N g h i e n CL/U - Trao d d i
DAO TAO NGHE DAP UlMG NHU CAU XA HOI TAI CAC TRUCiNG DAY N G H I ; V I $ T NAM:
Thifc trang va giai phap
D a t v a n de:
V i e t N a m dang Tii^fing t 6 i m u c t i e u ve cd b a n trd t h a n h nifdc c o n g n g h i e p v a o nam 2 0 2 0 . D a o tao nghe dong vai t r o trmig t a m trong m u c t i e u nay: n h u cku vk l a o d6ng lanh nghe tang dfeu d a n d o n e n k i n h te c u a dat nxC6c dang tiep tuc tang trtfoing va ydu cAu tang k h a nang c a n h tranh trong k h u v^c v a qu6c td. H i e n tai, V i e t N a m c o n t h i e u cong nhan l a n h nghd va k y thuat vidn difdc d a o t a o thiic td, m a c d u c o Idioang 1,4 t r i e u ngri6i gia nhdp thi tnfcing l a o d o n g m o i n a m , nhifng chi k h o a n g 37% l a o d o n g dtfdc d a o tao phu hdp v6i cong viec h o d a m n h i e m , trong k h i c l u 15% d a h o a n t h a n h d a o t a o nghe chinh thiic. D o do, Chinh p h u V i e t N a m da coi h o a t dong d a o t a o nghd t h e o hif6ng dap iing nhu cAu x a h o i l a trong t a m trong cac m u c t i e u phat trien ciia d a t nif6c. X u d t p h a t tii thifc t i e n tren, n h o m tac gia lifa c h o n dd tai "Dao t a o n g h e d a p iing n h u cku x a h 6 i tai cac t n f d n g d a y nghd V i e t Nam: Thiic trang v a giai phap".
* ThS. PHaONG H Q U T D N G . ThS, BUI THj MAI - TrUdng Dai hoc Mo - Dia chat CN. DANG TUAN HAI - Cong ty TNHH Dau tif phat trien Lam Nong nghiep Vi$t Nam
1. Thiic trang dao tao nghe theo hildng dap iing nhu cau xa hoi
Trong he thd'ng cac trffdng day nghe hien nay gdm ed 136 tnfdng cao ddng nghe, 308 tru'dng trung cap nghe; 849 trung tam day nghe va hdn 1.000 ed sd khac tham gia day nghe. Nhdm tac gia da la'y mdu khao sat, phan tich thffc trang edng tac dao tao nghe tai 10 trffdng cao ddng nghe; 15 tnfdng trung ca'p nghe, 30 trung tam day nghe tren 4 gdc dd cd ban sau.
w. ThUc trgng xdc dinh nhu cdu ddo tgo
Theo kd't qua khao sdt, cae trffdng day nghe deu id ehffc thifc hidn xdc dinh nhu cau dao tao. Tuy nhidn hieu qua eiia cdng tdc nay chu'a cao: cd tdi 40.5% sd'tru'dng thifc hien vdi hidu qua tha'p, cd 43.2%' sd tru'dng ihifc hidn vdi hieu qua trung binh. Nguydn nhan difdc
xdc dinh la do cac tru'dng day nghd chura cd quy trinh khao sdt hdp ly, chu'a quan ly sat sao va chffa cd bp phan chuyen trdch de thffc hidn cdng vide nay.
b. Thdc trgng ve cdc diiu kifn ddm bdo chdt liiffng day nghe
- Cdn bo qudn ly: ed khoang 20,5 - 22,6% can bd quan ly tai cac trffdng day nghe dffdc qua cac ldp bdi du'dng ve nghiep vu quan ly.
Trinh dp chuydn mdn nghidp vu edn thap: ty Id can bd quan ly cd trinh dp thac si trd ldn chie'm 25,5%
d eac tnfdng cao dang nghe va d trffdng Irung cap nghe chi la 4,9%, gan 50% can bd quan ly thie'u nang life edng nghe thdng tin, tren 50%
can bd quan ly khdng cd hoac yd'u ve tiinh dp ngoai ngff.
- Gido vien: giao vien day nghe he eao dang cd 80,8% da qua bdi dffdng nghiep vu su'pham, hd trung cap nghe la 71,2% nhffng chi cd
57,8% gido vidn dat chuan ky nang nghe 4/7 hoac tifdng difdng trd ldn.
Cd tdi 80% giao vidn day ngh^
khdng trang bi ngoai ngff va tin hpe. Tuy nhien dieu ddng quan tam la de day va hpc theo module nang life thu'e hanh tich hdp giffa 1^
thuyd't va thffc hanh, giao vidn day nghd can thdng thao vd phffdng thffe day hpc nay, nhffng cdc chffdng tnnh bdi dffdng ve nghiep vu SLf pham hien hdnh lai chffa quan tam tdi va'n de nay.
- Ca sd vat chdt vd thiet bi day hoc: gan 50% cdc trffdng quan ly ed sd vdt chat, thid't bi mdy mdc nhffng edn d mffe thd'p; chi cd 25,2% quan ly cd sd vat chd't, thid't bi may mde d mffc cao. Nhff vay ed sd vat cha't va thid't bi day hpc nhin ehung chffa dap ffng quy md va cha't Iffdng ddo tao va lac hau so vdi thife tien sdn xuat, kinh doanh.
62
Nghien cOu - Trao d d i
c. Thiic trgng vi$c qudn ly vd phdt trien chuong trinh ddo tgo
Chffdng tiinh khung dao tao nghd hidn banh dang lam ban che linh hnh boat trong qua trinh ddo tao, ngffdi hpc khd cd the Iffa chpn cdc module theo nhu cau ridng cua minh. DN phai ddi dd'n khi ede khda hpc dai ban mdi cd cd hdi tuydn dung, ddng thdi cd ndi dung DN khdng can nhifng ngifdi lao ddng van phai hpc, trong khi do nhijtig ky ndng nghe DN rat cin thi khdng du'dc ddo tao.
d. Thiic trgng qudn ly viic ddnh gid ddo tgo vd sau ddo tgo
Cd 43,9% trffdng thffdng xuydn trien khai cdng tdc quan ly tong ket, ddnh gid; ehi cd 26% cac trffdng it hoac khdng thffc hien danh gid dao tao va sau ddo tao.
Nhff vay vide quan ly, ddnh gid ke't qua dao tao dffdc cac trffdng trien khai thffc hien kha td't trong qua trinh td chffc dao tao. Tuy nhidn vide danh gia sau dao tao ve hieu qud dap utig nhu cau xa hdi eiia cae khda hpc thi chffa difdc quan lam dung mffc.
2. Cac giai p h a p d a o t a o ngh^ t h e o hifdng d a p iing nhu c a u x a h o i
Gidi phdp 1: Thanh ldp cac trung tdm khao sat nhu c^u dao tao va tif va'n nghd cua cac trffdng day nghe.
Thanh lap eac trung tdm day nghe, giiip eho vide xae dinh mdt cdch kha chinh xac nhu ciu dao tao ciia xa hdi de xac dinh edng tde tuyen sinh cho phu hdp va tao dieu kien cho vide tuyen difdc nhffng hoc sinh, sinh vien ed nhu eau hpc nghd chinh dang. De dat difdc muc tieu trdn, Tdng cue Day nghe can hinh thdnh cd ca'u td chffc, chffc ndng nhidm vu, phffdng thffc va quy che boat ddng cua mdi irung tam. Phdi ke't hdp trong qua u-inh
thifc hidn, tnen khai giam sat, hidu qua thffc hien cua trung tdm.
Giai phdp 2: Cdu true lai chifdng trinh khung de dao lao theo hu'dng dap ffng nhu eau xd hdi Cae trffdng, ddn vi ddo tao can td chffe khao sat va phd'i hdp vdi cdc DN de xac dinh nhu cau mdn hpc ma xa hpi dang can dao tao, sau dd thidt ke lai ca'u true chifdng tnnh theo cac mdn hoc da xdc djnh d trdn, tid'p do xdy dffng mue tieu va thid't kd' chifdng trinh, npi dung cae mdn hpc can xdc dinh. Trong qua tnnh thffc hien can bd tri, dieu chinh cac ndi dung cdn iai cua chifdng tnnh khung.
Gidi phdp 3: Ndng cao nang life can bd quan ly va dpi ngu gido vien tai cac tru'dng day nghe
Cde tru'dng nghe, eac cd sd dao tao nghe can ed he thd'ng lieu chi ddnh gia nang life lanh dao cua can bd quan ly eiing nh\i nang life va nhu cau bdi du'dng giao vien day nghd. Tff ke't qua tren, cae tru'dng nghe, ed sd dao tao hang nam can xSy dffng ke'hoaeh boi du'dng can bd quan ly, ehuan bi eac khda bdi difdng theo kd' hoach va danh gia kd't qua khda bdi dffdng can bp quan ly; cff mpt sd giao vidn di nang cao lay nghe tai eac DN, hoac cff di dao tao cao hpc hoac nghidn cifu sinh tai cde ed sd dao tao, eac cd sd cd phifdng phap dao tao hidn dai va tieh cu'c.
Gidi phdp 4: Hoan thidn md hinh dao tao lien kd't trffdng day nghe va DN.
Cac trifdng day nghe can xay dffng cd chd' lidn ke't dao tao giffa
trffdng day nghe va DN trdn cd sd thifdng thdo, thda thuan de thffc hien theo nguyen tac Iff nguydn, hdp tac, hai ben eung cd ldi. Cae tnfdng day nghd eung can xay dffng dffde md hinh va cd che' dao tao hen ke't vdi DN phii hdp vdi dieu kien kinh td' xa hdi d nifdc ta hidn nay de thffc hidn ed hidu qua dao tao nghe theo hifdng dap ffng nhu cau xa hdi.
3 . K i d n nghi d e d a m b a o thilc h i e n cac giai p h a p - Ddi vdi cdc ca quan quan ly nhd nude: Cho cac tru'dng day nghe eau triic lai chifdng tnnh khung hidn nay thdnh cac module theo yeu cau, de ihuSn tien cho vide dao tao theo hifdng dap ffng nhu eau xa hpi. Sffa ddi, bd sung mdt sd didu trong Luat DN, Luat Day nghe, lao hanh lang phap ly de eac trifdng day nghe quan ly dao tao dap ffng nhu cau xa hpi.
- Ddi vdi cdc iriidng day nghe:
Thanh lap trung tam khao sal nhu cau dao tao va tif va'n nghd.
To chffc dao tao nghe theo cac module tu' chpn de dap ffng nhu clu ngu'di hpc va DN. Thid't lap md'i quan he mat Ihidt vdi cae DN trong qua trinh dao tao va san pham dao tao.
- Ddi vdi DN: Xay difng kd' hoach luydn dung lao ddng ky thuat cu the ve sd lifdng, cha't Iffdng, cd eau nganh nghe va trinh dp dao tao. Lien kd't va tham gia dao lao vdi ede tnfdng nghe de dap ffng nhu cdu ve phat trien nhan life cua DN •
TAI Lieu THAM KHAO 1 Ludt Giao due nam 2009 2. Luat Day nghe nam 2006
3. Quyet dinh so 630/QD-TTg ngay 29/5/2012 cua Thu tudng Chinh phu ve Xhien tudc phat tnen d^y nghe Ihcii ky 2011 - 2020".
4. Quyet dmh so 761/QD-TTg ngay 23/5/2014 cua Thu tu6ng Chinh phu ve "06 an phat trien IrUclng nghe chat lugng cao den nam 2020"
