahi *** ﯽﻬﻠﻟاﺮﺼﻧﺎﺘﺑﯿ
Abstract
The aim of this study was to investigate the effectiveness of life skills training on academic self- efficacy of gifted girls. The research method was applied objectively and was methodologically part of a quasi-experimental design with pre-test-post-test and follow-up with the control group. The statistical population of the study was the female students of gifted schools in Tehran (second year of high school) in the academic year 2019-2020. (ASEBQ) filled.
Among them, 32 low-scoring female students were selected as the sample group and randomly divided into two groups of 16 experimental and control groups. The experimental group received 12 sessions of 70 minutes of training on stress management and coping with anxiety and depression. A posttest was conducted after all training sessions, and follow-up sessions were conducted after one and a half months for both the experimental and control groups. A mixed analysis of variance was performed to test efficacy.
Data analysis was performed using SPSS-25 software, and results indicate that life skills training significantly affected all components of academic self-efficacy, i.e., ability to complete homework in class (0.003), ability to complete homework outside of class (0.001), interaction with others in the school environment (0.048), and general management (0.022). Life skills training were effective in improving gifted students’
academic self-efficacy.
Keywords: Talent, Life Skills, Academic Self- Efficacy.
ﮑﭼ ﯿ هﺪﯾا فﺪﻫ ﻦ ـﺳرﺮﺑ ،ﺶﻫوﮋﭘ ﯽ
ﻣ ـﯿ ناﺰ ـﺸﺨﺑﺮﺛا ﯽ ترﺎـﻬﻣ شزﻮـﻣآ ﺎـﻫ
ي .دﻮﺑشﻮﻫﺰﯿﺗ ناﺮﺘﺧدﯽﯿﻠﺼﺤﺗيﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺮﺑﯽﮔﺪﻧز شور ﺳﺎﻨﺸﺷور ﺮﻈﻧ زا ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﯽ
، ﺎﻬﺣﺮﻃ ءﺰﺟ ي ﻧﯿ ﺎﻣزﺂﻬﻤ ﯾ ـﺸ
ﯽ يﯿﺮ ﯿﮕﭘ و نﻮﻣزﺂﺴﭘ- نﻮﻣزﺂﺸﯿﭘ عﻮﻧ زا فﺪﻫ ظﺎﺤﻟ ﻪﺑ و لﺮﺘﻨﮐ هوﺮﮔ ﺎﺑ
دﺮﺑرﺎــﮐ ي رﺎــﻣآ ﮥــﻌﻣﺎﺟ .دﻮــﺑ ي
ــﺸﻧاد ،ﺶﻫوﮋــﭘ سراﺪــﻣ ﺮــﺘﺧد نازﻮﻣﺂ
ﺗﯿ نﺎﺷﻮﻫﺰ ـﺼﺤﺗ لﺎﺳ رد (مود ةرود ﮥﻄﺳﻮﺘﻣ) ناﺮﻬﺗ ﺮﻬﺷ ﯿﻠ
ﯽ 99 -
98 نﺎﺘـﺳﺮﯿ ﺑد ﻢـﻫد ﯾﮥ ﺎﭘنازﻮﻣﺂﺸﻧادنﺎﯿ ﻣﻦﯾا زا ﻪﮐ دﻮﺑ ناﺮـﻬﺗ نﺎـﮕﻧازﺮﻓ
) 170 ﮕﻬﻧﻮﻤﻧ شور ﻪﺑ (ﺮﻔﻧ ﯿﺮ
ي ﮥﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ و ﺪﻧﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا سﺮﺘﺳدرد
ﺎﻫروﺎﺑ ي ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ) ASEBQ ﻤﮑﺗ ار ( ﯿ ﻞ ﻣ زا .ﺪﻧدﺮﮐ ﯿ
نﺎ ﯽﯿﯾﻨ ﺎـﭘي ﺎـﻬﻫﺮﻤﻧ ﻪﮐﯽﻧازﻮﻣآﺶﻧاد زا ﺮﻔﻧ32 ﺎﻫنآ ناﻮـﻨﻌﻬﺑ ،ﺪﻨﺘـﺷاد
ﻓدﺎﺼﺗ ترﻮﺼﻬﺑ و ﺪﻧﺪﺷ ﺺﺨﺸﻣ ﻪﻧﻮﻤﻧ هوﺮﮔ ﯽ
هوﺮﮔ ود رد 16 ﺮـﻔﻧ
يﺎﻬﻘﯿﻗد70 ﮥﺴﻠﺟ12ﺶﯾﺎﻣزآ هوﺮﮔ ﻪﺑ .ﺪﻨﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ لﺮﺘﻨﮐ وﺶﯾﺎﻣزآ ي ﮔدﺮـﺴﻓا و باﺮﻄﺿا ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ و سﺮﺘﺳاﺖﯾﯾﺮﺪﻣ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣيﺎﻬﺷزﻮﻣآ ﯽﯾ ﺖﺷﺬﮔ زا ﺲﭘ و نﻮﻣزﺂﺴﭘ ،شزﻮﻣآ تﺎﺴﻠﺟ مﺎﻤﺗا زا ﺲﭘ .ﺪﺷ هداد ﮏ اﺮـﺑ .ﺪـﺷ اﺮﺟا لﺮﺘﻨﮐ وﺶﯾﺎﻣزآ هوﺮﮔ ود ﺮﻫياﺮﺑيﺮﮕﯿ ﭘﯿ،ﻢﯿﻧ و هﺎﻣ ي هدادﻞ ـﯿﻠﺤﺗ وﻪﺘﺨﯿ ﻣآﺲﻧﺎﯾراوﻞﯿﻠﺤﺗ شور زاﯽﺸﺨﺑﺮﺛا نﻮﻣزآ ﺎـﺑ ﺎـﻫ
ﮥﺨﺴﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا 25
راﺰﻓﺎﻣﺮﻧ ﺎـﺘﻧ .ﺪﺷ مﺎﺠﻧاSPSS
ﯾﺞ ﮐﺎـﺣ ﯽ ﺛﺄـﺗ زا
ﯿﺮﺎــﻬﻬﻔﻟﺆﻣ مﺎــﻤﺗ ﺮــﺑ رادﺎــﻨﻌﻣ ترﻮــﺼﻬﺑﯽﮔﺪــﻧزيﺎــﻬﺗرﺎﻬﻣ شزﻮــﻣآ ي ﻒﯿﻟﺎــﮑﺗ مﺎــﺠﻧاﯽﯾﺎــﻧاﻮﺗﯽــﻨﻌ ، ﯾﯽﯿﻠــﺼﺤﺗيﺪــﻣآرﺎﮐدﻮﺧ سﻼــﮐ رد
) 003 /0 ﺎﻧاﻮﺗ ،(
ﯽﯾ ـﮑﺗ مﺎﺠﻧا ﻟﺎﯿ ﻒ ﺑ ـﯿ نوﺮ ) سﻼـﮐ 001 /0 ﺎـﺑ ﻞـﻣﺎﻌﺗ ،(
دﯾ ناﺮﮕ ﺤﻣ رد ﯿ ﻂ ـﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ) 048 /0 ﺪـﻣ و ( ﯾﺮ ﯾ ﺖ ) رﻮـﻣا 022 /0 ؛دﻮـﺑ (
اﺮﺑﺎﻨﺑ ﯾ
،ﻦ ﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ي
ﮔﺪﻧز ﯽ
، ﺪـﻣآرﺎﮐدﻮﺧ دﻮـﺒﻬﺑ رد ي
ـﺼﺤﺗ ﯿﻠ
ﯽ .ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺶﺨﺑﺮﺛاشﻮﻫﺰﯿﺗ ﺮﺘﺧد نازﻮﻣآﺶﻧاد هژاو ﺎﻫ ي ﻠﮐ ـﯿ ﺪ ي : ﺗﯿ ،شﻮـﻫﺰ ترﺎـﻬﻣ ﺎـﻫ ي ﮔﺪـﻧز ﯽ
، ﺪـﻣآرﺎﮐدﻮﺧ
ي .ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ
ﻮﺠﺸﻧاد*
ي ﺮﺘﮐد ي ناور ﺳﺎﻨﺷ ﯽ ﺑﺮﺗ ﯿﺘ ﯽ
، ﺑدا هﺪﮑﺸﻧاد ﯿ
،تﺎ ﻧﺎﺴﻧا مﻮﻠﻋ ﯽ ﻋﺎﻤﺘﺟا و ﯽ
، ﻘﺤﺗ و مﻮﻠﻋ ﺪﺣاو ﯿ
،تﺎﻘ ﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽ
، ا ،ناﺮﻬﺗ ﯾ
ناﺮ ناﺮﯾا ،زﺮﺒﻟا، ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ،جﺮﮐ ﺪﺣاو، ﯽﺳﺎﻨﺷناور هﺪﮑﺸﻧاد، ﯽﻣﻮﻤﻋﯽﺳﺎﻨﺷناور هوﺮﮔ ﯾرﺎدﺎﺘﺳا: لﻮﺌﺴﻣهﺪﻨﺴﯾﻮﻧ**
*
دﺎﺘﺳا**
ﯾرﺎ ناور هوﺮﮔ ﺳﺎﻨﺷ ﯽ
، ﺑدا هﺪﮑﺸﻧاد ﯿ
،تﺎ ﻧﺎﺴﻧا مﻮﻠﻋ ﯽ ﻋﺎﻤﺘﺟا و ﯽ
، ﻘﺤﺗ و مﻮﻠﻋ ﺪﺣاو ﯿ
،تﺎﻘ ﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽ
، ا ،ناﺮﻬﺗ ﯾ ناﺮ
Email: [email protected] ﯽﺸﻫوﮋﭘ ﯽﻤﻠﻋ :ﻪﻟﺎﻘﻣ عﻮﻧ
Received: 23 Jun 2021 Accepted: 25 Aug 2021 00/06/03:شﺮﯾﺬﭘ 00/04/02 :ﺖﻓﺎﯾرد
ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﻪﻌﻣﺎﺟ ﺮﻫ ا ي ﻪﺑ ﻪﮐ رﺎﮔﺪﻧﺎﻣ ي ﭘ و ﯿ ﺖﻓﺮﺸ شدﻮﺧ ﻣ ﯽ ﺪﻧا ﯾ،ﺪﺸ داﺮﻓا ﺗﯿ شﻮﻫﺰ و ﺎﻫداﺪﻌﺘﺳا ي ار دﻮﺧ نﺎﺸﺧرد
اﺮﻗ ﻪﺟﻮﺗ نﻮﻧﺎﮐ رد ﻣ ر
ﯽ ﺪﻫد . زا ﺮﻈﻧ ﺳ ﯿ ﻧﺪ ﯽ ﺪﻨﻟرﺎﻣ )1
1972 ( داﺮﻓا ﺗﯿ شﻮﻫﺰ و ﺎﺑ داﺪﻌﺘﺳا سﺎﺳاﺮﺑ ﺨﺸﺗ ﯿ
ﺺﯽﯾﺎﻫدﺮﮑﻠﻤﻋ ﺪﻨﻧاﻮﺗﯽ ﻣ دﻮﺧ ﮥﺘﺴﺟﺮﺑ يﺎﻫداﺪﻌﺘﺳا ﻞﻟدﯿﻪﺑ ،ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻦﻓ ﻞﻫا و ﺪﻧراد ﺖﯿﺣﻼﺻ ﻪﮐ يداﺮﻓا رد ﻤﻌﻣ ﻪﭽﻧآ زاﺮﺗاﺮﻓ ﯽﺗوﺎﻔﺘﻣ ﯽﺷزﻮﻣآ يﺎﻫﻪﻣﺎﻧﺮﺑ و تﺎﻣﺪﺧ ﻪﺑ نﺎﮐدﻮﮐ ﻦﯾا .ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﯽﻟﺎﻋ ﺢﻄﺳ ًﻻﻮ نﺎﺸﺘﯿﻟﻮﺌﺴﻣ ﻪﺑ ﺎﺗﺪﻧﺪﻨﻣزﺎ ﻧﯿ،دﻮﺷﯽ ﻣ ﻪﺋارا ﻪﺳرﺪﻣيدﺎﻋ ﮥﻣﺎﻧﺮﺑﮏﻤﮐﻪﺑ ﺪﻧﻮﺷ ﻒﻗاو ﻪﻌﻣﺎﺟ و دﻮﺧ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ
زا ﻞﻘﻧ ﻪﺑ)
،ﺲﺗرو ﮐ ﺎﺗﻻﺎ ﮑﻣﺎﺗ و ﯿ
،ﺰﻨ 2007 : 514 .(
نﺎﮐدﻮﮐ ﻧﺎﺴﮐ ﻞﻣﺎﺷ ﻻﺎﺑ دﺮﮑﻠﻤﻋ زا رادرﻮﺧﺮﺑ ﯽ
ﻣ ﯽ ﺪﻧﻮﺷ
ﻪﮐ رد ﻀﻌﺑ ﯽ زا ﻣز ﯿ ﻪﻨ ﺎﻫ ي زﯾ ﺮ ﻘﻓﻮﻣ ﯿﺘ ﯽ دﻮﻬﺸﻣ ﯾﺎ ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ ﻮﻘﻟﺎﺑ ه ﺪﻧراد : ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ ﻨﻫذ ﯽ ﻣﻮﻤﻋ ﯽ
، داﺪﻌﺘﺳا
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ هﺪﻧزﺎﺳ ﺮﮑﻔﺗ ،صﺎﺧ ﯾﺎ
ﺧ ﻼ ﺎﻧاﻮﺗ ،ق ﯽﯾ ﺮﺒﻫر ي
، ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ ﺎﻫ ي د ﯾ راﺪ ي ﺎﻤﻧ و ﯾ ﺸ ﯽ و ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ ﻧاور
ﯽ ﯾﺮز دراﻮﻣ ﻪﺑ ناﻮﺗﯽ ﻣشﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد يﺎﻫﯽ ﮔﮋﯾ وﻪﻠﻤﺟ زا .(1383، يهژا زا ﻞﻘﻧ ا ﻪﺑ )2ﯽﺘﮐﺮﺣ هرﺎﺷا
:دﺮﮐ رادرﻮﺧﺮﺑ ي زا شﻮﻫ ﺮﻬﺑ ﻻﺎﺑ ﺮﺗ زا
،ﻂﺳﻮﺘﻣ ﮕﺘﺴﺟﺮﺑ ﯽ رد صﺎﺧ ﯾ
ﮔدﺎ ﯿﺮ ي ﻮﻗ ﮥﻈﻓﺎﺣ ،ﺐﻟﺎﻄﻣ ي
، ﺮﭘ ژﺮﻧا ي
،ندﻮﺑ ترﺪﻗ ﺨﺗ ﯿ
،ﻞ وﺎﮑﺠﻨﮐ ي
، كرد ﺮﺳ ﯾﻊ ﻂﺑاور ﺮﺻﺎﻨﻋ
،ﻒﻠﺘﺨﻣ ﺎﻣزﺎﺳ ن ﻫد ﯽ رد تﺎﻋﻼﻃا زا هزﺎﺗ ﯾ
ﺘﻓﺎ ﯽ
، ﯽﮔدﺮﺘﺴﮔ ،ﻖﺋﻼﻋ ﮥﻨﻣادﯽﮔدﺮﺘﺴﮔ، ﯽﻘﻠﺧشﻮﺧ، ﯽﻣﻼﮐ ﺖﺳﻼﺳ ،تﺎﻐﻟ ﮥﻧاﺰﺧﯽﮔدﺮﺘﺴﮔ ترﺪﻗ ،ﻪﺟﻮﺗ ﮥﻨﻣاد
ﻋاﺰﺘﻧا ﺮﮑﻔﺗ ﯽ
، ﺳﺎﺴﺣ ﯿ ﺖ قﻮﻓ
،هدﺎﻌﻟا لﺎﻤﮐ ﻮﺟ ﯽﯾ
، ﻪﻗﻼﻋ ﺪﻨﻣ ي ﺮﺒﻫر ترﺪﻗ و نﻻﺎﺴﮔرﺰﺑ ﻪﺑ ي
،زوﺮﻓا) 1398
.( ﭘﯿ ، ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯿﺑﻮﺒﺤﻣ ، ﯽﻧﺎﻤﺴﺟ ﻊﺿو ،شﻮﻫ ﻞﯿ ﺒﻗ زاﺎﻫﻪﻨﯿﻣز ﮥﻤﻫ رد شﻮﻫﺰ ﺗﯿنﺎﮐدﻮﮐ ﺖﻓﺮﺸ اﯾ،ﺪﻨﮐﯽ ﻣ ﯾﺪﺪﻬﺗ ار داﺮﻓاﻦ اﯾهزوﺮﻣاﻪﮐيﺮﻄﺧ .ﺪﻨﺘﺴﻫﺪﻣآﺮﺳﯽﻗﻼﺧارﻮﻣاﯽﺘﺣ وﯽﻔﻃﺎﻋتﺎﺒﺛ، ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﻦ ﯾﺪﺎﺒﻧ ﻪﮐ دورﯽ ﻣ رﺎﻈﺘﻧاﻪﺠﯿﺘﻧرد و ﺪﻧﻮﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧرد ﺮﺗﺮﺑ يﺎﻫنﺎﺴﻧا ﺎﻫنآ ﻪﮐ ﺖﺳا ﺎﻄﺧ و هﺎﺒﺘﺷا ﺐﮑﺗﺮﻣ
ﻪﺑ .ﺪﻧﻮﺷ ﺮﻫ
لﺎﺣ ﻣ ﯽ ناﻮﺗ اﯾ ﻦ ﻪﻧﻮﮔ طﺎﺒﻨﺘﺳا دﺮﮐ ﻪﮐ ﮔﺪﻨﮐاﺮﭘ ﯽ رد ﻣ ﯿ نﺎ هوﺮﮔ نﺎﮐدﻮﮐ ﺗﯿ شﻮﻫﺰ ﻪﺑ
نﺎﻤﻫﯿﻌﺿ داﺮﻓا ناﻮﺗﯽ ﻣ ﺰ ﻧﯿشﻮﻫﺰﯿﺗ نﺎﮐدﻮﮐ نﺎﯿﻣ رد ﯽ ﯾﻨﻌ ؛ دراد دﻮﺟو يدﺎﻋ هوﺮﮔ رد ﻪﮐ ﺖﺳا ياهزاﺪﻧا
،ﻒﺰ ﻧﯿشﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد،نازﻮﻣآﺶﻧادﮥ ﻤﻫﺪﻨﻧﺎﻣ ؛(1387، ﻦﻤﻓﺎﮐ ونﺎﻫﻻﺎﻫ )ﺖﻓﺎﯾ ار لﻮﻠﻌﻣ و رﺎﮔزﺎﺳﺎﻧ ﺎﺑ ﯽ ﻣنﺎﺸﻧﻦﯾﺪﻟاو و نازﻮﻣآﺶﻧادهﺎﮔﺪدﯾزا نازﻮﻣآﺶﻧادﻦ اﯾتﻼﮑﺸﻣﯽﺳرﺮﺑ .ﺪﻨﺘﺴﻫورﻪﺑورﯽﺗﻼﮑﺸﻣ ﺪﻫد نﺎﻣﯿ رد سﺮﺘﺳا .(1395 ، ﯽﻧاوﺮﯾا و ناﺮﯿﺼﻧ) ﺖﺳا نازﻮﻣآﺶﻧاد ﻦ اﯾتﻼﮑﺸﻣ ﻦﯾﺮﺗﻢﻬﻣ زاسﺮﺘﺳا ﮥﻤﻫ
ﺶـﻧاد ﺶـﻧاد رد نآ تﺪـﺷ ﺎـﻣا ،دراد دﻮـﺟو نازﻮـﻣآ ﺗ نازﻮـﻣآ
ﯿ شﻮـﻫﺰ ﺑﯿ ﺮﺘـﺸ ﺖﺳا . نﺎﻧآ رد ﺮﺑاﺮﺑ سرد
و نﺎﺸﯾﺎﻫرﺎـﺸﻓ ﺎﺑ ﯿﺰﻧ ﺎﻫنآ نﺎﯿﻓاﺮﻃا وهداﻮﻧﺎـﺧ اﺮ زﯾ؛ﺪﻧراﺪﺑ يﺮﺘـﺸ ﺑﯿﺖﯿـﺳﺎﺴﺣ ،دﻮـﺧ ﻞﯿـﺼﺤﺗ هراﻮـﻤﻫ ،
ﻤﻫا ﯿ ﺖـ ﺼﺤﺗ ـﯿ ﻞ ﻪﺑ ار اﯾ نﺎﺸ ﯾ روآدﺎ ي ﻣ ﯽ ﻨﻨﮐ ﺪ ﺎﺘﻧ . ﯾﺞ ﻣز ﯿ ﻪﻨ ﯾﺑﺎ ﯽ نﺎﺗ و ﯾ ﺲﺗﺎ ) 2011 نﺎﺸﻧ ( ﻣ ﯽ ﺪﻫد
67 يداﺮﻣ زا ﻞﻘﻧ ﻪﺑ )ﺪﻨﻧادﯽ ﻣ نﺎﺷﯽﮔﺪﻧز سﺮﺘﺳا ﻦﯾﺮﺗگرﺰﺑ ار ﯽﺷزﻮﻣآ يﺎﻫرﺎﺸﻓ نﺎﻧاﻮﺟﻮﻧ ﺪﺻرد
،هداز
وﯾ ﻣﺮﮑﺴ ﯽ
، ﻣ ﯿ ردﺮ ﯾ
،ﺪﻧﻮﮑ مﺪﻗ رﻮﭘ ﺮﻔﻨﻀﻏ و ي
، 1398
.( اﯾشﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد تﻼﮑﺸﻣ زاﺮﮕﯾ دﯽ ﯾﮑ ﻦ
ﻧاور رﺎﺸﻓ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽ
زﯾ دﺎ ي اﺮﺑ ي ﺮﮔ ﻦﺘﻓ هﺮﻤﻧ
1.marland
2. psychomotor ability
ﺎﻫ ي ﻻﺎﺑ سﺎﺴﺣا ﻣ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ و اﺮﺑ ي ﻟﺎﻋ ﯽ ندﻮﺑ رد ﻣز ﮥﻤﻫ ﯿ ﻪﻨ
،ﺎﻫ ﺎﺒﺟا سﺎﺴﺣا ر
ﻣ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ ا ﻪﮐ ﯾ ﻦ ار ﺖﻟﺎﺣ
ﻤﮐ نﺎﮕﻧﺎﺸﻧ لﺎ
اﺮﮔ ﯽﯾ ﻣ ﯽ ) ﺪﻨﻣﺎﻧ
،زوﺮﻓا ﻧﺪﻨﻤﺟرا ﯿ،ﺎ ﻘﺗ ﯽ
،هداز ﻢﺳﺎﻗ ﺪﺳا و هداز ي
، 1392 زا .(
ﻮﺳ ي د ﯾ ﺮﮕ
ﺎﺑ ياﺮﺑدﺮﻓ ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﺪﺳرﯽ ﻣﺮﻈﻧﻪﺑ ،ﺪﻧراد يﺮﺗﻻﺎﺑ ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ نﺎﺷﻮﻫﺰﯿﺗ ﻪﮐ يدﻮﺟو ﺶﻫﺎﮐ زاﻪﮐ ﯽﻧازﻮﻣآﺶﻧاد رد ﯽﮔدﺮﺴﻓا و باﺮﻄﺿا ، سﺮﺘﺳا اﺮ زﯾ؛ﺖﺴ ﻧﯿﯽﻓﺎﮐ ﯽﮔدﺮﺴﻓا و سﺮﺘﺳا وباﺮﻄﺿا داﺪﻌﺘﺳا ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ قﻮﻓ هدﺎﻌﻟا ا ي
،ﺪﻧرادرﻮﺧﺮﺑ د
ﯾ هﺪ ﻣ ﯽ ) دﻮﺷ زوﺮﻓا و ﺪﻤﺘﻌﻣ ي
، 1384 ًﻻﻮﻤﻌﻣ .(
ﺶﻧاد ﻣآ نازﻮ
ﺗﯿ شﻮﻫﺰ رد ﺎﻘﻣ ﯾ ﻪﺴ ﺎﺑ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﻢﻫ ﻦﺳ دﺎﻋ ي
،دﻮﺧ ﻌﺿو ﯿ ﺖ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺮﺘﻬﺑ ي ﺪﻧراد و ﺴﺑ ﯿرﺎ ي ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ
ﻌﺿو ﯿ ﺖ ﺰﻣ ﯾ ﺖ ﯾ ﮥﺘﻓﺎ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺗﯿ
،شﻮﻫﺰ ﺎﻬﻨﺗ ﺳﺎﮑﻌﻧا ﯽ زا شﻮﻫ ﺮﻬﺑ ﺑﯿ ﺮﺘﺸ نآ ﺖﺳﺎﻫ . رد ﺗرﻮﺻ
ﯽ.( 1383، يهژا) ا ﯿﻢﺘﺴﻫﺰ ﻧﯿشﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧادنﺎﯿ ﻣردﯽﯿﻠﺼﺤﺗيﺎﻫﯽﺘﺳﺎﮐ وﺎﻫﯽﯾﺎﺳرﺎﻧﺪﻫﺎﺷﺎﻣﻪﮐ ﯾﮑ ﯽ زا ﻢﻬﻣ ﺮﺗ ﯾ ﻦ ﻐﺘﻣ ﯿ ﺎﻫﺮ ي ﺮﺛﺆﻣ ﺮﺑ ﯾ ﮔدﺎ ﯿﺮ ي و ﻘﻓﻮﻣ ﯿ ﺖ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
.ﺖﺳا اﯾ ﻦ مﻮﻬﻔﻣ
رد يﺎﻫﯽﯾﺎﻧاﻮﺗﻪﺑدﺮﻓيﺎﻫتوﺎﻀﻗ ﯾﺎﺎﻫروﺎﺑﻪﺑ ودراد راﺮﻗ (1994 )اروﺪﻨﺑ1ﯽﻋﺎﻤﺘﺟاﯽﺘﺧﺎﻨﺷ ﯾﮥﺮﻈﻧ ﺐﻠﻗ دﻮﺧ
رد مﺎﺠﻧا ﺎﻇو ﯾ ﻒ و ﻟﻮﺌﺴﻣ ﯿ ﺖ ﺎﻫ هرﺎﺷا ﻣ ﯽ ﺪﻨﮐ . ﺘﺴﺨﻧ ﯿ ﻦ رﺎﺑ اروﺪﻨﺑ ) 1977 ﺮﻌﺗ ( ﯾﻔ ﯽ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ زا ﻊﻣﺎﺟ
يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ،ﻒﯾﺮﻌﺗﻦ اﯾسﺎﺳاﺮﺑ .دﺮﻤﺷﺮﺑ دﺮﻓﯽﮔﺪﻧزﺖﯿ ﯿﻔﮐ ﺮﺑ ار نآ ﺖﺒﺜﻣ تاﺮﯿﺛﺄﺗ و داد ﻪﺋارا هﺪﺷكاردا ي دﻮﺷﯽ ﻣﺐﺒﺳ وﺪﻨﮐﯽ ﻣهﺎﮔآدﻮﺧيﺎﻫي ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ زا اردﺮﻓﻪﮐﺖﺳاﯽﻧﺎﻨﯿﻤﻃا وروﺎﺑنﺎﻤﻫهﺪﺷكاردا ﺺﺨﺷ زاﯽﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ حﻮﻄﺳ ﻪﮑﻠﺑ ،ﺪﺷﺎﺒﻧ ﻞﻌﻔﻨﻣ ،ﺪﻨﻫدﯽ ﻣراﺮﻗ ﯿﺮﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ ار واﯽﮔﺪﻧزﻪﮐ ﯽﺗﺎﻗﺎﻔﺗا ﺎﺑ ﯽﯾورﺎﯾور رد ﺶﻨﮐ ﺎﻫ و ﺶﻨﮐاو ﺎﻫ ي ﺖﺒﺜﻣ ار زا دﻮﺧ ﺎﻤﻧ ﯾ ﺶ ﻣ ﯽ ﺪﻫد . ﺮﻫ رﺪﻘﭼ ﺲﺣ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
رد نﺎﺴﻧا ﻮﻗ ي ﺮﺗ
،ﺪﺷﺎﺑ
ﻪﺑ نﺎﻤﻫ هزاﺪﻧا سﺎﺴﺣا ﺰﻬﺑ ﯾ ﺘﺴ ﯽ و ﻘﻓﻮﻣ ﯿ ﺖ وا ﻧﯿ ﺰ ﻮﻘﺗ ﯾ ﺖ ﺪﻫاﻮﺧ
؛ﺪﺷ زﯾ اﺮ هﺎﮔﺮﻫ ﻤﻃا ﯿ نﺎﻨ دﺮﻓ از ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ ﺎﻫ ي
ﺼﺨﺷ ﯽ دﻮﺧ ﺑﯿ ﺮﺘﺸ
،دﻮﺷ ﻪﻧ ﺎﻬﻨﺗ زا ﺎﻫرﺎﮐ ي ﺖﺨﺳ بﺎﻨﺘﺟا ﻤﻧ ﯽ
،ﺪﻨﮐ ﻪﮑﻠﺑ زا ﺮﻫ ﺪﻬﺗ ﯾﺪ ي ﺘﺻﺮﻓ ﯽ ﻣ ﯽ دزﺎﺳ
ﺎﺗ .( 1994 ،اروﺪﻨﺑ)ﺪﻧﺰﺑﮏﺤﻣ اردﻮﺧيﺎﻫﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ
ﺶﻧاد نازﻮﻣآ اراد ي روﺎﺑ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﻻﺎﺑ زا ﺶﻧاد نازﻮﻣآ اراد ي روﺎﺑ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺎﭘ ﯿﯾ ﻦ زا ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ
يﺎﻫدﺮﺒﻫار زا ،ﺪﻧﻮﺷﯽ ﻣ ﺰﮐﺮﻤﺘﻣ ﺮﺘﺸ ﺑﯿي ﯿﺮﮔدﺎ ﯾﻒﯿﻠﮑﺗ ﺮﺑ ﺎﻫنآ .ﺪﻨﻨﮐﯽ ﻣ هدﺎﻔﺘﺳا ﺮﺘﺸ ﺑﯿ2ﯽﻫدﻢﻈﻧدﻮﺧ يﯿﻟﺎﻌﻓ ﻪﻧﻮﮔﺮﻫ وﺪﻨﻨﮐﯽ ﻣﺖﯾاﺪﻫ ار دﻮﺧ دﺮﮑﻠﻤﻋ،ﺪﻧﺮﺑﯽ ﻣﻪﻨﯿﻬﺑ ةدﺎﻔﺘﺳا نﺎﻣز زا،ﺪﻨﻨﮐﯽ ﻣ هدﺎﻔﺘﺳايﺮﺗهزﺎﺗ ﺖ
ﻗﺎﺒﻄﻧا ﯽ اﺮﺑ ﻪﮐ ي ﭘﯿ دﺮﺒﺸ ﯾ ﮔدﺎ ﯿﺮ ي نﺎﺷ ﺪﺷﺎﺑ مزﻻ
، ﻣ مﺎﺠﻧا ﯽ ﺪﻨﻫد ﻧاد ﻞﺑﺎﻘﻣرد . ﺶ
ﻧازﻮﻣآ ﯽ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﻪﮐ
يﺪﻧراﺪﻧ ار ي ﯿﺮﮔدﺎﯾ عﻮﺿﻮﻣ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ياﺮﺑ مزﻻ ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ يﺎﻫترﺎﻬﻣ ﺪﻨﻨﮐﯽ ﻣ ﺮﮑﻓ ،ﺪﻧراﺪﻧ ﯽﯾﻻﺎﺑ ﺢﻄﺳ
؛ .( 1977 ،ﺲﻣادآ و اروﺪﻨﺑ)ﺪﻧزادﺮﭘﯽ ﻤﻧنآﻪﺑﺖﯾﺪﺟ ﺎﺑﻪﺠﯿﺘﻧرد ﯾﮑ ﯽ زا عاﻮﻧا ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
، ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺎﻧاﻮﺗ سﺎﺴﺣا ﺎﺑ ﻪﮐ ﺖﺳا 3
ﯽﯾ ﺪﻣ رد دﺮﻓ ﯾﺮ
ﯾ
ﺖ ﯾرﻮﻣ) دراد طﺎﺒﺗرا ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ تارﺎﻈﺘﻧا ندﺮﮐهدروآﺮﺑ وﯽﺳرد تﺎﻋﻮﺿﻮﻣ ﺮﺑ ﻂﻠﺴﺗ ، ي ﯿﺮﮔدﺎ ﯾيﺎﻫﺖ ﯿﻟﺎﻌﻓ
،ﺲ
2001 .(
ﻨﭽﻤﻫ ﯿ ﻦ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﻪﺑ ﻤﻃا ﮥﻟﺰﻨﻣ ﯿ
نﺎﻨ ﺎﻧاﻮﺗ زا دﺮﻓ ﯽﯾ
ﻘﻓﻮﻣ مﺎﺠﻧا رد ﯿ
ﺖ ﻣآ ﯿﺰ ﺎﻫرﺎﺘﻓر
ي يرﺎﺘﻓر و ﯽﺷﺰﯿﮕﻧا ، ﯽﺘﺧﺎﻨﺷاﺮﻓ يﺎﻫدﺮﺒﻫار ندﺮﮐ ﯿﻢﻈﻨﺗ ناﺰﯿ ﻣﻪﺑ ﯽﻨﻌ ﯾ؛ﺖﺳا ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﯽﻫدﻢﻈﻧدﻮﺧ رد
1. social cognitive theory 2. self-regulation 3. academic self-efficay
دراد هرﺎﺷا ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻞﺣاﺮﻣ
؛ اﺮﺑ ي ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ،لﺎﺜﻣ رﯾ
ﺰ ي اﺮﺑ ي ﻟﺎﮑﺗ ﯿ
،ﻒ ﺎﻣزﺎﺳ ن ﻫد ﯽ ﺎﻫرﺎﮐ ي ﺳﻼﮐ ﯽ و مﺎﺠﻧا نآ
ﺎﻫنﺪﯿﺳرياﺮﺑﺎﻫﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﻪﺑ ﻦﺘﺷادروﺎﺑ يﺎﻨﻌﻣ ﻪﺑ، ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ .(2000،ﻦﻣﺮﻤﯾز) رﺮﻘﻣﺪﻋﻮﻣ رد ﻪﺑﺛﺄﯿ ﺗﺪﻧاهدﺮﮐ شﻼﺗ ﯽﻧاواﺮﻓ نﺎﻘﻘﺤﻣ .(2001 ، نﺎﻣرود) ﺖﺳا ﺺﺨﺸﻣ ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﮥﻨﯿﻣز ﮏ ﯾرد فاﺪﻫا ﺮ وﭻﻨ ﻟﯿ،اﻮﮐاژاز .ﺪﻨﺠﻨﺴﺑنﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ونازﻮﻣآﺶﻧاد هﮋوﯾﻪﺑ ،ﻪﻌﻣﺎﺟنﻮﮔﺎﻧﻮﮔداﺮﻓادﺮﮑﻠﻤﻋﺮﺑ اريﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺸﻨﭙﺳا ﯿﺪ ) 2005 ﺮﻌﺗ ندادراﺮﻗ ﺎﻨﺒﻣ ﺎﺑ ( ﯾ
ﻒ ﻌﺳ اروﺪﻨﺑ ﯽ ﻣ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ ﻐﺘﻣ ود ﯿﺮ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
رد ار سﺮﺘﺳا و 107
ﻮﺠﺸﻧاد ي اﺪﻧا ﻞﺼﺤﻣ هز
ﮔﯿ ﺮ ي ﺪﻨﻨﮐ و ﻪﺑ ﺎﻘﻣ ﯾ ﮥﺴ ﺛﺄﺗ ﯿﺮ اﯾ ﻦ ﻘﻓﻮﻣ ﺮﺑ ﻞﻣﺎﻋ ود ﯿ
ﺖ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﻮﺠﺸﻧاد ﯾ نﺎ
ﺎﺑ ،نﺎﯾﻮﺠﺸﻧادﯽﯿﻠﺼﺤﺗ دﺮﮑﻠﻤﻋﯽﺳرﺮﺑ ﺲﭙﺳ و ﯿﺮﻐﺘﻣ ودﻦ اﯾﯽ ﯾﺑﺎزرا و ﺶﺠﻨﺳ ﺎﺑ ﺎﻫنآ .ﺪﻧزادﺮﭙﺑﺮﮕﯾﺪﮑﯾ ﻪﺑﻪﺴﺎﯾﻘﻣ رد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧناﺰﯿﻣ ،ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ اﯾ ﯾﺞﺎﺘﻧسﺎﺳاﺮﺑ .ﺪﻨﺑﺎﯾﯽ ﻣ ﺖﺳد يرادﺎﻨﻌﻣيﺎﻫﻪﺘﻓﺎﯾ نآ سﺮﺘﺳا ﺢﻄﺳ ﺎﺑ ﻘﻣ ،ﺎﻫ
ﯿ سﺎ ﺮﺘﻬﺑ ي اﺮﺑ ار ي ﭘﯿ ﺶ ﺑﯿ ﻨ ﯽ ﻘﻓﻮﻣ ﯿ ﺖ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺘﺧا رد ﻮﺠﺸﻧاد ﯿرﺎ
ﺪﻫاﻮﺧ راﺮﻗ ﺎﻣ
داد
؛ ﺪﺑ ﯾ ﻦ ﺖﺳدرد ﺎﺑ ﻪﮐ ﺎﻨﻌﻣ ﻪﺑ ةﺮﻤﻧ ﻦﺘﺷاد
ﺖﺳد ﻐﺘﻣ ود زا هﺪﻣآ ﯿﺮ
ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ و سﺮﺘﺳا ي
، ةﺮﻤﻧ ﺖﺳا ﺮﺘﻬﺑ
ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
راﺮﻗ ﺎﻨﺒﻣ ار دﺮﻓ ﻫد
ﯿﻢ ﻘﻓﻮﻣ ،نآ سﺎﺳاﺮﺑ و ﯿ
ﺖ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺷ ﭘ ار ﺺﺨ ﯿ
ﺶ ﺑﯿ ﻨ ﯽ ﻨﮐ ﯿﻢ اﻮﮐاژاز)
، ﻟ ﯿ ﭻﻨ
و ﺸﻨﭙﺳا ﯿﺪ ، 2005 (؛
اﺮﺑﺎﻨﺑ ﯾ ﻦ ﻮﻘﺗ ﯾ ﺖ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺲﺣ ي
ﻣ ﯽ ﺪﻧاﻮﺗ ﺛﺄﺗ ﯿ تاﺮ ﺘﺒﺜﻣ ﯽ ﻘﻓﻮﻣ ﺮﺑ ﯿ ﺖ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ
ﯽ .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷادنﻼﺼﺤﻣ
ﺖﻣﺎﻘﺘﺳا رد مﺎﺠﻧا ﻟﺎﮑﺗ ﯿ
،ﻒ ﺢﻄﺳ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﻻﺎﺑ و ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ﺎﺑ ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ
،ﺎﻫ ﺖﺴﺟ و ﻮﺟ ي
،ﻪﻧﻻﺎﻌﻓ ﻘﻓﻮﻣ ﯿ ﺖ ﺎﻫ
ي وﯽﯾﺎﺸﮔﻪﻠﺌﺴﻣ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ،ﺎﻫداﺪﯾور وتﻼﮑﺸﻣ ﺎﺑﺮﺛﺆﻣ درﻮﺧﺮﺑ ،تﻼﮑﺸ ﻣﻦﺘﺷﺎﮕﻧاﯽﺸﻟﺎﭼ ،ﺪﯾﺪﺟ ةدﺎﻔﺘﺳا
ﺐﺳﺎﻨﻣ زا ﺮﮑﻔﺗ ﻠﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ
، ﺳﺮﺘﻧ ﯿ نﺪ زا
،ﺖﺴﮑﺷ بﺎﺨﺘﻧا ﺎﻇو ﯾ ﻒ ﺶﻟﺎﭼ ﮕﻧاﺮﺑ ﯿ
،ﺮﺗﺰ بﺎﺨﺘﻧا فاﺪﻫا
،ﺮﺗﻻﺎﺑ ﺪﻬﻌﺗ و
ﺎﭘﯾ راﺪ ي رد ﺳر ﯿ نﺪ ﻪﺑ نآ ﺎﻫ و ﻂﻠﺴﺗ ﺮﺑ دﻮﺧ ﻧﺎﻣز ﯽ ﻪﮐ ﺐﻘﻋ ﺸﻧ ﯿﻨ ﯽ مزﻻ
،ﺖﺳا زا و ﯾ ﮔﮋ ﯽ ﺎﻫ ي داﺮﻓا ﺧ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮ
ﻪﺑ رﺎﻤﺷ ﻣ ﯽ آﯾ ﺪ ،ﺰﻣادآ و اروﺪﻨﺑ) 1977
؛ ﻣﻻﺎﺳ
1ﯽ
، 2004 ﻪﺑ ﻞﻘﻧ زا ﺮﻈﻧ ي ﺖﻟود دﺎﺑآ ي و ﻠﮐﻮﺗ ﯽ
، 1395
.( ﯽ ﻣ ﯾﺎﻔا باﺮﻄﺿا ﺶﻫﺎﮐ و يرﺎﮔزﺎﺳ ﺶﯾاﺰﻓا رد ي ﯿرﺎﺴﺑ ﺶﻘﻧ ، يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺎﺸﻧ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ سﺎﺳاﺮﺑ ﺪﻨﮐ يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﻦ ﺑﯿﺮﮕﯾ دﯽﺗرﺎﺒﻋ ﻪﺑ .(2015 ، ﯽﻟﻮﺳر و ﯽﻟﻮﺳر ، ﯽﯾﺎﺿر ، ﯽﻧﺎﺒﻌﺷ ،ﺮﻓﯽﻧﺎﻤﯿﻠﺳ) سﺮﺘﺳا و
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ
، ﻨﻌﻣ و سﻮﮑﻌﻣ ﮥﻄﺑار ﺎ
راد ي دراد دﻮﺟو
؛ ﺪﺑ ﯾ ﻦ ﺎﻨﻌﻣ اﺰﻓا ﺎﺑ ﻪﮐ ﯾ ﺶ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ سﺮﺘﺳا ، ﯿﻠ
ﯽ
ﺶﻫﺎﮐ ﻣ ﯽ ﯾ ﺪﺑﺎ ) تدﻮﻣ و ﺸﺨﺑ ﯽ ﻧﺎﺠﺷرﻮﺳ ﯽ
، 1398
.( سﻮﮑﻌﻣ ﮥﻄﺑارﺰ ﻧﯿيﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ وباﺮﻄﺿاﻦﺑﯿ دﻮﺟو
دراد . ﺶﻧاد ﻧازﻮﻣآ ﯽ ﻪﮐ ﺢﻄﺳ ﺮﺗﻻﺎﺑ ي زا باﺮﻄﺿا
ار نﺎﺸﻧ ﻣ ﯽ د
،ﺪﻨﻫ تﺎﺳﺎﺴﺣا ﻔﻨﻣ
ﯽ ﺑﯿ ﺮﺘﺸ ي زاﺮﺑا ﻣ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ و دﻮﺧ ار ﺎﺑ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺮﺘﻤﮐ ي كاردا
ﻣ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ ﻧﺎﻤﻟآ) ﯽ ور سﺎﺟور ،ﻻﻮﺑرا ﯾ
،ﺰ ادﺎﻧاﺮﮔ ارو و ﻣﯿ ﺲﻧرﻮﮕﻨ
،اداﺮﺘﺳا 2020 .(
ﻟﺎﻤﮐ ﯽ و ﺠﻨﮔ ﯽ ) 1399 ،(
رد ﯾاﺰﻓا وﯽﺿﺎ رﯾباﺮﻄﺿا ﺶﻫﺎﮐ ﺐﺟﻮﻣ ﯽﻫﺎﮔآﻦﻫ ذﮥﻠﯿﺳوﻪﺑ سﺮﺘﺳا ﺶﻫﺎﮐ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ دﻮﺧ ﺶﻫوﮋﭘ ﺶ
ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﻣ ﯽ دﻮﺷ . ﻤﻫ ﻨﭽ ﯿ ﻦ ﻮﻠﻣ و نارﺎﮑﻤﻫ ) 2021 ( رد ﮥﻌﻟﺎﻄﻣ دﻮﺧ اﺮﺑ ي ﺎﺳﺎﻨﺷ ﯽﯾ ﮥﻄﺑار ﻣﯿ
نﺎ ﺎﺑنﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ﺪﻨﺘﻓﺎﯾرد ﯽﮔدﺮﺴﻓا وباﺮﻄﺿا ﻢﺋﻼﻋ دﻮﺟو ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ وﺲﻔﻧتﺰﻋ ويﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﻢﺋﻼﻋﻪﺑ اريﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ زايﺮﺘﻤﮐ ةﺮﻤﻧﯽﮔدﺮﺴﻓا وباﺮﻄﺿانوﺪﺑداﺮﻓا ﺎﺑﻪﺴﯾﺎﻘﻣردﯽﮔدﺮﺴﻓا وباﺮﻄﺿا ﺖﺳد
1. salami, S.
ﺪﻧدروآ و ﺘﻧ ﯿ ﻪﺠ ﺪﻨﺘﻓﺮﮔ دﻮﺟو باﺮﻄﺿا و ﮔدﺮﺴﻓا ﯽ
، ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﻮﺠﺸﻧاد ﯾ نﺎ ار ﻪﺑ ﺮﻄﺧ ﻣ ﯽ
؛دزاﺪﻧا اﺮﺑﺎﻨﺑ ﯾ
ﻦ . ﺖﺳايروﺮﺿﺎﻫهﺎﮕﺸﻧادردناورﺖﻣﻼﺳ زاﺖﺒﻗاﺮﻣيﺎﻫﻪﻣﺎﻧﺮﺑياﺮﺟا رد ﺎﻘﻣ ﯾ ﮥﺴ ﺞﻨﭘ ﻞﻣﺎﻋ گرﺰﺑ ﺼﺨﺷ ﯿﺘ ﯽ و ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
رد ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺗﯿ شﻮﻫﺰ و دﺎﻋ ي
، ا ﯾ ﻦ ﺘﻧ ﯿ
ﻪﺠ يﺮﺗﻻﺎﺑ يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ، يدﺎﻋ نازﻮﻣآﺶﻧاد ﺎﺑﻪﺴﯾﺎﻘﻣ رد شﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد ﻪﮐ ﺪﻣآ ﺖﺳدﻪﺑ ﺪﻧراد
) ﺮﻧﯾ ﻧﺎﻤ ﯽ
، ﻋﯿ ﻨ ﯽ
،
،نﺎﻘﻫد مﻼﻏ هداز و رﺎﻔﺻ ي ﻧﯿ
،ﺎ 1392 .(
ﻨﭽﻤﻫ ﯿ ﻦ
،ﺰﻤﮐرﻮﮐ اﯾ نﺎﻬ و ﺴﮐادرﺎﺑ ﯽ ) 2018 ةﺮﻤﻧ (
ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
، ﺰﮐﺮﻣ لﺮﺘﻨﮐ و لﺎﻤﻫا رﺎﮐ ي ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺗﯿ شﻮﻫﺰ و ﻏ ﯿ ﺗﺮ ﯿ شﻮﻫﺰ ار ﺎﻘﻣ ﯾ ﻪﺴ ﺪﻧدﺮﮐ
و ،ﺖﺳا شﻮﻫﺰﯿﺗﺮﯿ ﻏداﺮﻓا زاﺮﺗﻻﺎﺑﯽﻧاواﺮﻓ ناﺰﯿ ﻣﻪﺑ شﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ تاﺮﻤﻧ ﺪﻨﺘﻓﺎﯾرد ﺎﻣا ﭘﯿ،ﺪﻧرادرﻮﺧﺮﺑ ﯽﯾﻻﺎﺑ ﺮﻬﺑشﻮﻫ زاﻪﮑﻨ اﯾﻦﯿ ﻋرد شﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد ﯽﺧﺮﺑ دﻮﺷﯽ ﻣهﺪﻫﺎﺸﻣ ﺖﻓﺮﺸ اﯽﻫﺎﮔ .ﺪﻨﮐﯽﻤﻧ ﺖﯾﺎﻔﮐ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ياﺮﺑ ﻻﺎﺑ ﺮﻬﺑشﻮﻫ زا يرادرﻮﺧﺮﺑ فﺮﺻ . ﺪﻧراﺪﻧ ﯽﺑﻮﻠﻄﻣ ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ،تﺎﻗو
ﺧﺮﺑ ﯽ ﺎﻧاﻮﺗ رﻮﻬﻇ و زوﺮﺑ ﻊﻧﺎﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﯽﯾ
ﺎﻫ ي ﻌﻗاو ﯽ داﺮﻓا ﻣ ﯽ
؛ﺪﻧﻮﺷ اﺮﺑﺎﻨﺑ ﯾ ﻦ مزﻻ ﺖﺳا ﺎﺑ شور ﺎﻫ ي
،ﺐﺳﺎﻨﻣ
اﺮﺑ ي ﺪﻌﺗ ﯾ ﻞ و ﺶﻫﺎﮐ اﯾ ﻦ ﻞﻣاﻮﻋ هﺪﻧرادزﺎﺑ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ رﯾ ﺰ ي ﺐﺳﺎﻨﻣ ترﻮﺻ ﮕﺑ ﯿ دﺮ مواﺪﺗ . تﻼﮑﺸﻣ ﻫ
ﯿ ﻧﺎﺠ
ﯽ ﺮﺠﻨﻣ ﯽﻟﺎﺴﮔرﺰﺑ رد ﯽﻧاور يﺎﻫلﻼﺘﺧا زوﺮﺑ و تﻼﮑﺸﻣ ﻦ اﯾ ﯾﺪﺪﺸﺗ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗﯽ ﻣشﻮﻫﺰ ﺗﯿنﺎﻧاﻮﺟﻮﻧ
؛دﻮﺷ . ﺖﺳاﻢﻬﻣ،دراﺬﮕﺑ ﯿﺮﺛﺄﺗنﺎﺸﺘﯿﻘﻓﻮﻣ ونازﻮﻣآﺶﻧادندﺮﮐﺪﻨﻤﻧاﻮﺗﺮﺑﺪﻧاﻮﺘﺑ ﻪﭽﻧآ ﺮﻫﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ زا ﻪﻠﻤﺟ شور ﺎﻫ ﯽﯾ ﻪﮐ ﻣ ﯽ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﺑ ﺖﻣﻼﺳ ناور و ﻘﻓﻮﻣ ﯿ ﺖ و ﭘﯿ ﺖﻓﺮﺸ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺮﺠﻨﻣ ﺢﻄﺳ و دﻮﺷ
ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺪﺸﺨﺑ ﺎﻘﺗرا ار نﺎﻧآ
، ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻧز
1ﯽ ﻪﺑ نﺎﻧآ .ﺖﺳا نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﺷاﺪﻬﺑ
ﻧﺎﻬﺟ ﯽ ) 1996 ( ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ ار اﯾ ﻦ ﻪﻧﻮﮔ ﺮﻌﺗ ﯾ ﻒ هدﺮﮐ :ﺖﺳا
» ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ مﺎﺠﻧا نداد رﺎﺘﻓر ﻪﻧارﺎﮔزﺎﺳ و
؛ﺖﺒﺜﻣ ﺑ ﻪ رﻮﻃ ي ﻪﮐ دﺮﻓ ﺪﻧاﻮﺘﺑ ﺎﺑ ﺶﻟﺎﭼ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ هﺮﻣزور رﺎﻨﮐ ﺑﯿ ﺎﯾ ﺪ .«
ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﺗ ﺎﻧاﻮ ﯽﯾ ﺎﻫ ﯽﯾ
ﺖﺳاﯽﺘﻣﻼﺳ يﺎﻫرﺎﺘﻓر وﺖﻣﻼﺳ ﺶﯾاﺰﻓا ، ﯽﻧﺎﺴﻧا ﻂﺑاور يﺎﻨﻏ ،ﻪﻌﻣﺎﺟ داﺮﻓا ﯽﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻘﺗرا ﻪﺑ ﻪﮐ رد ، ﯽﮔﺪﻧزﯽﻠﺻايﺎﻫترﺎﻬﻣناﻮﻨﻋﻪﺑ ارترﺎﻬﻣهدﯽﻧﺎﻬﺟ ﺖﺷاﺪﻬﺑ نﺎﻣزﺎﺳ .دﻮﺷﯽ ﻣﺮﺠﻨﻣﻪﻌﻣﺎﺟﺢﻄﺳ ﻞﻣﺎﺷترﺎﻬﻣ ، 6ﺮﺛﺆﻣ طﺎﺒﺗرا يراﺮﻗﺮﺑ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ، 5دﺎﻘﻧ ﺮﮑﻔﺗ ،4قﻼﺧ ﺮﮑﻔﺗ ،3ﻪﻠﺌﺴﻣ ﻞﺣ ، 2يﺮﮔﯿ ﯿﻢﻤﺼﺗ يﺎﻫترﺎﻬﻣ اﯾ دﺎﺠ و ﻆﻔﺣ ﻂﺑاور ﺑﯿ ﻦ دﺮﻓ ي
، 7
ﻫﺎﮔآدﻮﺧ ﯽ ﻟﺪﻤﻫ ،8
ﯽ ندﺮﮐ ﻫ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ9
ﯿ نﺎﺠ و10
سﺮﺘﺳا ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ﻓﺮﻌﻣ11
ﯽ
هدﺮﮐ ﺖﺳا ﺑﺎـﻗﻮﻧدﺮـﮐ) ﯽ
و ﺎﺷﺎﭘ ﺮـﺷ ﯾﻔ ﯽ 1384 ( ﻨﭽﻤﻫ . ﯿ ﻦ اﯾ ﻦ فﺪﻫ نﺎﻣزﺎﺳ ﻠﮐ
ﯽ آ ﺎﻬﻣ شزﻮﻣ ر
ت ﺎﻫ
ي ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا-ﯽﻧاور يﺎﻫﺐﯿ آﺳ زا ﯿﻪﻟوا ي ﯿﺮﮕﺸﯿﭘ و نازﻮﻣآﺶﻧاد ﯽﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﺢﻄﺳ يﺎﻘﺗرا ار ﯽﮔﺪﻧز ﺪﻨﻧﺎﻣ
1. life skills training 2. decision making 3.problem solving 4. creative thinking 5. critical thinking
6. effective communication 7. interpersonal relationship skills 8. self-awareness
9. empathy
10. coping with emotions 11. coping with stress
ﺸﮐدﻮﺧ ﯽ
،
،ﺖﻧﻮﺸﺧ ﺘﻋا ﯿ دﺎ رﺎﮑﻫﺰﺑ و ي مﻼﻋا .ﺖﺳا هدﺮﮐ
ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﻫ ي ﻔﻠﺘﺨﻣ ﯽ ﻓ ،ﻦﺴﺗﺎﻣ ﻪﮐ ﯽ
، ﻮﮐ ﻤﺳا و ﯿ ﺖ ) 2010 اﺮﺟا زا ﺲﭘ ( ي
ﮥﻣﺎﻧﺮﺑ آ ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣ ﺎﻫ
ي اد نﺎﺸﻧ ناور ﺖﻣﻼﺳ ويرﺎﮔزﺎﺳ ﻒﻠﺘﺨﻣ دﺎﻌﺑا ﺮﺑ ار شزﻮﻣ آﻦﯾ ﺮ اﺛﯿ ﺗﺄ،ﺪﻧدادمﺎﺠﻧا سراﺪﻣ ردﯽﮔﺪﻧز نﺎﻧآ .د
رد ﯾ ﺪﻨﺘﻓﺎ آ ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻧز ﯽ ترﺎﻬﻣ و ﺎﻫ ي ﻋﺎﻤﺘﺟا ﯽ اﺰﻓا رد ﯾ ﺶ ﺎﻧاﻮﺗ ﯽﯾ ﻞﺣ ﺌﺴﻣ دﻮﺧ ،ﻪﻠ آ ﻫﺎﮔ ﯽ
، ﻪﺘﺷاد ﺖﺒﺜﻣﺮ ﺛﯿ ﺗﺄيﺪﻨﻣﺖﺋﺮﺟﺶﯾاﺰﻓا و ناﺮﺤﺑ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ، ﯽﯾورﻢﮐ، ﯽﮔدﺮﺴﻓا،باﺮﻄﺿا،ﻢﺸﺧﺶﻫﺎﮐ ﺖﺳا
ﻔﺷ) ﯿﻌ ﯽ
، ﺮﮑﺴﻋ ي ﺪﻤﺤﻣ و ي
، 1399
.( ﯿﺮﺛﺄﺗ ﯽﺳرﺮﺑ ﺎﺑ(1989 )ﺖﯿﻤﺳا ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ
ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ اﺰﻓا ﺮﺑ ﯾ ﺶ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺲﺣ ي
ﺶﻧاد نازﻮﻣآ
ﻣ نﺎﺸﻧ ﯽ ﺪﻫد ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ زا ﺲﭘ ﺎﻫ
ي ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ا ي ﺘﺧﺎﻨﺷ ﯽ - رﺎﺘﻓر ي ﺶﻧاد ﻪﺑ ﺮﻄﻀﻣ نازﻮﻣآ ب
ﻧﺎﺤﺘﻣا ﯽ
، ﯿﻠﺼﺤﺗ يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ناﺰﯿ ﻣ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .ﺪﻨﮐﯽ ﻣ اﺪ ﭘﯿ ﯽﺳﻮﺴﺤﻣ ﺶﻫﺎﮐ ﺎﻫنآ رد باﺮﻄﺿا تﻻﺎﺣ ﯽﺪﻫدﯽ ﻣ نﺎﺸﻧ دﻮﺧ زا دﻮﺒﻬﺑ ياﺮﺑ ار ﯽﺗاﺮﯿﯿﻐﺗ ،ﺎﻫنآ ﻪﺑ يﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ا يﺎﻫترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ زا ﺲﭘ نازﻮﻣآﺶﻧاد .يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺲﺣناﻮﺗﯽ ﻣ،نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد و نازﻮﻣآﺶﻧاد ﻪﺑ ﯽﮔﺪﻧز يﺎﻫترﺎﻬﻣﻒﯿﻃ شزﻮﻣآ ﺎﺑ ﺐﯿﺗﺮﺗﻦﯾﺪﺑ نآ ﻧ ار ﺎﻫ ﯿﺰ ﻮﻘﺗ ﯾ ﺖ
.دﺮﮐيﺮﮕﯾ دﯽﺳرﺮﺑرد ﺮﺛا
ﺸﺨﺑ ﯽ ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﺎﺿر ﺮﺑ ﯾ ﺖ ﮔﺪﻧز زا ﯽ و ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ
ﺪﺷﯽﮔﺪﻧز زاﺖﯾﺎﺿرﺶﯾاﺰﻓاياﺮﺑ ﺪﻧاﻮﺗﯽ ﻣﯽﮔﺪﻧزيﺎﻫترﺎﻬﻣ ﻪﮐﺪﻨﺘﻓﺎﯾ ﺖﺳد ﻪﺠﯿ ﺘﻧﻦﯾا ﻪﺑ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ و ورد ﯿﺰﻧ (1399 )جﺎﻏآﮏﺗ رﻮﭘﺖﻤﻌﻧ وﯽﺑﻮﺒﺤﻣ .(2020 ،ﺪﻣﺎﺤﻣ و ادراو) ﺪﺷﺎﺑ ﯿﺪﻔﻣ نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺶﻫوﮋﭘ دﻮﺧ ﻪﺑ اﯾ ﻦ ﺘﻧ ﯿ ﻪﺠ ﺖﺳد ﯾ ﺪﻨﺘﻓﺎ ﻪﮐ ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﺮﺑ ﺎﻘﺗرا ي ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
و ﻧﯿ ﺰ ﺎﻘﺗرا ي
رﺎﮔزﺎﺳ ي ﻋﺎﻤﺘﺟا ﯽ رد ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺮﺛا ﻪﺘﺷاد ﺖﺳا ﻧﺎﻬﺟ . ﯿ نﺎ ) 1392 (ﻧ ﯿﺰ دﻮﺧ ﺶﻫوﮋﭘ رد رد
ﻣز ﯿ ﮥﻨ ﺛﺄﺗ
ﯿﺮ ﻪﺑ ﯽﮔﺪﻧز يﺎﻫترﺎﻬﻣ شزﻮﻣ آ،ﺖﻓﺎﯾرد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺮﺑ ﯽﮔﺪﻧز يﺎﻫترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ترﻮﺻ
ﺎﭘ و رادﺎﻨﻌﻣ ﯾ
راﺪ رﺎﮐدﻮﺧ آ ﺪﻣ ي ﻮﺠﺸﻧاد ﯾ نﺎ ار اﺰﻓا ﯾ ﺶ هداد ﺖﺳا ﻗ . ﯿ ﻧاﺮﻄ ﯽ و رﺎﻬﻗ ي ) 1394 ( ﻧﯿ ﺰ ﺸﺨﺑﺮﺛا
ﯽ شزﻮﻣآ هﺪﻨﺘﻓﺮﮔ ﻪﺠﺘﻧﯿ و ﺪﻧدﺮﮐ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣار نازﻮﻣآﺶﻧاد يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺮﺑﯽﮔﺪﻧزيﺎﻫترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ترﺎﻬﻣ
ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺮﺑ ي
ﺶﻧاد ﺛﺄﺗ نازﻮﻣآ ﯿﺮ
.دراد
ﻣﯿ ﻠﺟﺮ ﯿﻠ ﯽ
، ﺪﺻ ﯾﻘ ﯽ ﻌﻓرا ﯽ ﻤﻠﻋ و ﯽ ) ﺶﻨﻣ 1397 ﻧ ( ﯿﺰ دﻮﺧ ﺶﻫوﮋﭘ رد مﺎﺠﻧا لوا ﮥﻄﺳﻮﺘﻣ ﻊﻄﻘﻣ رد ﻪﮐ
ﺛﺄﺗ ،دﻮﺑ هﺪﺷ ﯿﺮ
ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﻐﺘﻣ ﺮﺑ ﯿ ﺎﻫﺮ ي ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ا و اﺰﻓ ﯾ ﺶ ﺖﻘﻔﺷ ار شراﺰﮔ
ﺪﻧدﺮﮐ . ﻤﻫ ﻨﭽ ﯿ ﻦ ﯾ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ ي ﺶﻫوﮋﭘ ﻌﻤﺳا ﯿﻠ ﯽ ﺗﺰﻋ و ﯽ ﻧﯿﺎ ) 1398 نﺎﺸﻧ ( ﻣ ﯽ ﺪﻫد ترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻧز
ﯽيدﺎﺑآﺖﻟود يﺮﻈﻧ ﺶﻫوﮋﭘ رد .ﺖﺳا ه ﺪﺷ نازﻮﻣآﺶﻧاد رد يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ وﯽ ﯿﻤﻈﻨﺗدﻮﺧ ﺶﯾاﺰﻓا ﺐﺒﺳ و ﺶﻧاد ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﺖﻓﺮﺸﯿﭘ ﺎﺑ يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ و ﯽﮔﺪﻧز يﺎﻫترﺎﻬﻣ ﮥﻄﺑار ( 1395 )ﯽﻠﮐﻮﺗ مود ةرود نازﻮﻣآ
ﺑدﯿ نﺎﺘﺳﺮ ﯾ جﻮﺳﺎ ﺳرﺮﺑ ﯽ ﺪﺷ ا و ﯾ ﻦ ﺘﻧ ﯿ ﻪﺠ ﻪﺑ ﺖﺳد ﺪﻣآ ﻪﮐ ﺑﯿ ﻦ ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﭘ و ﯿ ﺖﻓﺮﺸ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﮥﻄﺑار
رادﺎﻨﻌﻣ ي .دراد دﻮﺟو
ﻨﺘﻔﮔ ﯽ ﺖﺳا ﺑﯿ ﺮﺘﺸ ﻫوﮋﭘ ﺶ ﺎﻫ ﻪﺑ ﺳرﺮﺑ ﯽ ﻮﺠﺸﻧاد ﯾ نﺎ ﯾﺎ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ دﺎﻋ ي رد سراﺪﻣ ةرود لوا
ترﻮﺻﺮﺑ ارﺎﻣﺮﻈﻧ درﻮﻣ ﻸﺧورﻦ اﯾ زا؛دﻮﺒﻧ ﺖﺳدرد ﯽﺠﯾﺎﺘﻧمود ةرود ﺮﺘﺧدنﺎﺷﻮﻫﺰ ﺗﯿةرﺎﺑرد وﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ نآ شﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد . ﯿﻢﻨﮐ ﻪﺟﻮﺗ نازﻮﻣآﺶﻧاد زاهوﺮﮔ ﻦ اﯾ ﻪﺑ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ اﯾرد ﺎﺗﺖﺷاد ًﻻﻮﻤﻌﻣ
رﺎﮐدﻮﺧ ﺪﻣآ ي ﻻﺎﺑ ﯽﯾ
،ﺪﻧراد ﻟو ﯽ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﺴﺑ ﯿرﺎ ي زا داﺮﻓا ﻤﻧ ﯽ ﺪﻨﻧاد ﻪﻧﻮﮕﭼ ﻫ ﯿ تﺎﻧﺎﺠ دﻮﺧ ار ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ ﺪﻨﻨﮐ
وﻦ اﯾ زا؛ﺪﻧﺮﯿﮕﻧ ﻢﮐﺖﺳد اردﻮﺧيﺪﻨﻤﻧاﻮﺗﻪﮐ ﺪﻨﻨﮐ ﻞﻤﻋياﻪﻧﻮﮔﻪﺑ ﯽﮔدﺮﺴﻓا وباﺮﻄﺿا،سﺮﺘﺳا مﺎﮕﻨﻫ ورﯿﯾ ﺎﭘيﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﻪﻠﻤ ﺟ زاﯽﯾﻠﻻد ﻪﺑ ،ﺪﻧراد ﻪﮐ ﯽﯾﻻﺎﺑ شﻮﻫ دﻮﺟو ﺎﺑ،ﺎﻫنآ زاﯽﺧﺮﺑ دﻮﺷﯽ ﻣهﺪﻫﺎﺸﻣ
،ﻦﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ، ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ دﺮﮑﻠﻤﻋ ةﺪﻨﻨﮐﯽ ﻨ ﺶ ﺑﯿ ﭘﯿﻦﯾﺮﺗﻢﻬﻣ ﻪﮐ ﺎﺠﻧآ زا وﺪﻧراﺪﻧ ﯽﺑﻮﻠﻄﻣ ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﺖﻓﺮﺸﭘﯿ يﻪﺘﺴﺑاو وهﺰﯿﮕﻧاﯽ ﺑ،ﻪﺟﻮﺗﯽ ﺑﺐﺴﭼﺮﺑ ﺖﺳاﻦﮑﻤﻣ (2019 ، ﯽﺴﻧﯿ و يﺪﻧﻮﮑﻣ، يﺮﮑﺴﻋ )ﺖﺳا ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﻪﺑ
دﯾ ناﺮﮕ ار ﺼﻧ ﯿ ﺐ دﻮﺧ ﺪﻨﻨﮐ )
،اروﺪﻨﺑ 1977
.( ﻪﺑ ﻢﻫ ﯽﮔﺪﻧزيﺎﻫترﺎﻬﻣ ﻪﮐ ﺎﺠﻧآ زا ترﻮﺻ
ﯾ ﮏ رﺎﮑﻫار ﺎﻘﺗرا ي ﺖﻣﻼﺳ ﻧاور ﯽ و ﻢﻫ ﻪﺑ ترﻮﺻ راﺰﺑا
يﺎﻫترﺎﻬﻣﻦاﯾ شزﻮﻣآﯽﺸﺨﺑﺮﺛا ﮥﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎﺑ،دﻮﺷﯽ ﻣهدﺎﻔﺘﺳاﯽﻋﺎﻤﺘﺟا- ﯽﻧاوريﺎﻫﺐﯿﺳآ زاي ﯿﺮﮕﺸ ﭘﯿياﺮﺑ ﺮﺑﻦ اﯾي ﯿﺮﮔرﺎﮐﻪ ﺑ ﺎﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .داد ﺶﯾاﺰﻓا ارﺶﻧاد ﺢﻄﺳ ناﻮﺗﯽ ﻣ،شﻮﻫﺰ ﺗﯿناﺮﺘﺧدﯽﯿﻠﺼﺤﺗ يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ شزﻮﻣآ ﺎﻫ رد ﺢﻄﺳ ﺳو ﯿﻊ ﺮﺗ و ﻧﻻﻮﻃ ﯽ ﺮﺗ ﻣ ﯽ ناﻮﺗ ﺛﺄﺗ ﯿ تاﺮ بﻮﻠﻄﻣﺎﻧ سﺮﺘﺳا
و باﺮﻄﺿا ار ﻪﮐ ﻌﻧﺎﻣ ﯽ
ردﯿﻘﻓﻮﻣناﺰﯿﻣ و داد ﺶﻫﺎﮐ ،ﺖﺳا نﺎﻧآﯽﯿﻠﺼﺤﺗ ﺖﻓﺮﺸ ﭘﯿ وشﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآﺶﻧاد ﯽﯿﻠﺼﺤﺗ يﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ﺖ
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﺸﺨﺑ دﻮﺒﻬﺑ ار ﯿ
؛ﺪ اﺮﺑﺎﻨﺑ ﯾ ﻦ ﺮﮔا ﻪﺑ اﯾ ﻦ شزﻮﻣآ ﺎﻫ زادﺮﭙﻧ ﯾ
،ﻢ ا ناور ﺖﻣﻼﺳ ﻢﻫ ﯾ
ﻦ ﺶﻧاد زﻮﻣآ
نا يﺎﻫﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ زاﺪﻨﻧاﻮﺗﯽﻤﻧ ﻢﻫ ودﻮﺷﯽ ﻣﻪﺟاﻮﻣ ﺮﻄﺧ ﺑﺎشﻮﻫﺰﺗﯿ .ﺪﻨﻨﮐ هدﺎﻔﺘﺳا بﻮﻠﻄﻣ ﻮﺤﻧ ﻪﺑ دﻮﺧ ةﻮﻘﻟﺎﺑ
اﺮﺑ ﯾ ﻦ سﺎﺳا ﺎﺘﻧ ﯾﺞ اﯾ ﻦ ﺶﻫوﮋﭘ ﻣ ﯽ ﺪﻧاﻮﺗ ﭘﯿ دﺎﻬﻨﺸ ﺎﻫ ي ﻔﻣ ﯿﺪ ي اﺮﺑ ي نﻻﻮﺌﺴﻣ شزﻮﻣآ
و شروﺮﭘ سراﺪﻣ
ﺎﻫداﺪﻌﺘﺳا ي نﺎﺸﺧرد ﻪﺘﺷاد
ﺪﺷﺎﺑ . زا ﻮﺳ ي د ﯾ
،ﺮﮕ دﺮﺒﻫار ﺪﻨﺳ ﻖﺑﺎﻄﻣ ي
،نﺎﮕﺒﺨﻧ رﻮﻣا رد رﻮﺸﮐ ﯾﮑ
ﯽ
زارد )ياﻪﺳرﺪﻣيﺎﻫشزﻮﻣآﯽ ﯿﻔ ﮐﺢﻄﺳيﺎﻘﺗراياﺮﺑيﺰرﯾﻪﻣﺎﻧﺮﺑ،ﺖﯿﺑﺮﺗ و ﯿﻢﻠﻌﺗ نﺎﯾﺪﺼﺘﻣ ﺪﻨﻤﺷزراﻒﯾﺎﻇو هرود ﮥﻤﻫ ﺎﻫ
ي ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ( ﻪﺑ رﻮﻈﻨﻣ شروﺮﭘ ﻗﻼﺧ ﯿ
،ﺖ ترﺎﻬﻣ ﻞﺣ
،ﻪﻠﺌﺴﻣ بادآ و ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ اﺮﺑ
ي ﻪﺑهﮋﯾ ويﺎﻫشزﻮﻣآ ﮥﺋاراياﺮﺑ ﺎﻣ رﻮﺸﮐ شروﺮﭘو شزﻮﻣآ رد .ﺖﺳاﺮﺗﺮﺑ يﺎﻫداﺪﻌﺘﺳا ﺎﺑنازﻮﻣآﺶﻧاد ﺶﻧاد. ﺖﺳاهﺪﺷﻪﺘﻓﺮﮔﺮﻈﻧردنﺎﺸﺧرديﺎﻫداﺪﻌﺘﺳاسراﺪﻣ،ﺪﻧﺮﺗﺮﺑداﺪﻌﺘﺳانﺎﺒﺣﺎﺻ زاﻪﮐ،شﻮﻫﺰ ﺗﯿنازﻮﻣآ
ﻤﻫا ﯿ ﺖ و تروﺮﺿ اﯾ ﻦ ﺶﻫوﮋﭘ زا ﺎﺠﻧآ ﺷﺎﻧ ﯽ ﻣ ﯽ دﻮﺷ ﻪﮐ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺗﯿ
،شﻮﻫﺰ ﯾ ﮑ ﯽ ﺎﻣﺮﺳ زا ﯾﻪ ﺎﻫ
يﺪﺷﺪﻫاﻮﺧياﻪﻌﻣﺎﺟ ﺮﻫﯽﮔﺪﻨﻟﺎﺑ و ﺪﺷرﺐﺒﺳ،نﺎﺷﯽﺷزﻮﻣآمﺎﻈﻧﺖﯿ ﯿﻔ ﮐ وﺎﻫنآﻪﺑﻪﺟﻮﺗ وﺪﻧرﻮﺸﮐﺮﻫﻢﻬﻣ .
رد اﯾ ﻦ ﻣ ﯿ
،نﺎ شزﻮﻣآ ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ زا ﻪﻠﻤﺟ ﺗﻼﺧاﺪﻣ ﯽ ﺖﺳا ﻪﮐ دﺮﻓ ار رد ﺮﺛا ﮥﻠﺑﺎﻘﻣ ﺶﺨﺑ و سﺮﺘﺳا ﺎﺑ
ﮔدﺮﺴﻓا و باﺮﻄﺿا ﯽ
ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﻣ ﯽ ﺪﻨﮐ و ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ار ﺎﻘﺗرا ﻣ ﯽ ﺪﺸﺨﺑ . ﺎﺘﻧ ﯾﺞ ﯾ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ
يﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ وي ﯿﺮﮕﺸﯿﭘ ردﺎﻫنآ ﻢﻬﻣ ﺶﻘﻧ وﯽﮔﺪﻧز ﮥﻧﺎﮔهديﺎﻫترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآيراﺬﮔﺮﺛا ﺮ ، ﺑﯽﺸﻫوﮋﭘ ﯽ وسﺮﺘﺳاﺎﻫﺶﻫوﮋﭘ ﮥﺘﻔﮔﻪﺑﻪﮑﻨ اﯾﻪﺑﻪﺟﻮﺗﺎﺑ ﺎﻣا،ﺪﻨﻨﮐﯽ ﻣ ﯿﺪﮐﺄﺗيﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ دﻮﺒﻬﺑ ﻪﻠﻤﺟ زا نازﻮﻣآﺶﻧاد باﺮﻄﺿا ﺳﻮﮑﻌﻣ ﮥﻄﺑار ﯽ
ﺎﺑ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﻧ ،ﺪﻧراد ﯿزﺎ ﺸﻫوﮋﭘ مﺎﺠﻧا ﻪﺑ ﯽ
سﺎﺴﺣا ﻣ ﯽ ﺪﺷ ﮐ ﻗد ﻪ ﯿًﺎﻘ ﺛﺄﺗ ﯿﺮ شزﻮﻣآ
ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ باﺮﻄﺿا و سﺮﺘﺳا ار
ﺮﺑ دﻮﺒﻬﺑ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺳرﺮﺑ ﯽ
،ﺪﻨﮐ ﺎﻣا ﺸﻫوﮋﭘ ﯽ ﻪﮐ نﺎﺸﻧ ﺪﻫد شزﻮﻣآ
ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ رﺎﮐدﻮﺧ ﺮﺑ باﺮﻄﺿا و سﺮﺘﺳا آ
ﺪﻣ ي ﺗﯿ نﺎﺷﻮﻫﺰ ﺮﺛا ﻪﭼ ي
،دراد ﯾ ﺖﻓﺎ ﻸﺧ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻊﻗاورد .ﺪﺸﻧ
ﺸﻫوﮋﭘ ﯽ دﻮﺟﻮﻣ
، ا ﯾ ﻦ ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﺑ اﯾ ﻦ ﺦﺳﺎﭘ ﺶﺳﺮﭘ هداد
ﺖﺳا ﻪﮐ آﯾ ﺎ ﻣآ شزﻮ ود ترﺎﻬﻣ ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ و سﺮﺘﺳا
ﻪﺒﻠﻏ ﺮﺑ ﻖﻠﺧ ﻔﻨﻣ ﯽ باﺮﻄﺿا) و
ﮔدﺮﺴﻓا ﯽ (،
ﺮﺑ دﻮﺒﻬﺑ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺮﺘﺧد ﺗﯿ شﻮﻫﺰ ﺮﺛﺆﻣ ﺖﺳا .
شور ﺳﺎﻨﺷ ﯽ
،ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻪﻧﻮﻤﻧ و ا ش ور اﺮﺟ ي ﺶ ﻫوﮋﭘ
اﯾ ﻦ ﺶﻫوﮋﭘ زا ﺮﻈﻧ
،فﺪﻫ دﺮﺑرﺎﮐ ي نآ شور و ﻧﯿ
ﻪﻤ ﺎﻣزآ ﯾ ﺸ ﯽ ﺎﺑ حﺮﻃ ﭘﯿ ﺶ نﻮﻣزآ - ﺲﭘ نﻮﻣزآ هوﺮﮔ ﺎﺑ
ﻪﺑ لﺮﺘﻨﮐ ﭘ نﻮﻣزآ هاﺮﻤﻫ
ﯿﮕ ﯿﺮ ي رﺎﻣآ ﮥﻌﻣﺎﺟ .ﺖﺳا ي
،نآ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺮﺘﺧد سراﺪﻣ ﺗﯿ نﺎﺷﻮﻫﺰ ناﺮﻬﺗ ﺮﻬﺷ
رد لﺎﺳ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ 1399 - 1398 (مود ةرود ﻪﻄﺳﻮﺘﻣ) ﺪﻧدﻮﺑ
ﻪﮐ ﺎﺑ شور ﻪﻧﻮﻤﻧ ﮔﯿ ﺮ ي ،سﺮﺘﺳدرد ﺶﻧاد
نازﻮﻣآ
ﺎﭘﯾ ﮥ ﺑد ﻢﻫد ﯿ نﺎﺘﺳﺮ ﺗﯿ نﺎﺷﻮﻫﺰ نﺎﮕﻧازﺮﻓ
1 .ﺪﻧﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا ناﺮﻬﺗ ﻨﺘﻔﮔ
ﯽ ﺖﺳا ﺶﻧاد نازﻮﻣآ اﯾ ﻦ ﮥﻧﻮﻤﻧ
ﻖﻃﺎﻨﻣ زا سﺮﺘﺳدرد 1
، 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 6 ، 7 ، 8 ، 9 ، 11 ، 12 ، 13 ، 14 ، 15 ، 16 ، 17 ، 18 و 19 ناﺮﻬﺗ
ﻪﺑ مﺮﻓ (ﺮﻔﻧ 170 )نﺎﺘﺳﺮﯿﺑد ﻢﻫد ﯾﮥﺎﭘ نازﻮﻣآﺶﻧاد مﺎﻤﺗ اﺪﺘﺑا رد .ﺪﻧاﻪﺘﻓﺎ ﯾ ارنﺎﮕﻧازﺮﻓ نﺎﺘﺳﺮﺑدﯿ ﮥﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ
ﺎﻫروﺎﺑ ي رﺎﮐدﻮﺧ آ ﺪﻣ ي ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﻤﮑﺗ ار ﯿ ﻞ ﺪﻧدﺮﮐ زا و ﻣﯿ نﺎ نآ ﺎﻫ 40 ﻔﻧ ﺮ زا ﺶﻧاد ﻧازﻮﻣآ ﯽ ﻪﮐ هﺮﻤﻧ ﺎﻫ ي
ﺎﭘ ﯿﯾ ﻦ ﺮﺗ ي رد ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ ي
ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ﻪﺑ ﺖﺳد هدروآ
،ﺪﻧدﻮﺑ اﺮﺑ ي ﻪﻧﻮﻤﻧ بﺎﺨﺘﻧا ﺪﻧﺪﺷ . داﺪﻌﺗ ي زا ﺶﻧاد نازﻮﻣآ
رد ﺪﻧور ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﺑ ﻟدﯿ ﻞ ﺗﻼﮑﺸﻣ ﯽ زا اﯾ ﻦ ﺶﻫوﮋﭘ هرﺎﻨﮐ ﮔﯿ ﺮ ي ﺪﻧدﺮﮐ ﺎﻬﻧرد و ﯾ ﺖ 32 ﺶﻧاد زﻮﻣآ زاﺮﺣا زا ﺲﭘ
كﻼﻣ ﺎﻫ ي دورو بﺎﺨﺘﻧا و ﻪﺑ ﺮﻃ ﯾ ﻖ ﮔاو راﺬ ي ﻓدﺎﺼﺗ ﯽ رد ود هوﺮﮔ 16 ﺮﻔﻧ ي ﺎﻣزآ ﯾ ﺶ و لﺮﺘﻨﮐ هدرﺎﻤﮔ .ﺪﻧﺪﺷ
زﺎﺳﺎﺘﻤﻫ ي هوﺮﮔ ﺎﻫ سﺎﺳاﺮﺑ ﻦﺳ و ﺎﭘ ﯾﮥ ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ .ﺪﺷ مﺎﺠﻧا كﻼﻣ
ﺎﻫ ي دورو ﺶﻧاد نازﻮﻣآ اﺮﺑ ي ﻪﺑ دورو
دﻮﺑ ترﺎﺒﻋ ﻪﻧﻮﻤﻧ هوﺮﮔ ﺪﻧ
:زا مﻼﻋا رﺎﮑﻤﻫ ،ﺖﻘﻓاﻮﻣ ي
و ﻪﻗﻼﻋ ﺪﻨﻣ ي ﺶﻧاد زﻮﻣآ و ﺪﻟاو ﯾ ﺶﻨ رد ﺖﮐﺮﺷ ﻪﺑ
ﺷزﻮﻣآ تﺎﺴﻠﺟ ﯽ
، ﺣ ﺷزﻮﻣآ تﺎﺴﻠﺟ رد ﺐﺗﺮﻣ رﻮﻀ ﯽ
، ﻪﺑ ةﺮﻤﻧ ﺖﺳد ﮥﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ زا هﺪﻣآ ﺪﻣآرﺎﮐدﻮﺧ
ي ﺎﭘ ﯿﯾ ﻦ ﺮﺗ زا
ﻣ ﺪﺣ ﯿ ﮕﻧﺎ ﯿ ﻦ . كﻼﻣ ﺎﻫ ي ترﺎﺒﻋ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ زا جوﺮﺧ
:زا ﺪﻧدﻮﺑ ﺶﻧاد ﻧازﻮﻣآ ﯽ ﻪﮐ ﻢﻫ نﺎﻣز رد سﻼﮐ ﺎﻫ ي ﺷزﻮﻣآ
ﯽ . ﯽﺷزﻮﻣآ تﺎﺴﻠﺟردﺖﺒﯿ ﻏ وﺪﻧاهدﺮﮐمﺎﻧﺖﺒﺛيﺮﮕدﯾ
اﻮﺘﺤﻣ ي تﺎﺴﻠﺟ ﺷزﻮﻣآ ﮥﻣﺎﻧﺮﺑ ﯽ
، ﺑ ﺎ ﻔﺘﺳا هدﺎ ﻂﺒﺗﺮﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ زا ترﺎﻬﻣ
ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ ﺑﺎﺗﻮﻣ ﯽ
، ﻧﺎﺧﺪﻤﺤﻣ ﯽ
، ﮔﺪﻧز يﺎﻫترﺎﻬﻣ ،(1398 )سورازﻻ و سورازﻻ ﯽﮔﺪﻧز يﺎﻫترﺎﻬﻣ ،(1395 )ﯽﺘﻓ و ﯽﻓﻮﻄﻋ هدازﻢﻇﺎﮐ ﯽ وﺎﻤﻨﻫار دﺎﺘﺳا ترﺎﻈﻧ ﺎﺑ و (1384 )ﯽﯾﻔﺮﺷﺎﺷﺎﭘ وﯽﺑﺎﻗﻮﻧدﺮﮐ ﯽﺸﻫوﮋﭘ ﮥﻧاﻮﺘﺸﭘ ﺎﺑ و (1397 )ﻪﮑﻨﯿﻠﮐ روﺎﺸﻣ
ﺮﺘﮐد ﮥﻟﺎﺳر ي
ﻬﺗ ﯿﻪ و ﺗ وﺪ ﯾ ﻦ ﺪﺷ . ﻨﭽﻤﻫ ﯿ ﻦ سﺎﺳاﺮﺑ ﻮﮕﻟا ي ﺐﺳﺎﻨﻣ ﺳرد ﯽ ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ اﺮﺑ ي
ﺶﻧاد نازﻮﻣآ ﺼﺤﺗ ةرود ﯿﻠ
ﯽ ﮐ ﻪﮐ ﻪﻄﺳﻮﺘﻣ ﺑﺎﻗﻮﻧدﺮ
ﯽ ﺮﺷﺎﺷﺎﭘ و ﯾﻔ ﯽ ) 1384 ( ﻬﺗ ﯿﻪ هدﺮﮐ ﺪﻧا اﺮﺑ و ي ترﺎﻬﻣ ﺮﻫ
ﻪﺑ ،اﻮﺘﺤﻣ عﻮﻧ ،اﻮﺘﺤﻣ سﻮﺋر ،فاﺪﻫا ،ﻪﻧﺎﮔاﺪﺟ رﻮﻃ شور
ﺎﻫ ي رﺪﺗ ﯾ ﺲ و شور ﺎﻫ ي ﺷزرا ﯿﺑﺎ ﯽ وﺪﺗ ﯾ ﻦ هﺪﺷ ﺪﻧا
، .ﺪﺷﺲﯾرﺪﺗنازﻮﻣآﺶﻧاد ﻪﺑ سﺮﺘﺳاﺖﯾ ﯾﺮﺪﻣ وﯽﻔﻨﻣ ﻖﻠﺧ ﺮﺑ ﻪﺒﻠﻏترﺎﻬﻣ ود ﺳرد ﮥﻣﺎﻧﺮﺑ ﯽ
ﻪﺋارا اﺮﺑ هﺪﺷ ي ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ زا ﺮﻈﻧ فاﺪﻫا سﺎﺳاﺮﺑ ﻞﺋﺎﺴﻣ
ﮔﺪﻧز ﯽ ةﺮﻣزور
ﺶﻧاد نازﻮﻣآ رد ﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ و
زا ﺮﻈﻧ
،اﻮﺘﺤﻣ ﺎﻨﻌﻣ
1ﯽﯾ - ﺪﻧور
2ي
؛دﻮﺑ ﯾ ﻨﻌ ﯽ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ زا ﻓﺮﻃ ﯽ ﺎﺑ رﺎﻌﺗ ﯾ ﻒ
و تﺎﺣﻼﻄﺻا ﺎﻨﺷآ
ﺷ ﺪﻧﺪ
؛ اﺮﺑ ي لﺎﺜﻣ ﯾ دﺎ ﺪﻨﺘﻓﺮﮔ ﮏﺒﺳ ﻫ ﯿ نﺎﺠ راﺪﻣ ﻢﻟﺎﺳ و ﻢﻟﺎﺳﺎﻧ ﭼ ﯿ ﺖﺴ . زا ﻮﺳ ي د ﯾ ﺮﮕ
ﺎﺑﯾاﺮﺷ ﺎﺑنﺪﺷورﻪﺑورﻊﻗﻮﻣرد ﻪﻧﻮﮕﭼﻪﮑﻨ اﯾﻪﻧﻮﻤﻧياﺮﺑ؛ﺪﻧﺪﺷﯽ ﻣﺎﻨﺷآﻞﻤﻋﮏ ﯾندادمﺎﺠﻧاﻪﻧﻮﮕﭼﻦﺘﺴﻧاد ﻂ
1. semantic knowledge 2. procedural knowledge
سﺮﺘﺳا از ﺎﺷﻮﺧﺎﻧ و ﯾ ﺪﻨ نﺎﺷدﻮﺧ .ﺪﻨﻨﮐ مارآ ار ﻤﻫ
ﻨﭽ ﯿ ﻦ رد اﯾ ﻦ شزﻮﻣآ ﺎﻫ ﺑﯿ ﺮﺘﺸ رﺪﺗ شور زا ﯾ
ﺲ ﻧاﺮﻨﺨﺳ ﯽ
و . ﺪﺷهدﺎﻔﺘﺳاﺶﻘﻧيﺎﻔ اﯾﯽﻫﺎﮔ وﯽﻫوﺮﮔ ﺚﺤﺑ
شور اﺮﺟا
مﺎﻤﺗ اﺪﺘﺑارد ﺶﻧادنازﻮﻣآ ﺎﭘ ﯾﮥ ﻢﻫد ﺑد ﯿ نﺎﺘﺳﺮ ) 170 ﺮﻔﻧ مﺮﻓ ( ﺎﻫروﺎﺑ ﮥﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ي
رﺎﮐدﻮﺧ آ ﺪﻣ ي ﺼﺤﺗ ﯿﻠ ﯽ ار
ﻤﮑﺗ ﯿ ﻞ ﺪﻧدﺮﮐ .ا ﯾ ﻦ ﻪﻠﺣﺮﻣ زا اﺮﺟا ي ﻘﺤﺗ ﯿ ﻖ سﻼﮐ ﺎﻫ ﻪﺑ ترﻮﺻ رﻮﻀﺣ ي دﻮﺑ و زﻮﻨﻫ ﺑﯿ رﺎﻤ ي ﺷ ﺎﻧوﺮﮐ ﯿ
عﻮﺮﮔﯿﻪﻤﻫ ﺎﺑ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ اﯾﯽﻧﺎﻣزﻢﻫ .ﺪﺷ مﺎﺠﻧاﺎﻧوﺮﮐ نارود رد يﺮﮕﯿ ﭘﯿ ونﻮﻣزآﺲﭘ ﻞﺣاﺮﻣ ﺎﻣ ، ادﻮﺑ ﻪﺘﻓﺎﻧﯿ يﯿ ﺑﮕ ترﻮﺻيزﺎﺠﻣ ترﻮﺻﻪﺑ ﺰ ﻧﯿﯽﮔﺪﻧزيﺎﻫترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ ،ﺎﻫشزﻮﻣآ ﯾﺮﺎﺳﺪﻨﻧﺎﻣ ﺪﺷﺐﺒﺳ 19 ﯾﺪوﻮﮐ
؛دﺮ،ﺪﻧدﻮ ﺑﺶﯾﺎﻣزآ هوﺮﮔ رد ﻪﮐﯽﻧازﻮﻣآﺶﻧاد و ﺪﺷﻞﯿﮑﺸﺗﯽﻫوﺮﮔwhatsappﻂﯿﺤﻣ رد اﺪﺘﺑا رد ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ ﻪﺑﯿرﺎﺘﺧا رد و ﺪﺷ ﻂﺒﺿ snagit ﻂﯿﺤﻣ رد ياﻪﻘ ﯿﻗد 70 ترﻮﺻﻪ ﺑ تﺎﺴﻠﺟ ﺲﭙﺳ و ﺪﻧﺪﻣآرد ﺖﯾﻮﻀﻋ ﺶﻧاد نازﻮﻣآ راﺮﻗ ﺖﻓﺮﮔ . رد هوﺮﮔ رد طﺎﺒﺗرا ﺎﺑ ﺮﻫ ﻪﺴﻠﺟ ﺚﺤﺑ و لدﺎﺒﺗ ﺮﻈﻧ مﺎﺠﻧا ﻣ ﯽ ﺪﺷ . ﺲﭙﺳ سﻼﮐ
ﺎﻫ ﺪﻧ.ﺪﺷﻞﯿﮑﺸﺗskyroomمﺮﻔﺘﻠﭘردﯽﻠﻣﺎﻌﺗترﻮﺻﻪﺑ
ﻫﺎﮔآ ﯽ مزﻻ ﻪﺑ ﺪﻟاو ﯾ ﻦ ﺶﻧاد ﻮﻣآ ز دﻮﺧ و ﺶﻧاد زﻮﻣآ ﻨﺒﻣ ﯽ ﺮﺑ اﯾ ﻪﮑﻨ راﺮﻗ ﺖﺳا ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ
ﺖ يﺎﻫترﺎﻬﻣ .ﺪﻧدﺮﮐ مﻼﻋا ار دﻮﺧﺖﻘﻓاﻮﻣنﺎﺸاﯾ وﺪﺷ هداد،ﺪﻧﺮﯿﮕﺑاﺮﻓ ارباﺮﻄﺿا وسﺮﺘﺳا ﻖﻠﺧ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ
ﻔﻨﻣ ﯽ ﮔدﺮﺴﻓا و باﺮﻄﺿا) ﯽ
ﺪﻣ و ( ﯾﺮ ﯾ ﺖ تﺪﻣ ﻪﺑ سﺮﺘﺳا 12
ﮥﺴﻠﺟ 70 ﻗد ﯿ ﻪﻘ ا ي
، ﻪﺑ هوﺮﮔ ﺎﻣزآ ﯾ ﺶ شزﻮﻣآ
هداد وﺮﮔ و ﺪﺷ ا رد لﺮﺘﻨﮐ ه
ﯾ ﻦ ،تﺪﻣ اﯾ ﻦ شزﻮﻣآ ﺎﻫ ار رد ﯾ ﺖﻓﺎ دﺮﮑﻧ زا ﺲﭘ . مﺎﻤﺗا تﺎﺴﻠﺟ
،شزﻮﻣآ ﺲﭘ
نﻮﻣزآ اﺮﺑ ي ﺮﻫ ود هوﺮﮔ ﺎﻣزآ ﯾ ﺶ و لﺮﺘﻨﮐ اﺮﺟا ﺪﺷ . ﺲﭘ زا ﺖﺷﺬﮔ ﯾ ﮏ هﺎﻣ و ﻧﯿ ﻢ رد ﭘ ﮥﻠﺣﺮﻣ ﯿﮕ ﯿﺮ ي ﻧﯿ ﺰ
زاترﺎﻬﻣ شزﻮﻣآ،لﺮﺘﻨﮐ هوﺮﮔ ياﺮﺑ،ﻪﻌﻟﺎﻄﻣردﯽﻗﻼﺧا لﻮﺻاﺖﯾﺎﻋرﻞﻟدﯿﻪﺑ . ﺪﺷﻪﺘﻓﺮﮔ نﻮﻣزآ هوﺮﮔ ود ﺮﻫ ﺎﻫ ي ﻔﻨﻣ ﻖﻠﺧ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ﯽ
ﮔدﺮﺴﻓا و باﺮﻄﺿا) ﯽ
ﺪﻣ و ( ﯾﺮ ﯾ ﺖ سﺮﺘﺳا
، ﺲﭘ زا اﺮﺟا ي ﺲﭘ نﻮﻣزآ ﭘ و ﯿﮕ ﯿﺮ
ي .ﺖﺳا 1لوﺪﺟ حﺮﺷ ﻪﺑﯽﺷزﻮﻣآتﺎﺴﻠﺟ ﮥﻣﺎﻧﺮﺑ. ﺖﻓﺮﮔترﻮﺻ
لوﺪﺟ 1 اﻮﺘﺤﻣ . ي تﺎﺴﻠﺟ ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﺪﻣ ﯾ ﺮ ﯾ ﺖ ﮔدﺮﺴﻓا و باﺮﻄﺿا ﺮﺑ ﻪﺒﻠﻏ و سﺮﺘﺳا ﯽ
لوا ﮥﺴﻠﺟ ﻓﺮﻌﻣ
ﯽ ترﺎﻬﻣ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧز ﯽ و فﺪﻫ زا ﮑﺸﺗ ﯿ ﻞ
،تﺎﺴﻠﺟ ﺮﻌﺗ ﯾ ﻒ ﻐﺗ ،سﺮﺘﺳا ﯿﯿ تاﺮ ﻔﻨﻣ و ﺖﺒﺜﻣ ﯽ ﮔﺪﻧز ﯽ
، كاردا ﻐﺗ ﯿﯿ
،ﺮ فﺪﻫ زا ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ
ﺖ يرﺎﮔزﺎﺳ ﯾﺎﻪﺒﻠﻏ،سﺮﺘﺳا
مود ﮥﺴﻠﺟ ﻞﺣاﺮﻣ
ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ
،سﺮﺘﺳا ﺎﺳﺎﻨﺷ ﯽﯾ ﻞﻣﺎﻋ ﻐﺗ ﯿﯿ
،ﺮ ﻪﺘﺳد ﺪﻨﺑ ي ﻊﺑﺎﻨﻣ ﻌﺿ ﯿ ﻒ سﺎﺳاﺮﺑ نﻮﻧﺎﮐ لﺮﺘﻨﮐ و ﻠﺑﺎﻗ ﯿ ﺖ ﺖﺳد رﺎﮐ ي لﺎﺜﻣ ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ
(رﻮﮑﻨﮐ)
مﻮﺳ ﮥﺴﻠﺟ ﭘﯿ
ﺎﻫﺪﻣﺎ ي ﺧﺎﻨﺷ ﺘ ﯽ
، رﺎﺘﻓر ي
، ﻫﯿ ﻧﺎﺠ ﯽ و ﻓﯿ ﺰﯾ ژﻮﻟﻮ ﯾ ﮏ
،سﺮﺘﺳا ﺣاﺮﻃ ﯽ و اﺮﺟا ي ﺎﻫرﺎﮑﻫار ي ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ سﺮﺘﺳا
مرﺎﻬﭼ ﮥﺴﻠﺟ ﺎﻨﺷآ
ﯽﯾ ﺎﺑ ﮏﺒﺳ ﺎﻫ ي ﻫ ﯿ نﺎﺠ راﺪﻣ و ﻪﻠﺌﺴﻣ ﻢﻟﺎﺳ) راﺪﻣ و ﻢﻟﺎﺳﺎﻧ
( ﺮﺑﯽﻨﺘﺒﻣ، ﯽﮔﺪﻧزﮏﺒﺳ وﻂﯿﺤﻣيرﺎﮑﺘﺳدﺮﺑ ﯽﻨﺘﺒﻣسﺮﺘﺳاﺖﯾﯾﺮﺪﻣيﺎﻫدﺮﺒﻫار ﻢﺠﻨﭘ ﮥﺴﻠﺟ ﻮﻘﺗ
ﯾ ﺖ ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺑﯿ ﻦ دﺮﻓ
يﯿ ﻫ وﯽﯾﮑژﻮﻟﻮﺰﯾ ﻓﯿﯽﮕﺘﺨﯿﮕﻧاﺮﺑﺶﻫﺎﮐ ﺮﺑﯽﻨﺘﺒﻣ، ﯽﮐارداتﻼﺧاﺪﻣﺮﺑ ﯽﻨﺘﺒﻣسﺮﺘﺳاﺖﯾﯾﺮﺪﻣيﺎﻫدﺮﺒﻫار ﻢﺸﺷ ﮥﺴﻠﺟ ﻧﺎﺠ
ﯽ نازﻮﻣآﺶﻧاد تﻻاﺆﺳ ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ و سﺮﺘﺳاﺖﯾﯾﺮﺪﻣ ترﺎﻬﻣ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ تﺎﺴﻠﺟروﺮﻣ ﻢﺘﻔﻫ ﮥﺴﻠﺟ ﻢﺘﺸﻫ ﮥﺴﻠﺟ ﺎﻨﺷآ
ﯽﯾ ﺎﺑ ﻫ ﯿ نﺎﺠ ﺎﻫ ي ﺎﭘ ﯾ
،ﻪ توﺎﻔﺗ ﻖﻠﺧ و ﻫ ﯿ
،نﺎﺠ ﺎﺳﺎﻨﺷ ﯽﯾ عﻮﻧ و ﻫﺎﻣ ﯿ ﺖ
،باﺮﻄﺿا ﺎﺳﺎﻨﺷ ﯽﯾ ﻞﻣاﻮﻋ لﺎﻌﻓ زﺎﺳ باﺮﻄﺿا رد
دﺮﻓ ﯽﯿﻨﻋ ﮥﻬﺟاﻮﻣﻞﺣاﺮﻣ،ﺶﺨﺑﯽﻨﻤ اﯾيﺎﻫرﺎﺘﻓر،باﺮﻄﺿا ﺎﺑﻪﻬﺟاﻮﻣ،باﺮﻄﺿاﺪﻨﯾاﺮﻓ وﺖﻠﻋ، ﯽﻧاورشزﻮﻣآ ﻢﻬﻧ ﮥﺴﻠﺟ ﻢﻫد ﮥﺴﻠﺟ ﻞﺣاﺮﻣ
ﻨﻫذ ﮥﻬﺟاﻮﻣ ﯽ
، ﻪﻧﺎﺸﻧ و ﻢﺋﻼﻋ ﺎﻫ
ي ﺘﺧﺎﻨﺷ ﯽ
، ﻫﯿ ﻧﺎﺠ ﯽ
، ﻓ ﯿﺰ ﯾ ژﻮﻟﻮ ﯾﮑ ﯽ ﮔدﺮﺴﻓا
ﯽ ﯽﺘﺧﺎﻨﺷيزﺎﺳزﺎﺑ، ﯽﮔﺪﻧز ﮏﺒﺳ حﻼﺻا، ﯽﮔدﺮﺴﻓا زاﯽﯾﺎﻫر ﮥﺧﺮﭼ ﻢﻫدزﺎﯾ ﮥﺴﻠﺟ ﻢﻫدزاود ﮥﺴﻠﺟ روﺮﻣ
ﮔدﺮﺴﻓا و باﺮﻄﺿا ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ تﺎﺴﻠﺟ ﯽ
تﻻاﺆﺳ ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ و ﺶﻧاد
نازﻮﻣآ
