HOAT BdNG KH-CN
MD HiNH THAM GANH VA GHE BIEN CHE THYE'T SHAN TAIVUN6NUICA0HUY£NKy'SaN
Ten d y an: lfng dung tien bd khoa hoc cdng nghe xdy dung md hinh sdn xuat vd che bien che chdt luang cao tai vung nui cao Hudi Tu, huyen Ky San, tinh Nghe An Chii nhiem dy an: KS. Nguyen Trong Cdnh
Cff quan chii tri: Tdng doi Thanh nien xung phong 8 - Xdy dung kinh te
I. DAT VAN DE
Hudi Tu - Ky San la dia ban dac biet khd khan, ngudi dan sinh sdng bang viec san xuat tu cung ty cap, ddt nuang lam ray. Trudc day, viing nay la noi trdng va budn ban thude phien, thu nhap cua ngudi dan thap, dai sdng gap nhieu khd khan.
De giiip nguoi dan thay ddi each thiic lam an, phat trien kinh te, tao viec lam tang thu nhap, xoa bd viing chac eay thude phien, viec lua chpn mdt loai cay trdng phii hpp la het siic can thiet.
Nam 2002, dupe su hd trp ciia Sd Khoa hpc va Cdng nghe (KH&CN), Tdng dpi Thanh nien xung phong 8 - Xay dung kinh te thuc hien khao nghiem mdt sd gidng che tuyet Shan tai xa Hudi Tu, huyen Ky San, qua dd da lua chpn dupe mot sd gidng che tuyet Shan co nang suit, chat lupng kha cao, phu hpp didu kien tu nhien, thiic diy phat tridn vung trdng che tuydt Shan tren dia ban vai dien tich tren 200ha, giiip nang
cao thu nhap cho ngudi dan trong viing.
Tuy nhien, de cay che tuyet Shan trd thanh eay chii luc tren dia ban, phat huy dupe Ipi the ve dieu kien ty nhien, dat dai, khi hau thdi tiet ciia vung, can phai ling dung ddng bd cac bien phap ky thuat nhu: sir dung cac gidng che tuyet Shan ed nang suat chat lupng cao; ap
dung cac bien phap tham canh phii hpp nham cai tao cac nuang che cii va trdng mdi md rdng dien tich; ap dung va cai tien cdng nghe che bien che dap ling yeu eau thi truong ndi tieu va xuat khau. Xuat phat tir thyc tien dd, du an "lfng dung tien bd khoa hoc cong nghe xdy dung mo hinh sdn xuat vd che bien che chdt luang cao tai
Vu'an veom che t u y l t Shan - T6ng doi TNXP 8 Anh: Duy Bao
So 1/2011
Thdng tin KH-CN Nghe An is]
HOAT DONG KH-CN
vimg nui cao Hudi Tu, huyen Ky San, tinh Nghe An" da dupe trien khai thyc hien.
II. KET QUA THI/C HIEN
1. Ket qua tap huan, dao tao chuyen giao cong nghe
Da td chiic 7 lap tap huan vdi 350 lupt ngudi tham gia ve ky thuat nhan gidng, trdng tham canh, thu hai va sa che che nguyen lieu bao dam chat lupng khi thu hai. Thdng qua cac lap tap huan, 100% ngudi tham gia da nam virng va thuc hanh thanh thao cac quy trinh ky thuat nhan gidng, trdng tham canh, thu hai va so che che dam bao chat lupng khi thu hai.
Da thanh lap 3 td cdng nhan,
giri 17 ngudi tham gia dao tao ky thuat chd bien che xanh chit lupng cao tai Vien Nghien ciru Khoa hpc ky thuat Ndng - Lam nghiep phia Bac. Qua chuang trinh dao tao, 100% cdng nhan da nam vung va trien khai thanh thao quy trinh cdng nghe va ky thuat che bien che xanh chat lupng cao tai day chuyen do dy an lap dat.
Da cir 01 can bd di hpc lap dao tao ngan ban vdi thdi gian 3 thang tai Vien Nghien ciiu Khoa hpc ky thuat Ndng - Lam nghiep phia Bac ve ky thuat quan ly che bien che xanh.
2. Ket qua xay dyng mo hinh vu-ffn irom nhan giong che
Da xay dung vudn nhan
gidng che quy md 1.000m tai Tong dpi Thanh nien xung phong 8 - Xay dyng kinh te vira phuc vu viec san xuat gidng che, vira la nai dao tao chuyen giao ky thuat nhan gidng che cho ndng dan. Vuon uam dupe thiet ke, xay dung dam bao tieu chuan: khung vudn lam bang cdt be tdng cdt thep va dng thep ma kem, phii ludi ni-lon tan nhiet, ludng uam xay gach the, cd he thdng cap thoat nude dam bao tudi va tieu trong qua trinh nhan giong.
Tren ca sd he thdng ha tang da dupe lap dat va ky thuat da dupe chuyen giao, du an da tien hanh san xuat gidng che, ket qua thu dupe nhu sau:
Bang 1: Ket qua nhan giong v6 tinh 2 giong che chat Itfotig cao tai viing dy an
TT
1 2 3
Nam
2008 2009 2010
Che Chat Tiln So lu-ffng
horn 40.000 30.000 45.000
Tyle song (%) 93,7 95,3 94,2
Tyle xuat
VU-OTl (%))
81,2 81,6 82,1
Che Tham Ve So luOTlg
hom 40.000 75.000 120.000
Tyle song (%) 92,4 91,2 93,2
Tyle xuat vuffn(%)
79 78 81,4 Trong thdi gian thuc hien,
du an da san xuat dupe 115 ngan hom gidng, vdi ty le sdng va xuat vudn ea 2 gidng che kha cao (ty le sdng dat tir 93,7-95,3% ddi vdi che Chat Tien va 91,2- 93,2% ddi vdi che Tham Ve;
ty le xuat vudn dat tir 81,2- 82,1% ddi vdi che Chit Tidn va tir 78-81,4% ddi vdi che Tham Ve).
3. Ket qua xay dyng mo hinh trong mdi theo quy trinh tham canh dirffc chuyen giao
a. Quy trinh ky thuat dp dung
Ap dung quy trinh trdng do Vien Khoa hpc ky thuat Ndng nghiep Bac Trung Bd chuyen giao: Dao hd trdng trong thang 6, xa thanh lap hd trong thang 7, trdng che
vao thang 8, 9. Kich thude hd dao 40em x 40cm x 40cm, mat dp trdng 5.000 cay/ha (hang each hang 2m, cay each eay Im).
Luang phan bdn va each bdn:
Bdn lot: Phan hiiu co dupe san xuat bang each li phan trau bd vdi cac loai phan xanh dupe khai thac ty nhien tren dia ban, duac bdn vao luc tien
Sd 1/2011
Thdng tin KH-CN Nghe An (6]
HOAT DONG KH-CN
hanh xa thanh lip ho trdng, lupng bon 2 kg/hd trdng; Phan lan (supe lan Lam Thao) bdn 0,144 kg/hd; Kali clorua 0,0144 kg/hd.
Bon thiic ldn 1: Sau trdng 3-4 thang, ket hpp lam co dpi 1, bdn phan dam Ure,
binh quan mdi cay bdn 0,0272 kg.
Bon thuc ldn 2: Sau trdng 6-7 thang, gdm: Phan hiiu co 1 kg/cay; Phan Ure 0,0408kg/cay; Kali 0,021 kg/cay; Lan 0,096
kg/cay.
b. Kit qud theo doi mot sd chi tieu sinh trudng
Sau 01 nam trdng tham canh, tien hanh theo doi mdt sd chi tieu sinh trudng tren dien tich md hinh che trdng mdi, ket qua thu dupe the hien d bang dudi day:
Bang 2: Ket qua theo doi mot so chi tieu sinh tru-ong ciia 2 giong che trong moi
TT 1 2
Giong che Che Tham Ve Che Chit TiSn
Ty le song (%) 92,3 96,7
Chieu cao cay (cm)
112,4 128,5
Du-oTig kinh than
(cm) 2,45 2,70
Do rong tan (cm)
53,4 65,2
Phan canh cap 1
12,5 23,2 So sanh cac nuong che trdng
bang gidng cii, theo ky thuat cii vod nuang che trdng theo md hinh ciia du an, ca 02 gidng che dupe chuyen giao cd ty le sdng khdng khac biet nhung sinh trudng phat trien tdt hon. Tuy nhien, trong 2 gidng che mdi thi
gidng che Shan Chat Tien sinh trudng khoe hon gidng che Shan Tham Ve, dieu nay phu hpp vdi dac tinh ciia 02 gidng che nay.
4. Ket qua xay dyng mo hinh cai tao vu-ffn che cii nang suat thap
a. Quy trinh ky thuat dp dung Tien hanh trdng dam them 500-700 bau/ha, de nang mat dp ciia mdi ha nuang che cu tir 2.800-3.000 cay len mat dp 3.500 cay/ha. Bdn phan vdi lieu lupng va phuong phap bdn nhu sau:
Bang 3: Luffng phan bon cho Iha che cai tao
TT 1 2
Loai phan Hiiu CO Phan vd co - Supe lan -KaU - Dam Ure
DVT kg kg kg kg
Bon lot 1.800
86,4 8,64
Bdn thuc Lan 1
8.700
504,6 77,66 154
Lan 2 4.500
609 93,7
186 Bon Idt: Lupng phan bdn
Idt chi sir dung cho sd cay trdng dam, bao gdm: Phan hiiu CO lupng bdn 3 kg/hd trdng;
Phan supe lan 0,144 kg/hd;
Kali 0,0144 kg/cay. Toan bp lupng phan dupe trdn deu va
tien hanh bdn khi xa thanh lap hd truae khi trdng 1 thang.
Bdn thiic ldn 1: Bdn sau khi trong dam 3-4 thang kdt hop lam CO, ddn canh tao tan che, lupng phan dupe bdn cho sd cay che cii vai ligu lupng nhu
sau: Phan hiru co 3 kg/cay;
Supe lan 0,174 kg/cay; Dam Ure 0,053 kg/cay; Kali 0,0268 kg/cay.
Bon thuc ldn 2: Vao thai diem sau trdng 6-7 thang, bdn cho toan bd cay che cu va
So 1/2011
Thdng tin KH-CN Nghe An |7)
HOAT DdNG KH-CN
trdng dam vdi lupng bdn nhu sau: Phan hiiu co 1,3 kg/cay;
Supe lan 0,174 kg/cay; Dam Ure 0,053 kg/cay; Kali 0,0268 kg/cay.
b. Mot so ket qud dat duffc Du an da cai tao dupe 40ha che cd mat dp tir 2.800-3.000 cay/ha nang suat thap len mat dp 3.500 eay/ha, ket qua thu hoach nam dau tien sau khi cai tao da nang cao nang suat tir 2,15 tan/ha (trudc cai tao) len 2,94 tan/ha (sau cai tao) va cho nguyen lieu dat chat lupng cao.
5. Ket qua lap dat he thong day chuyen san xuat, chi bien ehe xanh chat lu-ong cao
a. Ket qud Idp ddt day chuyen sdn xuat vd che bien che:
Da xay dung dupe 200m^
nha xudng che bien; LSp dat day chuyen che bidn 1.000kg blip tuoi/ ngay, thiet bi do Trung Qudc san xuat, bao gdm: may sao diet men (lien Id), may vd (mdt try da), may say dat tay (Id kim loai), may sao lan, may dong gdi chan khdng.
b. Ket qud sdn xuat thii' - Quy trinh che bien ehe xanh ap dung trong qua trinh thuc hien du an:
Nguyen lieu -> Heo tu
nhien trong thdi gian 2-4 gia, dp am giam 2-3%, phan loai qua quat phan cap -> Sao che diet men -^ Lam ngudi -^ V6 che va rii tai -^ Say so bd -> Sao lan tao hinh va lam khd -^ Che xanh ban thanh pham -> Phan loai sa bd -^ Sao huang -> Dong goi va bao quan che thanh pham.
- Che bien thii: Ket qua che bien thir 3.000kg che blip tuai tren day chuyen chat lupng cao, da thu dupe 625kg che thanh pham, qua danh gia va phan tich chat lupng thu dupe ket qua tai bang 4 va 5:
Bang 4: So sanh mot so chi tieu so vol cong nghe che bien cii
TT
1 2
Day chuyen, cong nghe
che bien Cu
Mdi
Ty le san pham che
kho/biip tu-ffi lkg/5,2kg
lkg/4,8kg
Mau ma
Tuong ddi dep Dep
Mau nu'O'c
Xanh vang Xanh vang
sang
Mui
Tham nhe
Tham
Vi
Chat diu, dang nhe Chat diu ngpt cd
hau Bang 5: Ket qua phan tich mot so chi tieu san pham che
TT
1 2 3
Giong che Tham
V e l Chit Tien 1 Chela nhd 1
HL Tanin (%)
25,71-27,28
31,98-36,21
27,24-27,86
HL chat hoa tan (%) 41,18-42,73
45,56-46,85
42,15-41,76
Hop chat thffm mg/lOOg 50,14-50,62
52,18-52,86 ,
48,22-48,80
HL Cafein (%)
2,27-3,02
2,26-3,49 2,55-2,86
HL du'ffng khir 3,05-3,60
3,25-4,35
2,85-3,60
Chii thich: HL: Hdm luang
So 1/2011
Thong tin KH-CN Nghe An (8]
HOAT OdNG KH-CN
Ket qua thu dupe cho thay, theo day chuyen va cdng nghe che bien mdi de ehe bien 1kg che thanh pham can 4,8kg ehe nguyen lieu (it hon cdng nghe cii 0,4kg), gdp phan nang cao san lupng che bien, giam gia thanh san pham. Ket qua cam quan ve mau ma, mau nude, mui vi deu hon han cdng nghe che bien cii. Ket qua phan tich cho thay gidng ehe Chat Tien la gidng cd chat lupng san pham tdt nhat, tiep den la gidng che Tham Ve.
6. Hieu qua va ket qua nhan rong mo hinh
Tir ket qua thanh cdng ciia du an, nam 2010 md hinh cua du an da md rong dien tich trdng mdi gidng che tuyet Shan len 230ha, cai tao dupe 40ha che cii dua vao san xuit, tang tdng dien tich trdng che trong toan vimg len 430ha; Da che bidn dupe 123 tin blip tuoi, thu dupe 25,62 t i n che thanh phim, vuot so vai cdng nghe cu
Thu hoach che tuyet Shan Anh: Duy Bao 1,968 t i n .
Ve hieu qua kinh te: Ddi vdi md hinh cai tao vudn che cii:
40ha X 0,79 tan/ha (nang suat che vuot so vdi khi chua cai tao) X 6 trieu ddng/tan = 189,6 trieu ddng.
Ddi vdi md hinh che bien che: Do chat lupng san pham che bien tang nen da nang gia ban tir 70 trieu ddng/tan len
100 trieu ddng/tin. Vdi 25,62 tan che thanh pham da thu dupe 2.562 trieu ddng.
III. KET LUAN VA KIEN NGHI
1. Ket luan
Qua ket qua trien khai thuc hien, cd the khang dinh dy an da thanh cdng, mang lai hieu qua ro ret va trd thanh diem sang de nhan rdng cho toan vimg. Du an da gop phan nang cao trinh dp san xuat va che bien che tuyet Shan cho dpi ngii can bd dpi vien ciia Tong dpi Thanh nien xung phong 8 - Xay dung kinh te va nhan dan trong vung; da xay dung he thong vudn uom va
quy tiinh ky thuat nhan gidng che tuyet Shan cung ling cho ba con nhan dan trong viing; da xay dung dupe quy trinh trdng mdi va tham canh ehe tuyet Shan;
lap dat dupe day chuyen che bien va quy trinh che bien tao ra san pham che cd chat lupng cao gdp phan nang cao gia tri san phim va thyc hien tdt cdng tac tieu thu san pham cho ngudi dan trdng che. Dac biet, du an da thiic diy phong trao trdng che tuySt Shan tren dia ban xa Hudi Tu va cac xa thude viing nui cao ciia huyen Ky Son, nang cao thu nhap cho ngudi dan, ban che ddt rimg lam nuang ray, bao ve mdi trudng sinh thai. Thanh cdng cua du an da gdp phan khdng nhd vao thanh cdng ciia chuong trinh phat tridn kinh te - xa hdi ndng thdn mien niii vimg dae biet kho khan va viec thyc hien mdt chinh sach ldn cua Dang va Nha nude trong giai doan hien nay.
2. Kien nghi
Xa Hudi Tu, huyen Ky Son, tinh Nghe An la xa vimg cao, vimg sau, vimg xa dac biet khd khan, ngudi dan dia phuang chii yeu la ngudi Mdng co ddi sdng rit khd khan. De dam bao cho viec nhan rdng md hinh, tiep tuc phat huy hieu qua ciia du an, xay dung vimg niii cao Ky Son trd thanh vimg nguyen lieu che ed chat lupng cao dap ling viec che bien thanh cac san pham che cd gia tri hang hoa cao phuc vu thi trudng ndi tieu va xuat khau, tang cao thu nhap cho ngudi dan, xoa bd ben viing cay thude phien, UBND tinh, cae cap nganh can cd chinh sach hd trp de tiep tue dau tu md rdng dy an./.
So 1/2011
