NGHIEN GflU W
DjNH HinjiNG GIA TRj NGHE NGHIEP CHO HOC SINH PHO THONG DAP ONG YEU CAU XAY DUNG NONG THON M0I Of VIET NAM
GS. 1SKH. NGUriN MINH flUdNG - PGS. TS. Od THj BiCH LOAN Win Khoa hec Gido dac Viel Nam
I.Datvande
ChOng ta dang tr@n bi/dc d\litng cong nghiep hoa, hi§n dai hoa de chuyen tCr m6t nu'dc n6ng nghiep lac h^u sang nnpt nu6c cong nghiep hien dai. Hi#n nay, khoang 70% dan s6 dang scfng d khu vyc nong than, b6i vtiy Vi&t Nam khong t h i trd thanh mpt nudc cong nghiep hien dai neu khdng xay dUng di/cfc n6ng thon mdi (NTM) de thae hien cdng nghiep hda ndng nghigp (CNHNN) vb hi&n dai hoa nong thori (HDHMT).
Tai Hdi t h 3 o T i c ddng ctla TPP doi vdi nong nghiep v^ lao dong Viet Nam" dien ra tai TP. Hd Chi Minh ng^y 28/10/2015, B6 Ndng nghiep va Phat triin Ndng thon cho biet: Viet Nam hien c6 21 trigu lao ddng nong nghiep, trong dd co den 97,25% chu'a qua dao tao nghe nghiep. Chi cd 1,5% lao ddng c6 trinh dd so cSp, 1,23%
lao ddng cd trinh dp trung cap v^ 0,21% cd trinh dp cao dSng, dai hoc 11].Vi trinh dd thSp nhUvay nSn nang suSt lam viec cCia lao ddng 6 Viet Nam rat thap. Theo To chiJTC Lao ddng Quoc te (ILO), mac dCi kinh t^ Viet Nam phat triin tuong doi nhanh trong nhOtig nam gan day niiung nang suat lao ddng cua Viet Nam chi bSng mdt nCra n\\3c binh quan cCia khu vuc chau A. Qieu nay dang Iti cin trd Idn cho viec xay diTng NTM d nUdc ta de CNHNN, HDHNT trong t i l n trinh hdi nh|p. Bdi vay, dly manh dcio tao lao ddng kl thuat (LOKT) cho khu vUc ndng thdn dang la mdt nhi&m vu d p bach hien nay cua nu'dc ta.
Be thuc hien dUdc nhiem vu nay, ddi hdi ph5i chuyen dicli co clu lao ddng (CCLD) d ndng thon cho phil hdp vdi cd cau kinh te (CCKT) cCia NTM. Oieu nay dan den mdt yeu clu tat yeu la phai quy hoach lai mang ladl ca sd dho tao vh tai co clu v l clu tnic dao tao nhan lyc (DTNL) d vung ndng thdn de cd the dao tao diTdc ddi ngu lao ddng dong bd ve cd clu ngdnh nghe v^ trinh dp phu hdp vdi nhu cau nhan liic (NCNL) de xly dUng NTM. Tuy nhien hien nay, d l thoat cinh ngheo doi va cd nghe nghiep on djnh, mdt sd khdng nhd thanh nien ndng thdn dang cd xu hUdng "li ndng va li thdn,' di cu ra thanh phd d l tim viSc lam. Bdi vay, dinh hudng gia trj nghe nghidp (GTNN) cfio hoc sinh ptid thdng vung ndng thdn d l cac em g i n bd vdi que hUdng, c6 the chpn dupe nghe phii hpp vdi nang liic b i n than va NCNL cua hfTM d ^ a phUdng minh \i vin d l cap thiet hien nay. Bdi viA ndy Id sin pham nghiin evIU cka de tdi W. 7.2-2013.30:
"Djnh ftuAig g/tf tri nghi nghiep cbo HS THCS khu viic ndng than Mp Hhgy&i eSu xdy ditng UTII/I d Viet Nam", dU^ ^i tra bH Quy Phdt tri4n Khoa hpc vd Cdng nghi Qu6cgia (Nafosted).
2. Oiuyen djch ta c£u kinh te v^ ctf cau lao dong de TiAy diAig ndng thon mdi
Chien lUdc Phit triin kinh tl-xa hdi 2011 -2020 da n&u rd: "Xly dung cd c l u kinh t l cdng nghiep, ndng nghiep, djch vu hien dai, hieu q u i . Chuyen dicli cd clu kinh t l g i n vdi chuyin djch cd cau lao ddng; tl le lao ddng ndng nghidp khoing 30-35% lao ddng xa hdi.
BSn canh dd, de CNHNN va HGHNT, ban than linh
viic ndng nghiep va khu vUc ndng thdn cljng c i n phii thiic hien chuyen djch CCKT v l CCL9. Theo quy hoach tdng the phat trien nginh Ndng nghi&p c l nudc d i n nam 2020 va tam nhin den nam 2030 ciia Bp Ndng nghidp va Phat trien Ndng thdn, cd cau khdi nginh ndng, lam, thu<^
san den nam 2020 la ndng nghiep 64,7%, lim nghiep 2%, thu;^ sin 33,3%. Tam nhin d i n nam 2030: ndng nghiep 55%, lam nghiep 1,5%, XYwX)/ sin 43^..%" [2]. De chuyen djch COCT nhU tren, CCLD v l cau tnic GTNL cung phai chuyen dich theo cho phCi hop. Chung ta da co du b i o NCNL theo trinh dp 6io tao ciia khoi nganh ndng, l i m nghilp d i n n i m 2020 nhu d bing 1 dud^ day [3].
Bdng 1: DUbao nhu cdu nhdn luc chia theo trinh dp ^ dao tgo ciia khoi nganh Ndng nghiep va Ldm nghiip den
nam 2020
Tdng 50 nhan luc l i m viec t r o n g n i n kinh t e Tong lao d d n g n d n g lam n g h i l p qua d^o tao
% so \Kfif tdng lao dpng nong nghifp va l i m nglnifp He d i o t a o nghe So e i p v i k h d n g b i n g Trung cap n g h l Cao d i n g n g h l He Giao d u e - d i o t a o Trung cap e h u y i n n g h i f p
Cao d i n g
€)ai hoc Tren dai hpc
Nhu cJu lao d d n g qua dao t a o (nghin ngUU) 2015 53.300
6.000
26.3
5.540 4.320 1.000 220 450 160
190 81 14
2020 62.600
10.300
47.9
9.S80 7.120 2.060 400 720 270
245 170 35
Cor c^u t r i n h do d i o t a o ' (%} ' 2015
100
92,5 72,0 16,8 3,7 7,5 2,7
3,2 1,4 0,2
2020
100
93 69,1 20,0 3,9 7,0 2,6
2,4 1,7 0,3
Theo du bao neu d bing 1, trong 5 nam tdi, chiing ta can dko tao nhan li^c d mpi d p trinh dp, t i i sd d p nghe den dai hoc va tren dai hoc cho khdi nganh ndng, lam nghiep vdi sd lUdng r i t Idn, khoing 6,7 trieu ngUdl.
D l y la mdt nhiem vu rat khd khan va nang ne ddng thdi cung la mpt th^ch thdc to Idn ddi vdi lie thdng dao tao cila nudc ta trong thdi gian tdi.
Tuy nhien, dU bao nay chi mdi de ra d tam vi md quoc gia de lim dinh hudng cho viec quy hoach ddo tao trong c l nUdc ma chUa cd dii b i o cho tiTng vung, tdng dja phUdng. Bdi vay, d l xay difng NTM, mdi dja phu'dng cin xac dinh md hinh NTM (md hmh phat triin kinh
Stfl28- iS5/2l1B-l
ca
NGHIENCUU-tl-xa hdi) cho rieng minh, tCf dd xac dinh NCNL v l cd cau nginh nghl va trinh dd trong tien trinh CNHNN va HDHNT de dilu chinh cd d u DTNL cho phu hc^.
B^n canh dd, mdt vin d l rat quan trong dapc dat ra II lim t h i nao de thu hut dapc hoc sinh ph6 thong, dac bilt II THCS va lyc lupng tr&'d ndng thon an tam 6 lai que huong minh, tham gia cac khda d i o tao de xay diing NTM? Nlu khdng thi d c CSDT va cac khda dao tao dJdc md ra nhUng khdng cd ai di hpc va se khdng cd LDICTcan thilt de xly diin^ NTM. De gill qu^et dupc vin de nay, mdt nhiem vy rat quan trpng va d p bach la phai giao due, dinh hudng GTNN cho hpc sinh pho thdng.
3. Gia trj n g h l nghidp trong n i n kinh te thi trudmg
Trong nen kinh t l thj trudng (ICITT), thang gia tri dac bilt l i GTNN da cd nhieu thay ddi, can xic dinh lai.
Cd nhieu khai niem ve gtl tri khac nhau, tuy nhien khii nilm dcm giin thudng dupe sis dung, do la: gia tri la mile dp d n thilt va quan trpng cua cac ddi tUdng thude t h i gidi khach quan, \i sii danh gii mdt sii vat, sii vile n^o do v l mdc dp dat dUpc so vdi y l u d u cua ca nhan hole CLia xa hdi.
Tuy thude vao cich tiep can, GTNN cd nhilu cap pham tru khic nhau. Cudc sdng cua mdi con ngudi cd nhQng nhu d u ve vat chat va nhu eau ve tinh than. Do vly, nghe nghiep viia cd gia trj vat chat vda co gia trj tinh t h i n ddi vdi moi ngudi. Trong qua trinh lao ddng hinh nghl, gia tri vat chat cua nghe nghiep mang lai cho ngu'di lao ddng thu nhap de nuoi sdng bin than, gia dinh v l cd t h i tfch lijy.. Gil trj tinh thin t h i hifn d cho ngUdi lao ddng cd nghe nghilp, cd vi&c lam se cd cdng hiln cho xa hdi, dUdc xa hdi tdn vinh, se l i ngudi cd phlm g i i hdn nhdng ngUdi khdng nghe nghiep. Cl hai gia trj niy deu quan trpng doi vdi moi ngu'di. Tuy nhien, theo thip nhu cau cila con ngUiA do Maslov dUa ra thi nhung nhu d u v l v i t chit thilt y l u doi vdi moi con ngudi nhu i n , mac, d, ... can dupe uu tien so vdi nhu cau ve tinh thIn.Trong nin KTTT, hpc sinh thudng chpn nghe cd thu nhSp cao hdn la le dUdng nhien. Ben canh do, moi ngUdi deu sdng va lao dpng trong mot cong ddng xa hdi, do v^y nghe nghiep cd gii tri rieng (ddi vdi ca nhan) va gia trj chung (ddi vdi xa hdi).
Gia tri rieng: Moi con ngudi co nhCng dac diem t i m sinh If, nang liic v i sd trudng khic nhau, moi nghe cung ddi hdi ngudi lao ddng phii c6 nhiing nang liic, sd trudng v i dac diem tam sinh li phCi hop neu khdng thi khdng the hanh nghe cd hieu qui. Bdi vly, gia tri rieng cila nghl nghiep dupe hieu la sii danh gia cua ca nhan ve mdc dp phu hdp cua mdt nghe nao dd vdi dac diem t i m sinh It va nang liic ciia bin than eOng nhU vdi hoin d n h gia dinh cua mlnh.
Gia trj chung: Trong t i l n trinh CNHNN, HDHNT va xay diing NTM, CCLD d ndng thdn se cd nhieu thay doi.
Cd nghe nhu d u nhilu, cd nghl nhu d u It, nhieu nghe cu mat di nhilu nghl mdi xult hien. Nlu ciipn nghl ma xa hdi khdng cd nhu clu thi khdng cd cd hdi tim dupe viec lim v l t h i t nghilp. Bdi vly, gia trj chung cila nghe nghifp d dly II nghl m i xa hdi dang ed nhu d u . Nhu vay, khi liia chon nghl nghiep phii kit hdp hii hda d hai gia trj rieng v l chung cua nghe nghiep mdi cd co hdi tim di/dc viec lim v i phit huy duoc ning lUc nghl nghiep cila minh trong tUdng lai.
Chung ta dang trong t i l n trinh cdng nghiep hda, hiln dai hda dat nUdc v l hoi nhap qudc t l ngay cang siu v i rdng. Trong t i l n trinh nay, vda phii gin gid va
phat huy dapc bin sic truyln thdng ciJa dan tdc dong thdi phii tiep thu dupe nhCfng yeu td t i l n bd cOa thiii dai de phat triin va hdi nhap. Cd nhCfng nghe tniy6) thdng d n dupe b i o tdn, nghe hien dai can dUdc nhanh chdng phat triin de canh tranh va hdi nhip. Do vay, khi lUa nghe nghilp phii ket hpp hai hda giii'a gia trj truyen thdng va gia trj hiln dai.
Viet Nam da 11 thinh vien eda cdng ddng ASEAN vi trong ti/dng lai g i n se tham gia vao TPP thi day II m$t thich thdc Idn v l thang GTNN trong ndng nghiep mU chung v i vdi NTM ndi riing d Viet Nam.€)l cdthe tham gia TPP mdt each binh d i n g m i khdng phit thtft thoi thi viec dinh hadng lai GTNN cho t h i h i t r i d ndng thdn de cic em chpn dUOc nghe phO hpp dang trd nin d p bach hiln nay.
4. Djnh hu'dng gid t r i n g h l nghilp cho hpc sinh pho thong dap uTng y l u c l u xay di<ng ndng thon mdt Cd nhilu nha triet hpc, t i m li hoc da dua ra khai niem ve djnh hudng gia trj nhu:Dinh hudng gia trj II thii dd, l i sii lUa chpn cic g i i tri vat chat v l tinh thin, la mot h i thdng tam the, niem tin, sd thich cila con ngudi ddi vdi mdt gia trj nao dd. Dinh hu'dng gii trj la mot trong nhQng yeu td quan trpng nhat cua d u true nhan cich, dUdc hinh thanh v l cCing cd bdi nang liic ca nhin, bdi kinh nghiim sdng qua sU t r i i nghifm liu dii, giup ca nhin tach d i ed y nghia khdi d i vd nghTa, d i khdng ban chit [4]. Khai nilm tren xet d i n chu t h i cua viec djnh hudng l i ca t h i m6i con ngudi. Tuy nhien, trong bai wet niy, djnh hudng GTNN cho hpc sinh phd thdng can du^c hieu l i sii tac ddng cua nha trUdng, gia dinh va xa h^i d i n hpc sinh phd thdng de cac em nhin thQc diinc) d3n v l gii trj nghe nghiep, t i i dd liia chpn dUdc nghe phi^
hdp vdi dac dilm t i m sinh li, nang liic cila bin thin cOng nhu phil hdp vdi nhu c l u cua xa hdi trong tiln trinh xay diing NTM.
- Vai tro cua tn/dng pho thdng trong viic dinh hiting GTNN cho hgc sinh pho thong
Djnh hudng GTNN cho hpc sinh phd thdng tnidc h i t l i trach nhifm cila nha trudng pho thdng. Gill phip:
"06t mdi quin li giao duc"ciia Chiln lupc Phat trien giio due 2011' 2020 da neu rd "dim b i o phan luong trong he thdng, dac biet II phin ludng sau trung hoc cd s6, trung hpc pho thdng". Thiic hien ddi mdi can bin va toin dien GDPT theo Nghj quylt 29 cua Trung Ucffig, sau giao due Cd bin 9 nam, ngoii mot sd mdn hpc bit budc, hgc sinh dupe hpc nhu'ng mdn tipc, chuyin d i t i i chon theo dinh hiidng nghl nghiep tiidng lai cila mlnh. D^ lim dupe dieu niy, nhilm vu quan trpng eila nha trudng phfi thdng la p h i i giao due hudng nghiep cho hpc sinh pho thdng de d c em cd the nhan thdc dUoe GTNN v i djnh hudng dupc nghl mdt each dung din. Nlu trUdng THCS khdng thiic hien dUOc nhilm vu nay thi sau khi hpc xong THCS, hpc sinti se khdng nhan thiie ddng din v l GTNK v l khdng ed sUchuIn bi day dCi d l hpe t i l p chUdng trinji phan hda theo dinh hu'dng n g h l nghifp d THPT hoac chpn dupe nghl phd hdp de v i o hpc d trUcmg day nghe.
Bfn canh do, nlu trUdng THPT khdng tao thuan l p i « hpc sinh duoc tU chpn hpc cae mdn hpc va chuyfn de t i i chpn phCi hop vdi djnh hUdng nghl nghifp cisa mlnh ma b i t budc d c em phii hpc d c mdn hpc hay chuyin de theo khi nang giing day cila trUdng thi vifc d ^ ' ^'^
phan hda theo dinh hUdng nghl nghifp d nha truftng THPT chi l i hinh thdc va se trdthinh vd nghTa.
- Vai trd cua gia dinh trong viic dinh hifdng gM fi nghe nghiip cho hoc sinh pho thdng
2<KH0AHgCGlA0DUC
. NGHIEN
cDuCQ
Bin canh trudng phd thdng, gia dinh ddng vai trd ''"^"^'•png trong viec dinh hUdng GTNN cho hoc sinh pho thong. Phat huy nghe truyln thdng cila gia dinh l i
" l - i LJ"^ ^^°"9 ^'^'^ "^'nh hudng GTNN cho hoc sinh u- u " ^ ' ^^^ ^^^^- P^'" h"y"fi '^ "9^^* ^ " " 9 " P tai chinh va cic dieu kifn can thiet cho cac em di hoc. Bdi v^y, Vlgc djnh hudng GTNN cho hoc sinh phd thdng phu
^ ^ " ' 5 / ^ ° ^'^"^ ^ " h ^^^9 cua gia dinh. Nlu gia dinh Cd nh§n thuc diJng d i n v l GTNN d l dinh hudng cho con em minh thi se tao thuan ldi cho cac em trong vile I^ui" ' l ^ * ^ " " ^ '^' '^^^ f"'"*^- ^ ^ " "9^^'^ 'ai' se gay khd khlri, lac hudng trong viee dinh hudng GTNN va chon nghf khdng phu hdp dan d i n hiu qua la se khdng phit huy dupe nang liic nghf nghifp cila minh, phii bd n g h l hoac khong tim dupe vile lim sau khi tot nghiep.
-Vai trd cOa xa hdi, eda dja phuang trong viic dinh huong gid tri nghi nghiep cho hoc sinh pho thdng ddp Cing yiu cdu xdy dung ndng thdn mdi
Mdt v l t i d l quan trpng ciia djnh hudng GTNN cho hpc sinh pho thdng di phat trien nhan luc cho viec xly di/ng NTM I I phai bilt dupe nhdng nghl n i o m l NTM dang cd nhu c l u v i nhCtng nghf n i o se cd nhu d u trong tucmg lai gan. Bdi le, nhiJfng n g h l m i NTM khdng cd nhu d u thi khdng cd gia trj c l ve o i l trj vat chat lan gia trj tinh than, ca ve g i i tri d nhin lan g i i trj xa hdi. Vay van de dUdc dat ra l i l i m t h i n i o d l hpc sinh cdng nliutrudng pho thdng bilt dupe NCNL thude cae nghe khic nhau d tCfng dia b i n ndng thdn trong t i l n trinh xly diing NTM?
Do d i l u kien t i i nguyfn thiln nhien cung nhU khf hiu cila cic dia phuong d khu viic ndng thdn nudc ta rit da dang, bdi v^y CCKT v l CCLD d khu viic ndng thdn cila eic dja phuong rit khac nhau, d i n den NCNL cae nginh nghl cung khic nhau.
S. Gill phap d l y manh v i l e fnnh hadng gia tri n g h l nghiep cho hoc sinh pho thdng
Dinh hudng GTNN cho hpc sinh ph6 thdng l i mdt v i n de khd khin va phdc tap. Bdi vly, d l thyc hien thinh cdng nhiem vu nay, chung tdi d^ xuat mdt sd gill phap sau day:
Thdnhdt, Bd GD&DT v l d c Sd GD&DT d n tao d i l u kiln va giam sat cac trUdng phd thdng trong viec giao due hudng nghiep cho hoc sinh phd thdng de eac em djnh hudng du'dc nghl nghiep tu'dng lai mot d c h ddng d i n , phu hpp vdi dae diem tam sinh li va nang liic cila bin than cung nhu phCi hop vdi NCNL cua dja phuong trong tien trinh xly dung NTM. Ben canh dd, cic trUdng THPT d n tao dieu kifn de HS dupe t u chpn nhQng mdn hpc v i chuyin d l piiu hpp vdi djnh hudng nghe n g h l nghilp cua minh.
Thiihai, chinh quyIn eic dja phUdng d n xac djnh rd md hinh NTM cua dja phUdng minh, t d do xac djnh NCNL ve cd eau nginh n g h l va trinh do trong t i l n trinh xly dyng NTM d l difu chtnh cd d u DTNL cho phCj hpp v l kip thdi cung d p thdng tin v l NCNL cho d c trudng ph6 thong d i lim cd sd thiic tifn cho vife giio dye, djnh hudng GTNN cho hpc sinh phd thdng chpn dUpc n g h l phCl hop vdi NCNL cua md hinh NTM d dia phUdng.
Md hinh NTM dac biet quan trong vl nd l i xuat phit d i l m ddng thdi cung l i mue dich cin dat cCia viec xiy dung NTM trong sii nghifp CNHNN v i HDHNT eila moi dja phuong ndi riing v i eda c l nude ndi chung, ddng thdi cung l i d n cd thyc tien d l djnh hudng GTNN cho hoc sinh phd thdng. .. , . , .
Thdba, cic phuong tifn thdng tin dai ehung d eic d p d n d l y manh tuyfn truyfn, giao due phy huynh
hpc sinh phd thdng de hp cd nhan thdc dung d i n va gdp phan dinh hudng GTNN cho con em mlnh.
6. Ket l u i n
Dinh hudng GTNN cho hpc sinh pho thdng II mdt van d l khd khan, phdc tap, do dd d n cd sU ehl dao va giam sit thudng xuyen cila eae cd quan quin If nha nudc v f GD&DT.
Xic djnh NCNL d l ehuyen djch CCLD cila dja phUdng trong t i l n trinh xly dUng NTM la t i l n d f khdng the thieu de djnh hudng GTNI^ cho hpc sinh phd thdng.
Nlu d c dja phUdng khdng djnh hlnh dUpc md hinh NTM va xac djnh dUpc NCNL cua dja phUOng nilnh thi viec giio dye, djnh hudng GTNN cho hpc sinh pho thdng khdng t h i dat k i t q u i mong mudn.
D l thuc hifn Nghi quylt 29 cila Trung Udng v l Ddi mdi giao due plid thdng theo djnh hUdng nghl nghiep, eac trudng THCS v i trUdng THPT d vung ndng thdn cd trich nhifm phii giio due hUcmg nghifp eho hpc sinh pho thdng. Cac trUdng THPT d n tao dilu kien thuan lpi de hpc smh pho thdng dUdc t y chpn v l hpc nhdng mdn hoc, chuyen d l phu hpp vdi cfinh hudng nghl nghilp cua mlnh.
Phy huynh hpc sinh d n ed nhin thdc ddng dan ve GTNN va tham gia tich cUc v i o viec djnh hUdng GTNN cho con em minh de cic em lya chpn dUOc nghl phCi hpp v i an tam gin bd vdt que liuong, tfch cUc tham gia xay dyng NTM d dta phUOng.
T A I L I E U THAM K H A O
[1]. Huy Thjnh, (2015), Trin 97% lao ddng nong nghiep chifa qua ddo tao nghe". Bio Tiln phong. So 302, ngay 29/10/2015.
12]. Bd Ndng ^nghilp v i Phat trien Ndng thdn, (2012), Quy hogch tong the phdt trien nganh nong nghiep ca nudc den ndm 2020 va tdm nhin den ndm 2020, Bao cao tdng hpp. Ha Ndi.
[3]. Bd K l hoaeh v i Diu tu, (2011), Quy hogch phdt triin nhdn lUc Viit Nam giai dogn 2011-2020, Bao d o tdng hpp. Ha Ndi.
[4]. Thai Duy Tuyen {chii bien), (1994), Tim hieu djnh hudng gid tri cOa thanh niin Viit Nam trong diiu kiin nin kinh te thi tn/dng, De tai Khoa hoc Cdng nghe d p Nha nudc KX-07-10, Xi nghiep in Bd Cdng nghiep nang. Ha Ndi.
[5]. Nguyen Minh DUdng, (2014), Dao tgo nhan li/c vdi cdng cugc cdng nghiep hda ndng nghiip. hiin dgi hda nong thdn. Tap chl Khoa hoc Gilo due, S6 die bilt, thing 11/2014, Ha Ndi.
SUMIVIARY
Vietnam is on the way towards industrialization and modernization,movesfromabackwardagriculturecountry to a modern industrial one. Currently, approximately 70%
of its population lives In rural areas, Vietnam can not become a modern industrial country without building new rural modelsin order to implement industrialization in agriculture and modernize rural areas. Therefore, it is necessary to direct vocational values forstudents in rural areas so they can choose appropriate jobs towards their competencies and needs of human forcesin new rural models. The article mentionsdirections to vocational values for high school students so as to meet the requirements of new rural development In Vietnam.
Keywords: Vocational values; students; high schools;
new rural models.
stfl28-TliANG5/2016*3
