TRiiN KH Al Di AN DAO TAO NGHE CHO LAO D O N G NONG THON GIAI tlOAl^ 2lii U - zMtzii
NHAN RONG MO HINH THI OIEM TRONG flAO TAO NGHE CHO LAO DONG NONG THON
T
mh tCr khi dirocThu tufdng Chi'nh phu phe duyet, De an "Dao tao nghe cho lao dpng nong thon den nam 2020", da di diiOc quang diidng gan hai nam va bi/dc dau da dat nhQng ket qua nhat dmh. Tuy nhien, tren thifc te, cac hoat dpng cCia de an m6i chi mdi di/pc thac hien tCf nam 2010 va nam 2011 ngoai viec xay diing va hoan thien cac van ban, cac dieu kien can thiet nhi/ xay dung chi/Ong trlnh, dao tao dpi ngu giao vien, can bp quSn ly...thi chu yeu van la trien khai cac hoat dpng mang tinh tham do hoac thCf nghifm nhiT: thi diem cac mo hinh day nghe, dat hang day nghe, cap th^ hpc nghe nong nghiep.Tlep do, tap trung to chiic cac hoat dpng dao tao nghe d 11 tinh diem, huyen diem va 11 xa diem xay dUng nong thon mdi. Co nhieu mo hinh da diTpc thiic hien 6 cac dja phtfOng, nhiTng c6 mot so mo hinh day nghe bifdc dau dupe danh gia c6 hieu qua la:
(i) Mo hinh day nghe cho lao dpng d cac vung chuyen canh, chuyen con, nham dao tao dpi ngu lao dpng nong thdn dap ufng dirpc yeu cau cua s3n xuat hang hoa hien dai, nang cao nang suat lao dpng, chat liipng va khd nang canh tranh cua san pham;
(ii) Mo hinh day nghe cho lao dpng trong cac lang nghe
y ^ Mac Tien Anh
# %
Tiep tuc nhdn rdng c6c mo hinh thfdiem c6 hieu qud trong ddo tao nghe cho ngi/di lao dqng nong thon
truyen thong, nham dao tao dpi ngu thp tre de phuc hoi, duy tri va phat trien nghe truyen thong, trong do c6 ch viec "cay nghe"de phat trien lang nghe mdi;
(iii) Mo hinh dat hang day nghe, nham day nghe cho LDNT thupc dien ho ngheo, ngirdi dan tpc thieu so, LDNT bj thu hoi dat canh tac c6 kho khan ve kinh te va bo tri viec lam tai doanh nghiepsaudaotao....
Den nay, chi tinh rieng cac mo hinh do cac cO quan trung iTong to chufc thiTc hien, da c6 tren 21 ngan lao dpng nong thon di/pc deio tao nghe theo cac mo hinh thi diem nay. Doi vdi nhOng nghe cho cac vung chuyen canh, nha thuoc la, cao su, che, ca phe, lua cao sSn...
trong qua trinh dao tao, ngi/di
hpc ngoai viec dupe day ky nang nghe, con dupe cung cap cac kien thuTc ve b^o ve thiTc vit, bSo ve moi triidng, cac quy djnh quoc te ve tieu chuan vf sinh an toan thiic pham (GAP- Tieu chuan thiTc hanh nong nghiep tot).
Qua thi diem cac mo hinh tren cho thay, ket qu^ thiTc hi^n kha tot. Ngifdi lao dpng sau khi hpc nghe nang suat lao dpng va hieu q u i sin xuat tang len ro ret (tir 1,5 -2 Ian doi vdi nghe chuyen canh thuoc la, cao su...).
Di^u quan trpng hon c i , trong qua trinh hpc, ngifdi lao dong di/pc thiTc hanh va ap dung cac tien bp khoa hpc ngay tren canh dong cua minh. Qua do tiet ki§m di/dc chi phi, nang cao hieu qui kinh te. Ching han, doi vdi ngh^
TAP CHf LAOOdNG VA XA H6l-S6418-TCf 1 -15/11/2011
LAO DdNG NdNG THdN GIAIOOAN 2010 - 2020
trdng lua cao sin, ngay trong thdi gian dao tao, 100% hpc vien da ap dung phuong phap sa hang, giup ti^t kiem 100 kg lua giong cho 1 ha (phi/ong phap cu cin 220 kg/ha). Doi vdi phi/ong phap mdi, hpc vien da tie^t kif m chi phi cho giong lua la 950.000 df6ng/ha (vdi gia giong 9,5 ngan d6ng/kg). Neu tinh gia giong lua thdi diem hien tai la 11,5 ngan dong/kg thi hpc vien da tiet kiem dirpc 1.150.000 dong/ha.
Ngoai ra, vdi viec sir dung bang so mau la lua de bon phan phu hop, ngirdi lao dpng da giam 5 - 10% iLfpng phan bon khong can thiet cho cay trong va tiet kiem khoing 500.000 dong/ ha chi phi cho phan bon/ vu sin xuat.
Dieu quan trpng hon nOfa la hpc vien da thay doi nhan thiifc, thay doi di/pc quy trinh phan bon cho tiing mua vu. Sau khi ket thijc Idp hpc, tong k^t mo hinh dao tao day nghe "ky thuat sin xuat lua" cho thay, 90% di§n tich sin xuat lua cua cic hpc vien difpc ap dung bien phap tham canh tong hpp IPM va "ba giam, ba tang". TCr Idp hpc nong dan da nim di/pc thdi gian sinh tri/dng cCia ciy lua cung nhi/ thdi gian phat trien cua sau benh va ap dung vao sin xuat. Nhd do da ti^t kiem cho hpc vien tCr 500.000 den 700.000 dong/ha do giim mdt Ian sCr dung thuoc b i o ve thirc v i t khpng can thi^t cho giai doan liia gieo sa di/pc 20- 35 ngay tudi. Ngoai ra, vdi viec dirpc hpc va sCr dung dung cu do mirc nirdc tren dong rupng da giup ngirdi hpc giim dirpc 2- 3 Ian bdm nUdc ti/di cho lua dau vu va cuoi vu, da tiet kiem 10-15 lit diu/ha v i giim chi phi sin xuat khoing 200.000 den 300.000d6ng/ha/vu.
Vdi viec dirpc trang bj cac kien thiTc ve nghe, sau khoa hpc va ufng dung kien thufc vao thiic te, nang suat lua cOa gia dlnh da cao hon tCr 0,5 den 0,7 tan/ ha tuy theo vu sin xuat. Ben canh do chi phi cho sin xuat lai giim di tCr 2- 2,3 trieu dong/ ha so vdi ap dung bien phap sin xuat truyen thong.
Co the noi, qua mot so mo hinh dao tao nghe da dirpc thirc hien, da tao ra hieu q u i kep do la tiet kiem chi phi, tang nang suat cay trong va giim thieu i n h hirdng den moi trirdng sinh thai.
Va quan trpng hon c i la da tao sir Ian toa tdi nhQng nong dan chUa di/pc tham gia Idp dao tao nghe.
Thong qua nhOfng hpc vi#n dirpc hpc va ket q u i thirc te da lam thay doi nhan thdc cOa ngirdi nong dan trong cpng dong ve viec ap dung nhQng kien thQc va ky nang ngh^ trong sin xuat.
NhQng ket q u i bi/dc dau nay da tao dpng lire de thu hut nhQng lao dpng nong thon khac trong thdn b i n , lang, xa tham gia cac khoa dao tao nghe di/pc to chufc tai dja ban. Ngirdi lao dpng, ben canh hpc cac ky nang nghe CO b i n de lam nghe, con dupe trang bj cac kien thUc ve khdi sU doanh nghiep, cac ky nang
"mem" khac nhu binh dang gidi, phong chdng bao lUc gia dinh;
tao dung cac moi quan he cpng dong, lang xom... Cac doanh nghiep, cac cO sd day nghe, cac vien nghien cQu tham gia day nghe cho ndng dan va lao dpng nong thon, khdng chi thuan tiiy la "day nghe" ma con tu v i n , hudng dan ba con each thUc to chQc sin xuat kinh doanh, d i m b i o "dau ra" hoac la sin phim hoac la tiep nhin lao ddng sau khi dupe hpc nghe.Tai nhQng dja
ban ngheo, cac doanh nghiep ngoai viec ho trp kinh phi dao tao nghe, eon ho trp dau tU cac cong trinh xa hdi, nhU trUdng hoc, xay dUng dudng lien thdn, lien bin...., gpp phan xda doi giim ngheo, d i m b i o an sinh xa hoi, xay dUng ndng thdn mdi.
De cac mo hinh day nghe ed the 6\iac nhan rdng, theo chung toi, can lUu y nhQng van de sau:
- Can to chUe tong ket danh gia mo hinh, phan tich nhQng diem dat dupe, nhOng that bai ( neu ed); tlm ra nhQng nhian to i n h hudng den trien khai md hinh.
Pho bien cac md hinh da thuc hien cd hieu qua, thong qua viec xuat b i n cac an pham, tuyen truyen tren cac phuong tien thong tin dai chung, nhat la thue hien cac video clip.
Tim ra nhQng diem tuong ddng (v4 dieu kien tU nhien, v^
to chQc sin xuat...) de ap dung mdhinh....
Do mdi thUe hi§n, nen cac md hinh neu tren van can ti^p tuc theo doi, danh gia de loai trU dupe nhQng yeu to ngoai lai va nhQng riii ro tU thj trUdng. Mat khac, neu md hinh cd tot ma khdng dupe sU quan tam chi dao quyet Met cua cap uy, chinh quyen, khdng huy dpng dupe sU tham gia cua e i he thong chinh tn... thi cung khd ed the trien khai cd hieu qui.Them vao do la edng t i c day nghe ndi chung va day nghe theo cac md hinh ndi rieng phii can cU vao ke hoach phat trien kinh te xa hoi cua dja phuong (tU cap xa), die biet phii gan ket giQa day nghe vdi phat trien sin xuat ddng thdi tUng bude hinh thanh thj trudng tieu thu sin pham hang hda do ngudi ndng dan lam ra.-.U TAPCHfLAOO6NGVAxAH0l-5d478-ru';-75/;;/207/
