V | £ T N A M - cAl CACH VA Hdl NHAP
Hcvp tac kinh te Vjnh Bac Bo mo* rong:
ThLFC trang va then vong
PGS.TS. CHU DUC DLNG TS. HOANG THE ANH"
TS. NGUYEN M A N H HL VG"
Tgi "Dien ddn Hgp tdc ktnh le Vinh Bac Bd" ldn thir nhdt thdng 7 ndm 2006. dng Ltni Ky Bdo. Bi thu Khu iiy Khu tu tri Ddn tdc Choang, tinh Qudng Tdy phdt bleu rdng, cdn xdy dimg Khu kinh te Vinh Bac Bd md rdng, phdt trlen hgp tdc kinh te Vinh Bde Bg giira hai nudc Trung Qudc vd Viet Nam ra cdc qudc gia ASEAN gdn v&l Vinh Bde Bd. Igo nen bd cue mdi trong hgp tdc khu vuc. Bd cue mai ndy do hai mdng Id Hap tdc kinh te Vinh Bac Bd md rdng (VBBMR) vd Hgp tdc Tieu vimg sdng Me Cdng citng vdl mat true a giira Id Hdnh lang kinh le Nam Ninh - Singapore hgp thdnh. hinh thdnh ket cdu ldn mgl true hai cdnh . Tir bdl phdi bleu cua dng Luu Ky Bdo dd hinh thdnh thudt ngir "Chien lugc Mgt true hai cdnh " hodc ciing cd the ggi Id Chien lugc hlnh chir "M"' Irong quan he hgp tdc kinh te Trung Qudc - ASEAN.
Bdi viet ndy se ddnh gid thuc trgng trien khai vd chi ra cdc yeu td ca bdn tdc ddng den trien vgng cita de xudt Hgp tdc kinh te VBBMR trong nhimg ndm tai
Tir khda: Hgp tdc kinh te, Trung Qudc, ASEAN, Viet Nam
1. N9I dung ciia de \ u a t Hop t^c kinh ii Vinh BSc Bo m d rong
Theo bai phat bieu cua ong Luu Ky Bao vao nam 2006, Hgp tac kinh t^ VBBMR cin phai
\'i?n Kinh te va Chinh tri The gi6i
"Vi?n Nghien cihi Trung Quoc
' Luu Ky Bao (2006): Thiic day hgp lac. khai phal Vmh Bac liil ma ron^. xay dung cue Jien mdi phdt Irlen kinh tc khu virc. Phal bieu tai Dicn dan hpp lac kinh tS Vinh Bac B9 mo rong 20/7/2006. Ban dich cila Vien nghien ciru Tmng Quoc. \'ien Han lam KHXH Viel Nam.
• Chien lirc^c hinh chO M co hgp lac kinh 16 tren bien (M.irmc Economic Cooperalion). hgp lac kinh le Iren dal lien (Mainland Economic Cooperation) va hgp lac kinh le thupc Tieu viing song Mc Cong (Mekong Subregional Economic Cooperation), bieu dat irong tieng Anh deu co ch&cai dau lien la "M".
can cir vao khai niem dia - kinh te, vucrt qua goc nhin dia ly dem thuan, lam cho no bao trum ca cac nuoc ASEAN tren bien gom Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines va Brunei la cac quoc gia gan ke Vjnh Bac Bp. La cau noi giira Trung Quoc vai ASEAN, Quang Tay mong muon lich cue iham gia xay dung va phat trien kel cau hop tac khu vuc nay. Hgp tac kinh te VBBMR se phal huy day dii hon niJa tac dung ducmg giao ihong Iren bien, tang cucmg hgp tac luu thong hang hoa cang bign, day nhanh Men ket va phan cong nganh nghe, thuc day mau dich va dau lu, phat trien cong nghiep ven bien, lien ket khai thae tai nguyen tren biln, day nhanh phal trien do thi ven bien, hinh thanh mot loat cum cang bien, cum nganh ngh^ va
50 - Nhimg vin de KINH Tt VA CHJNH TR| TH^ Gl^l S6 8(208) 2
C h u DiPc D u n g - H o a n g T h ^ A n h - N g u y e n M a n h H u n g H o p tac kinh te Vjnh B i c Bo m o rong .
c u m do thi b6 sung cho nhau, thiic day Ian nhau va m a n g dac sSc rieng. Chucmg trinh H g p tac k i n h ti V B B M R $e kit hap chat che v a i viec xay d i m g Hanh lang k i n h t^ N a m N i n h Singapore, va H g p tac T i l u v i i n g song M e C o n g m a r g n g ( G M S ) l
De xuat H g p tac k i n h le V B B M R co p h a m v i r g n g , lien quan den nhieu n u a c khac nhau nen can nhieu mo h i n h hgp tac l i n h h o a t C o y k i l n da neu ra ba m o hinh h g p tac c h i i y e u sau: Thir nhdt la m o hinh hgp tac do m g t n u a c t r o n g k h u vuc lam chii dao, p h o i h g p v a i m g l hoac vai nuac khac tien hanh h g p tac phat Irien song p h u a n g hoac nhieu ben. M o h i n h nay g i o n g n h u mo hinh ctia " T a m giac phat trien Singapore - Johor B a h a r u - K e p R i a u " la su h g p tac phal trien song phu^ong gitra Singapore va v i m g Johor Baharu ( M a l a y s i a ) do Singapore chu dao va su hgp tac phat trien song p h u a n g g i u a Singapore va quan dao K e p Riau (Indonesia). Thu- hai la mo hinh hgp tac do m g l to chijc phat trien quoc lc n h u N g a n hang Phat trien chau A ( A D B ) chu dao. T o chijc nay se ho t r g tien v o n c h i i y e u , hinh thanh c o che h g p tac, lien ket giiJa cac nuac, cac tieu v i i n g t r o n g k h u v u c . M o h i n h nay g i o n g n h u m o h i n h h g p lac phat i r i e n tai C M S . Thir ba la m o h i n h h g p tac lay cac n u a c , cac chinh phu lam c h u dao, lay s u lien ket giiJa cac doanh nghiep lam chii the h g p tac, g i o n g n h u mo h i n h h g p lac doanh nghiep Q u a n g D o n g - H o n g C o n g - M a Cao t r o n g k h u o n k h o v i i n g chau tho C h u G i a n g mcr r g n g .
H g p tac k i n h te V B B M R can c a che hgp tac nhieu tang nac khac n h a u , g o m ca c o che song phucmg va da p h u a n g , cu the: i) Ca che hgp tdc nhieu ben: la c a che de xay d u n g cac the che, giai quyet n h u n g van de c h u n g t r o n g h g p lac doi hoi cac ben co nhan thirc, hanh d g n g c h u n g va y kien t h o n g n h a i . T r o n g d o , co c a che h g p tac cap cao nhieu ben n h u hgi n g h j cac nha lanh dao, hgi n g h j quan chirc cap cao de g i a i quyet cac v3n dc h g p tac quan t r g n g ; \ a c a che h g p
lac dac t h i i nhieu ben hay c a c h l hgp tac giira cac n u o c i r o n g k h u vuc v o i cac n u a c va l6 chuc quoc te nham n h i m g muc d i c h phat t n l n dac t h i i . ii) Ca che hgp tdc hai ben la ca che hgp tdc dugc cdc ben hgp tdc thdnh lap de gidi qinii cdc vdn de glira hai ben. Cac \ an de thugc pham v i giai quyet ciia ca che nay t h u o n g chi lien quan den viec h g p lac giira hai ben (giira hai nuac CO chu quyen) n h u ket noi giao thong song p h u a n g . T r o n g d o , chinh quyen dja p h u a n g phai tuan thu theo phucmg cham ngoai giao qu6c gia, I r o n g khuon k h o cac d i e u uac quoc te"*.
Bai phat bieu ciia ong L u u K y Bao da dua ra bon y t u o n g de day nhanh viec hinh thanh va phat t n e n ket cau H g p lac k i n h te V B B M R :
/. Di .),dii nghien ciru he thdng. quv hogeh khoa hgc hap ly: tang cucmg nghien ciru, d o n g gop y kien va ke sach, dac biet la de ra kien nghi CO tinh kha thi ve cac mat n h u K h u H g p tac k i n h te V B B M R , p h u a n g h u o n g l o n g the xay d u n g Hanh lang k i n h te N a m N i n h - Singapore, ITnh vuc uu tien, trgng d i e m hgp tac va xay d u n g co c h e . . . , nghien ciru de ra quy hoach chien lugc xay d u n g c a so ha tang t r o n g k h u v u c , sap xep nganh nghe, phal trien k h u vuc trgng d i e m .
2. Thiet lap ca che cd hieu qud. ndng cdp mirc do hgp tdc: thuc day nang cap H g p tac k i n h lc V B B M R thanh d u an hgp tac lieu viing m a i giua T r u n g Quoc va A S E A N , ket nap vao k h u n g l o n g the hgp tac T r u n g Quoc - A S E A N , lam cho no t r a thanh cue tang trucmg m o i cua T r u n g Quoc va A S E A N . VIoi nam d i n h k y to chirc Dien dan H g p tac k i n h te V B B M R , mcri cac ben hgp tac c i m g to chirc, tham gia binh dang, c i i n g nhau thiic day.
3. Uu tien lira chgn du dn hgp tdc. thuc ddy hgp tdc thiet thuc: Q u a n g T a y se tang c u a n g hgp tac tren cac mat xay d u n g c a so ha tang giao ihcing ven bien va ducmg bg. k h u hgp tac
' L t n i K y Bnu (2006): ra dan.
* C6 Tieu Timg va Luu Kien Van (2007): Htrp tuc kinh la Vfnh B/IC BO ma mng De xual - Nhdn thuc i Imng - Thirc liSn. Tap chi Dong N:ini A dgc ngang Trung Quoc, so 12
NhQng van di KINH Tt VA CHJNH TRf THt GIOI So 8(208) 2013 -
Hgp tac kinh te Vjnh B5c Bo mg rong.. Chu BiJc Dung - Hoang The Anh - Nguyen Manh Hung xuyen bien giai, khai thae tai nguyen, luu
thong hang hoa, du ljch, ctJra khau voi cac quoc gia ASEAN lien quan. Dac biet la phai ISy hot chg men lam Trung Quoc - ASEAN lam san choi, khuyen khich cac doanh nghiep tham gia. di sau hgp tac trong giai Ihuong mai, xue lien mau dich \a dau tu qua lai, thuc day hgp tac kinh le mau dich trong khu vuc thiet thuc ma co hieu qua.
4. Ap dung cdc hien phdp tien lgi, thitc ddy cdc yeu td lini ddng: ciing nhau trien khai cac bien phap thuan Igi hoa, don gian hoa thu luc xudl nhap canh, xiic tien ciing nhau chiing nhan kiem dich, thuc day thong quan theo hinh thirc mpl (ram, xay dung kien toan ca che Ihanh loan da quoc gia giu'a ngan hang trong khu vuc, thiic diiy con nguai, hang hoa, von trong khu vuc luu thong nhanh chong tien lgi.
Phia Trung Quoc cijng da dua ra du thao cac muc lieu ciia Hgp tac kinh le VBBMR trong ke hoach ngSn han va dai ban nhu sau\
Muc lieu trong Quy hogeh 5 ndm (2006 - 2011):
i). Xay dung co che va nen lang hieu qua cho hgp tac khu vuc.
tl). Thiet lap nhimg mang luai ca ban tren dat lien, tren bien \a tren khong giu'a Trung Quoc va ASEAN thong qua viec nang cap he thong ca so ha tang giao Ihong.
iii). Tao dieu kien thuan Igi cho viec van chuyen hang hoa \a hanh khach giu-a Trung Quoc \a ASEAN.
i\). Thiel lap mgt co che de hinh thanh Khu hgp tac kinh te Vjnh Bac Bg va de dat dugc nhiJng lien bg trong cac du an hgp tac cu the giira Viet Nam va Trung Quoc.
v). Hoan thien khu vuc du Ijch 6 V i n h Bac Bo.
Hi^rp liic kinh te Vinh BUc Bo nu'r rang, quan cJiem ctia Vn't .Sam \xi nhimg thdch ihirc Jni vi'ri Trung Qiidc- htlp- www huMu.org.vn Ilii.Mu.aspx?Moihih^News&lil^-l
vi). Lap ke hoach d6i voi viec phat trien Khu Kinh l l Vjnh B5c Bg. Quang Ta>
Quy hogeh ddi hgn cho 10 ndm den 20 ndm (2016-2026)
i). Xay dung mang luai giao thong tren ca ba phucmg dien: tren bg, tren bien va tren khong.
ii). Xay dung cang lien hiep VBBMR, bao gom mgt he thong dich \u ban hang phat trien.
iii). Xay dung mgl khu vuc sinh thai de bao ve hieu qua cac lai nguyen bien va sinh thai, phat Irien hai hoa, ben vtrng giiia kinh le, xa hgi va moi truong thien nhien.
iv). Xay dung mgt Khu du lich Vjnh Bac Bo phal trien.
v). Xay dung ca sa hau can, co so thuang mai va ca so san xual che bien va Irung lam thong lin cho Hgp tac Kinh le VBBMR cua Khu vuc Kinh t l Vjnh B k Bo, Quang Tay.
vi). Xay dung mgt cgng dong Kinh le Vjnh Bac Bg hai hoa, tuong ho va thong nhat cao lir do thiet lap mgl khu vuc lang Irucmg kinh le mai a ba Tay Thai Binh Ducmg.
Bao cao Nghien ciru kha thi ve Hgp lac kinh le VBBMR cong bo lai Dien dan Hgp lac kinh t l VBBMR \in thir 6 nam 2011 da xae djnh nhung CO che hgp tac cu the sau:
- Hgi nghj thugng dinh khu vuc;
- Hgi nghi bg Iruong;
- Diln dan Hgp tac VBBMR;
- T6 chirc lien lac VBBMR;
- Nhom chuyen gia cong tac VBBMR;
- San dai trao doi Ihong tin;
- Lien doan nghe nghiep cua cac cang bien va thanh pho.
Bao cao nay cung neu ra 7 ITnh vuc uu tien trong Hgp tac kinh le VBBMR, bao gdm: xay
52 - NhQng van di KINH Tt VA CHlNH TRj TH^ GIOI So 8(208) 2013
Chu Di>c Dung - Hoang Tbk Anh - Nguyen Manh Himg Hgp tac kmh le Vmh Bic Bg mg rong.
dung CO so ha t^ng, bin cang va kho van, lien Igi hoa thuang mai va dSu tu, nong nghiep, du Ijch, bao ve moi truang, tinh da dang sinh hgc va hgp tac nganh nghi. D6ng thai, Bao cao de xuat mgl lg trinh hgp tac kinh te iimg buoc, bat dau tir xay dung co so ha tang va ma rgng ra hgp tac cong nghiep va cac ITnh vuc phat trien, de dam bao co sir hgp lac giUa cac nuoc tren ca ba khia canh kinh te, xa hgi va trong xay dung cac the che hgp tac^.
2. Trien khai cua phia Trung Quoc de thuc d^y Hop tac kinh t l VBBMR
- Dien ddn Hgp tdc VBBMR thirang nien Cho den nay, Trung Quoc da to chuc 7 lan Dien dan Hgp tac Vinh Bac Bg ihuong nien nham tuyen Iruyen quang ba y lucmg, d l xuSl kien nghj chinh sach, keu ggi dau tu, ky kit ihoa thuan hgp tac... thiic day Hgp tac VBBMR giUa Trung Quoc - ASEAN.
Trung Quoc da vao cugc mgl each rat chii dpng, tap hgp cac co quan bg nganh, chinh quyen dia phuang, co quan nghien cuu, tu van chinh sach hen quan, dong thoi cung keu ggi cac to chirc quoc te, mgt so nuoc lien quan tham gia. Dieu nay, cho thay co su thong nhat lir Chinh phij Trung uong den chinh quyen dia phuang ctia Trung Quoc Irong viec thiic day Hgp tac kinh te VBBMR. Trong cac lan dien dan, phia Trung Quoc da ban den nhieu ngi dung thiic day hgp tac vai cac nuac ASEAN, the hien mong muon vuon ra hgp tac vcri cac nudc ASEAN, thuc day su phat trien khu vuc Tay Nam Trung Quoc, nang vj the cua minh trong khu vuc.
Tuy nhien, nhin vao thanh phan ban to chirc cac lan dien dan cho thay. mac du Hgp tac kinh tc VBBMR dugc Chinh phii Trung ucmg Trung
Quoc Ling hg nhung ihilu vang nhiing dia phuang CO thuc luc ven biln cua Trung QuIc Iham gia. Vi du, ngoai Quang Dong, khong thdy CO cac tinh, thanh phal triln ciia D6ng bang song Truang Giang nhu Thugng Hai, Chilt Giang va Giang To tham gia vao ban t l chirc cac lan dien dan. Viec thilu v^ng sir tham gia CLia cac linh, thanh phat irien ciia Trung QuIc cho thay, cac nguon luc chua dugc din vl phia VBBQT va d l xuSt Hgp tac kinh tl VBBMR chua thuc su thu hiit dugc su chii y ciia cac tinh, thanh phat trien a Trung Qudc. Su tham gia ciia cac linh phia Nam ciia Trung Quoc nhu Quang Dong, Quang Tay, Hai Nam vao Hgp lac kinh ll VBBMR la chua dii, boi cac tinh ding bSng song Trucmg Giang ciia Trung QuIc la noi dS phat trien, co kinh nghiem tich luy von, ky thuat va hgp lac phat trien vai ben ngoai.
- Ddu tu xdy dung ca sa ha tdng
Trung Quoc da chgn Quang Tay lam hat nhan cho viec trien khai hgp lac tai khu vuc VBBMR vai cac nuoc ASEAN. Tren co so uu the ven bien, thang 3 nam 2006, Quang Tay da thanh lap Khu kinh te Vjnh BSc bg Quang Tay(VBBQT), lay do de day manh ma cua tinh Quang Tay, thiic day hgp tac giira Trung Quoc - ASEAN va hgp tac VBBMR.
Ngay 16 thang I nam 2008, Chinh phii Trung QuIc da chinh Ihirc phe chuan va cong bo "Quy hoach phaf trien Khu kinh le VBBQT", nang viec hgp tac kinh te khu vuc VBBQT len thanh chiln lugc quoc gia. Khu kinh te VBBQT co ling dien tich 425.000 km' gom 4 thanh pho la Nam Ninh, Bac Hai, Kham Chau \ a Cang Phong Thanh^ Tilp do, Trung Quoc lai de ra
"Mo hinh 4 + 2", dua them 2 thanh pho la Ngoc Lam va Sung Ta \ a o pham \ i ciia Khu kinh le
'' Dicn dan Hgp lat: k'lh le Vmh Bac Bp ma rgng lan Ihir 6 (2011): Bdo cau \ghiC'n cini khd tht iv //(jp tac kinh li Vinh BCic BO m< • i ong. Nam N mh. Quang Tay
'Quy hoach phat tri6n Khu kinh i^ VBBQT (toan van), [htlp;//www.gx.xinhuanel.com dtzx/2(HlS- 02/2l/conlenl_12502698 htm]
Nhung vin di KINH T^ VA CHJNH TRj THt GIOI So 8(208) 2013 -
Hop tac kinh l4 Vinh Bac Bo mg rong.. Chu Dire Dung - Hoang T h l Anh - Nguygn Mgnh Hjmg_
VBBQT. Nhu vay, Khu kinh te VBBQT bao gom 6 thanh pho, gom 4 thanh pho ban dau (Nam Ninh, Bac Hai, Kham Chau, Cang Phong Thanh) va mo rpng kel noi ihem 2 Ihanh pho (Nggc Lam, Siing Ta).
Quy hoach phat triln Khu kinh l l VBBQT neu ro muc tieu: Sau 10 den 15 nam se xay dung Khu kinh l l VBBQT trcr Ihanh khu vuc lang truang kinh te quan Irgng ven bien ciia Trung Quoc, di dau thuc hien muc lieu xay dung loan dien xa hgi kha gia ciia khu vuc mien Tay**. Voi nhQng dieu kien dja ly dac thu, la cira ngo ciia phia Trung Quoc Irong Hgp tac kinh te VBBMR, voi nhung nganh nghe uu the, Khu kinh te VBBQT co the tro thanh cue tang truong thir 4 ciia Trung Quoc sau cac cue tang trucmg la Dong bang song Chu Giang, Dong bang song Truong Giang va Vjnh Bgt Hai.
Chinh quyen tinh Quang Tay da rao riet trien khai mgt so ke hoach xay dung ca so ha tang gom phat trien giao thong duong sal, duang cao toe, hang khong, nang cap cai tao san bay va cang bien. Vi du, thang 7/2012, tuyln duong sat cao toe Nam Ninh - Kham Chau da chinh thirc khai thong, nhieu tuyen duong sal khac nhu Nam Ninh - Phong Thanh, Cang Phong Thanh - Dai Lam Binh, Le Duong - Kham Chau dang dugc cai tao. Tuyen ducmg cao toe tir Nam Ninh di Hihi Nghi Quan da thong xe. Cac tuyen dudng bp cao tic nhu Kham Chau - Siing Ta, Luc Canh - cang Kham Chau, Gang Phong Thanh - Dong Hung, cau xuyen bien Long Mdn da dugc khdi cdng xay dung...^ Trong Khu kinh te VBBQT, Khu cang bao thul Kham Chau, Trung tam Van chuyen hang hoa bao Ihul Nam Ninh, Khu bao ihue long hgp Bang Tudng, Khu che xuat Bac Hai da di vao hoat dgng.
"Quy hoach phal men Khu kinh iC- VBBQT DS dSn
" La Du Sinh (2012): Biio cdo phdt Inen iigp tdc Vjnh Bde B(K NXB van Hii^n Khoa hoc Xa hpi, BSc Kinh, thang 7. lr48.
Trung Quoc con d l ra xay dimg hang loat du an nhu cac trung tam thuang mai, cac thj trudng chuyen doanh. Thang 10 nam 201!, Trung lam Giao djch hang hoa Trung Qudc - ASEAN da chinh thirc khdi cong tai Hoa Nam ihanh pho Nam Ninh. Trung tam nay tap trung cac chirc nang nhu: giao dich, triln lam hang hoa, thuang mai dien tu, trao ddi Ihdng tin, kho chira hang hda, van chuyen hang hda va thanh loan. Du kien phia Trung Qudc se phan cho moi nudc ASEAN 5000 m2 mat bang vdi dieu kien uu dai mien lien thue trong vdng 5 nam.
- Thdnh lap cdc ca quan qudn ly quy hogeh.
nghien ciru chien luac. ddu tu
Nham thuc hien Quy hoach Khu kinh t l VBBQT, Chinh quyen linh Quang Tay da xay dung cac CO quan dieu phdi, vien nghien ciru, cac cdng ty dau tu xay dung co sd ha tang, ngan hang, nhu: i) Uy ban Qudn ly xdy dung quv hoach Khu kinh te VBBQT: la co quan thupc chinh quyen tinh Quang Tay, luang ducmg cip sd, dugc bao cap ve che dd tai chinh. Co quan nay cd mdt sd chuc nang nhu td chirc quy hoach tdng the phat trien kinh le - xa hdi cua Khu kinh te; quy hoach phat trien nganh nghe quan trpng, cum dd Ihi va sir dung dal dai; quy hoach phat trien co sd ha tang nhu cang bien, dudng sa, dien, nudc; td chuc va quan ly viec xay dung ca sd ha lang quan Irgng va cac du an nganh nghe ldn; quan ly khai phat cac ngudn iuc ven bd;
phu trach td chirc Iham djnh cac du an xay dung quan trgng ven bd..."*; ii) Vien Nghien ciru phdt trien VBBQT: la ca quan nghien ciru khoa hpc cdng ich, phi lgi nhuan cap tinh. Vien nghien ctJ'u nay chii yeu Irien khai cac hoai dgng nghien ciru ly luan va img dung ve chien lugc md ciia khai phat (khai thae - phat trien) Khu kinh t l VBBQT, Hgp tac kinh t l VBBMR, tu van chinh '" Van phdng Oy_ ban Qudn ly xdy dung Quy iioach Khu
kinh ti' Vinh Bac bo Qudng Tdy. http://www.bbwgov.cn/
staticpages/20 i 20928/bbw5064fc44-6399l .shim
54- - NhQ-ng van di KINH Tt VA CHJNH TRj TH^ GIOI S6 8(208) 2013
Chu DLPC Dung - Hoang The Anh - Nguyen Mgnh Hiing Hop tac kmh te Vinh Bac Bd mo rdng...
sach. dao tao ngudn nhan tuc, cung cap cac djch
\u tu van quylt sach cho Chinh phii Trung uong va Chinh quyin dja phuang"; iii) Tap dodn ddu tu VBBQT-. do Chfnh quyin linh Quang Tay quan ly, chii yeu tap trung vao thuc hien cac cdng viec nhu xay dung co sd ha tang quan trgng Irong Khu kinh tl VBBQT, xay dung ca sd cdng cdng va khai phal cac ngudn luc ven bd nham lao co sd cho viec md cira, khai phat, phal trien nganh nghe ciia Khu kinh te''; iv) Tap dodn cdng vu qudc te VBBQT: do Chinh quyen tinh Quang Tay quan ly, la su sap xep lai tir ba ngudn lai san nha nudc d ba cang Phdng Thanh, Kham Chau va Bac Hai. Nghiep vu kinh doanh chti yeu ciia lap doan nay gdm nam mang chinh la kinh doanh cang bien, cdng nghiep ven bien, he thdng van chuyen hang hda tdng hgp, van chuyen hang hda Ihuong mai, bat ddng san' ; v) Ngdn hdng VBBQT: la ngan hang mang tinh khu vuc, qudc te hda, theo che do cd phan.
Ngan hang VBBQT da Ihanh lap cac chi nhanh tai cac thanh phd nhu Nam Ninh, Kham Chau, Bac Hai, Cang Phong Thanh, Quy Cang, Nggc Lam, ddng thdi cdn Ihanh lap ngan hang lai cac thj tran ndng thdn nhu Dien Ddng, Tan Duong.
Nhiem vu cila ngan hang la phuc vu kinh te Quang Tay, md cira khai phat Khu kinh te VBBMR, gdp phan xay dung Khu Mau tu do Trung Quoc-ASEAN'""
Cd the ndi rang day la nhQng budc chuan bj tucmg ddi bai ban, chuyen nghiep hudng tdi hgp lac lau dai giira Trung Qudc vdi cac nudc ASEAN.
"\'icn Nghien ciru phat tnen VBBQT Ireo bien thanh lap.
|hltp.//\VAVw.politics.people.comcn/GB/l4562/9748962.h
\m\]
" T | p doan dau tu VBBQT. http://\vww.bgigc.com /newsviewintr.asp\?newsid=212
" Mgt CUV min ldng Irmmg kinh tc Vfnh Bde Bg dang noi len. (htlp7/«u'Abbwgw.com/JTJtjj.php]
' Gidl 'hii^" ^,1^'''" hdng VBBQT.
[http://www,bankofbbg.com/ponat/gy\^h/whgk/whjj/AO 9100101indc\^l.him]
- Sdp xep ngdnh nghe
Theo Quy hoach phal triln Khu kinh tl VBBQT, Irong giai doan hien nay va nhirng nam liep theo, Trung Qudc se lap trung vao phal trien mdt sd nganh nghe dang chii y sau'^:
Ngdnh cdng nghiep. tang cudng khai thae phat trien nganh cdng nghiep hda dau; trong dd khai Ihac sir dung cac ngudn tai nguyen dau khi tai bien Ddng, xay dung nha may luyen dau cdng suat ldn Kham Chau, phat trien nganh gia cdng dau tho. Ngdnh ndng. ldm. ngu nghiep: phat trien ndng nghiep xanh; tich cue md rdng nudi trdng sinh thai; khai thae ngudn tai nguyen tren Vinh Bac Bd; lich cue trien khai nganh danh bat xa bd; hoan thien co sd vat chat cang ca; tSng cudng xay dung he Ihdng phuc \ u ndng nghiep; xay dung co sd vat chat cho thi trudng mua ban san pham ndng nghiep. Ngdnh dich vu: dua vao uu the cang nudc sau va uu the khu vuc, tap trung phal trien nganh van lai hang hai; xay dung he thdng khu uu dai thue;
phat trien thuang mai dich \u; xay dung khu vuc van chuyen, chuyen phat hien dai mang tinh khu vuc tai Nam Ninh. Ngdnh tdi chinh:
thanh lap cac td chirc tai chinh, phat Inen he thdng ngan hang, bao hiem, chirng khoan, tin dung; tang cudng cai td he thdng ngan hang
\Lra va nhd; xay dung trung lam tai chinh mang tSm khu vuc d Nam Ninh, hinh thanh he Ihdng phuc vu tai chinh hien dai. Ngdnh trien lain: Nang cSp Triln lam Trung Qudc ASEAN va Hdi nghi Diu lu va Thuang mai Trung Qudc - ASEAN; phat huy tinh dac sac, td chirc cac cupc trien lam cd ban sac, thiic diy viec kll hgp giira ihucmg mai, du lich va triln lam; xay dung va hoan thanh ca sd vai chit phuc vu trien lam d cac thanh phd nhu
'"^ Quy hoach Phal triC-n khu kmh le VBBQT.
hltp://www.gx \inhuanet.com/dlzx/2008- 02/21/conlent I2502698_l.hlml
Nhung vin di KINH Tt VA CHJNH TRj THt GIOI So 8(208) 2013 - - 5 5
Hgp tac kinh te Vjnh Bac Bg md rgng... Chu BiJc Dung - Hoang The Anh - NguylnM?nhJ^ung_
Nam Ninh va Bac Hai. Ngdnh du lich: phat t n l n khu vuc Vjnh Bac Bd thanh trung tam du Ijch qudc te; hoan thien he thdng cac san phim du ljch, tich cue phat Irien du Ijch sinh thai, du ljch xanh, du ljch kham pha, du Ijch lau bien.
Khu kinh l l VBBQT cung da hinh thanh 11 khu nganh nghe Irgng diem'^. Bdn thanh phd trong pham vi Khu kinh te VBBQT cung da dugc djnh vj, sap xep cac nganh nghe, nhu:
Thdnh phd Nam Ninh: uu tien phal trien cac nganh nghe hien dai, chii irgng phal trien nganh che lao may mdc thiet bi lien lien. Thdnh phd Bde Hdi: hinh Ihanh cac nganh nghe thdng lin dien tti, nganh dau md, cdng nghiep hda hgc, nganh vat lieu mdi gan cang, nganh nang lugng.
Thdnh phd Khdm Chdu: xay dung thanh phd kieu mau ve van chuyen va la cang boc do hang hda hien dai cap qudc gia; xay dung cac khu cdng nghiep gan Vjnh Bac Bd nhu nha may Ipc dau 10 trieu lan va cac nha may Igc dau, hda thach khac ciia Trung Qudc va Quang Tay...'^
Thdnh pho Cdng Phdng Thdnh: hinh thanh 6 khu cdng nghiep, van chuyen, Ihuong mai cd Idn gdm Khu cdng nghiep nganh gang thep Cang Phdng Thanh, Khu cdng nghiep nganh che lao Ihiet bi Dai Tay Nam, Khu cdng nghiep nganh dau Ihuc vat, thuc pham thanh phd Cang Phdng Thanh, Khu van chuyen, thuang mai qudc te Ddng Hung, Khu gia cdng khai phat tai nguyen dac sac ASEAN Mao LTnh thanh phd
" gom: Khu nganh nghe hoa dau Kham Chau, Khu nganh nghe dien tii Bac Hai. Khu cong nghiep gan bien dai T.i\ Nam Cang Phong Thanh, Khu Con^ nghiep cang Thiei Son Bac Hai. Khu khai phal kinh te Nam Ninh - ASQ.-W. Khu cong nghi?p Lyc Canh (Nam Ninh), Khu cong nghiep Xi Sa cang Phong Thanh, Khu nganh nghe Long Dam (Ngoc Lam). Khu gia cong van chuyen hang hoa long hpp cang Kham Chau, Khu cang bao thue Kham Chau (Quang Tay), vt Khu Bao Ihue long hgp Bang Tucmg (Quang Ta>).
'^ La DU Smh (2012)- D:\ dan. tr. 61 • 64.
Cang Phdng Thanh, Khu nganh nghi phu irg gang thep huyen Thugng Tu'*
- Ket ndi vdi cdc cdng biin trong rd ngodi nirdc Tning Qudc
Nam 2011, Cang VBBQT da md luyen dudng bien di xa thu nhit, kll ndi vdi mdt sd cang bien nudc ngoai la tuyln Cang Phdng Thanh - Manila - Cang Louis - Mombasa - Nacala - Cang Singapore. Ddng thdi, Trung Qudc cung khai thdng tuyln dudng bien ngoai thuang qudc te: Bac Hai - Hdng Cdng - Hai Phdng, luyen ket ndi vdi cac cang bien ciia Trung Qudc la Bac Hai - Hai khau - cac cang bien phia Bac Trung Qudc.
- Xdy dung cdc khu hgp tdc kinh te bien gidi Trung Qudc da chu ddng thuc day xay dimg mgl sd Khu hgp lac kinh le xuyen bien gidi.
Thang 12 nam 2008, Chinh phii Trung Qudc da phe chuan thanh lap Khu Bao thue tdng hgp Bang Tudng (Quang Tay). Day la khu bao Ihue tdng hgp thir tu cua Trung Qudc dugc Qudc vu vien phe chuan, cung la khu bao thue long hgp dau tien tren luyen bien gidi tren bd ciia Trung Qudc. Khu Bao Ihue tdng hgp Bang Tudng, Quang Tay la noi quan trgng de phat trien Khu kinh le VBBQT, la khu vuc hgp tac kinh te qudc te cd chirc nang phuc vu cho trao ddi thuong mai CLia Khu mau dich lu do Trung Qudc ~ ASEAN (CARTA), tap trung cda khau, ihuang mai qudc te, hang hda bao Ihue, gia cdng bao thue, phan phdi qudc te'
- Thiic ddy cdc chuang trinh hgp tdc phdt trien nguon nhdn luc
'* Giai thieu tinh hinh 6 khu cong nghiep Irgng diem thdnh phd Cdng Phong Thdnh. http://www fcgzs.com/
fangchengganggaikuang/chanyeyuanqii/620.hlm]
•' Khdi qudi tinh hinh Khu bdo thue long hgp Bdng Tudng. Quang Tay, http//www.gxzf.gov.cn /xwfbh/pxzhbsqfgyy/egzs/20] 110/120111009^352497.h
56 - NhQng vin di KINH Tt VA CHINH TRj T H £ Gltn S6 8(208) 2013
Chu Di>c Dung - Hodng Th^ Anh - Nguyen Manh Hiing Hgp tac kmh te Vjnh Bgc Bd md rdng.
Trung Qudc da dl ra sang kiln xay dung Hdi lien hiep hiru nghi Luu hgc sinh Trung Qudc - ASEAN, theo dd hai ben se tich cue thuc hien
"Ke hoach 10 van kep" la Trung Qudc cii 100.000 luu hgc sinh sang hgc tap tai cac nudc ASEAN va cac nudc ASEAN cung cir 100.000 luu hgc sinh sang hgc tap lai Trung Qudc""
Thang 9 nam 2012, Chinh quyen tinh Quang Tay va Bd Giao due Trung Qudc da td chirc Dien dan Lien ket giao due day nghe giira Trung Qudc va ASEAN ian dau tien lai Nam Ninh vdi chii de "Phal Irien giao due day nghe, lam phdn vinh kinh le khu vuc"''. Ngoai ra, phia Quang Tay cdn du kien sg den cac nudc ASEAN td chirc Dien dan Ian thu hai, md them cac hgc vien Khdng Tu tai cac nudc ASEAN, ciir giao vien linh nguyen ciia Quang Tay sang cac nudc ASEAN day tieng Trung Qudc". Hien nay, cd khoang hem 7.000 luu hgc sinh ciia cac nudc ASEAN dang hgc tap tai Quang Tay va hon 5.000 hgc sinh cua Quang Tay den cac nudc ASEAN hgc tap. Quang Tay la mdt trong nhimg tinh thanh tiep nhan luu hpc sinh den lir cac nudc ASEAN nhieu nhat d Trung Qudc""
3. Trlen vong ciia Hop tac kinh te VBBMR Khi y tudng hgp lac kinh le VBBMR \ira mdi dugc dua ra, da cd mgl sd ddng thai chao
"" Tgp Cpn Binh (2012)' Nam tay nhau thiic day hgp tdc sdu. ciing nhau lime hien phdt irien bin viing. Phat bieu tai Le khai mac Hgi nghi thuong mai \ a dau tu Trung Qu6c - ASL AN lin thir 9 va Dien dan Khu mau dicb lu do Tmng Qu6c - ASEAN, ngay 21 thang 9 nam 2012.
Nam Ninh (Quang T a \ , Trung Quoc).
•' Dien dan lien k^t giao due day nghi giira Trung Qu6c va ASl -\N khai m^c ngay 21 thang 9.
http://u^\^'. .g\ chinaiieus.com/2012/1914_0912/62810.html
" Quang Ta\ se khoi diing KO hoach Hgi lien hiep hiiu nghj luu hgc sinh Trung Quoc .\Si A \ , hup:/'\vv\u chmane\\s.com/Ksh'2013/01-
31/453S752.shlmI
-' Giao d\ic day nghi gi&a Trung Quoc \ a -\S1-\N \iet ten mgl trang sir mai ve hgx* lac thyc chat toan di^n, htip g \ pcople.com.cn/n/20l2i)'):S cl79462- [ 7517347 hiiiil
ddn tich cue lir phia mdt sd nudc ASEAN Y ludng nay nhan dugc su hudng img ciia cac nha lanh dao d mdt sd nudc ASE.AN nhu: Qudc vucmg Brunei Haji Hassanal Bolkiah, Tdng thdng Philippines Gloria Maccapgal Arroyo, Thii tudng Singapore Ly Hien Long. Thu tudng Thai Lan Surayud Chulanonl \a Thii tudng Campuchia Samdec Hunsen""*. Nhimg luyen bd nay xuat hien khi quan he giira Trung Qudc vdi cac nudc tham gia tranh chap d bien Ddng chua trd nen xau di nhu hien nay. Theo Phd Tdng thu ky ASEAN Nicholas Dammen, Hgp tac kinh ll VBBMR lap trung vao cac 17nh vuc nhu giao thdng van tai, cang bien, giao nhan va luu kho, du Ijch va khai thae ngudn tai nguyen bien la nhimg ITnh vuc cu the cd Igi cho ca Trung Qudc va ASEAN. Day la nhirng ITnh vuc cd the dugc xiic lien hgp lac nhanh chdng hem va d cap do lieu viing. Ong nay ciing lin tudng rang y tudng ve hgp tac kinh te VBBMR se day nhanh cac chuang trinh hgp tac gifra Trung Qudc vdi ASEAN va dac biet la viec hinh thanh Khu vuc tu do thucmg mai ASEAN - Trung Qudc"
Tuy nhien, cac qudc gia ASEAN da sdm to thai dp than trpng ddi vdi co che hgp tac kinh te VBBMR ma Trung Qudc dang rao riet trien khai. Cd the neu mgl sd ly do nhu sau:
- Mdi lo ngai ciia cac nudc ASEAN ddi vdi cac sire ep kinh le cua Trung Qudc dang tang len. Thdng qua con dudng hgp tac kinh te nhu cac du an trong de xuat Hgp tac kinh te VBBMR, Trung Qudc cd the bien mdt sd nudc ASEAN kem phal tnln hem trd thanh san sau ciia nin kinh le nudc nay, la nai cung cap nguyen vat lieu, tiep nhan cac cdng nghe lac hau va lieu thu cac san pham chat lugng thap ciia
-'' Hoang T h l Anh va Pham Nggc Thach (2007): Tong thugt Quan ctiem chinh lln'rc cua Trung QIKK cdc nucrc ASEAN va h{)C gia cac nm'tc vcy luang cluen lutrc "miii true hai cdnh ", Vien Nghien ciru Trung Quoc, Ha Ngi - ' C R l N c u s . 05'0Sa007
Nhung vin de KINH Tt VA CHJNH TRj THt G\tn So 8(208) 2013 -
Hgp tac kmh t^ Vinh B^c Bd md rdng.. Chu DIFC Dung - Hoang The Anh - Nguyen M?nhJ1ung^
Trung Qudc. De trien khai de xual Hgp tac kinh tl VBBMR, Trung Qudc da cd su chuan bi ky ludng, nam vai trd chii dgng va cd kha nang budc cac nudc ASEAN phai le ihudc vao nhirng khung khd hgp tac ma Trung Qudc dat ra. Cac nudc ASEAN kem phat trien hon cd the khdng cd dii liem luc de theo kjp su phat trien nhanh chdng cLia nd.
- Ngudn luc dau tu la diem yeu hien nay song cung la yeu id anh hudng rat quan trgng ddi vdi viec tnen khai cac du an trong de xuat Hgp tac kinh tl VBBMR. Hgp tac kinh ll VBBMR mudn phat trien nhanh chdng can cd su dau tu xay dung co sd ha tang ldn lao tir cac ben Iham gia. Tuy nhien, viec dau lu xay dung ca so ha l^ng ddi hdi phai cd ngudn vdn ldn, thdi gian thuc hien dai, trong thdi gian ngan khd ma cd the hudng lgi ngay dugc lir vice hgp lac nay.
Nam 2007. lai Hdi chg xual khau Trung Qudc - ASEAN lan Ihir lu td chirc d Nam Ninh, Thii lirdng Lao Bouasone Bouphavamh da Id y lo ngai ve \'iec cac nudc kem phat trien han nhu Lao khdng cd dii ngudn vdn de theo kjp ldc dp trien khai Chucmg trinh Mgl true hai canh cua Trung Qudc . Trung Qudc da va dang dau tu rat Idn cho de xual Hop lac kinh le VBBMR nay, song su tham gia ciia cac nudc ASEAN lai rat md nhat. Ddng thdi, du an hgp tac nay cung khdng nhan dugc su hd trg nhieu tir cac td chirc qudc te, cac nudc ben ngoai khu vuc.
- Hgp tac kinh te \'BBMR cd pham vi rdng ldn va la van de kha te nhj trong bdi canh cang thang tren Bien Ddng gia tang. Giai quyet tranh chap tren Bien Ddng la mdt qua trinh lau dai, vi
\ay cac nudc lien quan ed the coi Hgp tac kinh te VBBMR la cdng cu de xay dung ldng tin va kien tao mdi trudng thuan Igi cho viec giai quyet tranh chap. Tuy nhien, nhieu nudc ASEAN van quan ngai Trung Qudc sir dung du
•" People's Daily online. 30/10/2007.
an nay nhu la cdng cu dl gianh lgi the trong qua trinh giai quylt tranh chSp Iren Bien Ddng. Cac nudc ASEAN la cac ben tranh chdp tren bien Ddng cung lo ngai \ iec tham gia Hgp lac kinh te VBBMR se md dudng cho \iec' Trung Qudc hgp thirc hda cac yeu sach va md rdng kha nSng kiem soat cac viing iranh chap Iren bien cua nudc nay. Tinh hinh cang thang tren Bien Ddng cung budc cac nudc ASEAN nhin nhan lai cac quan he kinh te vdi Trung Qudc theo hudng giam sir phu thudc vao nen kinh te nay, tang cudng quan he vdi cac nen kinh te khac (ngoai Trung Qudc). Dac biel, trong Ihdi gian gan day, quan he cang thang gitra Trung Qudc va Philippines xung quanh tranh chap Bien Ddng se han che viec tham gia ciia Philippines vao nhChig sang kien do Trung Qudc khdi xudng nhu Hgp lac kinh te VBBMR. De xual ve Hgp tac kinh le VBBMR cua Trung Qudc, lay lam diem la linh Quang Tay, hudng ra Bien Ddng, md rdng quan he hgp tac vdi cac nudc ASEAN khdng chi cd ham y ve kinh te ma cdn cd ca ham y ve an ninh, chinh Irj.
- Ca che hgp tac kinh te VBBMR lieu cd triing lap vdi ca che lu do ihuong mai Trung Qudc - ASEAN? Hgp lac kinh te khu vuc VBBMR dugc thue hien trong khudn khd long Ihe cua Khu thuang mai lu do Trung Qudc - ASEAN, nen nd phai the hien linh uu viet hon han d mdt vai ITnh vuc nao dd so vdi ca che hgp tac khu thuang mai tu do Trung Qudc - ASEAN mdi cd the phat Irien mgl each day du. Tuy nhien, lir cac ke hoach hien tai cho ihay, dp triing lap ciia hai ca che hgp lac nay dang d mirc cao. Thir nhdt, tir ddi tugng tham gia hgp tac cd the Ihay, ca che hgp tac mdi bao gdm su tham gia ctia ASEAN ngoai trir Myanmar va Lao, dilu nay tren tdng the ma ndi so vdi 10 nudc ASEAN thi khdng cd su khac biet Idn. Thir hai, til ITnh vuc hgp tac cd the thay, hgp tac kinh te khu vuc VBBMR du djnh trien khai hgp tac d 9
58 - NhQ'ng van de KINH T^ VA CHINH TRj THt Gldl S6 8(208) 2013
Chu Oi>c Dung - Hoang The Anh - Nguyen Manh Hiing Hgp tac kmh te Vinh Bac Bg md rdng..
ITnh vuc bao gdm giao thdng van tai, dau tu, nang lugng, du lich, djch vu, thuang mai... cac ITnh vuc nay deu n3m trong pham vi hgp tac ciia khu thuang mai tu do Trung Qudc - ASEAN.
Vice triing lap qua nhilu ddi vdi ca che hgp tac kinh te cung se lam tang them chi phi thuc hien va chi phi lap ra cac chinh sach hgp lac cua cac ben tham gia. Hgp tac kinh te VBBMR dugc thuc hien trong khudn khd tdng the cua CARTA nen nd phai the hien tinh uu viet hon ban d mdt vai ITnh vuc nao dd so vdi ca che CAFTA thi mdi cd dgng lire phal tnen.
Trong nhiing nam tdi, trien vgng ciia Hgp tac kinh te VBBMR tiep luc phu Ihudc vao cac yeu td chinh ndi tren. De cd the tang cudng hgp tac nay, ca phia Trung Qudc lan cac nudc ASEAN can cd nhirng nd luc va ihien ehi. Ngoai ra, mgl yeu td tac ddng quan trgng khac la tiem luc va tinh hap dan ciia nen kinh le Trung Qudc trong
thdi gian tdi. Hien nay, Trung Qudc vin la mdt thj trudng tilm nang hip dan ddi vdi ASEAN v l thucmg mai va d^u lu. ASEAN \ a Trung Qudc dang Ihuc hien CAFTA va cd nhilu chuang Irinh hgp tac phat trien khac nhu Hgp tac phat trien GMS. Tuy nhien, su hap dSn nay vk cd thl bj giam siil neu nhu trong thdi gian tdi nin kinh le Trung Qudc phat trien thilu bin vimg. Trong khi dd, cac nudc ASEAN cung cdn cd the bj cudn hiit bdi nhung ca hgi thucmg mai, dau lu rat Idn vdi ben ngoai, nhat la vdi cac ddi tac ldn nhu My va Nhat Ban, khi Htep dmh Ddi tac xuyen Thai Binh Duong dugc trien khai. Cac nudc ben ngoai khu vuc nhu My va Nhat Ban se khdng can thiep manh (theo nghTa ting hd hay phan ddi) vao nhung du an hgp lac phat trien giii'a Trung Qudc vdi ASEAN, song hg cd the dua ra nhiing du an hgp tac mang tinh canh Iranh, Iham chi thay the khac*
T^i lieu tham khao:
1. Cd T i l u Tiing va Luu K i l n Van (2007): Hap tdc kinh te Vinh Bde Bg ma rgng- De xudt - Nhgn thirc chung - Thuc tiin. Tap chi Ddng Nam A dgc ngang Trung Qudc, sd 12/2007.
2. La Du Sinh (2012): Bdo cdo phdt triin hgp tdc Vinh Bde Bo, NXB. Van Hiin Khoa hge xa hdi, Bac Kinh, thang 7.
3. Luu Ky Bao (2006): Thuc ddy hgp tdc, khai phdi Vinh Bac Bg md rgng, .vdy dung cue dien mai phdt triin kinh ti khu vuc. Phat bilu tai Dien dan hgp tac kinh te Vinh Bac Bd md rdng 20/7. Ban dich cua Vien Nghien cdu Trung Qudc, Vien Han lam Khoa hgc Xa hgi Viet Nam.
4. Tap Can Binh (2012). Ndm tay nhau thiic ddy hgp tdc sdu. cimg nhau thuc hien phdt tnin ben vung, Phat bilu tai Le khai mac Hdi nghj Thuang mai \a dau tu Trung Qudc - ASEAN \kn Ihir 9 va Dien dan Khu Mau djch lu do Trung Qudc - ASEAN, ngay 21 thang 9 nam 2012, Nam Ninh (Quang Tay, Trung Qudc).
Nhung vin di KINH Tt VA CHJNH TRj THt GIOI So 8(208) 2013 - 59
