NGHIEN CtfU - TRAO DOI
Phat trien thu tuc
hai quan dien tu* dap uYig hoi nhap kinh te quoc te
ThS. NQCIYEN BANG THANG Bo Tai chinh
TruTdc bd*^! canh h^i nh$p kinh te quo'c ti ngay cang sSu rpng, Vi$t Nam c^n d^y m^nh hcfn nifa vi^c thufc hi^n cac cam ke't v l thu tuc hai quan (TTHQ) vofi cac n\i6c tren the gidi. Bi lam drf^c diiu nay, Vi$t Nam c^n phai t$p trung hoan thi$n thu tuc hai quan di^n tu* (TTHQDT) theo hi/dng dp dyng cac chuS'n mifc hai quan hi$n dai.
NHLTNG KET QUA TICH Cl/C
TTHQDT dffdc chinh diffc dp dung d Viet Nam tff ndm 2005 nhdm thay thd' phffdng thffc truyen thdng (cdn gpi la phffdng thffc thii cdng), song phffdng thffc nay ngay cdng cho tha'y nhifng tidn ich mang lai, nhal la, trong bdi cdnh hpi nhap kinh te' qude te dang didn ra manh me nhu nhifng ndm gan day. Thffc te' eho tha'y, viee dp dung TTHQDT da vd dang dat dffdc nhutig ke't qua kha quan.
Giai dogn I (2005-2008). TTHQDT dffdc thffc hidn thi diem tai Cue Hai quan Hdi Phong va TP.Ho Chi Minh. Thffc te dp dung da khdng dinh hieu qua ciia TTHQDT Idc ddng dd'n boat dpng XNK. Theo sd'lidu ihdng ke cua Tdng cue Hdi quan, cd: 403 doanh nghidp tham gia HQDT; Thdng quan cho 97.362 id khai vdi luXi Iffdng trung binh dgi 123 td khai/ngay; Tong kim ngach xua'l - nhdp khau (XNK) trong 3 nam (2006- 2(K)8) dat xd'p xi 10.550 i\ USD; Tong thue' bdi quan Ihu dffdc xap xi 9.287 i\ ddng (ridng ndm 2008 dat xap xi 4 4y2 i\ ddng).
Giai dogn II (2009 - 2012). Trong giai doan nay, ngodi hai Cue Hai quan TP.Hd Chi Minh vd Hai Phdng, dff kien .se c6 thdm 8 cue hai quan khdc tham gia. Tuy nhidn, tren thffc td', sd' tham gia ngay tff dau giai doan nay da Id 10 cue hai quan, dd'n cud'i giai doan Idn tdi 21 cue hdi quan (chid'm trdn 61% tdng sd cue hai quan trong ca nffdc).
Tinh theo so chi cue hai quan, Ihi ly Id Iham gia cdn cao hdn (Ien tdi tren 89'7(), Sd doanh nghiep thffc hidn TTHQDT dal gan 42.000 ddn vi. Ddc bidt, so vdi long sd ca nffdc, sd td khai TTHQDT vd long kim ngach XNK qua phffdng thffc didn iff deu dat trdn 95%. Ty Id phan Iudng Xanh. Vang, Dd lan Iffdl dat Id: 40,6%, 43.2^^6,1%.
Theo mdt so' kd't qud dieu ira. diffc bien TTHQDT ca hai giai doan ve -Thdi BANG 1: TTHQDT HAI PHONG VA THAMH PHO HO CHI MINH GIAI DOAN 2006-2008
IOML; Mi 1,1 kh.il ilnr^ hiC K i m rii;.LJi X S K i i n i u
. n S l l u i n i : i . i 1TH(,)[) i i d k h j j r i i i n n i I K . K l i n i i - . i J i i h i f ^ hiLii
2
C h i l i ^ u
1 I T I K ^ i M S D i
• S o l ) M . i i n i h u i i n . h - riin lo.in Cue
|u.i 1 n i ( . ) l > l 7 K i i i i n
t|ii.LTitrOniJij han
i?.icli t o S n C u c (Nguon
H a i P h o n g N 3 m 2006
N 3 m ! N a m 2007 2008 5 - 1 4 6 ' 9 509 7 576 462,16 837,62 0.94%
1,71%
3.65%
'•_uc Hai 1,84%
2 , 5 3 % 4 , 5 4 % q u a n Hai
492,44 1,65%
6 , 3 8 % 10.95%
Phony,C
T P H 6 Chf M i n h N a m 2006 3 1 2 2 4
2,983 Nam 2007 33 011
2()(1K ' |(i>,%
4.310 1 -"'•' 0,89% 1 1.23%
2,5m 7,30%
:i,ic Hai q 2.53^^
8.32V uan H i
Kmh «•- : h i Mmnf
gian ldm TTHQ" cho tha'y: Thdi gian Idm thu luc Irung binh iai Ludng Xanh ma't 5-10 phut, tai Ludng Vdng ma't 20- 30 phut, lai Ludng Dd mat 60-120 phut.
Tff kd't qud Irdn cho tha'y, nd'u ndm 2012 khdng thffc hipn TTHQDT ibi ca hdi quan vd doanh nghiep, moi ben deu phdi ton them mdt Iffdng thdi gian khdng id de thffc hidn TTHQ Iheo phffdng thffc iruyen thd'ng Id: (480-120) phut x 3,86 didu td khai = 1.389,6 tridu phut lam viec (tffdng dffdng vdi gan 2,9 tridu ngdy ldm vide 8 gid). Neu tinh theo kd't qud tff Ludng Xanh, th! thdi gian ton them ndy se edn cao hdn nffa.
TRIEN KHAI TOAN Qu6c Chinh thffc trien khai TTHQDT tren pham VI cd nffdc iff 01/01/2013, tinh dd'n cud'i thdng 5/2013, ke't qud bffdc dau dat dffdc trdn todn be thd'ng rat ddng ghi nhan:
- Todn bd 34/34 cue hdi quan tinh, thdnh phd'da tnen khai thffc bien tdi 132 chi cue trffc thupc, trong dd 22 cue trien khai tdi 100% chi cue trffc thudc.
Da cd gan 37.000 doanh nghidp tham gia TTHQDT. So vdi tdng so'doanh nghidp hoat ddng trong ITnh vffc XNK ca nffdc. so tham gia nay dat 93,8%.
- Tdng kim ngach XNK cua cdc doanh nghiep tham gia Iren day dat 84 ty USD, chie'm ty trpng 94.9% long kim ngach XNK ca nffdc.
Tilf nhifng ke't qud khd quan tren. vide dp dung TTHQDT da mang lai nhffng lgi
«:A toldn. Cutheld:
Ddi vdi c(t quan quan ly nhd nffdc: (i) Giim thidu so' Iffdng ihu tuc hdnh chinh cua ngdnh Hdi quan. Day Id mdt trong nhiJng muc tidu rd't khd dat khi Nhd nffdc
cdn Ihffc hidn TTHQ theo phffdng thffc truyen thd'ng;
(ii) Thffc hidn triet de hdn nguyen lac quan ly tdp irung thd'ng nhat ciia ngdnh Hai quan; (iii) Tang cffdng hieu li/e vd hidu qua cua quan ly nhd nffdc trong ITnh vffc Hai quan. trong dd dd tha'y nha't la: Giao Iffu thffdng mai qud'c id'ciia qud'c gia difde tdng irffdng va phdt trien ben vffng bdn. Ngdn sdch nha nffdc giam tha't thodi tff nhffng ngudn thu Hai quan. An ninh qud'c gia. an ninh thffdng mai, trat Iff, an loan xa hdi Irong hpi nhdp qud'c Id' ve thffdng mai. dau iff, du lich dffdc cdi thien rd rdt.
Ddi vdi ngUdi khai hdi quan (doanh nghiep). Giam thieu nhieu loai ehi phi ve hai quan, trong do noi Idn Id: Chi phi lam id khai hai quan, thdi gian kiem tra bdi quan (nha't la dd'i vdi Iudng xanh va ludng vdng .so vdi ludng dd), thdi gian kiem tra sau thdng quan, Ihdi gian xff ly cdc ldi ky thuat nghiep vu, chi phi dffa vd nhan hd'l Id giffa doanh nghidp vdi cdng chffc bdi quan. Ddng Ihdi, trdnh hodc giam thieu dffdc nhieu nii ro trong giao Iffu thffdng mai qud'c te', trong dd de tha'y nha't la: Giam thieu xung dot thii tuc giffa cdc qud'c gia do dp dung chung cdc chuan mffc qud'c td'; Giam thieu tae ddng phd hoai Clia budn lau va gian lan thffdng mai do bi phat hien. ngan chdn, xff ly kip thdi. Ngodi ra, TTHQDT tao nhieu thuan ldi cho doanh nghiep hdi nhap qud'c Id', trong dd cd nhffng thuan ldi ma trffdc day khdng cd, nhff: Xda bd cdc rdo can qud'c gia do thffc hidn "Mdt effa qud'c gia". "Mdt effa khu vffc".
MOT S6 VAN DE T 6 N TAI, HAN CHE
Thff nhd't. ty trpng TTHQDT trong tdng sd TTHQ cdn qua thap. Trong danh muc dffdc cdng bd vdi tdng sd 114 TTHQ Ihl TTHQDT chi chiem tren 32%, vdi 37 thii tuc. Da cd tdi 26 nhdm vdi 54 TTHQ, trong dd hodn todn khdng cd mdt TTHQDT ndo kd' ea Nhdm 13 (xuat xff), Nhdm 16 (bffu chinh), Nhdm 17 (chuyen phdt nhanh), Nhdm 18 (XNK xdng dau). Vdi ty Id dat tha'p nhff vay. nhffng ndm tdi, vide didn tff hda cdc Ihu tuc cdn lai trd nen khd ndng ne. ke ca tff khau nghien cffu, ban hdnh de'n khau td chffc thffc hidn.
Thdhai, TTHQDT chi mdi dffdc irien khai Irong mdt pham vi han hep. Trong cde cap cua ngdnh Hai quan,
43
MGHIEN CtfO - TRAO DOI
vide tnen khai thffc bien TTHQDT mdi tie'n hanh d cd'p chi cue cua cue hdi quan linh, lien linh, thdnh phd.
Dieu dd ddng nghTa rdng, cap cue vd Tong cue Hai quan vdn ehi dao. dieu bdnh chu yeu theo phffdng thffc truyen thdng. Vd cdc quy irinh TTHQDT dffdc dffa ra thffc hien, thi pham vi cung chi ban hep trong cae khau thdng quan. trong khi cdc khau phdn Iudng, kiem tra sau thdng quan cung nhff nhieu nghidp vu hai quan khdc van phai sff dung phffdng phdp truyen ihdng.
Thffba. so vdi chuan mffc hai quan hidn dai, nhffng gi da dat dffdc ciia TTHQDT cung mdi chi ddp ffng dffdc mdi phan it oi. Theo dd, trong 12 ehuan mffc hai quan hidn dai phd qudt nha't, thi Hdi quan Viet Nam cdn chffa thffc hien ddi vdi 4 ehuan mffc (Thdng quan trffdc; Xdc dinh xua'l xff iff ddng; Tff tinh gid Iff ddng;
Nop thud' Iff ddng); I chuan mffc (Tff ddng hda lid'p nhdn) ddp ffng yeu cau; Cdn cae chuan mffc khdc dd dp dung nhffng deu chUa ddp ffng yeu cau. Nd'u coi chua'n mu'c hai quan qud'c id' Id nhffng thffdc do ve chdl, thi rd rdng rdng TTHQDT Viet Nam cdn kha nhieu vide phai Idm trong nhffng ndm tdi.
M 0 T S 6 KHUYEN NCH!
Mgt Id. tdng cUdng viec cdp nhdt cdc chuan mUc hdi quan hifn dgi vdo cdc eg sd phdp ly de hodn thien ihu igc hdi quan di^n tff. Trong nhffng ndm tdi. vide thffc hipn TTHQDT dffdc phdi irien ve be rdng (kd'i thiic thi diem, chinh thffc thifc hidn trong pham vi ca nffdc).
cd ve chieu sdu (theo chuan mffc hai quan hien dai).
do vay viec hodn thien ihii luc ndy ddi hdi phai sffa ddi. bd sung vd ban banh mdi nhieu qui dinh phap ly thudc iham quyen ciia Qud'c bdi, Chinh phii, bd. ngdnh.
Trong ddi hdi nay. quan trpng nhal Id sffa ddi, bd sung, ban bdnh mdi nhifng ndi dung ve TTHQDT irong Luat Hdi quan. Lual Thu'dng mai. Luat Thue' xua't khau vd Thud' nhap khau. Lual Giao djch didn tff. Luat Cdng nghd thdng tin. bdi day la nhifng dao luat tru cdi ciia cac chuyen ngdnh cd lidn quan tdi Hai quan ndi chung, TTHQDT ndi rieng.
Hai Id. phdt trien vd dng dung cdng nghi thong tin phuc vu hodn thien TTHQDT. Hidn lai, Viel Nam dang thffc hidn Chffdng trinh qud'c gia Ong dung cdng nghe thdng tin trong cd quan nha nudc giai doan 2011 -2015 (lai Quyd'l dinh 1605/QD-TTg, ngay 27/8/2010). Trong dd. da ddt nganh Hai quan trong phat trien cong nghe Ihdng tin cho muc lieu hodn thien TTHQDT de'n nam
2020 tnfdc nhieu giai phdp phai giai quyd't, trong dd quan trpng Id:
- Phai cd mdt Chinh phii didn tuT dal dffdc sff can xffng giffa ffng dung vd phdt trien cdng nghe thdng tin, khdc phuc dffdc nhffng khiem khuyd't hidn nay.
- Phai cd mdt chffdng tnnh kep ve
"ling dung \a Phdt tridn cdng nghd thdng lin" cho tam gidc ehffe ndng ciia Bd Tai cbinh Id: Hai quan. Thud' vd Kho bac. Chffdng trinh ndy vffa Id mpt phdn be, vffa Id mpt dau keo gdp phan thuc day hodn thidn hd thd'ng cbinh phii dipn tff trong nhifng nam ldi.
Ba Id. ddi mdi tdchiic bg mdy nganh Hdi quan theoyeu cdu hodn thien TTHQDT. Vi tri, chffc ndng ciia Tong cue Hai quan can dffdc bd sung cho phu hdp vdi tinh chd't ciia mdi ngdnh dffdc dien tff hda, iff ddng hda cao, Bd Tdi cbinh can phdn cap Ihffc hidn quan ly nhd nffdc vd hdi quan vd thffc thi phdp luat \ e hdi quan.
Ve cd ca'u long the, eiin gidm so'ddu md'i ca'p cue bai quan tinh, lidn tmh, thdnh phd Clia Tong cue Hdi quan. Tren cd sd didn tff hda. iff ddng hda, tdng cffdng cdc kd'i ndi \ e mdt chi dao vd ky thuat giffa Tdng cue Hdi quan vdi cue hdi quan tinh, thanh phd'. do vdy khdng can qud nhieu dau md'i.
Bdn Id. ndng cao chd't lugng ngudn nhdn life cap cao chuyen sdu tffng ITnh VUc nghiip vu theo yiu cdu hodn thi^n TTHQDT. Nhidm vu ciia mdt ngdnh cd nhieu phdn nganh nghiep vu, nhff: gid, md. phdn tich phan loai, dieu ira, kiem sodt. gidm sdi. kiem ira sau thdng quan...
vdi so Iffdng can bp, cdng chffc trdn 11.000 ngffdi thi can phai cd mpt chidn Iffdc dao tao chuydn sau theo tffng ITnh vffc. Ddc bidt trong mdi Irffdng thifdng mai dien tff. bidn dai hda, iff ddng hda trinh dp cao trong cbi dao chuydn mdn nghidp vu phai thdng nha't, tap trung tff Trung ffdng de'n dia phffdng. can phai cd nhieu chuydn gia gidi trong tffng phan nganh nghidp vu.Q
T A 1 L I 5 1 THAM KHAO
1. Thii tffdng Chinh phii (2011). Quyet dinh so 448/QD-TTg. ngdy25/3/20H ve viec phi duy?t Chie'n litifc phdt trien Hdi quan de'n ndm 2020
2. Thu tffdng Chinh phii (2010). Quye't dinh .so 2457/QD-TTf'. ngdy 31/12/2010 ve viec phe duyei Clnfimg trinh qude gia phdt trien Ct'mg nghe cao di'n ndm 2020
3. Pham Dffc Hanh (2011). M()t .sdgidi phdp tgo ihudn lgi thuang mgi thdng qua dan gidn hda vd hdi hoa hda thu tuc hdi quan theo Cdng Ut'Jc K\oto sUn ddi. de ldi cap Bp, ma sd 2011-10
4. Tong cue Hai quan (2013). Bdo cdo Tdng kel cong idc ngdnh Hdi quan tff ndm 2005 d?n ndm 2012
