Reflection on Determination of Blood Money in a Single Crime on Both Eyes of People with One Sighted Eye (Providing a Solution to Amend the Islamic Penal Code)
Amin Soleyman Kolvanaq
Ph.D, Department of Jurisprudence and Principles of Islamic Law, Faculty of Theology, University of Qom, Qom, Iran
(Received: December 15, 2020; Accepted: March 13, 2021)
Abstract
In legislator’s view the full blood money for two healthy eyes is proved. Regarding the blind eye, one-sixth of the full blood money is determined by the legislator. In the case of the healthy eye of individuals with one-sighted eye, a distinction has been made between congenital blindness and non-criminal blindness and blindness due to criminal causes. In the first case, full blood money and in the second case, half of the blood money have been determined by the legislator. The main question for which the present dissertation seeks to find an answer is how much blood money has to be proven if the healthy and blind eyes of a person are destroyed as a result of a single crime or if the blind eye and the eyesight benefit of the other eye are destroyed?
The capacity of the Islamic Penal Code in this regard is to justify the verdict of one full blood money and one sixth of it based on Articles 588, 589 and 691 I. P. C. to the judges of the courts.
Although in the view of the former jurists the issue has been neglected, the referendum of contemporary jurists shows the difference between them. In this regard, there are totally three opinions: 1. there is a group that dictate a full blood money for the sighted eye. Considering the blind eye, the same group is divided into two groups: some believe in the proof of the indemnity and some speak of the blood money of the unhealthy eye. 2. Some have voted for half of the blood money for the sighted eye and one third of it for the blind eye. 3. Some also consider the judicial decree of a full blood money as a precaution. The author also considers the judicial decree of a full blood money to be valid and obvious as the requirement of jurisprudential principles. Extracting and adjusting the due principles, the present study expresses the principles of fatwas and evaluates them. Through the synergy of the principles and ijtihad method, this study strengthens the latter view. Also proposing amendments to articles of the Islamic Penal Code, it tries to provide the necessary arrangements for judges in courts to issue rulings in accordance with jurisprudential teachings.
Keywords: Blood Money, Eye, Eyesight Benefit, A person with One Healthy Eye, Crime.
Corresponding Author, Email: [email protected]
Jurisprudential Researches https:// journals.ut.ac.ir/
Vol. 18, No. 2, Summer 2022 Print ISSN: 2423-6942
Manuscript Type: Research Article Online ISSN: 2423-6934
DOI: 10.22059/jorr.2021.310790.1008960
لمأت رد ی عت یی ن د ی ه رد ، انج ی ت دارفا ِمشچ ود ره رب دحاو اراد
ی ی ک
مشچ بی ان هب راکهار ۀئارا(
تازاجم نوناق حلاصا روظنم ملاسا
)ی
ما ی ن لس ی نام قناولک
*
رتکد ی صصخت ی ملاسا قوقح و هقف ی
، دکشناد ۀ هلا ی
،تا ا ،مق ،مق هاگشناد ی
نار
( :تفایرد خیرات 20
/ 51 / 1911 :شریذپ خیرات ؛ 29
/ 12 / 1911 )
هدیكچ
ملاس مشچ ود رد راذگنوناق د
تباث ار اماک ۀی م
ی دناد مشچ صوصخ رد . بان
ی ان ن ی ز بی هبب ابئاق ک مبشش د رد و تبسا ابماک ۀبی
دارفا ملاس مشچ صوصخ اراد
ی ی ک مشچ بی ان ، می نا بان ی ان یی دازردام الع هب و ی غ
ی انجر اب یی بان ی ابن ابلع هبب یی ابنج
توابفت ،یی
رد و تسا هتشاذگ لوا
ائاق ی هب د رد و اماک ۀی مود
ی أر فصن هب ی د ۀلئسم .تسا هداد اماک ۀی لصا
رد ربضاح راتبسُج هک ی بپ
ی
ی نتفا ،تسا نآ خساپ ای
ن تسا رثا رد رگا هک انج
ی ت مشچ ،دحاو بی
ان و بان ی ان زا درف ی بی ن ی دورب ا ای هکن تبعفنم بی ابن و مبشچ یی
مشچ بان ی ان زا بی ن رادقم هچ ،دور د
ی ه تباث م ی دوش ؟ فرظ ی ت تازاجم نوناق ملاسا
رد ی ای ن مز ی هن ابهنت ، أر بی توببث هبب ی ک
د ۀبی
ی و اماک ک مشش د ی ه داوم هب دنتسم ار 011
، 011 و 611 ا.م.ق ارب تاضق ی هاگداد اه جو بی ه بم ی الن بی د هلئبسم . دبنچره ربظن زا
اهقف ،هدنام لوفغم مدقتم ی لو
زا اتفتسا ی اهقف فلاتخا زا ناشن رصاعم ی می
نا رد و دراد نانآ ای
ن مز ی هن دوبجو ربظن هس عولجم رد
:دراد 1 . هورگ ی ارب مشچ ی بی ان ی ک د و اماک ۀی له ی ن مشچ رد هورگ بان
ی ان هتسد ود هدش دنا : خرب هدبش شرا توببث هب ائاق ی دبنا
و خرب زا نخس ی د ملاسان مشچ ۀی م
ی دنروآ ؛ 2 . رالش ی نی ز أر فصن هب ی د بی ه مبشچ رد بی ابن بی و ک موبس د بی ه مبشچ رد بان ی ابن
هداد نا د ؛ 9 . خرب ی نی ز ی هب مکح ک د ار اماک ۀی تحا ی طا ی م ی دنناد هدنراگن . نی ز ی هب مکح ک د و رببتعم ار ابماک ۀبی ابضتقم
ی ناببم ی
هقف مولعم و ی رابتعلاا م ی دناد و جارختسا اب رضاح شهوژپ . ظنت
ی م نابم هب ،هدراو ی بی نا نابم و اواتف ی زرا ی با ی ابهنآ بم ی دزادربپ ابب و
مه ازفا یی نابم ور اب ،ی ش داهتجا رظن ،ی خا ی ر نقتم ار م ی دزاس اب و پی داهنش حلاصا داوبم تازابجم نونابق زا ی ملابسا
،ی عبس رد ی
مأت ی ن هلت ی تاد مزلا ارب مکاحم تاضق ی اضق
هب یی اب قباطم ماکحا رودص روظنم هزومآ
اه ی هقف دراد ی .
یدیلک ناگژاو
د ی ه تعفنم ،مشچ ، بی
ان درف ،یی اراد ی ی ک ،ملاس مشچ انج
ی ت .
هدنسیون * :لوئسم
Email: [email protected]
حفص تا 910 - 969 )یشهوژپ هلاقم(
1 . همدقم
زا ،مشِچ اضعا
ی تفج و ندب ی بی
ان یره .تسا نآ تعفنم ،یی ک
زا ای ن رد ود خرب ،دراوبم ی
عوضوم انج ی ت عقاو م ی دوش اب ، ای ن زا اب هک توافت بی
ن لاوز ،مبشچ ندربب بی
ابن یی بعطق ی
و تسا م ی ناوت لاوز مزلتسم مشچ ندروآ رد هک تفگ بی
ابن یی تبسا لاوز ابب ابما ، بی
ابن ،یی
ناکما اقب مرج ی رابتعا هب مشچ .دراد دوجو مشچ تعفنم
ی بی ابن هبک یی ادبخ نآ رد لابعتم ی
داهن ی هن ،تسا م ی دناوت ملاسان مشچ و ملاس مشچ عون ود هب سقت
ی م بیره و دوبش ک
زا ا بی ن
عوضوم تسا نکلم ،ود انج
ی ت .دوش عقاو نچله
ی ن رثا رد ابنج یت ی تبسا نبکلم ی بک
زا ی
،دوش هدن ک نالشچ لاحرد
ی هک طقف بی ان مشچ یی د
ی رگ زا بی ن .دور
صوصخ رد د
و مشچ ۀی بی
ان بیره مبکح هب هک دراد دوجو تلاح دنچ عولجم رد یی ک
داوم هب دنتسم تلااح زا نوناق
هراشا ی م ی دوش رد و اپ ی نا شلاچ ابب انبشآ تاضق هک ی ناببم
ی
هقف هبور نآ اب ی ور
م ی دنوش ، بت یی ن .دش دهاوخ
1 زا . بی ن یره ندرب ک نالشچ زا بی
ان فصن : د اک ۀی .م هب دنتسم( ام 010
ا.م.ق 1 .)
2 زا . بی ن ندرب بی ان ی ره یی ک فصن :مشچ ود زا د
.م هب دنتسم( اماک ۀی 611
ا.م.ق 2 .)
9 زا . بی ن یره ندرب ک نالشچ زا بان
ی ان ی : ک مشش د .م هب ًادنتسم( اماک ۀی 011
ا.م.ق 9 .)
0 زا . بی ن مشچ ندرب بی
ان ی درف هک ی اراد ی ی ک مشچ بی ان مشچ و تس د
ی شرگ بان ی ابن ی
دازردام ی ی ا الع هب غ ی انجر زا یی بی ن :دشاب هتفر د
.م هب دنتسم( اماک ۀی 011
ا.م.ق .)0
1 . ۀدام 010
« : ید انیب مشچ ود ندرب نیب زا ای و ندروآرد ۀ
مبشچ .دراد هبید فصن اهنآ زا کیره و اماک هبک ییابه
ناسکی مکح نیا رد دنراد ییانیب ا
دن
، بش دننام رگید تاهج زا ای دشاب توافتم اهنآ ییانیب نازیم دنچره و یروبک
ندوب فرحنم دنشاب هتشاد قرف مه اب
».
2 . ۀدام 611
« : ید مشچ ود ره ییانیب ندرب نیب زا ۀ
ید فصن مشچ کی ییانیب ندرب نیب زا و اماک ۀ
اماک .دراد
»
9 . ۀدام 011
« : ید مشش کی درادن ییانیب هک یلشچ ره ندرب نیب زا ای و ندروآرد هید ۀ
تسا اماک
».
0 . ۀدام 011
« : شچ ندرب نیب زا ای و ندروآرد یابنیبان شربگید مبشچ و دراد ابنیب مشچ کی طقف هک یسک یانیب م
ید جوم دشاب هتفر نیب زا ییانجریغ الع هب ای و یدازردام ۀ
صاصق رثا رد ار شرگید مشچ رگا نکل تسا اماک
ید دشاب هداد تسد زا تسا هتشاد ار نآ هید قاقحتسا هک یتیانج ای ۀ
ید فصن ،انیب مشچ ۀ
دشاب یم اماک
».
0 زا . بی ن ندرب بی ان یی درف مشچ ی
اراد هک ی ی ک ب مشچ ی ان د مشچ و تس ی
شرگ بان ی ابن ی
دازردام ی ی ا غ الع هب ی انجر یی ب زا ی ن د :دشاب هتفر ۀی
اماک .م هب دنتسم(
611 ا.م.ق .)1
6 . ب زا ی ن ندرب ب مشچ ی ان ی درف ی اراد هک ی ی ک ب مشچ ی ان د مشچ و تس ی
شربگ ربثا رد
ی صاصق ا انج یت قاقحتسا هک ی د
ی ه
،هتشاد ار ب زا
ی ن :دشاب هتفر فصن
د ۀی اماک هبب دنتبسم(
.م 011 .)ا.م.ق
0 . ب زا ی ن ب ندرب ی ان یی درف مشچ ی
اراد هک ی ی ک ب مشچ ی ان و تس مشچ د ی شرگ رثا رد
صاصق یا انج یت ی د قاقحتسا هک ی
ه ب زا ،هتشاد ار ی
ن :دشاب هتفر فصن
د ۀی اماک هبب دنتبسم(
.م 611 .)ا.م.ق
2 هلئسم حرط .
رد ای ن م ی نا لاؤس ود لصا
رد ربضاح شهوژبپ هبک ی بپ
حربط ی ناببم
ی بهقف و ی نونابق و ی
نآ صوصخ رد اهرظن و تلاالتحا م
ی دشاب ، ای ن تسا هک ب زا تروص رد ی
ن نتفر مشچ ود
صخش ی هک ی ک بان شلشچ ی
ان ی ازردام د ی د رادقم هچ ،تسا ی
ه م تباث ی دوش [ ؟ ای ن انج ی ت
تلاح ود رد م
ی دناوت ی ؛دوش عقاو ک
ی ای هکن ا مشچ ود ره ی
ن آرد هبقدح زا دربف بی
د ؛ د ی ربگ
ای هکن آرد هقدح زا روکذم درف ملاسان مشچ ، ی
د ب طقف و ی ان یی ابقب ابب درف ملاس مشچ ی
مربج
ب زا ،مشچ ی
ن ور د ].
اهقف عبانم رد مدقتم ی هقف
ۀلئسم هب ی هتخادرپن روکذم
ا زا اهنت و دن ارآ
ی ابهقف ربصاعم ی
م ی ناوت ی علاطا تفا زا اتفتسا و اهقف
رصاعم ی نی
ز رد فلاتبخا دوبجو زا نابشن ا
بی ن مز ی هبن
؛دراد هورگ ی ارب مشچ ی بی
ان ی ک د و اماک ۀی له
ی ن مشچ رد هورگ بان
ی ان هتسد ود هدبش دبنا ،
خرب و دنتسه شرا توبث هب ائاق ی خرب
زا نخس ی د
مشچ ۀی ملاسان
م ی دنروآ و رالش ی نی ز
أر فصن هب ی د
ی ه مشچ رد بی
ان ی و ک موس د ی ه مشچ رد بان
ی ان هداد دنا . بخرب ی ن بی ز هبب مبکح
1 . ۀدام 611
« : و هدوب یدازردام یانیبان شرگید مشچ و دراد انیب مشچ کی طقف هک یسک مشچ ییانیب ندرب نیب زا
ید جوم ،دشاب هتفر نیب زا ییانجریغ الع رثا رد ای ۀ
ابی صابصق ربثا رد ار شربگید مبشچ رگا نکل تسا اماک
ید ،دشاب هداد تسد زا ،تسا هتشاد ار نآ هید قاقحتسا هک یتیانج ۀ
یب مشچ ید فصن ،ان ۀ
یم اماک دشاب
».
ی ک د ار اماک ۀی تحا
ی طا ی م ی دنناد . ضرف ی ه ا ی ن تسا هک أر بی هب ی ک د ود ربه رد ابماک ۀبی
ضرف قطنم هلدا اب قباطم و ی تسا
.
عضوم ،هدنراگن رظن هب نوناق
راذگ ن ی ز رد ا ی ن مز ی هن هبب ،تسا راگزاس لوا رظن اب وبحن
ی
هک هب تبسن ی هب مکح طقف ،ضرف ود ره
ک د ۀی اماک .م هب دانتسا اب(
011 ی ا .م 611 ا.م.ق )
و ی ک د مشش ی ه .م هب دنتسم(
011 ا.م.ق ) ار اراد ۀهجو ی نوناق
ی بم ی دبناد . فرظ بی ت نونابق
تازاجم ملاسا
،ی ه ی چ مکح د ی رگ ار ی ارب ی ضاق ی ناکما ذپ ی ر لن ی الن ی د رد روکذبم مبکح .
تاببسم اخادت مدع ۀدعاق اب لوا رظن نی
ز اما ،تسا راگزاس اب
بی د ربظنم زا ار هلئبسم ناببم
ی
هقف نآ رب رظان ی زرا
ی با خساپ ات درک ی حص
ی ح و قطنم هب ی تسد آی د .
صوت شور اب رضاح شهوژپ ی
ف ی - لحت یل ی هب ، اقن تادنتسم و هتخادرپ هلئسم رد دوجوم
اب مه ازفا یی ابم ن هب ،ی زرا ی با ی ارآ ی قف ی ناه یم هب همادا رد و دزادرپ مدق ،نقتم رظن ۀئارا روظنم
.تشادرب دهاوخ 3 . نابم ی هقف ی رب رظان هلئسم
زا هبک اجنآ هبب هلئبسم
نابمزله ی انج بی ت ربب هدراو بی
ابن نبیازا ،دراد هرابشا مبشچ و یی ور
وگخساپ ورگ رد هلئسم هب یی سررب
ی ارآ ی قف ی ناه و هلئبسم رد لحت
بی ا ناببم رد هدراو ی د
ۀبی
و مشچ بی ان درف و ملاس درف رد یی اراد
صقن ی بی
ان نیازا .تسا یی ر
تبسا مزلا ادتبا و ناببم
ی
رد هدراو د
،مشچ ۀی د
تعفنم ۀی بی
ان و یی د و مشچ ۀی بی
ان یی درف هک ی اراد ی ی ک ملاس مشچ
و تسا بی ان مشچ یی د
ی شرگ الع رثا رد ار غ
ی انجر دوبش هبئارا ،دبشاب هداد تبسد زا یی ابت
زا هلئسم خساپ مه
ازفا یی نابم و هدراو ی لحت
ی ا اهنآ .دوش نشور ،
3 . 1 . د ۀی مشچ
رد مشچ ود
، م ی نا د هک تسا قافتا اهقف ۀی
م تباث اماک ی
دوبش رد و ی بک ی فبصن ود نآ زا
د ۀی وبسوم( تسا تباث اماک ی
وبخ ،یی 1022 ج ،ق 02 : 991 ؛ هبش ی د نابث ،ی 1019 ج ،ق 10 :
050 نغم ؛ ی ه ، 1021 ج ،ق 6 : 905 ؛ خ ل ین ی وسوم ،ی ب ی ات ج ، 2 : 002 ا دنتسم ) ی
ن اور مکح ی تا ی
ا رد هک تسا ی
ن مز ی هن هدش دراو
.تسا
1 . 3 . 3 . اور ی ت )ع(قداص ماما زا نانس نب للهادبع
ِلَع ُنْب ُّی
ِها رْبِإ ی
َم ْنَع
ِب أ ی
ِه ِنْب ِدَّلَحُم ِنْب َدَلْح أ ْنَع
ِب أ ْنبَع ٍنا نبِس ِنبْب ِهَّللا ِدْبَع ْنَع ٍرْص ن ی بِب أ
ی
ِهَّللا ِدْبَع )ع(
« ف ناک ام :لاق ی
فف نانثا هنم دسجلا ی
ه دلا فصن ی
ۀ لا اثم بی د ی ن علا و ی بن ی ن » :لابق
ع تئِقُف اجر :تلق ی
هن ؟
« دلا فصن :لاق ی
ۀ خبلا » ( لک ی بن ،ی 1050 ج ،ق 0 : 910
« .) نبب للهادببع
اقن )ع(قداص ماما زا نانس م
ی دنک هک ای ناش م ی امرف ی دن نابسنا ندبب رد هبچنآ ربه : ابتود
یی
فصن نآ رد ،دشاب د
ی ه .مشچ ود و تسد ود دننام تسا تباث م
ی امرف بی د تربضح هبب هبک
مشچ رد مدرک ضرع درم
هدنک ی م ی دوش فصن :دندومرف ؟ د
ی ه .تسا تباث اماک
1»
1 . 3 . 2 . اور ی ت بلح )ع(قداص ماما زا ی
«
ِلَع ْنَع ٌّی
ِب أ ی
ِه ِنْبا ِنَع
ِب أ ی
َلُع
ْی
ٍر ِنَع
ِب لَحْلا ْنَع ِّی
ِب أ
ِهَّللا ِدْبَع ی )ع(
بف : ی ابجرلا ی ربسک هربهظ
« ف :لاق ی ه دلا ی ۀ ف و ،ۀلماک ی
علا ی بن ی ن دلا بی ۀ بف و ، ی دلا فبصن الهادبحإ بی
ۀ .خبلا
» ( بسوط ،ی
1050 ج ،ق 15 : 200 ؛)
« بلح قداص ماما زا ی )ع(
اقن م ی دنک هک ای ناش :دندومرف
« رد درم هک ی
شرلک م ی دنکش د ی ه مشچ ود رد و ،تسا تباث نآ رد اماک د
بی ه اک رد و تبسا تبباث ابم
ی ک فصن ود نآ زا ی د
ی ه .تسا تباث
2»
1 . 3 . 1 . اور ی ت هعامس
«
َسُحْلا
ْی
ُن ُنْب
ِعَس ی
ٍد ۀَعاَلَس ْنَع ۀَعْرُز ْنَع ِنَسَحْلا ِنَع لا نع هتلأس :لاق
ی د
« دلا فبصن :لاق بی
ۀ
....
علا و ی ن دلا فصن ۀدحاولا ی
ۀ .»
؛
« هعالس م ی وگ ی د )ع(موبصعم زا دروبم رد
لاؤبس تبسد
1 . اور زا تی هنسح ناونع تحت روکذم دای
هدبش بسح( تبسا ین
ی لمابع
،ی 1019
،ق ج 10 : 052 نابلع ؛
،ی 1019 ق :
001 )
، خرب هتبلا ی حص ناونع تحت نآ زا مه هحی
دای هدرک دنا راوزبس(
،ی 1019
،ق ج 21 : 109 .)
نولضم هباشم اور
ی ت ،نتم رد دوجوم اور
ی ت ا زا ملابس نبب مابشه نآ رد هبک تبسا )ع(قدابص مابم
هدبمآ تبسا :
«
َسُحْلا
ْی
ُن ُنْب
ِعَس ی
ٍد ِنْبا ِنَع ٍدِلا خ ِنْب ِدَّلَحُم ْنَع
ِب أ ی
َلُع
ْی
ٍر : لا ق ٍمِلاَس ِنْب ِما شِه ْنَع ابُک
ابَم ناب ک بِف ِناب نْثا ِنابَسْنِإْلا ی
ِف ف ی اَلِه
ِّدلا
َی
ُۀ َو
ِف ُفْصِن اَلِهِدَح أ ی
ِّدلا
َی
ِۀ اَم َو ک نا ًادِحاَو
ِف ف ی
ِه
ِّدلا
َی
ُۀ .»
،یلماع رح(
1051 ج ،ق 21 : 210 ؛ سلجم ،مود ی
1056 ج ،ق 16 : 000 .)
2 . اور ی ت روبزم نی ز رب انب بعت ی ر خرب ( نسح ی سلجم ،مود ی 1050 ج ،ق 20 : 11 ربانب و ) بعت ی ر خرب ی د ی ربگ حبص ی ح
( تسا سح ین ی لماع ،ی ب ی ات ج ، 15 : 090 .)
ک فصن هک دومرف ،مدر د
ی ه ی رد ... تبسا تباث بک
فبصن مبشچ ود زا ی د
بی ه تبباث ابماک
هچنآ زا اور ی ت هدراو مرب ی آی د ا ی ن تسا ،درم مشچ ود رد هک د
رد و تسا تباث اماک ۀی
زا بی ن ی ندرب ک فصن ،ود نآ زا ی د
ی ه تباث اماک تسا
.
3 . 2 . د ۀی ب تعفنم ی ان یی
زا رد بی ن تعفنم نتفر بی
ان یی رگا هک دراد دوجو عالجا مشچ ود ره هب
روبط زا ابماک بب
ی ن
،دور د اماک ۀی تباث م ی دوش و تروصرد ی هک ب ی ان ی یی ک مشچ ود زا ی از
ی ا فبصن ،دوش د
ۀبی
تباث اماک م
ی دوبش ( بسح ین ی نابحور ،ی 1012 ج ،ق 26 : 910 قبقحم ؛ بلح
،ی 1051 ج ،ق 0 :
206 ؛ بدرا یل ،ی 1059 ج ،ق 10 : 090 رد هدراو ۀلدا .) ای
ن مز ی هن ترابع دنا :زا
1 . 2 . 3 . اور ی ت هاربا ی م رمع نب
«
َی ُنْب ُدَّلَحُم
َ وُقْع ْنَع
ِلَع ِنْب ِّی
ِها رْبِإ ی
َم ْنَع
ِب أ ی
ِه ٍدِلا خ ِنْب ِدَّلَحُم ْنَع
ِقْرَبْلا ِنبْب ِدابَّلَح ْنبَع ِّی
ِع ی
َس ْنَع ی
ِها رْبِإ ی
َم ْنَع رَلُع ِنْب
ِب أ
ِهَّللا ِدْبَع ی )ع(
:لاق
« ضق ی مأ ی ر ا نمؤبلل ی ن لع بی ه ملابسلا بف ی
وه و هعالج عطقنا و هجرف و هلقع و هناسل و هرصب و هعلس هذف اصعب اًلجر رض اجر ح ّتسب ّی د ی تا » رح(
لماع ،ی 1051 ج ،ق 21 : 960 ؛)
« ما ی نمؤللار ی ن صوبصخ رد )ع(
دربم ی
درم هب هک د
ی رگ و دز هبرض اصع اب اونش
و یی بی ان تببراقم تردق و جرف و اقع و نابز و یی
و زا ی بی ن ،تفر لاحرد ی هک شش هب ،دوب هدنز درم د
ی ه .داد مکح
2»
1 . 2 . 2 . اور ی ت نب دمحم قی
س )ع(رقاب ماما زا
حص ی ح ۀ ش ی خ نب مصاع نع قودص لح
ی د نب دّلحم نع ، قی
س نع ، بأ رفعج ی لع
بی ه ملابسلا
:لاق
« اًلجر اجر رض ف
هتماه ی لع دهع ی مأ ی ر نمؤللا ی ن لع ی ه ملاسلا عّداف بَّنأ ورضللا ی ه
ی لا رصب عب ین ی ه ش ی
ًائ ی لا هَّنأ و
ّمش ی لاف سرخ دق هَّنأ و ۀحئار قطن
لاقف مأ بی ر نمؤبللا ی ن لع بی ه
1 هک هدش هتفگ . اور
ی ت ثوم روبزم ( تسا ق سلجم ،لوا ی 1056 ،ق ج 15 : 912 ؛ سلجم ،مود ی 1056 ،ق ج 16 : 020 .)
2 هک هدش هتفگ . اور
ی ت ققحم(نسح قوف لح
،ی ب ی ات ج ، 2 : 660 ؛ سلجم ،مود ی 1050 ج ،ق 20 : 110 تسا ربتعم و )
( سح ین ی لماع ،ی ب ی ات ج ، 15 : 006 .)
نإ :ملاسلا ناک
ثلاث هل تبجو دقف ًاقداص د
ی تا .سفنلا ( » ش ی خ ،قودص 1019 ج ،ق 9 : 11 ؛)
اور یت هک ی م ی امرف ی د
« : نامز رد ما ی نمؤللار ی ن ،)ع(
دربم دربم ربس ربب ی د
ی ربگ و دز هبربض ی
نجم ی لع ی ه درک اعدا هک
شنالشچ اب چ
ی ز ی لن ی ب ی دن و وب سح یی لن
ی دنک و ای هکن هدبش للا
ملکت و تسا لن
ی دنک ، ما ی نمؤللار ی ن رگا هک دندومرف )ع(
و تسار ی وگب
ی د هس ، د ی ه ربب اماک
و جاو ی م
ی دوش
1».
1 . 2 . 1 . ربتعم ۀ رظ ی ف
نم ۀربتعللا اتک
رظ ی ف ...« : ءوضلا و هَّلک نم علا ین ی ن فلأ د ی رابن بلا .خ ( » اببطابط یی دربجورب ،ی
1021 ج ،ق 91 : 010 ؛)
« رد بی ان رازه ،مشچ ود ره زا اماک وحن هب یی د
ی ران .تسا تباث
»
رب یا دن هلدا ای ن تسا لاوز رد هک بی
ان یی هب روط اماک د اما ،تسا تباث اماک ۀی ای
هکن اهقف
زوت ی ع د ی ه ب ی ان ماجنا مشچ رابتعا هب ار یی هداد
دنا تبسا امأت احم ، بپ هبتبلا ،2
نآ هبب نتخادر
تدضاعم .درادن رضاح شهوژپ ۀلئسم هب خساپ رد ی
1 . 2 . 1 . 3 . د ۀی بی ان ود و یی اراد درف مشچ
ی ی ک ملاس مشچ
1 . 2 . 1 . 3 . 3 . د و ملاس مشچ ۀی کفت
ی ک ،مکح رد می
نا بان ی ان للع هب یی انج
و یی غ ی انجر یی
د ۀی ب مشچ ی ان ی تروصرد ،روعا صخش ی
هک بان ی ان یی شا هب بس دازردابم ی بی ا غ بی ر انج بی ت
د ،دشاب ی ه تسا اماک
، تروصرد اما ی
هک هب انج بس ی
ت د جوم ی ه دشاب
، د فبصن ۀبی
ابماک
قرف و دوب دهاوخ ی
م ی نا د ذخا ی ه درادن دوجو نآ مدع و (
ققحم بلح ،ی 1051 ج ،ق 0 : 200 ؛
هش ی د ناث ،ی 1019 ق
، ج 10 : 050 بدرا ؛ یل ،ی 1059 ج ،ق 10 : 969 رئازج ؛ ،ی ب ی ات : 150 فجن ؛ ،ی
1 ظاحل هب . دنس ی لاکشا رد ی اور ی ت ناونع تحت نآ زا و تسین حص
ی هح ی دا م ی دوش ( ربت ی ز ،ی 1021 :ق 200 .)
2 . هک تسا نشور ،تسا رکذ نایاش امأت هجو صوصخ رد می
نا تعفنم و مشچ بی
ان هبک دبنچره[ تسا توافت یی
رد نامزله ی انج ی ت ی اهنت ،ود ره لاوز جوم ک
د تباث اماک ۀی م
ی دوبش و ] اور بی تا مابقم رد هدراو عت
یبی ن د ۀبی
تعفنم بی ان ،یی هراشا ا هب ی زوت ی ع د ۀی بی ان مشچ مرِج رابتعا هب یی هدادن
دنا هکلب ، د عوبلجم ربب اماک ۀی بی
ابن قبلعت یی
هتفرگ تسا و ؤم ی د ،نآ رب اور ی تا هک تسا ی د
ار روعا ۀی د اماک ۀی م ی دناد و(
ای ن مکح انثتسا قبابطم هکلب هدوبن یی
و )تسا هدعاق ای
ن د نآ تفج رب هک تسا مشچ ۀی زوت
ی ع م ی دوش .
1050 ق
، ج 09 : 110 نغم ؛ ی ه ، 1021 ق
، ج 6 : 905 راسناوخ ؛ ،ی
1050 ق
، ج 6 : 225 ).
بنچله ی ن
تروصرد تسا ی
هک دشاب هداد تسد زا صاصق رثا رد ار دوخ مشچ لخ(
ین ی وسوم ،ی ب ی ابت
،
ج 2 : 002 فجن ؛ ،ی 1050 ج ،ق 09 : 110 ).
ا اب ی هکن سب ی را ی قف زا ی نابه ا هبب بی ن هرابشا بلطم
هتشادن دنا
، لو ی رهاوج حاص موحرم ۀتفگ هب ،
عابلجا دقعم رد ی
و فلابخلا حابص هبک
نغلا ی ه هدرک اعدا دنا
، تسا جردنم فجن(
،ی 1050 ج ،ق 09 : 110 .)
1 . 2 . 1 . 3 . 2 . اور ی ت نب دمحم قی
س )ع(رقاب ماما زا
«
ِلَع ُنْب ُّی
ِها رْبِإ ی
َم ْنَع
ِب أ ی
ِه
َی ُنْب ُدَّلَحُم َو
ْح ٍدَّلَحُم ِنْب َدَلْح أ ْنَع یَی
ِلَج ی
ًاع ِنْبا ِنَع أِب نا ربْج ن ی
ِنْب ِمِصاَع ْنَع
َلُح
ْی
ٍد ِنْب ِدَّلَحُم ْنَع قْی
ٍس ع ٍر فْعَج وُب أ لا ق لا ق ب ض ق
ی
ِم أ بی
ُر ِنِمْؤبُلْلا ی ن ع بِف ی
َرَوْع أ ٍاُجَر
ِصُأ ی
ْتَب
َع
ْی
ُهُن
ِحَّصلا ی
ُۀَح أ قْفُت ْن أ ْت ئِقُف ف
َدْحِإ ی
َع
ْی ن ُی َو ِهِبِحابَص ْی اب قْع
ُفبْصِن ُهب ل
ِّدلا
َی
ِۀ ذ خ أ َءا ش ْنِإ َو
ِد
َی
ًۀ
ًۀ لِما ک
ُی َو فْع ْنَع ی
َع
ْی
ِن ( .ِهِبِحابَص لک
ی بن ،ی 1050 ج ،ق 0 : 910 ؛)
« رد
صوصخ درم
هک ی اراد ی ی ک مشچ و دوب مشچ بی
ان ی ش عقاو همدص دروم م
ی دوش رثا رد و
هدنک اج زا ،نآ م
ی دوش ، ما ی نمؤللار ی ن ی هک داد مکح )ع(
ک مشچ ناج بنک اج زا ی و دوبش هد
اب ی د فصن د هب ار اماک ۀی نجم
ی لع ی ه رگا و دزادرپب نجم
ی لع ی ه دهاوخب م ی دبناوت د ابماک ۀبی
گب ی در مشچ صاصق زا و بی
ان ی ناج .دوش تشذگ ی
1»
1 . 2 . 1 . 3 . 1 . اور ی ت وبا صب ی ر )ع(قداص ماما زا
« ُنْب ُدَّلَحُم
َی
ْح یَی
ِلَع ْنَع ٍدَّلَحُم ِنْب َدَلْح أ ْنَع
ِّی
َحْلا ِنْب
ِلَع ْنَع ِم ک
ِّی
ِب أ ِنْب ی بِب أ ْنبَع ۀ زْلَح ی
ِصَب ی
ٍر
ِب أ ْنَع ی
ِهَّللا ِدْبَع )ع(
ِف : لا ق ی بَع
ْی
ِن ِّدلا ِرَوْع أبْلا بَی
ُۀ . ( » لک ی بن ،ی 1050 ج ،ق 0 : 910 ؛) « رد
مشچ صوصخ درف
هک ی اراد ی ی ک ی ،تسا ملاس مشچ ک
د تباث اماک ۀی م
ی دوش
2.»
هباشم
نولضم له ی ن اور ی ت وافت اب دنس رد ت نی
ز دراو تسا هدش
9.
1 . ای ن اور ی ت ن ی ز حص ی ح ( تسا سلجم ،لوا ی 1056 ج ،ق 15 : 919 .)
2 . اور ی ت روبزم حص ی ح دنسلا ( تسا سلجم ،لوا ی 1056 ج ،ق 15 : 910 ؛ سلجم ،مود ی 1056 ج ،ق 16 : 001 .)
9 .
«
ِلَع ُنْب ُّی
ِها رْبِإ ی
َم ْنَع
ِب أ ی
ِه ِنْبا ِنَع
ِب أ ی
َلُع
ْی
ٍر ِنَع ٍداَّلَح ْنَع
ِب لَحْلا ْنَع ِّی
ِب أ
ِهَّللا ِدْبَع ی )ع(
لا ق :
ِف ی
َع
ْی
ِن ِرَوْع أْلا
ِّدلا
َی
ُۀ
ًۀ لِما ک (».
لک ین ،ی 1050 ج ،ق 0 : 911 .)
ع زا روظنم ی
ن اور رد ی ت خا ی ر رق هب ین ۀ اور ی ت ببا نع رفعج نب للهادبع ی
للهادببع مبشچ ،
بی ان
1.تس 1 . 2 . 1 . 3 . 4 . اور ی ت )ع(قداص ماما زا مکح نب للهادبع
« ُنْب ُدَّلَحُم
ِلَع ْنَع ناَّسَح ِنْب ِدَّلَحُم ْنَع ٍ وُبْحَم ِنْب ِّی
ِب أ نا رْلِع ی
ِنَمْر أْلا ِنبْب ِهبَّللا ِدبْبَع ْنَع ِّی
ِم کَحْلا ْنَع
ِب أ ٍاُجَر ْنَع ُهُتْل أَس : لا ق ع ِهَّللا ِدْبَع ی
ِحَص ی
ٍح أ ق ف
َع
ْی ن لا ق ف َرَوْع أ ٍاُجَر لَع
ْی
ِه
ِّدلا بَی
ُۀ
ًۀ لِما ک َءا ش ْنِإ ف
ِذَّلا ْت ئِقُف ی
َع
ْی
ُهُن
َی ْن أ
َّص تْق َو ِهِبِحاَص ْنِم
َی ذُخْأ ابَع ف ٍمبَهْرِد ِفاب لآ ۀَسْل خ ُهْنِم
ُه ل َّن أِل
ِّدلا
َی ۀ
ًۀ لِما ک .ِصابَصِقْلاِب اَه فبْصِن ذ خ أ ْد ق َو (»
بسوط ،ی 1050 ج ،ق 15 : 261 ؛)
« دروبم رد
درف ی بی ان مشچ هک بی
ان ی درف هک ار ی اراد
ی ی ک مشچ بی ان ،دوب هدروآرد ماما رضحم زا ،دوب
ضح ،دش لاؤس )ع(قداص بی :دبندومرف خساپ رد تر
ک د تبباث ابماک ۀبی بم
ی دوبش ربگا و
نجم ی لع ی ه دهاوخب م ی دناوت ی ک مشچ ناج مبهرد رازه جنپ و دنک صاصق ار ی گب
بی در ز بی ار
ارب ی روعا مشچ ی ک
د ی ه صاصق اب ار نآ فصن و تسا تباث اماک رد
ی تفا تسا هدرک
2».
زا طَبنتسُم اور
ی تا روکذم ای ن تسا زا رد هک بی
ن
ِمشچ ِنتفر ِملاس
درف هک ی اراد بی ی ک
،تسا ملاس مشچ د
اما .تسا تباث اماک ۀی ای
هکن ارچ اب ی د م ی نا بان ی ان یی دازردام و ی بان ی ابن یی
اب صاصق رثا رد بان
ی ان الع هب یی انج
،دش ائاق توافت ،یی لاحرد
ی هک رد اور یت ی مابقم رد هک
عت یی ن د ۀی ب مشچ ی ان ی اراد صخش ی ی
ک ملاس مشچ تسا
، قت یی د ی دبن دوجو ا رد و درا
بی ن
م ی نا اور یت ی قم هک درادن دوجو مه ی
د اور نآ ی ت دبشاب ربت(
بی ز ،ی 1021 :ق 196 اور و ) بی تا ی
عت ماقم رد هک یی
ن د ۀی ا ی ن دروم تسه دن
، هب هدش دراو قلطم روط .دنا
خساپ ای ن تسا تروصرد ی هک انج رثا رد ی
ت د جوم ی ه ی ا بب زا صابصق ی
ن دبشاب هبتفر
،
1 . اور ی ت نب هَّللادبع بأ
نع ،رفعج ی بأ
هَّللادبع ی لع ی ه :ملاسلا ف ی علا ی ن ءاروعلا نوکت :لابقف ؟فسختف ۀلئاق
« بضق ی
فی اه لع نب ی بأ لاط ی لع ی ه فصن ملاسلا دلا
ی ۀ ف ی علا ی ن حصلا ی ۀح .»
2 . اور ی ت روکذم ض ع ی ف ( تسا سلجم ،مود ی 1056 ج ،ق 16 : 000 ،) لو هب هجوت اب ی د
ی رگ اور ی تا حص ی ح دنبسلا ی
،دراد دوجو هک بجوم
ی ارب ی هشدخ وسحم هدنراگن للادتسا رد لن
ی دوش .
تروصرد ی هک د ی ه رد ار ی تفا درک دشاب ه یا دشاب هدرک وفع یا
ا ی هکن ،دبشاب هداد ماجنا صاصق
ا رد ی ن د ذخا اب تروص ی
ه ی ا صاصق
، ند رد ار ضوع بی
ا رد ی تبفا و تبسا هدربک بی
ا ا ی هبکن
هب طساو ۀ آ ضوع ترخآ رد وفع ن
رد ار ی تفا د فبصن طقف و درک دهاوخ بی
ه قاقحتبسا ار
تشاد دهاوخ بدرا(
یل ،ی 1059 ج ،ق 10 : 960 ).
هب لک روط ی م ی ت ناو قاقحتبسا ًلاببق هک تفگ
د ی ه تسا هتشاد ار
، د ضوع سپ ی
رگ ی ا هبتبلا .تشاد دهاوخن قاقحتسا ار بی
ن مبه لابلتحا
هک دراد دوجو
« روعا » سک هب صاصتخا ی
دازردام هک دشاب هتشاد ی
طقف بی ک و دراد مبشچ
هب هچنآ تفآ بس ی والس ی غ(
ی انجر یی ب زا ) ی ن دشاب هتفر
، ق ربانب ی سا وبش دازردام هب قحلم د
بدرا(
یل ،ی 1059 ج ،ق 10 : 960 ).
اما ای هکن مشچ رد ارچ بی
ان ی درف ی هک ی ک الع هب شلشچ غ
ی انجر زا یی بی ن تسا هتفر
د ی ه !؟تسا تباث اماک اب
ی د هولاع تفگ رب
ای هکن رد ای ن مز ی هن و دراد دوجو صن اور
ی ت د ۀی
تباث ار اماک م
ی دناد ، م ی ناوت نوزفا هب نآ رب ای ن ک ی ف ی ت ن ی ز رک للادتسا هک د
اور ی تا رب لاد
توبث د رد اماک ۀی بی
ان ،یی نخس زا ی بی ان ی یی ک ی مشچ ا هب مشچ ود م
ی نا ن ی هدروا دبنا و ا بی ن
کاح قلعت زا ی د
ِاصا رب اماک ۀی بی
ان فعبض زا دربف نالشچ هک تسا نکلم لاح .تسا یی
دش ی د ب ی ان مه یی رادروخرب اب قباطم .دنشاب
ای ن للادتسا م ی ناوت دبقم عراش رگا هک تفگ س
مه صخشم لن
ی درک مشچ رد هک درف
هک ی بی ان یی شا هب ار ابلع بس غ
ی ابنجر تبسد زا یی
،هداد د زا مه زاب ،تسا تباث اماک ۀی اور
ی تا لاد توببث ربب د
بی ه رد بی ابن یی بله ی ن بلطم
تشادرب م ی دش .
خرب ی نی ز اب بعت ی ر هک ،توافتم ی لد
ی ا د ندوب اماک ۀی
ملاس مشچ رد ار
ای ن م ی دنناد هبک
ی ک مشچ ملاس
، هب لزنم ۀ د و تسا مشچ ود ۀی
د مبه نآ ۀبی
ندبم( دوبب دبهاوخ مبشچ ود ی
ناشاک ،ی 1051 :ق 115 ) و قت یی د مکح د اماک ۀی رد بی نا روهشم لوق
، 1
تلاح هب هبک ی بان ی ابن یی
مشچ د ی رگ ،درف دازردام ی ی ا هب غ بس ی انجر ،تسا یی ا هب
ی ن لد بی ا غ رد هبک تبسا بی
ر ا بی ن
تلاح
، هب دحاو مشچ لزنم
ۀ چ ود ش ن م ن مولعم و دوب دهاوخ ی
تس مکح ضرعتم صوصن هک
1 . ربت زا اقن ی ز ،ی 1021 :ق 196 وسوم ؛ ی وخ
،یی 1022 ج ،ق 02 : 902 .
د هب ،اماک ۀی دروم
هک ی بان ی ان یی دازردام ی ی ا بس غ ی انجر
،درادن دوجو یی هتبشاد فاربصنا
دنشاب
، 1
زا ادج ا ی هکن قت اصا رد بیی
د بفلاتخا ی ن ی تبس رابسناوخ(
،ی 1050 ج ،ق 6 : 225 و .)
د ۀی ب مشچ ی ان ی درف مشچ هک ی بان
ی ان ی ش انج رثا رد ی
ت ی ا زا صاصق ب
ی ن تبسا هتفر
، فبصن
د ی ه تسا اماک و
لد ی ا مه نآ ای ن تسا هک اور ی تا قلعت رب لاد د
بیره رد ابماک ۀی ک
ود زا
اماش ،مشچ ای
ن دروم نی ز م ی دنوش ندم(
ی ناشاک ،ی 1051 :ق 115 ).
3 . 3 . د مشچ ۀی بان ی ان
1 . 1 . 3 . اور ی ت وبا صب ی ر )ع(رقاب ماما زا
«
ِلَع ُنْب ُّی
ِلاَرْبِإ ی
َ ْنَع
ِبَا ی
ِه
َی ُنْب ُدَّمَحُم َو
ْح ٍدَّمَحُم ِنْب َدَمْحَا ْنَع یَی
ِمَن ی
ًاع ْنیَع ع ویُبْحَم ِنیْبا ِنَع
ْنَع ع ِلاَس ِنْب ِماَشِل
ِبَا ی
ِ َب ی عر ْنَع
ِبَا عرَفْعَن ی ) ( َنایَسِل َ یَطَق عیُنَر ْنَع َ َراَرُز ِلآ ُضْعَب ُهَلَأَس َلاَق
ْنِإ َلاَقَی ]َلاَق[ َسَرْخَا عیُنَر
َک
َنا ُسَرْخَا َوُل َو ُهُّمُا ُهْتَدَلَو
َلَعَی
ْی
ِه ُثُلُث
ِّدلا
َی
ِة ْنِإ َو
َناَک َبیَلَذ ُهُناَسِل
اَم َدْعَب ٌةَیآ ْوَا ٌ َنَو ِهِب
َناَک َی
ُ َّلَکَت َّنِإَی
َلَع ی
ِاَّلا َثُلُث ُهَناَسِل َ َطَق ی
ِل
َی
ِة َو َلاَق ِهِناَسِل
َکِلَاَک ُُایَضَقْلا
ِی ی
َعْلا
ْیَن
ْی
ِن َلاَق ِحِراَوَجْلا َو اَاَکَل
ُ اَنْدَنَو
ِی ی
ِ اَتِک
ِلَع
ٍّی
») ( (2
لک ین ،ی 1050 ج ،ق 0 : 911 .)
هک تسا نشور )ع(رقاب ماما خساپ زا ای
ناش مشچ علق رد بان
ی ان ی ه مکح ، ک
موس د ۀبی
اماک م ی داد اب قباطم . ای
ن اور ی ت زا رد بی ن مشچ ود ره ندرب بان
ی ان ی ک موس د اث اماک ۀی تب
م ی دوش و ای ن مکح ضتقم ی ای ن تسا زا رد هک بی
ن ی ندرب بک مبشچ ود زا ی بان
ی ابن فبصن ،
ی ک موس د ی ه ی(
ک مشش د تباث )اماک ۀی م
ی دوش .
1 . 1 . 2 . اور ی ت رب ی د نب واعم ی ه )ع(رقاب ماما زا
ِلَع ُنْب ُّی
ِلاَرْبِإ ی
َ ْنَع
ِبَا ی
ِه ْنَع ع وُبْحَم ِنْبا ِنَع
ِبَا ی
َاُّی
َ و
ِزاَّزَصْلا ْنَع
َرُب
ْی
ِد ِنیْب
ِواَعُم یَی
َة ْنیَع یِبَا ی
1 . ای ن هب خساپ ماقم رد للادتسا ای
ن هک تسا مهوت اور
ی تا لاد ، قلعت رب تل د
تعفنم رد اماک ۀی بی
ان دارفا یی اراد ی
ی ک مشچ بی ان و دنراد قرف ی لن ی دنک هک بان ی ان الع رثا رد یی انج
ی دشاب صاصق و یی ا
الع غ ی انجر و یی دازردام .ی
2 . لاکشا دنس رد ی اور ی ت ن ی تس .
:َلاَق عرَفْعَن
ِی َو ِسَرْخَأْلا ِناَسِل ی
َع
ْی
ِن
َمْعَأْلا َو ی ِریَکَذ یِ َصْلا َو ِّی
َثْنُا یْیَی
ِه ُثیُلُث
ِّدلا یَی (.ِة لک ی بن ،ی
1050 ج ،ق 0 : 911 ؛)
« )ع(رقاب ماما م
ی امرف ی دن دربف مبشچ و للا صخش نابز رد : بان
ی ابن ... و
ی ک وس م د ی ه .تسا تباث
1»
هب هجوت اب اس
ی ر اور ی تا ،هدراو لکح زا هک ی اور ی ت ی ،تسا دافتسم روکذم ک
موس د بی ه
درف مشچ ود ره رد بان
ی ان تس هن طقف ی رد ک مشچ بان ی ان .
زا رد بی ن مشچ ندرب بان
ی ان هب دنتسم ای
ن ود اور ی ت هتفگ م ی دوش ی هک ک موس د ی ه تبباث
صوصخ رد هتبلا .تسا بان
ی ان ی زردام دا و ی ضراع هداد توافت لالتحا ،ی تبسا هدبش
ابهنت ،
کلتسم ای ن لالتحا نولضم هک تسا ی بش
ی خ رد ار نآ قودبص نیم
لا ی ریضح قفلا یی ه ابقن
م ی
2دنک دراو نابز صوصخ رد مه نآ هک تسا هدش
،9
تح رد ی د للا دربف نابز ۀی ن
بی ز ا بی ن
اور ی ت روهشم دزن قف
ی ناه رابتعا ی هتبلا .درادن ی نتفا
خساپ ای ن بسرپ لابجم هبک ش بسو
ی ع و
لقتسم ار ی م ی دبلط هولاع ، رب ای ن ناله روط زا ،دبمآ دبهاوخ همادا رد هک هبک ابجنآ
رد ببحب
نامزله ی انج ی ت ،تسا ملاس و ملاسان مشچ رب فُم
ی د ماقم رد نی تس بی هبب همادا رد هتبلا . نتفا
خساپ ای ن زا هک تخادرپ میهاوخ شسرپ هک اجنآ
رد بحب نامزله
ی انج ی ت اسان مشچ رب مل
،تسا ملاس و فم
ی د ماقم رد نی تس .
4 تازاجم نوناق عضوم . ملاسا
ی
هب هجوت اب ای
هکن تعفنم بی ان رد یی عت یی ن م ی ناز د نیازا ،تسا رثؤم مشچ ۀی ر
ۀدابم رد و 011
تازاجم نوناق ملاسا
ی تسا هدمآ
« : ید ۀ ییابنیب هبک یلبشچ ربه ندرب نیب زا ای و ندروآرد
1 . هشدخ ا دنس هب تبسن ی اور
ی ت ناونع اب و دوبن دراو
« حص ی هح » ی نآ زا دا هدبش تبسا ( بسح ین ی لمابع ،ی بب ی ابت ،
ج 11 : 166 .)
2 .
َوَر ْنَع ع ِلاَس ِنْب ِماَشِل ْنَع ع وُبْحَم ُنْب ُنَسَحْلا ی
ِبَا ی
ِ َب ی عر ْنَع
ِبَا َ یَطَق عیُنَر ْنَع َ َراَرُز ِلآ ُضْعَب ُهَلَأَس َلاَق عرَفْعَن ی
ْنِإ َلاَقَی َسَرْخَا عیُنَر َناَسِل
َناَک
ُل َو ُهُّمُا ُهْتَدَلَو ُسَرْخَا َو
َلَعَی
ْی
ِه
ِّدلا
َی
ُة 4 ْنِإ َو
َناَک ایَم َدیْعَب عةَیآ ْوَا ع َنَوِب َبَلَذ ُهُناَسِل َنایَک
َی
ُ َّلَکَت َّنِإَی
َلَع ی
ِاَّلا َثُلُث َ َطَق ی
ِل
َی
ِة
ِهِناَسِل ( ش ی خ ،قودص 1019 ج ،ق 0 : 161 .)
9 نآ هب للادتسا . نی
زا هب قنت ی ح .دراد طانم
