*Moosa Anbari1, Mohammad Ameli2 The Iranian rural stratification system has undergone many changes in the last century

(1)

Spring 2022. Vol 13. Num 1

40

* Corresponding Author:

Moosa Anbari, PhD

Address: Department of Development and Social Policing, Faculty of Social Science, University of Tehran, Tehran, Iran.

Tel: +98 (912) 6396623 E-mail: [email protected]

Research Paper

Transformation of Iranian Post Islamic Revolution Rural Stratification (Case Study: Boinzahra Region)

1. Associate Professor, Department of Development and Social Policing, Faculty of Social Science, University of Tehran, Tehran, Iran.

2. PhD, Department of Development and Social Policing, Faculty of Social Science, University of Tehran, Tehran, Iran.

*Moosa Anbari¹, Mohammad Ameli²

The Iranian rural stratification system has undergone many changes in the last century. The very first signs of change in the rural socio-political texture can be observed by the advent of the Iranian modern government (1926). It seemed prior to that that villages tend to be untouched areas, away from macro policies and programming, and under the control of ‘Khans, and local authorities. In rare cases, however, they lived their own life as local self-sufficient communities. After the 1979 Revolution and the dawn of a religious government, villages experienced other policies. It seemed the new ruling body was after changing them into a new socio-cultural base for the purpose of its ideology and revolutionary ambi- tions. Such events as the Construction Jihad and crash plans in rural areas are said to be clear examples of the government’s tendency to appear strongly in them. Stratification does not necessarily mean in- dividuals’ economic status in villages, yet there have been efforts to analyze these changes in terms of local power and social status. The overall results of the research indicate that in the heart of the villages a variety of forms of urban economy in governmental, commercial, and some cases, industrial sectors as opposed to the agricultural economy are developing.

A B S T R A C T

Key words:

Rural stratification, Social class, Social status, Power, Social stratification after the revelation

Received: 26 Nov. 2020 Accepted: 04 Feb. 2022

Extended Abstract 1. Introduction

ran's rural community has undergone many changes over the past hundred years. Especially, two important histori- cal events have had a significant impact on rural society. The first is land reform

(1960-1968) and the other is the Islamic Revolution in 1979. Land reform led to many changes in the economic, social and political structure of rural society, not only in the villages but also in society as a whole. One of the most important consequences of land reform was the collapse of the traditional structure in rural society. After the land reform, government institutions replaced the traditional powers in the village. After the 1979 revolution, the structure of rural society underwent new changes.

I

Citation: Anbari, M., & Ameli, M. (2022). [Transformation of Iranian Post Islamic Revolution Rural Stratification (Case Study:

Boinzahra Region) (Persian)]. Journal of Rural Research, 13(1), 40-53, http://dx.doi.org/ 10.22059/jrur.2022.313813.1581

: : http://dx.doi.org/ 10.22059/jrur.2022.313813.1581

Use your device to scan and read the article online

Copyright © 2022, Journal of Rural Research. This is an open-access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-noncommercial 4.0 International License which permits copy and redistribute the material just in noncommercial usages, provided the original work is properly cited.

(2)

Many government institutions, established after the land reform, were dissolved. The post-revolutionary government established new institutions in the villages. The purpose of this article is to explain the developments of rural society in the four decades after the revolution.

2. Methodology

The method used in this research is a kind of histori- cal method. In this research, the trend of changes in two villages has been studied. In fact, this article is a ‘trend research study’. In order to collect data in this research, Focus Group Discussion, in-depth interviews and docu- mentary study techniques have been used.

3. Results

According to the findings of this study in the first decade after the revolution, revolutionary institutions like Jihad-e Sazandegi, Basij,... changed the traditional hierarchy of power in the rural community studied. Although the cler- gy held an important position in rural society, their power increased after the revolution. This part of the rural community now has a high status in the villages.

In the second decade after the revolution, the rural area experienced extensive economic and cultural changes.

The standard of living in rural society changed and urban jobs replaced rural jobs.

4. Discussion

Developments in rural society in the last four decades have been affected by two phenomena. First the influence of revolutionary institutions (in the first decade after the revolution). Second, the process of changing the lifestyle of the villagers (urbanization of villages). The goal of the post-revolutionary government was economic indepen- dence. For this reason, the government tried to strengthen the rural economy. From the third decade onwards (1990), the rural economy (agriculture, animal husbandry, etc.) lost its former importance. Instead, the urban economy expanded in the villages.

5. Conclusion

In general, it can be concluded that in the last four decades, rural policies have affected the economic structure as well as the rural stratification system. The main reasons for the change in the stratification system in rural Iran are the expansion of the education system, migration, change in living patterns, and the introduction of new technolo- gies. The change from rural to urban lifestyle has also

had an effect on the rural stratification system. Finally, it can be said that rural stratification has experienced many structural changes.

Acknowledgments

This research was extracted from the PhD thesis titled the Transformation of Iranian Post Islamic Revolution Rural Stratification (Case Study: Boinzahra Region), University of Tehran, Tehran, Iran.

Conflict of Interest

The authors declared no conflicts of interest

(3)

42

Anbari, M., & Ameli, M. Transformation of Iranian Post Islamic Revolution Rural Stratification. JRR, 13(1), 40-53.

(4)

1 هرامش .13 هرود . 1401 راهب

:لوئسم هدنسیون * یربنع یسوم رتکد .یعامتجا یراذگ تسایس و هعسوت هورگ ،یعامتجا مولع هدکشناد ،نارهت هاگشناد ،نارهت :یناشن +98 )912( 7714720 :نفلت [email protected] :یکینورتکلا تسپ یعامتجا تفاب رد رییغت یاه هناشن نیتسخن .تسا هدش یرایسب تلاوحت و رییغت شوختسد ریخا هدس کی رد ییاتسور یدنبرشق راتخاس

یضرا تاحلاصا ریگارف حرط رانک رد .درک هدهاشم ناریا رد )1304( نردم تلود ندمآ راک یور اب نامزمه ناوت یم ار اهاتسور یسایس و یاهداهن روضح ،1357 بلاقنا زا دعب .تفای شیازفا ینامرد و یشزومآ یاه همانرب بلاق رد تلود یاه تلاخد و ذوفن ًاجیردت )1341-51(

کی تشذگ زا دعب .دوب اهاتسور رد هبناج همه و دنمتردق روضح هب یبلاقنا اسپ تلود دیدش لیامت رگنایب یتبرض یاه حرط یارجا و یبلاقنا ماظن تارییغت هلاقم نیا رد .دنداد تسد زا ار دوخ هتشذگ تیمها اهاتسور ،تلود یداصتقا و یگنهرف یاه تسایس رد شخرچ و ههد یداصتقا راتخاس رد دارفا هاگیاج ًافرص راتشون نیا رد یدنبرشق ماظن زا دارم .تسا هدش یسررب ریخا ههد راهچ رد ییاتسور یدنبرشق ظاحل هب .دریگ رارق یسرربدروم ،ریخا ههد راهچ تارییغت زین یعامتجا تلزنم و یلحم تردق رظنم زا تسا هدش یعس هکلب تسین اتسور ،یا هناخباتک دانسا ریظن یعبانم زا ،یدنور تیهام لیلد هب اه هداد اذل ؛دوش یم بوسحم یهوژپدنور شهوژپ هنوگ قیقحت نیا یسانش یشور ههد رد دهد یم ناشن جیاتن .تسا هدش یروآ عمج ینادیم راک کی بلاق رد یلحم نیعلطم اب هبحاصم ،عوضوم اب طبترم یاه قیقحت جیاتن رد .تسا هدش ییاتسور تلزنم ماظن و یلحم تردق راتخاس رد یتارییغت ندمآ دوجو هب ثعاب یبلاقنا یاهداهن روضح بلاقنا زا دعب تسخن و یراجت ،یتامدخ تیلاعف( یزرواشکریغ داصتقا ،اهاتسور ندش یرهش دنیارف اب رظانتم هک تسا نآ رگنایب رما دهاوش زین یدعب ههد هس .تسا هتشاد ینوزفازور دشر )یرادماد و یزرواشک( ییاتسور داصتقا اب هسیاقم رد )یتعنص

:اه هژاودیلک

،ییاتسور یدنبرشق تلزنم ،یعامتجا هقبط ،تردق ،یعامتجا دعب ییاتسور یدنبرشق بلاقنا زا

1399 رذآ 06 :تفایرد خیرات 1400 نمهب 15 :شریذپ خیرات

همدقم تلاوحت و رییغت هتشذگ هدس کی رد ناریا ییاتسور هعماج زا یشان تلاوحت اما نایم نیا رد .تسا هدرک هبرجت ار یرایسب راتخاس رب یقیمع تاریثأت 1357لاس بلاقنا و یضرا تاحلاصا یاهدمایپ زا یکی .تسا هتشاذگ ییاتسور هعماج یعامتجا ییاتسور یدنبرشق ماظن یتنس راتخاس رییغت ،تلاوحت نیا یگدرتسگ .تسا یلحم تردق بتارم هلسلس رد ینوگرگد و یاهوگلا یریگ لکش ثعاب ًاتعیبط ،یمیلقا تاعونت و ییایفارغج اما ،دش دهاوخ اهاتسور رد یعامتجا بتارم هلسلس زا یفلتخم ات ار ییاتسور یدنبرشق ماظن بتارم هلسلس ناوت یم یلک تروص هب :درک نایب تروص نیا هب یضرا تاحلاصا زا شیپ کلام .1 نارجأتسم ،ناگدنیامن ،رشابم .2 نابتشد ،ادخدک،هغوراد .3

اهدنبواگ ،اهرلااس ،اه هنبرس ،اه تفجرس .4 قسن بحاص نیعراز ،ناناقهد .5 نارخ فلس ،راوخابر، رگادوس نانیشن شوخ .6

1)یزرواشکریغ نارگراک( عرازریغ نایئاتسور ،نانیشن شوخ .7 .(Taleb & Anbari, 2009;Azkiya & Ghafary, 2006) یگتفاین هعسوت و هعسوت یسانش هعماج« باتک مراهچ لصف رد ایکزا یفطصم .1 زا شیپ ییاتسور یدنبرشق بتارم هلسلس توافت یمک اب »ناریا ییاتسور تسخن ؛دناد یم ریز یاه هورگ لماش کلام زا دعب بیترت هب ار یضرا تاحلاصا هدر ،)نادنبواگ و اه هنبرس مامت( هفرم ناناقهد ؛مود هدر رد ،رشابم ،ادخدک ،اه هدب ضرق لوپ ،نارگ هلماعم ،ناراد هزاغم لماش ییاتسور نارگادوس ؛موس حطس نیرت نییاپ رد تیاهن رد و ،قسن بحاص ناناقهد ریاس ؛مراهچ هدر .دنراد رارق مره هدعاق رد هک یزرواشک نارگراک لماش هک نانیشن شوخ

.ناریا ،نارهت ،نارهت هاگشناد ،یعامتجا مولع هدکشناد ،یعامتجا یراذگ تسایس و هعسوت هورگ ،رایشناد -1 .ناریا ،نارهت ،نارهت هاگشناد ،یعامتجا مولع هدکشناد ،یعامتجا یراذگ تسایس و هعسوت هورگ ،یرتکد -2

ناتسرهش یاهاتسور :هعلاطمدروم( یملاسا بلاقنا زا دعب ناریا رد ییاتسور یدنبرشق ماظن تلاوحت )ارهز نییوب

2یلماع دمحم ،¹یربنع یسوم^*

(5)

44

ییاتسور یاه شه وژپ همانلصف 1 هرامش .13 هرود . 1401 راهب

ات گرزب ناراد نیمز و ناکلام تردق اهاتسور هب تلود دورو اب نارگشهوژپ رثکا هک روط نامه اما ،تفای شهاک یهجوت لباق دح اهاتسور رد دنمتردق لماوع نیا ذوفن دنا هدرک هراشا نادب هزوح نیا نودب اما ؛(Sodagar, 1991;Azkiya, 2006) تشاد همادا ناکامک یتنس نارگیزاب نیا تردق زا ،اهاتسور هب تلود دورو اب ،کش یاه همانرب هتشر کی زا سپ اهاتسور ًلامع و دش هتساک ییاتسور تلود دورو .دمآرد یسایس تیمکاح لرتنک هب یحلاصا و ینارمع ینامرد تاسسؤم ،یشزومآ یاهداهن هطساو اب ادتبا رد اهاتسور هب یاه حرط اهدعب اما ،تفرگ تروص یماظن یاهداهن ًاضعب ای و رد تلود ذوفن هنیمز یضرا تاحلاصا ًاصخشم و تلود ینارمع ییاتسور هعماج 1979 لاس بلاقنا زا دعب .درک مهارف ار اهاتسور نادنچ هک یبلاقنا تیمکاح .دنارذگ رس زا ار یدیدج براجت ناریا دوبن نیب شوخ یلبق تموکح زا هدناماج هب یسارکوروب راکوزاس هب فرصت هب ار ییاتسور یاضف یبلاقنا یاهداهن قیرط زا تشاد یعس و ییاتسور تامدخ زکارم نوچ ییاهداهن ور نیازا .دروآرد دوخ رانک رد یگدنزاس داهج و ینیمخ ماما دادما هتیمک ،یریاشع هاپس و جیسب ،یملاسا بلاقنا یاه هتیمک نوچ یبلاقنا یاهداهن لماوع .دنتفرگ تسد هب ار اهاتسور روما هرادا ًلامع نارادساپ .دوب هدش اهاتسور هب یبلاقنااسپ تموکح هجوت ثعاب یفلتخم ینوناک طاقن زا یکی هب لیدبت ییاتسور گنهرف و اتسور هکنیا وگ ار نآ ناوت یم یتسرد هب هک یا هلئسم .دوب هدش یبلاقنا یژولوئدیا .دیمان »اتسور هب تشگزاب« تسایس ثعاب یتاهج زا قارع و ناریا گنج نآ بقاعتم و بلاقنا روضح .دش ییاتسور هعماج تلزنم و تردق راتخاس رد یتارییغت یرایسب ندروآرد تیوضع هب یارب تلود شلات و یماظن یاهداهن تخاس دوخ زا رثأتم ار اتسور رد تردق تابسانم نایئاتسور زا .(Ehsani, 2006)

نامتفگ ،یداصتقا یزاسزاب نارود زاغآ و گنج مامتا زا دعب یبلاقنا یاه نامرآ زا یدح ات هعماج یسایس یاضف رب مکاح ،یگنهرف دیدج یاضف دراو گنج زا دعب ِناریا ًلامع و تفرگ هلصاف ار نارود نیا ییاتسور تلاوحت رظنم زا .دش یداصتقا و یسایس زا هک یدنیارف .تسناد اهاتسور ندش یرهش دنیارف دیدشت دیاب هعماج یاضف رد یسیدرگد ثعاب یگنهرف و یداصتقا دعب ود رد یداصتقا دعب رد .(Azkiya & Rodbaraki, 2009) دش ییاتسور )یزرواشک و یرادماد( ییاتسور داصتقا فیعضت دهاش ههد نیا و یتعنص ،تامدخ شخب رد یداصتقا یاه تیلاعف ریاس ربارب رد .(Mosalanejad, 2015;Behdad & Nomani, 2006) میتسه تراجت ماظن ریخا ههد راهچ تلاوحت یسررب راتشون نیا فده .تسا )ناهفسناد و لاش یاتسور( ارهز نییوب هقطنم رد یدنبرشق لیلد ود هب قیقحت یایفارغج ناونع هب ارهز نییوب هقطنم باختنا و یتعنص کرهش سیسأت لیلد هب هقطنم نیا هکنآ لوا .تسا هدوب یرایسب تارییغت هتشذگ ههد راهچ رد یگناخ کچوک یاه هاگراک تاعلاطم یارب ار یبسانم هنیمز دناوت یم دوخ نیا و هدرک هبرجت ار

نیا زا یقیقحت ،صخشم تروص هب هکنآ مود .دنک مهارف یدنبرشق و تسا هتفرگن تروص هقطنم نیا رد )یدنبرشق تلاوحت( رظنم یهاگشناد قیقحت کی یارب یبسانم عوضوم دناوت یم دوخ نیا .دشاب عوضوم تایبدا رب یرورم

یرظن ینابم لئاسم هلمج زا نآ اب طبترم تاعوضوم و یعامتجا یدنبرشق نهذ زابرید زا هک دوش یم بوسحم یسانش هعماج ملع مهم .تسا هدرک لوغشم دوخ هب ار هزوح نیا نادنمشیدنا زا یرایسب یا هنوگ یدنبرشق هلئسم شیارگدرکراک ناوریپ و میکرود یارب نیا هاگن .تسا یعامتجا راجنه زا یلکش یریبعت هب و تیعقاو تسین یداقتنا نادنچ یعامتجا یدنبرشق هب هچرگا هلحن و یتاقبط فاکش شیازفا ناسانش هعماج زا هتسد نیا یارب اما یدرکراک یفنم یاهدمایپ یاراد تیاهن رد یعامتجا یرباربان .(Durkheim, 1928) تسا ،)ییارگ ترثک( یربو ،)لاکیدار داضت( یسکرام تنس رب هولاع نایم هب نخس زین زیامت تنس زا دیاب )ییارگدرکراک( یمیکرود رصاعم سانش هعماج ویدروب رتیپ یارآ روحم رب هک یهاگدید .دروآ ناهوژپ شناد یارب ار یدیدج شنیب و تسا هتفرگ لکش یوسنارف و اهزیامت درکیور نیا رد .تسا هدروآ ناغمرا هب هزوح نیا یتخانش هناشن یانعم راشقا و تاقبط نایم رد دوجوم یاه توافت یدنبرشق )یرظن هاگدید( میاداراپ راهچ ،1 هرامش لودج رد .دراد هداد حیضوت راصتخا هب نآ نازادرپ هیرظن یارآ هارمه هب یعامتجا .تسا هدش تیلباق ییارگ ترثک میاداراپ ،فلتخم یرظن یاه هاگدید نایم زا رد هکارچ دراد ار ییاتسور یدنبرشق ماظن لیلحت یارب یرتشیب کی یاه ییاراد و تیکلام( یداصتقا هاگیاج رب هولاع میاداراپ نیا هب .دنتسه لیخد زین یعامتجا تلزنم و تردق رصنع ود ،)درف دعب هس رد ار هعماج کی یدنبرشق ماظن ناوت یم هیرظن نیا کمک )مارتحا( یعامتجا تلزنم و )تردق( یسایس ،)ییاراد( یداصتقا هیرظن ساسا ور نیازا .داد رارق یسرربدروم رگیدکی زا ازجم :تسا ریز هناگ هس میهافم رب ینتبم ییارگ ترثک دراد دیکأت نآ رب ربو هک نانچ نآ ای هقبط زا دارم :هقبط .1 .تسا هعماج رد درف یداصتقا هاگیاج هب هراشا »یتاقبط تیعقوم«

شنک زا هک دید یم یداصتقا ییاه هلوقم هباثم هب ار هقبط ²ربو روط هب رازاب اجنیا رد .دنیآ یم دوجو هب رازاب رد اه ناسنا لباقتم یپ رد دارفا نآ رد هک دوش یم قلاطا یتباقر هلدابم ماظن هب یلک یاهزیچ نیا .دنا لوغشم شزرااب یاهزیچ شورف و دیرخ هب دوس

2. Weber

»یملاسا بلاقنا زا دعب ناریا رد ییاتسور یدنبرشق ماظن تلاوحت .یلماع دمحم و یربنع یسوم«

(6)

ییاتسور یاه شه وژپ همانلصف

.یعامتجا یدنبرشق دروم رد )میاداراپ( یرظن هاگدید راهچ .1 لودج )میاداراپ( یرظن یاه هاگدید نازادرپ هیرظن

یلصا تاضورفم

یقفاوت هاگدید تربلیو ،سیوید یلزگنیک ،میکرود

دراهرگ ،فرودنراد فلار ،روم یکسنل .تسا یقلاخا قفاوت کی رب ینتبم دوجوم یعامتجا مظن

.تسا یعامتجا درکراک یاراد و راجنهب یرما یعامتجا یدنبرشق

.(Davis & Moore, 1945) تسا یعامتجا مظن تامازلا زا هکلب بیسآ کی هن یعامتجا یرباربان

لاکیدار داضت هاگدید نیلوا کیرا ،سازنلاوپ ،سکرام

تیار دیلوت رازبا دقاف هک یناسک ؛دنتسه دیلوت رازبا بحاص هک یناسک ،هدش لیکشت یلصا هقبط ود زا هعماج ره

.دراد دوجو یمئاد تموصخ تاقبط نیا نیب .دنتسه

دیلوت رازبا بحاص هک یناسک( تسدارف دارفا نیب هنایارگرامثتسا طباور و راک میسقت هجیتن یعامتجا یدنبرشق .(Marx, 1858) تسا یعامتجا )دنتسه دیلوت رازبا دقاف هک یناسک( تسدورف دارفا و )دنتسه .(Wright, 1978) تسا یعامتجا لرتنک و یرباربان و یدنبرشق أشنمرس )دیلوت رازبا( تیکلام .(Poulantzas, 1974) دراد مکاح هقبط یداصتقا تردق رد هشیر هعماج رد تردق طباور

هنایارگ ترثک هاگدید ینوتنآ ،نیکراپ کنارف ،ربو سکام

زندیگ .(Weber, 1922) تسا تلزنم و تردق ،)تیکلام( ییاراد هناگ هس لماوع رب ینتبم یدنبرشق ماظن لیلحت

.(Parkin, 1972) تسا یعامتجا هطلس و تردق لامعا راکوزاس نیرت مهم دادسنا و راصحنا .(Giddens, 1973) تسا یعامتجا یدنبرشق یلصا ناینب ،یلیصحت یاه تیحلاص ،شزومآ ،تراهم ،ییاراد

زیامت هاگدید ویدروب ریپ

.دراد یتخانش یانعم یقطنم یتاقبط یاه توافت و زیامت لیلحت .تسا یتاقبط راتخاس زا یدعب و نیدامن ءزج یعامتجا هاگیاپ

.(Bourdieu, 1984) تسا ینیع لماوع رانک رد ینهذ و نیدامن رصانع رب ینتبم یعامتجا یدنبرشق

ییاتسور یاه شهوژپ همانلصف 1399 ،ناگدنراگن :ذخأم

هک ییاهزیچ »دنمدوس لیاسو« نامه ربو نابز هب عقاو رد شزرااب تامدخ« و تورث و اه ییاراد هصاخ »یدام یاهلااک« :زا دنا ترابع .(Weber, 1922) راک یورین و یصخش یاه تراهم ینعی ؛»یناسنا نوچ یدراوم هب هراشا صاخ تروص هب تورث یربو یانعم رد ییاراد فلتخم لاکشا و لیاسو ،هضرق قاروا ،ماهس ،یلام هیامرس یتاقبط راتخاس رد ار درف کی هاگیاج هچنآ .لوقنمریغ و لوقنم و تورث صخشم تروص هب دناوت یم ،دهد یم ناشن هعماج کی .دشاب وا یدرف یاه ییاراد هاگدید زا هتفرگرب فیرعت نیا رد تردق موهفم :³تردق .2 .تسا یربو تنس هب کیدزن نازادرپ هیرظن زا یکی یکسنل دراهرگ لامعا ییاناوت ینعی تردق هک تسا دقتعم ربو نوچمه یکسنل و ییوگروز« ⁴یکسنل رظنزا .نارگید تفلاخم مغر یلع دوخ هدارا تنامض تردق لامعا و روز .تسا تردق عون نیرترثؤم تنوشخ .(Lenski, 1966: 51) »تسا یرباربان ماظن ره ناینب و ییاهن رادیاپ بیترت( هطلس نوچمه یفلتخم لاکشا رد دناوت یم تردق رادتقا بلاق رد ای و دنک ادیپ دومن )تردق لامعا مظنم یوگلا و عبانم .دهد ناشن ار دوخ )ینوناق و هدش هتفریذپ و عورشم تردق(

یصخش یتح ای ینوناق دیوگ یم ربو هک نانچ نآ دناوت یم تردق تردق رد هشیر دراد رواب )1975( ⁵زنیلاک هک نانچ نآ ای دشاب تردق لکش نیرت مرن اما نایم نیا رد .دشاب هتشاد فرص یکیزیف سانش هعماج نیا رظن زا تردق .دشک یم ریوصت هب زنوسراپ ار ذوفن بلاق رد ار دوخ رتشیب و دراد یگنهرف یتیهام ییاکیرمآ یرادافو سح و دییأت ،تیاضر بسک تیلباق ینعی« یعامتجا

3. Power 4. Lenski 5. Collins

.(Parsons, 1967: 348) ینوریب رابجا ات دهد یم ناشن » بیغرت و یداهن و یدرف دعب ود رد ار تردق عبانم ناوت یم عومجم رد یاه یگژیو و یکیزیف تردق نوچ یلماوع .درک یدنب هتسد اما ،دنوش یم بوسحم تردق یدرف عبانم هرمز رد یتیصخش هتفای تابث یاهوگلا )عورشم تردق( نوناق نوچ ییاه هفلؤم تردق یداهن ای یعمج داعبا یعامتجا ذوفن ،تنس نامه ای راتفر .دنوش یم بوسحم ربو سکام زا یوریپ هب هنایارگ ترثک هاگدید رد :تلزنم .3 تسا دارفا یعامتجا نأش و هاگیاج هب هراشا لومعمروط هب تلزنم صخشم فرصم یوگلا و راتفر هویش ،یگدنز کبس رذگهر زا هک یاه مزیناکم« دوش یم دیکأت نآ رب تنس نیا رد هچنآ .دوش یم یدنب هورگ کی دارفا نآ اب قباطم هک تسا »⁷یدرط و ⁶دادسنا اه هبیرغ دورو زا و هتخاس زیامتم رگیدکی زا ار دوخ دنراد یعس یعامتجا تلزنم یاه هفلؤم .دننک تعنامم دوخ هعومجم هب ناشن ار دوخ یعامتجا هیامرس زا یفلتخم لاکشا رد دناوت یم یاه یگژیو ،عورشم شناد و تلایصحت نوچ ییاه هفلؤم .دهد و تغارف تاقوا نارذگ ،)یناد بادآ لاثم ناونع هب( یتیصخش هیامرس نتشاد رایتخا رد ،یفرصم یلااک عون و یگدنز کبس کی رد نتفرگ رارق ای یگداوناخ رابت لاثم ناونع هب( نیدامن یعامتجا تلزنم یلصا لماوع زا دناوت یم )صاخ یگنهرف هاگیاج .(Bourdieu, 1984) دوش بوسحم اب هارمه یدنبرشق ماظن هناگ هس داعبا ،2 هرامش لودج رد

.تسا هدش هئارا نآ قیداصم

6. Usurpation 7. Exclusion

(7)

46

ربو رظن هطقنزا دوش یم هدید 2 هرامش لودج رد هک روط نامه نانچ نآ ای و درف یداصتقا هاگیاج هب دودحم ًافرص یدنبرشق ماظن دیلوت رازبا اب طبترم دننک یم حرطم شنارادفرط و سکرام هک تردق ،داصتقا هدننک نیعت رصنع رب هولاع رظنم نیا زا .تسین ذوفن و ینوناق ،یتیصخش ،یکیزیف تردق( نآ هناگدنچ داعبا و یدنبرشق ماظن رد درف هاگیاج رد یعامتجا تلزنم و )یعامتجا .دوب دنهاوخ لیخد یبرجت هنیشیپ ار یعامتجا یدنبرشق باب رد فلتخم تافیلأت و اه شهوژپ ریز روطس رد هک درک یدنب هتسد فلتخم هتسد راهچ رد ناوت یم

.تسا هدش هراشا نادب راصتخا هب عوضوم درکیور نیا رد :ییاتسور یسانش هعماج درکیور .1 .تسا نآ اب طبترم لئاسم و »ییاتسور هعماج« یروحم و یلصا ،یتیعمج تلاوحت ،ییاتسور هعسوت دنیارف نوچ یتاعوضوم هلمجزا ...یرادرب هرهب یاه هویش ،یدنبرشق ماظن ،یضرا تاحلاصا هدش هتخادرپ اه نآ هب درکیور نیا رد هک تسا یتاعوضوم هعلاطم هنوگ نیرت یصصخت ناونع هب درکیور نیا هچرگا .تسا ار یرایسب تافیلأت و اه شهوژپ ،ییاتسور لئاسم یتخانش هعماج یصصخت تروص هب تاعلاطم نیا بلغا رد هچرگا .دریگ یمرب رد دادعت زج هب اما تسا هدش هتخادرپ ییاتسور یدنبرشق هلوقم هب هراشا بلاقنا زا شیپ تلاوحت هب ًافرص اه شهوژپ نیا یکدنا ار ییاتسور یدنبرشق تلاوحت هک یتاعلاطم دودعم زا .دنا هتشاد و ایکزا قیقحت هب ناوت یم هداد رارق یسرربدروم بلاقنا زا دعب زا .درک هراشادروم نیا رد )2001( یقوثو و )2009( یکرابدور یگدنز کبس رییغت رگنایب تاقیقحت نیا جیاتن یلک تروص هب ییاتسور ییافکدوخ یتشیعم یوگلا رییغت و یرهش هب ییاتسور

.تسا یفرصم داصتقا هب درکیور نیا یلصا عوضوم :یخیرات یسانش هعماج درکیور .2 هعماج« و تسا ناریا ریخا هدس دنچ تلاوحت یخیرات یسررب رد یعرف عوضوم کی ناونع هب نآ هب طوبرم تلاوحت و »ییاتسور یگتخیمآرد .دریگ یم رارق یبایزرا دروم یسایس نلاک تلاوحت لیذ نیا هب ناسانش قرش هجوت و یسانش ناریا عوضوم اب تنس نیا رد دوجوم یاه تنس نیرت ینغ زا یکی هب لیدبت ار نآ ،هزوح ؛)1980( ⁸رشیف لکیام تاعلاطم .تسا هدرک یسانش هعماج ؛)2013( ¹⁰یزیزع ونب و فرشا دمحا ؛)1993( ⁹ناروف ناج )1991( رگادوس ؛)1980( ¹²دنلاگوه ؛)1982( ¹¹نایماهاربآ تروص هب .دنوش یم بوسحم یتنس نینچ کیسلاک یاه هنومن ییاتسور هعماج رد یراتخاس رییغت رگنایب تاقیقحت نیا جیاتن یلک ییاتسور هعماج رد یداصتقا و یعامتجا تابسانم ندروخ مه رب و .تسا یضرا تاحلاصا زا دعب درکیور هدشدای تنس ود رب هولاع :یداصتقا یسانش هعماج .3 یعامتجا یدنبرشق عوضوم هب یسانش هعماج هزوح رد یرگید و للع هعلاطم یداصتقا یسانش هعماج تنس .تسا هتخادرپ نیا درکیور ًاتعیبط .تسا یداصتقا یاه هدیدپ یعامتجا لماوع یتخانش هعماج تاظحلام و تسا یداصتقا ًامومع نارگشهوژپ هقبط« باتک .دوش یم نایب یداصتقا یاهریغتم عبت هب نآ رد »ناریا رد تاقبط ییاج هباج لاس یس« هلاقم و »ناریا رد راک و

8. Michael Fischer 9. John Foran

10. Ahmad Ashraf & Banoazuzi 11. Abrahamian

12. Hoogland

.یدنبرشق هناگ هس عبانم .2 لودج یعامتجا یدنبرشق داعبا قیداصم

اه صخاش

تورث عبانم یلام هیامرس

راداهب قاروا ،لوپ

)لوقنمریغ و لوقنم ریغ( یصخش لاوما یصخش لیاسو و بابسا ،دیلوت تاودا و رازبا ،تارهاوج ،هناخ ،غاب ،نیمز

یلیصحت یاه تیحلاص و هدش هتخانش یاه تراهم یرنه یاه تراهم ،یسدنهم شناد ،ینف یاه تراهم

تردق عبانم یکیزیف تردق

یندب تردق

یتیصخش یاه یگژیو یدرف تریصب و شوه ،یرونخس تردق ،یدرف هداعلا قراخ یاه یگژیو

یعامتجا ذوفن )یرابجاریغ( یبیغرت و یعانقا تردق

ینوناق تردق یسایس بصانم ،تیریدم دننام ینوناق و یقوقح هدش فیرعت هاگیاج

تلزنم عبانم یلیصحت یاه تیحلاص زا یشان رابتعا

شزومآ دنیارف زا هدمآ تسد هب رابتعا و اه تیحلاص

نیدامن هیامرس کی بسک ای و هاگشناد یسرک لاثم ناونع هب( نیدامن هاگیاج کی زا رابتعا بسک

)ینید یاهداهن رد یبهذم هاگیاج

یدرف یاه یگژیو یگدنز کبس ،یناد بادآ

(8)

نینچ یلاعا هنومن )2006( ینامعن داهرف و دادهب بارهس هتشون تاقیقحت نیا جیاتن یلک تروص هب .دنوش یم بوسحم یدرکیور هسیاقم رد هتشذگ ههد راهچ رد یزرواشک داصتقا فیعضت رگنایب .تسا یرهش داصتقا اب هراشا اه نادب لااب رد هک یفلتخم یاه هنوگ همه یلک تروص هب ییاتسور هعماج هک دنتسه رظن کارتشا یاراد رظن نیا زا دش یوگلا( یداصتقا )یعامتجا تابسانم( یعامتجا فلتخم داعبا زا )تردق تابسانم( یسایس و )یگدنز کبس( یگنهرف ،)تشیعم .تسا هدرک هبرجت ار یا هدمع تارییغت قیقحت یسانش شور رد ییاتسور یدنبرشق تلاوحت یخیرات یسررب هلاقم نیا فده ناوت یم ور نیازا .تسا نآ ینونک طیارش فیصوت و ریخا ههد راهچ نیا رد هدافتسادروم شور و یخیرات ار هلاقم نیا یلک درکیور یخیرات تلاوحت رتسب رد یعامتجا »دنور لیلحت« زین ار قیقحت هک تسا ییاه شسرپ زا یعبات شهوژپ ره یشور ثحابم .تسناد یاه شسرپ زا کی ره هب خساپ .دراد رارق قیقحت کی یور شیپ عبت هب و اه شور یریگراک هب مزلتسم قیقحت کی رد زین هدش حرط تیاهن رد هک تسا یصاخ تاعلاطا یروآ عمج یاه کینکت نآ یعرف و یلصا یاه شسرپ خساپ هدمآ تسد هب یاه هداد کمک هب هژورپ ریظن یتاقیقحت ماجنا یارب .تخاس دهاوخ مهارف ار قیقحت زا تاعلاطا و اه هداد ،دنتسه دنور لیلحت لابند هب هک روکذم دانسا ،لاثم ناونع هب .ددرگ یم لیلحت و یروآ عمج یفلتخم عبانم قیمع( هبحاصم ،عوضوم اب طبترم یاه قیقحت جیاتن ،یا هناخباتک زا ینادیم راک کی بلاق رد یلحم نیعلطم اب )زکرمتم هورگ و .تسا تاقیقحت هنوگ نیا رد تاعلاطا یروادرگ یاه هویش هلمج قیقحت ماجنا لحارم تفرگ دهاوخ تروص یلاوتم هلحرم جنپ رد قیقحت نیا ماجنا

.دش دهاوخ هراشا نادب راصتخا هب اجنیا رد هک یفاشتکا شهوژپ یارجا : لوا هلحرم عوضوم تاصتخم و شهوژپ طیحم اب رتشیب ییانشآ یارب یحارط یفاشتکا شهوژپ ققحم هفیظو لوا ماگ رد هعلاطمدروم

.تسا هدش و لیلحت دحاو ،عوضوم اب ییانشآ یارب ادتبا هلحرم نیا رد .دیدرگ یحارط یفاشتکا شهوژپ کی نایرج هعلاطمدروم نادیم اب ،هار یادتبا نامه رد دش شلات شهوژپ زاف نیا رد عقاو رد زا ققحم هبرجت یفاشتکا یاه هدهاشم و اه هبحاصم یرسکی ماجنا شهوژپ یاه ماگ رت قیقد یحارط و همادا رد ات دبای شیازفا عوضوم .دشاب اشگهار یدانسا لیلحت : مود هلحرم زا دناوت یم ققحم هک یعبانم زا یکی یعامتجا تاعلاطم رد

قیقحت عوضوم اب طابترا رد هک تسا یدانسا دنک هدافتسا اه نآ ویشرآ ،اه ینارنخس ،بتک ریظن یعبانم زا تاعلاطا نیا .دراد دوجو .دمآ دهاوخ تسد هب ... و ملیف ،سکع ،اه همانزور و تلاجم ینادیم هعلاطم : موس هلحرم و طیحم هراظن و هدهاشم ینادیم قیقحت رد تیلاعف نیرت جیار دصق هب -نآ مدرم اب شزیمآ و طیحم نآ رد تکرش اب- نادیم

.(Filick, 2014; Blaikie,2000) تسا روما یعقاو نایرج کرد تاعلاطا لیلحتو هیزجت : مراهچ هلحرم ،دانسا ریظن یعبانم زا رضاح شهوژپ تاعلاطا و اه هداد یاه قیقحت جیاتن و ققحم هتسیز هبرجت و تادهاشم ،هبحاصم نتم بلاق رد اه هداد لکش همادا رد و دیدرگ یروآ عمج نیشیپ یراذگدک یاه کینکت زا یریگ هرهب اب دش شلات .دیدرگ میظنت هعلاطمدروم هدیدپ لیلحت یارب یموهفم ماظتنا کی هب یفیک طسوت یفاشتکا هعلاطم کی ادتبا زین شهوژپ نیا رد .میبای تسد .تفرگ تروص قیقحت نادیم اب رتشیب تخانش روظنم هب ققحم طبترم بتک و همان نایاپ،هلاقم یمسر دانسا هنوگره یدعب ماگ رد موس هلحرم رد .دش هعلاطم و یروآ عمج زین هعلاطم نادیم اب ،قیقحت عضوم اب طبترم و قیقد تاعلاطا ندروآ تسد هب یارب نیلوئسم و ناریدم ،یلحم نیعلطم اب یفلتخم یاه هبحاصم هدش یروآ عمج تاعلاطا ییاهن هلحرم رد و تفرگ تروص یلحم .تفرگ رارق لیلحتو هیزجت و یسرربدروم هعلاطمدروم هعماج هقطنم رد ناهفسناد و لاش یاتسور ود ام هعلاطمدروم هعماج هقطنم رد جیار یتشیعم یوگلا .تسا نیوزق ناتسا رد ارهز نییوب یرادماد و یرادغاب ،یزرواشک رب ینتبم زابرید زا ارهز نییوب ناتسرهش رد یتعنص ددعتم زکارم دوجو مغر یلع .تسا هدوب هدش ظفح شیب و مک هقطنم نیا ییاتسور تیهام ارهز نییوب ،یباتشد ،لاش ،یزکرم( شخب راهچ زا ارهز نییوب هقطنم .¹³تسا نازیم ،3 هرامش لودج رد .تسا هدش لیکشت )ناهفسناد ای دنمار .تسا هدش هدروآ نآ یتیسنج عیزوت هارمه هب قطانم نیا تیعمج لاش :فلا لوط هقیقد 26 و هجرد 49 نیب یبونج دنمار زکرم رد لاش بونج هیحان رد یلامش ضرع هقیقد 54 و هجرد 35 و یقرش رهش نیا ناتسرهش رد رتمولیک 61 هلصاف هب و نیوزق تشد یبرغ .تسا هدش عقاو

تیعمج نازیم 2017 / 1395 لاس رد رامآ یرامشرس نیرخآ قبط .13 تسا رفن 53314 زین نآ یرهش تیعمج و رفن 67862 هقطنم نیا ییاتسور

(9)

48

لماش هک تسا یشخب هب هراشا لاش یمسر یاه یدنب میسقت رد یزکرم شخب و کرزط ،ناخ مشاه هعلق ،دابآ نیز یاهاتسور ،سوفن دادعت رظن زا و نیرت گرزب تعسو ظاحل هب .تسا )لاش(

.دوش یم بوسحم ارهز نییوب هقطنم رد شخب نیرت تیعمجرپ غاب شرورپ و یرادغاب اتسور نیا رد نینکاس تیلاعف نیرت مهم رد یتعنص تیلاعف نیرت هدمع .تسا هناد یب روگنا صوصخ هب روگنا .تسا لافس و کیمارس ،رجآ دیلوت هقطنم ناهفسناد :ب زا یکی و ارهز نییوب هقطنم یزکرم شخب رد ،ناهفسناد اتسور نیا تیعمج .دوش یم بوسحم نآ هناگ شش یاه شخب لاس رد هک نکسم و سوفن یمومع یرامشرس نیرخآ قبط هرامش لودج رد .تسا هدش دیق رفن 9434 ،هتفرگ تروص 1395 .دهد یم ناشن تیسنج کیکفت هب ار اتسور نیا تیعمج نازیم ،4 و یزرواشک اتسور نیا نینکاس یتشیعم یوگلا بلاغ هجو ،هزبرخ ،ودرگ ،ماداب ،ردنغچ ،وج ،مدنگ ،دوخن .تسا هدوب یرادغاب .دوش یم بوسحم اتسور نیا تلاوصحم هلمجزا تاجیزبس و روگنا تشوگ هدننکدیلوت نیرت گرزب و یتعنص یرادماد بطق ناهفسناد اتسور نیا رد یرادماد و یزرواشک رانک رد .تسا ناتسا یماد . دراد دوجو شفک و فیک یدیلوت دحاو 150 هب کیدزن اه هتفای ود بلاقنا زا دعب ییاتسور یدنبرشق تلاوحت یسررب یارب دعب تسخن ههد ،تسا هدش هتفرگ رظن رد فلتخم ینامز عطقم

داتفه ههد زا( نآ زا دعب ههد هس و )1368-1358( بلاقنا زا ارهز نییوب هقطنم رد اتسور ود زین ام قیقحت نادیم .)نونکات تلاوحت هب ادتبا شخب نیا رد .دوب دهاوخ )ناهفسناد و لاش(

تلاوحت سپس ،دش دهاوخ هراشا تسخن ههد رد هتفرگ تروص .تفرگ دهاوخ رارق یسرربدروم اتسور ود نیا رد ریخا لاس یس لاش یاتسور مدرم یداصتقا تیلاعف نیرت مهم یضرا تاحلاصا زا شیپ ات یضرا تاحلاصا زا دعب اما .تسا هدوب یرادماد و وج ،مدنگ تشک هب اتسور یلاها ،رت کچوک تاعطق هب هچراپکی یضارا لیدبت و نیزگیاج ار روگنا عاونا تشک و هتخادرپ روگنا غاب تشاک و شرورپ ،1355 لاس ات .(Ameli, 2000) دندرک یزرواشک تلاوصحم رگید سیسأت اب اما تسا هدوب یرادماد و یزرواشک تشیعم بلاغ یوگلا داصتقا یدایز دح ات 1357 لاس رد نمفاه یزپرجآ هناخراک نیلوا رارق یزپرجآ یاه هروک قنوررپ راکو بسک ریثأت تحت یزرواشک و روشک فلتخم قطانم نارگراک زا یریثک عمج روضح .تفرگ تفاب ،یداصتقا تیعضو رب هولاع )یناتسناغفا( یجراخ عابتا ًاضعب لمح یاه نویماک .تخاس دوخ زا رثأتم زین ار اتسور نیا یتیعمج شورف و دیرخ ،نیگنس یاه نیشام هاگریمعت ،)یسرپمک( رجآ ریثأت هک دوب تعنص نیا یبناج لغاشم هلمجزا ،یکدی مزاول لیدبت ار لاش ًلامع و تشاد اتسور نیا یلغش راتخاس رب یا هدمع .درک هقطنم رد لاعف »یتعنص یاتسور« کی هب

.1395 ،لاش ،نکسم و سوفن یمومع یرامشرس نیرخآ .3 لودج تیعمج رامآ

لاش

لک تیعمج 15290

درم تیعمج 7785

نز تیعمج 7502

راوناخ لک دادعت 4217

ییاتسور یاه شهوژپ همانلصف Statistical center of Iran, 2016 :ذخأم

.1395 ،ناهفسناد ،نکسم و سوفن یمومع یرامشرس نیرخآ .4 لودج تیعمج رامآ

ناهفسناد

لک تیعمج 9434

درم تیعمج 4823

نز تیعمج 4611

راوناخ لک دادعت 2701

ییاتسور یاه شهوژپ همانلصف Statistical center of Iran, 2016 :ذخأم

(10)

ریثأت تحت ار یلحم تردق تابسانم ًافرص بلاقنا و گنج تلزنم ینعی یعامتجا یدنبرشق موس دعب هکلب دادن رارق دوخ یعامتجا تلزنم رگا .تخاس دوخ زا رثأتم یدح ات زین ار یعامتجا هیامرس رت قیقد ریبعت هب و مارتحا نامه ییاتسور یانعم رد ار دارفا هریاد دارفا بلاقنا زا شیپ ات تروص نیا رد ،مینادب یعامتجا ناحادم ،نایراق ،ناراد بتکم ،یلحم نویناحور هب دودحم تلزنم اب هبرجت اما ؛دوب یلحم دمتعم و رّیخ دارفا ًاضعب و اه سیوناعد و نازابناج ،ءارسا ،ناگدنمزر هلمجزا یدیدج دارفا گنج و بلاقنا تسا هدرک هفاضا تسیل نیا هب ار ادهش یاه هداوناخ و گنج .)2018 ،یلحم نیعلطم اب هبحاصم(

اتسور نیا ،گنج نایاپ و بلاقنا زا دعب ههد کی تشذگ زا دعب اب ،دش هراشا نادب رتشیپ هک روط نامه یدیدج تلاوحت دهاش و یتیعمج تفاب یتشیعم بلاغ یوگلا یزپرجآ یاه هروک سیسأت تیلاعف ًلامع و هتفای رییغت لاش رد یداصتقا مره بتارم هلسلس زین یدنبرشق رد رگا .تسا هدش هدنار هیشاح هب یزرواشک داصتقا ماظن رد درف هاگیاج هدننک نییعت غاب و یعارز نیمز نازیم یتنس راکو بسک ،اما رضاح لاح رد ؛تسا هدوب ییاتسور یدنبرشق و یراجت ،یرادا لغاشم نوچمه یرترسدرد مک و رتدمآردرپ یدنبرشق بتارم هلسلس رد درف هاگیاج هدننک نییعت ،یتعنص هاگیاج ،5 هرامش لودج رد .(Ameli, 2000) تسا هدش اتسور نیا )دمآرد نازیم بسح رب( لاش یاتسور یداصتقا راتخاس رد دارفا .تسا هدش صخشم دهد یم ناشن جیاتن ،یعامتجا تلزنم یاه صخاش دروم رد ،گنج رد روضح هقباس ،یگداوناخ هاگتساخ نوچمه یلماوع یعامتجا تلزنم رد هدننک نییعت یلماوع یهاگشناد تلایصحت

یلحم تردق لماوع نیرت مهم 6 هرامش لودج رد .تسا دارفا نیعلطم( تسا هدش هدروآ تیمها بیترت هب یعامتجا تلزنم و .)2018 ،یلحم ناهفسناد یاتسور ات ناهفسناد یاتسور رد یداصتقا یاه تیلاعف و یتشیعم یوگلا زابرید زا اتسور نیا رد .تسا هدوب توافتم لاش اب یهجوت لباق دح مدرم یداصتقا تیلاعف زا یمهم ءزج )یفاب هچراپ( یگناخ عیانص دمآرد زا یهجوت لباق شخب و تسا هدش یم بوسحم اتسور نیا

(Darzi Ramandi & Afshar, تسا هداد صاصتخا دوخ هب ار نینکاس و ،یشوک تخس ،ترجاهم هب لیم ،یعمج راک عومجمرد .²⁰¹⁸⁾ زابرید زا هک تساتسور نیا مدرم یاه یگژیو هلمجزا یلام طابضنا .دنا هتشاد ترهش نآ هب هقطنم رد 1357 لاس بلاقنا هناتسآ رد اتسور نیا رد یدنبرشق ماظن هتکن اهنت .تسا هدش رییغت راچد رتمک نآ زا دعب لاس هد و اتسور نیا یاه ناوج زا یخرب ترجاهم ،ههد نیا رد انتعا لباق وجارجام ناناوج نیا ترجاهم .تسا )نپاژ( روشک زا جراخ هب هک دش یراد هیامرس و هفرم ناناوج زا یا هقبط یریگ لکش ثعاب شلاچ هب ار ییاتسور هعماج نیا هنارلااسریپ و یتنس ماظن یدح ات .دیشک یم ناوت یم 7 هرامش لودج رد دمآرد صخاش نتشاد رظن رد اب

.داد ناشن ار اتسور نیا یدنبرشق بتارم هلسلس

.دارفا یداصتقا هاگیاج ساسا رب لاش ییاتسور هعماج یدنبرشق راتخاس .5 لودج

هقبط ییاتسور یتنس داصتقا

یرادا لغاشم دازآ لغاشم

ناراد نیمز یرادماد

یتلود یتلودریغ

یتامدخ یراجت

یتعنص

5 :لااب هقبط ناموت نویلیم

لااب هب راتکه4 یلااب

واگ 100 یلااب دنفسوگ و و نادنمراک

یتلود ناریدم لااب هدر ،ناراد نویماک کلاما رواشم لاکو

ناکشزپ مزاول ناگدنشورف ،ناشورف هدمع

یکدی یاه هروک

هناخراک ،یزپرجآ هناخراک ،کیمارس

یدنب هتسب ،شمشک

:طسوتم هقبط نویلیم2 نیب نویلیم 5 ات

ناموت ات 4 نیب( ناراد نیمز

)راتکه 2 100 ات 30 نیب

و واگ سأر دنفسوگ نادنمراک

نیملعم ،کناب ،یمسر دانسا رتفد

هارمه نفلت تامدخ ،تلاآ نیشام ریمعت

،ینغور ضیوعت ،یزاس یرتاب ،یرب هشیش ،یربرفاسم سناژآ

یزاس یرتاب ،لیبموتا هاگشیامن ناگدنراد

و ،یگناخ مزاول شورف ،یشورف کیتسلا ،یدوف تسف

یکدی مزاول شورف ...

:نییاپ هقبط ود ریز(

)نویلیم رتمک( درخ ناراد نیمز نارگراک ،)راتکه ود زا

عرازم ءزج یاهرادماد

و واگ 10 ریز(

)دنفسوگ نانکراک

تارادا یتامدخ یتامدخ نانکراک

یتلودریغ یاهداهن )لوا هارمه تامدخ(

یاه سناژآ یاه هدننار ناگدنراد ،یترفاسم ،کچوک یربراب یاه نیشام

تامدخ یاهدحاو نارگراک ،ینغور ضیوعت لثم ینف )لیبموتا ریمعت ،یزاس یرتاب تلاوصحم درخ ناگدنشورف

)نابایخ رانک( یزرواشک نارگراک

یاه هناخراک یزپرجآ

(11)

50

هعماج نیا رد ریخا ههد هس رد تلزنم و تردق تابسانم یرایسب تارییغت ندش یرهش زا یشان تلاوحت زا ریثأت هب ییاتسور زا شیب اتسور نیا رد تردق تابسانم دسر یم رظن هب .تسا هتشاد ییاتسور هعماج رد لومعم یرلااسریپ و یتنس یاهرایعم رب هکنآ مهم بصانم نتشاد نوچمه یاه صخاش رب ینتبم ،دشاب راوتسا ذوفن و تیلوبقم ،یسایس تردق زکارم هب یکیدزن ،یتلود تارادا رد .تسا اتسور نینکاس نیب یعامتجا

اهداهنشیپ و یدنب عمج نیا یدنبرشق ماظن رد ریخا ههد دنچ تلاوحت یلک تروص هب

:درک نایب راصتخا هب ریز هناگدنچ داعبا رد ناوت یم ار اتسور ود

.دارفا یداصتقا هاگیاج ساسا رب ناهفسناد ییاتسور هعماج یدنبرشق راتخاس .7 لودج

هقبط ییاتسور یتنس داصتقا

یرادا لغاشم دازآ لغاشم

ناراد نیمز یرادماد

یتلود یتلودریغ

یتامدخ یراجت

یتعنص

5 :لااب هقبط ناموت نویلیم لااب هب راتکه 5 یلااب

و واگ 200 یلااب دنفسوگ یتلود ناریدم

،لاکو ناراد نویماک ،کلاما رواشم

شورفلاط ،اهرادکنب ،ناشورف هدمع ،فیک یدیلوت

سابل شفک

نیب :طسوتم هقبط ات دصناپ نویلیم ود لایر نویلیم 5 ات 2 نیب(ناراد نیمز

)راتکه 5 100 ات 30 نیب

و واگ سأر دنفسوگ نادنمراک

نیملعم ،کناب دانسا رتفد

تامدخ ،یمسر هارمه نفلت سناژآ ،ناراد نویماک

،یرب هشیش ،یربرفاسم .یشورف هدرپ،یزاس یرتاب ،یشورف لُگ،یگناخ مزاول شورف

شورف،یشورف کیتسلا ،یدوف تسف

،یکدی مزاول ...

ریز( :نییاپ هقبط )دصناپ نویلیم ود درخ ناراد نیمز

،) راتکه 2 زا رتمک(

)عرازم نارگراک ءزج یاهرادماد

و واگ 10 ریز(

)دنفسوگ نانکراک

تارادا یتامدخ یتامدخ نانکراک

یاهداهن یتلودریغ یاه سناژآ یاه هدننار

یاه نیشام ناگدنراد ،یترفاسم نارگراک ،کچوک یربراب

ینف تامدخ یاهدحاو ناگدنشورف ،اه شورف تسد

،یزرواشک تلاوصحم نارگراک

یاه یدیلوت ،شفک و فیک

ییاتسور یاه شهوژپ همانلصف 1399 ،ناگدنراگن :ذخأم .لاش یاتسور رد یعامتجا تلزنم و تردق یفرع یاه صخاش .6 لودج

یلحم تردق یاه صخاش یعامتجا تلزنم یاه صخاش

دنمتردق هفیاط کی هب باستنا یلحم تیلوبقم و ذوفن نتشاد یماظن و یتلود یاهداهن رد مهم تسپ نتشاد هقطنم مهم یماظن و یسایس یاه تیصخش اب طابترا یبهذم سانشرس هداوناخ کی هب باستنا

یلحم هعفنملا ماع روما رد تکراشم یلحم نیدمتعم نازابناج و ناگدنمزر ،ادهش هداوناخ اضعا )یگنهرف یاه تیصخش( تامولعماب و داوساب دارفا

1.ناهفسناد یاتسور رد یعامتجا تلزنم و تردق یفرع یاه صخاش .8 لودج یلحم تردق یاه صخاش

یعامتجا تلزنم یاه صخاش

یلحم تلاکشم ربارب رد تسرد یاه یریگ میمصت رد یدنمشوه و تیارد )یلحم تیلوبقم( یلحم تافلاتخا ندمآ دوجو هب تروص رد رگید فیاوط و دارفا رد ذوفن

دنمتردق هفیاط کی هب قلعت . یتلود ماقم و تسپ نتشاد

یتراپ هنایماع حلاطصا رد( اتسور و هقطنم یسایس دنمتردق یاه تیصخش اب طابترا نتشاد )دشاب هتشاد

1روکذ نادنزرف نتشاد یلحم هعفنملا ماع روما رد تکراشم

..یراد تناما،یتسد کاپ دننام تبثم یقلاخا یاه یگژیو نتشاد ندوب یبهذم و نیدتم

یهاگشناد تلایصحت

ییاتسور یاه شهوژپ همانلصف 1399 ،ناگدنراگن :ذخأم هبحاصم نیا رد .تسا هدمآ تسد هب )یهاگشناد تلایصحت یاراد دارفا( یلحم نیعلطم اب هبحاصم دروم 15 قیرط زا 8 هرامش لودج رد هدش اصحا یاه صخاش .1 اه نآ ندوب تلزنم بحاص و ندوب دنمتردق لیلد و دنناد یم تردق و تلزنم بحاص دوخ یاتسور رد ار یناسک هچ دنهد حیضوت دش هتساوخ هدنوش هبحاصم دارفا زا .تسیچ ناشیاتسور رد

(12)

.ناهفسناد و لاش یاتسور ؛یرهش لغاشم رد راک یورین عیزوت .9 لودج )یرهش( یزرواشکریغ لغاشم لغاشم لک هب تبسن( دصرد لاش

)یزرواشکریغ ناهفسناد

لغاشم لک هب تبسن( دصرد )یزرواشک ریغ

یرادا لغاشم یتلود

238 5/87

161 8/0

یتلودریغ 16

0/30 9

0/44

یتامدخ لغاشم 950

23/45 117

5/70

یتعنص لغاشم 1519

37/49 1500

57/23

یراجت لغاشم 1328

32/78 232

11/49

یداصتقا رظنم زا .1 یمک شرتسگ یزرواشکریغ داصتقا شخب اتسور ود ره رد رب اتسور رد یتنس یدنبرشق داینب و هیاپ هکاجنآزا .تسا هتشاد ثعاب یتشیعم یوگلا نیا رد رییغت ،تسا یزرواشک داصتقا روحم ماظن نآ عبت هب و ییاتسور تاعامتجا یداصتقا راتخاس ینوگرگد هب هدمآ تسد هب یاه هداد اب قباطم .تسا هدش ییاتسور یدنبرشق هب ار راک یورین زا مهس نیرتشیب یراجت و یتعنص شخب بیترت زا کی ره مهس ،9 هرامش لودج رد .تسا هداد صاصتخا دوخ .تسا هدش صخشم اتسور ود نیا رد اه شخب : یلحم تردق رظنم زا .2 روضح بلاقنا زا دعب تسخن ههد کی رد و بلاقنا لیاوا رد اتسور رد )نارادساپ هاپس و جیسب ،یبلاقنا هتیمک( یبلاقنا یاهداهن دورو اب عقاورد .تسا هدش یلحم تردق تابسانم رد رییغت ثعاب هتساک فیاوط یاسؤر ،نادیفس شیر ،نیکلام ذوفن زا اهداهن نیا .تسا هدش یعامتجا تلزنم رظنم زا .3 رت نییاپ ییاه هدر و یلحم تیناحور ،بلاقنا زا شیپ ات یاه سیونبازریم ،اه سیوناعد ،ناحادم ،نآرق نایراق ،ناراد بتکم اما .دندش یم بوسحم اهاتسور تلزنم بحاص دارفا ،یلحم ،ناگدنمزر .دندش تسیل نیا دراو یدیدج دارفا بلاقنا زا دعب یاه تیصخش دودعم و هدرک لیصحت دارفا ،ادهش یاه هداوناخ نیا هب یلحم نارگشهوژپ و ناسیون شوخ ،ارعش دننام یگنهرف .دندش هفاضا تسیل یریگ هجیتن و ثحب ناونع هب ار ریز هناگدنچ دراوم ناوت یم ،دش هتفگ هچنآ هب هجوت اب

؛درمشرب ییاتسور یدنبرشق ماظن رد رییغت للع نیرت مهم داصتقا شرتسگ :اهاتسور رد یزرواشکریغ داصتقا شرتسگ .1 ماظن رد هدمع تارییغت ندمآ دوجو هب ثعاب اهاتسور رد یرهش ثعاب ًلامع تارییغت نیا .تسا هدش ییاتسور هعماج یدنبرشق

تسا ییاتسور هعماج رد یدنبرشق زا یدیدج هنوگ یریگ لکش و یرهش هعماج رد لومعم یدنبرشق اب ینادنچ تیخنس هک هعماج رد رضاح لاح رد .درادن نآ یتنس یانعم هب اتسور زین رد یرادماد و یزرواشک راک رب هولاع نایئاتسور بلغا قیقحتدروم یتعنص ،یتامدخ ،یتلود لغاشم نوچ یفلتخم یاه شخب ریاس دنچ« مان هب یا هدیدپ اب ًلامع ام عقاو رد .دنتسه راک هب لوغشم .میا هجاوم »نایئاتسور ندوب یهاگیاج :یهافر و ینارمع یاه همانرب بلاق رد تلود یاه تسایس .2 تارییغت بلاقنا زا دعب و شیپ یضرا تاحلاصا ،ینارمع یاه همانرب ناونع هب .تسا هدرک داجیا ییاتسور یدنبرشق ماظن رد یا هدمع ینوگرگد ثعاب اتسور هب یبلاقنا یاهداهن دورو بلاقنا زا دعب لاثم تلود یهافر یاه همانرب ای و دش اهاتسور یلحم تردق راتخاس رد یگدنز کبس رد رییغت ثعاب زین بلاقنا زا دعب تسخن ههد رد دش اهرهش هب نایئاتسور ترجاهم هب لیم اسب هچ و ییاتسور .(Ehsani, 2006)

زا یکی :ییاتسور یدنبرشق راتخاس رییغت رب ترجاهم ریثأت .3 ییاتسور یدنبرشق یتنس راتخاس رد رییغت ،ترجاهم یاهدمایپ ییاتسور نارجاهم زا یرایسب هدنراگن تادهاشم اب قباطم .تسا کرحت تصرف رتمک ییاتسور یاضف رد هک دندوب یدارفا زا بلغا .دنا هتشاد یتاقبط کرحت یلصا لماوع زا یکی :تلایصحت حطس شیازفا .4 تلایصحت .تسا ییاتسور یدنبرشق ماظن هدنهدرییغت و یتاقبط ینیدامن ییاراد مکح رد ییاتسور تسدورف تاقبط یهاگشناد تلزنم ،)دمآرد( یداصتقا هیامرس شیازفا هب رجنم ًابلاغ هک تسا هتسناوت تلایصحت شیازفا دنچ ره .دوش یلحم تردق اسب هچ و .دوش اتسور ود نیا رد یتاقبط کرحت ثعاب یدحات و یژولونکت :ییاتسور یدنبرشق ماظن رب یژولونکت ریثأت .5 نیشن هیشاح شخب دورو یارب یبوخ هنیمز یزرواشک تلاآ نیشام نیا .تسا هدوب ییاتسور یگدنز نتم هب ریقف راشقا و اتسور نارلااس نف« یاه هتسه نیتسخن یتسرد هب دیاب ار تعامج

(13)

52

رازبا و نونف زا هدافتسا یریگدای قیرط زا هک تسناد »ییاتسور .دنوش دراو نتم هب ییاتسور تابسانم هیشاح زا دنتسناوت دیدج دهاش رضاح لاح رد تفگ ناوت یم ،قوف بلاطم هب هجوت اب ییاتسور یدنبرشق ماظن زا یدیدج یوگلا کی یجیردت روهظ ًاضعب و یعارز نیمز ساسا رب ًافرص دارفا هاگیاج نآ رد هک میتسه )یزرواشک و یرادماد ًاتدمع( ییاتسور داصتقا زا یشان دمآرد نآ دهاش رضاح لاح رد هچنآ عقاو رد .دش دهاوخن صخشم و ییاتسور و یرهش تسیز یوگلا ود نامزمه روضح میتسه .تساتسور نانکاس ندش یهاگیاپ دنچ ینادردق و رکشت ناونع اب یلماع دمحم یرتکد هلاسر زا هتفرگرب هلاقم نیا :یملاسا بلاقنا زا دعب ناریا رد ییاتسور یدنبرشق ماظن تلاوحت«

رد یربنع یسوم رتکد ییامنهار هب »ارهز نییوب شخب یاهاتسور - یعامتجا هعسوت هورگ( نارهت هاگشناد یعامتجا مولع هدکشناد .تسا )ییاتسور