ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ قﻮﻘﺣ ﻲﺻﻮﺼﺧ هرود ، 48 هرﺎﻤﺷ ، 1 رﺎﻬﺑ ، 1397 تﺎﺤﻔﺻ ، 131
- 115
تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ
ﻲﻣﺎﻤﻏ ﺪﻴﺠﻣ
ﻲﺻﻮﺼﺧ قﻮﻘﺣ هوﺮﮔ رﺎﻴﺸﻧاد ﺪﻜﺸﻧاد
ة ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﻲﺳﺎﻴﺳ مﻮﻠﻋ و قﻮﻘﺣ
ﻲﻘﻳﺪﺻ ﻪﻧﺎﺤﻳر
يﻮﺠﺸﻧاد ةرود ترﺎﺠﺗ قﻮﻘﺣ يﺮﺘﻛد ﻦﻴﺑ
ﻞﻠﻤﻟا و ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﻲﺟرﺎﺧ
ﻲﺘﺸﻬﺑ ﺪﻴﻬﺷ هﺎﮕﺸﻧاد
) ﺖﻓﺎﻳرد ﺦﻳرﺎﺗ :
18 / 7 / 1395 - ﺐﻳﻮﺼﺗ ﺦﻳرﺎﺗ :
21 / 8 / 1396 (
هﺪﻴﻜﭼ
قﻮﻘﺣ ﺪﻋاﻮﻗ ﺖﺤﺗ هزوﺮﻣا ﻦﻴﺑ
ﻞﻠﻤﻟا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﻖﺣ ، ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ناراﺬﮔ حﺮﻃ ياﺮﺑ ﻲﺟرﺎﺧ ﻮﻋد
ا
ﻪﺑ رﻮﻃ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ ﺖﻴﻤﺳر ﻪﺑ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﻪﻴﻠﻋ ﻢﻴﻘﺘﺴﻣ .
ﻖﺣ ﻦﻳا ﺐﻠﻏا ود تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد
ﺎﻳ ﺒﻧﺎﺟﺪﻨﭼ ﺔ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ياﺮﺑ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ناراﺬﮔ رﺮﻘﻣ ﻲﺟرﺎﺧ ﻲﻣ
دﻮﺷ . ﻦﻳا ﺎﺑ رد هﺪﻋﺎﻗ ﻦﻳا لﺎﺣ
ﻂﺳﻮﺗ ﺮﺿﺎﺣ لﺎﺣ ﻪﻳور
ﻲﻳﺎﻫ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﻠﺟ ياﺮﺑ ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ تﺎﻴﺑدا رد ﻪﻛ
قﻮﻘﺣ ﻦﻴﺑ ﻞﻠﻤﻟا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ ﻪﺑ ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺪﻳﺪﻬﺗ ضﺮﻌﻣ رد ،هﺪﺷ مﻮﺳﻮﻣ
ﺖﺳا . ﺢﻴﺿﻮﺗ ﻪﻜﻧآ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ناراﺬﮔ و ﺪﻧراد ﻲﺑﻮﻠﻄﻣ ﻂﻳاﺮﺷ ﻪﻛ ﻲﺗاﺪﻫﺎﻌﻣ زا عﺎﻔﺘﻧا ياﺮﺑ نﺎﻴﻣ
و نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﺖﻟود
يﺎﻫ يﺮﮕﻳد ﻪﺑ ﺰﺟ ﺖﺳا هﺪﺷ ﺪﻘﻌﻨﻣ ﺎﻬﻧآ عﻮﺒﺘﻣ ﺖﻟود
، و ﻲﺣاﺮﻃ ﻪﺑ ﺖﺳد
ذﺎﺨﺗا شور ﻲﻳﺎﻫ هدز ﺪﻧا ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﺎﺗ ﺖﻟود
يﺎﻫ ﺐﺴﻛ ار ﺮﻈﻧﺪﻣ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻮﻀﻋ ﻛ
ﺪﻨﻨ ﻦﻳا زا و
ﻊﻔﺘﻨﻣ طﻮﺑﺮﻣ تاﺪﻫﺎﻌﻣ يﺎﻳاﺰﻣ زا ﻖﻳﺮﻃ ﻮﺷ
ﺪﻧ . ﻦﻳا شور ﺎﻫ ﻂﺳﻮﺗ هﺎﮔ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
ناراﺬﮔ ﻪﻛ ﻲﻣﻮﺑ
ﺪﺟاو ﺰﻴﻧ ﺪﻨﺘﺴﻫ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﻪﺑ
ﻪﺘﻓر رﺎﻛ ﺖﺳا . ﺖﻟود يﺎﻫ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ياﺮﺑ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺪﻳﺪﭘ
ة
ﻲﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ يﺎﻫرﺎﻜﻫار تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ هﺪﻴﺸﻳﺪﻧا
ﺪﻧا . تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻦﺘﻣ ﻢﻴﻈﻨﺗ ﺮﻴﺑاﺪﺗ ﻦﻳا زا ﻲﻜﻳ
ﻪﺑ رد رﺮﻘﻣ يرواد ﻊﺟﺮﻣ رد فﻼﺘﺧا نﺪﺷ حﺮﻄﻣ و فﻼﺘﺧا زوﺮﺑ زا ﺶﻴﭘ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﺗرﻮﺻ
،هﺪﻫﺎﻌﻣ نﺎﻜﻣا ﺑ هﺮﻬ يﺪﻨﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﺎﺑ هﺪﻫﺎﻌﻣ فﺮﻃ نآ عﻮﺒﺘﻣ ﺖﻟود ﻪﻛ
ﺖﺴﻴﻧ
، زا ﺪﻫﺎﻌﻣ ة دﻮﺸﻧ ﻢﻫاﺮﻓ ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ .
ﻪﺑ مﻮﺳﻮﻣ طﺮﺷ نﺪﻧﺎﺠﻨﮔ
» ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ «
رد
تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ رﻮﻈﻨﻣ ﻦﻳا ياﺮﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا يراﺰﺑا ﻪﺑ
رﺎﻛ ﻲﻣ دور . ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﻟﺎﻘﻣ ﻦﻳا فﺪﻫ
،مﻮﻬﻔﻣ ﭽﺨﻳرﺎﺗ ﺔ لﻮﺤﺗ و ﺶﻳاﺪﻴﭘ طﺮﺷ ﻦﻳا
رد ﺗﻮﺑ ﺔ ﺖﺳا ﻞﻤﻋ
، ﻪﺑ ناﺰﻴﻣ ﺮﮕﻧﺎﻳﺎﻤﻧ ﻪﻛ يﻮﺤﻧ
ﻲﻳارﺎﻛ ذﺎﺨﺗا ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ رد نآ ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي ﺪﺷﺎﺑ ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ .
ژاو يﺪﻴﻠﻛ نﺎﮔ
قﻮﻘﺣ ﻦﻴﺑ ﻞﻠﻤﻟا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ ،ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﺪﻳﺮﺧ ،
، ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ
، تاﺪﻫﺎﻌﻣ
ﻪﺒﻧﺎﺟود .
لﻮﺌﺴﻣ ةﺪﻨﺴﻳﻮﻧ
ﺲﻛﺎﻓ
: 66409595
[email protected] Email:
116
ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
قﻮﻘﺣ ﻲﺻﻮﺼﺧ
، هرود 48 هرﺎﻤﺷ ، 1 رﺎﻬﺑ ، 1397
1 . ﻪﻣﺪﻘﻣ
،زوﺮﻣا يﺎﻴﻧد رد ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ رﺎﺧ ﻲﺟ ﻲﺑ زا ﺪﻳدﺮﺗ ﻢﻬﻣ ﻦﻳﺮﺗ نﺎﻛرا ﻌﺳﻮﺗ ﺔ يدﺎﺼﺘﻗا ﻋﺎﻤﺘﺟا و ﻲ
ﺖﺳا و زاﺮﻓ ﺰﻴﻧ نآ ﺮﺑ ﻢﻛﺎﺣ قﻮﻘﺣ ﻪﻛ ﺐﻴﺸﻧ
يﺎﻫ ﺖﺳا ﻪﺘﺷاﺬﮔ ﺮﺳ ﺖﺸﭘ ار ﻲﻧاواﺮﻓ .
زا ﻲﻜﻳ
ﺶﻟﺎﭼ ﻲﻳﺎﻫ رد زوﺮﻣا ﻪﻛ ﺻﺮﻋ
ﺔ قﻮﻘﺣ ﻦﻴﺑ ﻞﻠﻤﻟا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﻪﺑ حﺮﻄﻣ يزرﺎﺑ ﻮﺤﻧ هﺪﺷ
و
ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺚﺤﺑ درﻮﻣ
، ﻠﺌﺴﻣ ﺔ ور ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي ﻘﺘﻣ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﻠﺟ ياﺮﺑ ﻪﻧﺎﺒﻠ
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﻲﻗﻮﻘﺣ صﺎﺨﺷا ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﺮﻴﻴﻐﺗ ﻖﻳﺮﻃ زا ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ ،ﻞﺑﺎﻘﻣ رد و
ﻦﻳا زا يﺮﻴﮕﺸﻴﭘ ﺎﻳ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ياﺮﺑ نﺎﺑﺰﻴﻣ لود ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻳﺎﻫرﺎﻜﻫار ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ ذﺎﺨﺗا هدﺮﻛ ﺪﻧا .
زا ﻪﻠﻤﺟ ﻢﻬﻣ ﻦﻳﺮﺗ صﻮﺼﺧ رد ﺚﺤﺑ ﻪﻛ ﺎﻫرﺎﻜﻫار ﻦﻳا ﻲﮔﺪﻴﭽﻴﭘ
يﺎﻫ ﻢﻛﺎﺣ نآ ﺮﺑ رد
لﺎﺳ ﺎﻫ ي ﻊﺟاﺮﻣ ﺰﻴﻧ و ناﺪﻨﻤﺸﻳﺪﻧا زا يرﺎﻴﺴﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺮﻴﺧا ﻞﺣ
ﻞﺼﻓو تﺎﻓﻼﺘﺧا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ
ﻪﺑ هﮋﻳو ناﻮﻳد يﺎﻫ مﺎﻧ ﻪﺑ ﻲﻃﺮﺷ نﺪﻧﺎﺠﻨﮔ ،ﻪﺘﺷاد فﻮﻄﻌﻣ دﻮﺧ ﻪﺑ ار يرواد
» ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ «1
ﺖﺳا تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد .
رﺎﺘﺷﻮﻧ ﻦﻳا دﺪﺻرد
ﻦﻳا ﻲﻓﺮﻌﻣ ﺎﺑ ﺖﺳا ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ رﺎﻜﻫار ﻦﻳا ﻦﻴﻴﺒﺗ ﻦﻤﺿ رد
صﺎﺧ
، ﻲﮔﺪﻴﭽﻴﭘ يﺎﻫ و ﻲﺳرﺮﺑ ناﻮﺗ ﺪﺣ رد ار رﻮﺑﺰﻣ ﺰﺠﺗ
ﻳ ﻪ ﻠﺤﺗو ﻴ ﻞ ﺪﻨﻛ ﻲﻠﻛ ﻲﺑﺎﻳزرا ﻪﺑ و
ﻲﻳارﺎﻛ يﺎﺘﺳار رد طﺮﺷ ﻦﻳا ﻦﻴﻣﺄﺗ
ﻪﻛ ﻲﻓاﺪﻫا ﺖﻟود
يﺎﻫ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ زا ﺮﻳﺬﭘ ﺶﻴﭘ ﻲﻨﻴﺑ ﺮﻈﻧ رد نآ
ﻪﺘﺷاد ﺪﻧا
، دزادﺮﭙﺑ .
2 . تﺎﻴﻠﻛ
2 . 1 . دﺮﻛرﺎﻛ يﺎﻫ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ
زا ﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﻛ ﺎﺠﻧآ ﻊﻓﺎ
ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ يﺎﻫرﺎﻜﻫار زا ﻲﻜﻳ ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي ياﺮﺑ ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ
تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﻠﺟ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ ﻦﻳا دﺮﻛرﺎﻛ ﺎﺑ ﻲﻳﺎﻨﺷآ و ﻲﻣﻮﻬﻔﻣ ﺖﺧﺎﻨﺷ مﺰﻠﺘﺴﻣ
يرادرﻮﺧﺮﺑ ﻲﮕﻧﻮﮕﭼ و تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﺳﺎﻬﻧآ زا
، ﻪﺑ دورو زا ﺶﻴﭘ ﻢﻴﻫﺎﻔﻣ ﻦﻳا ﺖﺳا يروﺮﺿ
ﻲﻠﺻا عﻮﺿﻮﻣ ﻪﺑ
رﺎﺼﺘﺧا ﻲﺳرﺮﺑ ﺪﻧﻮﺷ .
ﻪﺑ رﻮﻃ ﻛ ﻲﻠﻛ هدﺮﺘﺴﮔ لﺎﺒﻗا ﻪﺑ ﻪﻛ ار تاﺪﻫﺎﻌﻣ يﺎﻫدﺮﻛرﺎ نوﺰﻓازور و
ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫرﻮﺸﻛ رد
ﺻﺮﻋ ﺔ ﻦﻴﺑ ﻠﻠﻤﻟا زا ﻲ ﺎﻬﻧآ ﺮﺠﻨﻣ ﺷ هﺪ ﺖﺳا
، ﻣ ﻲ ناﻮﺗ رد ود ﻪﺘﺳد ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي يﻮﻫﺎﻣ و
ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي داد ﺢﻴﺿﻮﺗ ﻲﻠﻜﺷ .
1 . ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي يﻮﻫﺎﻣ : ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي هﺪﻫﺎﻌﻣ ﻮﻀﻋ ﻦﻴﻓﺮﻃ ﻖﻓاﻮﺗ ﺐﺴﺣ يﻮﻫﺎﻣ ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻧاﻮﺗ
ﺎﻧﻮﮔ دراﻮﻣ ﻞﻣﺎﺷ ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻲﻧﻮﮔ
، ﻦﻜﻴﻟ ﻪﺑ رﻮﻃ رد ﻲﻣﻮﻤﻋ ﻗ
ﺐﻟﺎ ﺖﻘﻓاﻮﻣ ﻪﻣﺎﻧ ﺎﻫ ي ﻪﺒﻧﺎﺟود
ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي ﺮﻫ ﻪﻛ يﻮﻫﺎﻣ ﻦﻴﻓﺮﻃ زا ﻚﻳ
نآ ﻦﻴﻤﻀﺗ ﻪﺑ ﺪﻬﻌﺘﻣ هﺪﻫﺎﻌﻣ لﺎﺒﻗ رد
ﻞﺑﺎﻘﻣ فﺮﻃ
ﻣ ﻲ ﻮﺷ د
، رد ﺘﺳد رﺎﻬﭼ ﺔ ﻲﻠﻛ ﺮﻳز ﻞﺑﺎﻗ ﻢﻴﺴﻘﺗ يﺪﻨﺑ ﺖﺳا : ﻒﻟا (
،هردﺎﺼﻣ مﺪﻋ ﻪﺑ ﺪﻬﻌﺗ ندﺮﻛ ﻲﻠﻣ
1. Denial of benefits
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ يراﺬﮔ
117
ﺮﻫ ﺎﻳ ﺼﺗ ﻪﻧﻮﮔ فﺮ ﻚﻠﻤﺗ و لاﻮﻣا
اد و ار ﻲﻳ ﺎﻫ ي ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﺟرﺎﺧ ﻲ نﺎﺑﺰﻴﻣ رﻮﺸﻛ وﺮﻤﻠﻗ رد
؛
ب ( ﻪﺑ ﺪﻬﻌﺗ اﻳ ﻪﻜﻨ ﺎﺑ نﺎﺑﺰﻴﻣ رﻮﺸﻛ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﻪﻛ ار يرﺎﺘﻓر نﺎﻤﻫ ﻲﺟرﺎﺧ ﺎﺑ
دﻮﺧ ﻲﻠﺧاد عﺎﺒﺗا
مﺎﺠﻧا ﻣ ﻲ ﺪﻫد تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻪﻛ ﺖﺷاد ﺪﻫاﻮﺧ ﻪﺑ
طﺮﺷ
» ﻲﻠﺧاد رﺎﺘﻓر «
ﺖﺳا فوﺮﻌﻣ
؛ ج (
طﺮﺷ
» ﺖﻟود ﻪﻠﻣﺎﻛ دادﻮﻟا
«
، ﻴﻣ رﻮﺸﻛ ﻪﻛ ﺎﻨﻌﻣ ﻦﻳا ﻪﺑ نﺎﺑﺰ
ﺪﻬﻌﺘﻣ ﻲﻣ دﻮﺷ ﺮﻫ رد ﻪﻛ ار يزﺎﻴﺘﻣا ﻪﻧﻮﮔ
ﺎﻄﻋا ﺪﻨﺘﺴﻴﻧ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﻮﻀﻋ ﻪﻛ ﻲﺜﻟﺎﺛ يﺎﻫرﻮﺸﻛ ﻪﺑ هﺪﻨﻳآ ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻛ
، ﺰﻴﻧ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﻮﻀﻋ رﻮﺸﻛ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ
شﺮﺘﺴﮔ د ﺪﻫ ﺪﻨﻛ لﺎﻤﻋا و
؛ د ( ﻦﻴﻓﺮﻃ ﺪﻬﻌﺗ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻪﻧﻻدﺎﻋ و ﻪﻧﺎﻔﺼﻨﻣ رﺎﺘﻓر لﺎﻤﻋا ﻪﺑ
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ناراﺬﮔ ﻌﺒﺗ ﻲﺟرﺎﺧ ﺔ
ﺘﻓر طﺮﺷ ﺎﻳ ﻞﺑﺎﻘﻣ فﺮﻃ ﺖﻟود ﻪﻧﺎﻔﺼﻨﻣ رﺎ
ﻪﻧﻻدﺎﻋ و
(Lowenfeld,2008: 555)
.
2 . ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي ﻲﻠﻜﺷ : ﻴﻠﻛ ﺔ ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي درﻮﻣ يﻮﻫﺎﻣ ﺶﻴﭘ
ﻲﻨﻴﺑ ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ ﻲﻧﺎﻣز تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد
اﺪﻴﭘ ﻲﻳاﺮﺟا ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻨﻛ ﻦﺌﻤﻄﻣ ﻲﻤﺴﻴﻧﺎﻜﻣ ﻪﻛ ﺮﺛﺆﻣ و
ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد دﻮﺟو ﺎﻬﻧآ ياﺮﺟا ﻦﻴﻤﻀﺗ ياﺮﺑ .
ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي ﺑ ﺮﻇﺎﻧ ﻲﻠﻜﺷ ﻪ
ﺷ ﻴ هﻮ ﺎﻫ ي ﻞﺣ ﻞﺼﻓو ﻲﮔﺪﻴﺳر ياﺮﺑ صﺎﺧ ﻊﺟاﺮﻣ دﺎﺠﻳا ،تﺎﻓﻼﺘﺧا
ﭘﻴ ﺶ ﺑﻴ ﻨ ﻲ يﺎﻫﺎﻋدا ﻪﺑ ﻊﺟاﺮﻣ ﻦﻳا ﻲﮔﺪﻴﺳر ﻲﮕﻧﻮﮕﭼ ياﺮﺑ صﺎﺧ ﻲﻠﻜﺷ تارﺮﻘﻣ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ
نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﻞﺑﺎﻘﻣ رد ﻲﺟرﺎﺧ ﻪﺑ و
ﻊﺟاﺮﻣ ﻦﻳا هردﺎﺻ يارآ ﻦﺘﺷاﺬﮔ اﺮﺟا ﺖﺳا
.
ﺒﻃ ﻴ
ًﺎﺘﻌ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ناراﺬﮔ ﻬﻧآ تﺎﻓﻼﺘﺧا ﺪﻧراد ﻞﻳﺎﻤﺗ ﻲﺟرﺎﺧ ﺎ
ﻪﺑ ﺎﺟ ي ﻲﻳﺎﻀﻗ ﻊﺟاﺮﻣ رد حﺮﻃ
ﻊﺟاﺮﻣ ﻂﺳﻮﺗ نﺎﺑﺰﻴﻣ رﻮﺸﻛ ﻲﻠﺧاد ﺑ
ﻲ فﺮﻃ ﻦﻴﺑ ﻠﻠﻤﻟا ﻪﺑ ﻲﮔﺪﻴﺳر ياﺮﺑ مزﻻ ﺺﺼﺨﺗ ﺪﺟاو ﻪﻛ ﻲ
زا ﻲﺷﺎﻧ تﺎﻓﻼﺘﺧا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ ﻖﻳﺮﻃ زا و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺷ
ﻴ هﻮ ﺎﻫ ي ﻦﻳﺰﮕﻳﺎﺟ ﻞﺣ
ﻞﺼﻓو تﺎﻓﻼﺘﺧا -
ﻞﺑﺎﻘﻣ رد ﺷ ﻴ هﻮ ﺎﻫ ي ﻲﻳﺎﻀﻗ
، ﻲﮔﺪﻴﺳر دﻮﺷ
.
هزوﺮﻣا ار ﻳ ﺞ ﺮﺗ ﻳ ﻦ ﻮﻴﺷ ة ﻲﻳﺎﻀﻗﺮﻴﻏ يرواد ﻲﺗﺎﻓﻼﺘﺧا ﻦﻴﻨﭼ ﻪﺑ ﻲﮔﺪﻴﺳر ياﺮﺑ
ﺖﺳا . نﺎﻴﻣ رد
ﺰﻛﺮﻣ ،يرواد نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ ﻊﺟاﺮﻣ ﻦﻴﺑ
ﻠﻠﻤﻟا ﻲ ﻞﺣ ﻞﺼﻓو يوﺎﻋد ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ) ﺪﻴﺴﻜﻳا
1( ﻢﻬﻣ ﻦﻳﺮﺗ
ﻲﮔﺪﻴﺳر ﻊﺟﺮﻣ رد و
زا ﻲﺷﺎﻧ تﺎﻓﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻲﮔﺪﻴﺳر ﻲﺼﺼﺨﺗ ﻊﺟﺮﻣ ﻊﻗاو ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ
بﻮﺴﺤﻣ ﻲﺟرﺎﺧ ﻲﻣ
دﻮﺷ . ﻦﻳا ﻪﻛ ﺰﻛﺮﻣ لﺎﺳ رد 1966 ﻛ سﺎﺳاﺮﺑ نﻮﻴﺴﻧاﻮﻨ ﻞﺣ ﻞﺼﻓو تﺎﻓﻼﺘﺧا
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﺎﺑ و يرواد ﻞﻴﻬﺴﺗ فﺪﻫ و
شزﺎﺳ زا ﻲﺷﺎﻧ ﻲﻗﻮﻘﺣ تﺎﻓﻼﺘﺧا ﻞﺣ ياﺮﺑ
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﺳﺄﺗ ﻴ ﺲ ﺷ ﺪ
، لﺎﺣ رد ﺮﺿﺎﺣ ﻲﻗﻮﻘﺣ ﻢﻳژر ﻲﺳﺎﺳا نﺎﻛرا زا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ
ﻲﺟرﺎﺧ ﺖﺳا
2.
ﻪﻛ ﻪﺒﻧﺎﺟود تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد رﺮﻘﻣ يﺎﻳاﺰﻣ ﻦﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺎﺑ ﻪﺑ
رﻮﻃ ﻲﻠﻛ هرﺎﺷا نآ ﻪﺑ ﺷ
ﺪ
، ﺖﻠﻋ
ﻞﻳﺎﻤﺗ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ناراﺬﮔ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻦﻳا ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﻠﺟ ﻪﺑ ﻪﻛ ﻲﺗﺎﻣاﺪﻗا ﻪﺑ ندز ﺖﺳد ﻪﺑ ﻲﺟرﺎﺧ ﺮﺠﻨﻣ
دﻮﺷ دوﺪﺣ ﺎﺗ ﻦﺷور يدﺎﻳز ﻲﻣ
ددﺮﮔ تﺎﻣاﺪﻗا ﻦﻳا ، ﻪﺑ
لﺎﻤﺟا ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﺗآ رﺎﺘﻔﮔ رد ﻲﻣ
دﻮﺷ .
1. The international Center for Settlement of Investment Disputes. (“”ICSID””)
2 . سﺎﺳاﺮﺑ دﺎﻣ ة 54 مﺰﻠﻣ ﻮﻀﻋ لود ﺪﻴﺴﻜﻳا نﻮﻴﺴﻧاﻮﻨﻛ ﺪﻧا
ماﺰﻟا ار ﺪﻴﺴﻜﻳا يرواد يارآ ﻪﻛ روآ
ﺪﻨﻧاﺪﺑ و ﺎﺑ يدرﻮﺧﺮﺑ رﻮﺑﺰﻣ يارآ
ﺪﻨﻧﺎﻣ هﺎﮔدادو ﻲﻳﺎﻀﻗ ﻊﺟاﺮﻣ ﻲﻳﺎﻬﻧ تﺎﻤﻴﻤﺼﺗ ﻨﻨﻛ ذﺎﺨﺗا دﻮﺧ ﻲﻠﺧاد يﺎﻫ
ﺪ .
118
ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
قﻮﻘﺣ ﻲﺻﻮﺼﺧ
، هرود 48 هرﺎﻤﺷ ، 1 رﺎﻬﺑ ، 1397
2 . 2 . ور ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﻠﺟ ياﺮﺑ ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يرﺬﮔ
2 . 2 . 1 . مﻮﻬﻔﻣ ﻲﺳﺎﻨﺷ ور ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ
حﻼﻄﺻا ﻖﻴﻗد ﻒﻳﺮﻌﺗ ياﺮﺑ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ
ﺎﻳ 1
ور ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﻠﺟ ياﺮﺑ ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ
ﻪﻜﻧﺎﻨﭼ هﺪﻴﻣﺎﻧ رﺎﺘﺷﻮﻧ ﻦﻳا رد ﻲﻣ
دﻮﺷ
، نﺎﮔﺪﻨﺴﻳﻮﻧ نﺎﻧاﺪﻗﻮﻘﺣ و
ﻒﻠﺘﺨﻣ شﻼﺗ ﺎﻫ ﻲﻳ مﺎﺠﻧا
هداد ﺪﻧا . ﻪﻛ دراد عﺎﺟرا ﻲﺘﻴﻌﺿو ﻪﺑ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﻔﮔ لﺎﺜﻣ ياﺮﺑ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ ﮔ راﺬ
ﻲﺟرﺎﺧ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ نﺎﺑﺰﻴﻣ رﻮﺸﻛ ﺎﺑ ﻪﻛ ﻲﺜﻟﺎﺛ رﻮﺸﻛ ﻖﻳﺮﻃ زا ار دﻮﺧ ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة ﻲﺑﻮﻠﻄﻣ
دراد
، ﻪﺑ ﻪﻧﻮﮔ ا ي ﺖﻬﺟ ﻫد ﻲ ﻣ ﻲ ﺪﻨﻛ ﻪﻛ ﻪﺑ ﺶﺷﻮﭘ ﺖﺤﺗ يﻮﺤﻧ ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة راﺮﻗ ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ ﮔ
دﺮﻴ زا و
نآ يﺎﻳاﺰﻣ هﺮﻬﺑ
ﺪﻨﻣ دﻮﺷ
(Effe, 2013: 2)
. ﻪﺑ رﻮﻃ ﻪﻳﺮﺠﻴﻧ و ناﺮﻳا ﺮﮔا لﺎﺜﻣ ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة ﻪﺒﻧﺎﺟود ا ي
ﺪﻨﺷﺎﺑ هدﺮﻛ ﺪﻘﻌﻨﻣ
، ﻟﺎﺣرد ﻲ ﻪﻛ ناﺮﻳا ﻦﻴﺑ ﻠﮕﻧا و
ﻴ ﺲ ﭻﻴﻫ هﺪﻫﺎﻌﻣ ا ي ،ﺪﺷﺎﺑ هﺪﺸﻧ ﺪﻘﻌﻨﻣ
ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﺪﺼﻗ ﻪﻛ ﻲﺴﻴﻠﮕﻧا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ دراد ار ناﺮﻳا رد
، ﺗرﻮﺻرد ﻲ ﻪﻛ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ دﻮﺧ
ار ﻪﺑ ﻪﻧﻮﮔ ا ي ﺪﻫد مﺎﺠﻧا ناﺮﻳا رد ﻪﻳﺮﺠﻴﻧ رﻮﺸﻛ ﻖﻳﺮﻃ زا
، ﻣ ﻲ ﺪﻧاﻮﺗ يﺎﻳاﺰﻣ زا ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة ﻦﻴﺑ هﺪﻘﻌﻨﻣ
رﻮﺸﻛ ود ﺮﻴﺧا هﺮﻬﺑ ﺪﻨﻣ دﻮﺷ .
2 . 2 . 2 . ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ تروﺮﺿ ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ
ﺎﺑ ﺖﻔﻟﺎﺨﻣ رد ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ ي تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﻠﺟ ياﺮﺑ ﻪﻧﺎﺒﻠﻘﺘﻣ لﻻﺪﺘﺳا
ﺎﻫ ي حﺮﻄﻣ ﻲﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ
ﺖﺳا هﺪﺷ .
ﻞﻠﻋ ﺪﻤﻋ ة ﻦﻳا ﺎﺑ ﺖﻔﻟﺎﺨﻣ ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ ﻲﻠﻛ ﻲﻧﺎﻴﺑ رد ﻦﻳا تﺮﻳﺎﻐﻣ ﺖﺴﺨﻧ
ور ﻳ ﻪ ﺎﻫ ﻞﺻا ﺎﺑ
يﺮﮕﻳد و ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ ﻞﻤﻋ ﺑ
ﻦﻴ ﻠﻠﻤﻟا ﻲ يزﺎﺳ ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ي ﺎﻫ ي ﻲﻠﺧاد ﺖﺳا ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ تروﺮﺿ ﻪﻛ
ﻦﻳا ور ﻳ ﻪ ﺎﻫ ﻪﻴﺟﻮﺗ ار ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻛ . رد ﺚﺤﺑ لﻼﺧ رد ﻞﻠﻋ ﻦﻳا ﺮﺘﺸﻴﺑ ﻲﺳرﺮﺑ صﻮﺼﺧ
رﺎﻜﻧا طﺮﺷ
ﻊﻓﺎﻨﻣ ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ ﻦﻳا ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ﻲﻠﺻا يﺎﻫرﺎﻜﻫار زا ﻲﻜﻳ ور
ﻳ ﻪ ﺎﻫ ترﻮﺻ ﻣ ﻲ ﺬﭘ ﻳ دﺮ .
3 . ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ
ﺮﻴﺑاﺪﺗ زا ﻲﻜﻳ ﺖﻟود
يﺎﻫ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ياﺮﺑ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﻪﻛ
ﺰﻴﻧ ﻞﻤﻋ رد ﻪﺑ
رﺎﻛ ﻪﺘﻓﺮﮔ هﺪﺷ
تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻦﺘﻣ ﻢﻴﻈﻨﺗ ،ﺖﺳا ﻪﺑ
رد فﻼﺘﺧا نﺪﺷ حﺮﻄﻣ و فﻼﺘﺧا زوﺮﺑ زا ﺶﻴﭘ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﺗرﻮﺻ
،هﺪﻫﺎﻌﻣ رد رﺮﻘﻣ يرواد ﻊﺟﺮﻣ
ًﺎﺳﺎﺳا ﻨﻴﻣز ﺔ نﺎﻜﻣا هﺮﻬﺑ يﺪﻨﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ نآ عﻮﺒﺘﻣ ﺖﻟود ﻪﻛ
ﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﺎﺑ هﺪﻫﺎﻌﻣ فﺮﻃ زا ،ﺖﺴﻴﻧ ن
ﺪﻫﺎﻌﻣ ة دﻮﺸﻧ ﻢﻫاﺮﻓ ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ .
مﻮﺳﻮﻣ طﺮﺷ نﺪﻧﺎﺠﻨﮔ ﻪﺑ
طﺮﺷ ﻦﻳا رد تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا ﻪﻨﻴﻣز
مﻮﺳﺮﻣ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﻛ
،مﻮﻬﻔﻣ ﻪﻣادا رد ﭽﺨﻳرﺎﺗ
ﺔ
طﺮﺷ ﻦﻳا لﻮﺤﺗ و ﺶﻳاﺪﻴﭘ ﻞﻤﻋ رد
ﻲﺳرﺮﺑ ﺷ ﺪﻫاﻮﺧ ﺪ .
1. Treaty Shopping
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ يراﺬﮔ
119
3 . 1 . ﻨﻴﺸﻴﭘ ﺔ ﻲﺨﻳرﺎﺗ
ﺻﺮﻋ رد ﻲﺨﻳرﺎﺗ ﺮﻈﻧ زا ﺔ
قﻮﻘﺣ ﻦﻴﺑ ﻞﻠﻤﻟا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ اﺬﮔ ير زا ﻲﻠﺻا فﺪﻫ ، ﺶﻴﭘ
ﻲﻨﻴﺑ رﺮﻘﻣ و
ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻦﺘﺧﺎﺳ ﺎﻨﺜﺘﺴﻣ
ﺘﺧﺎﺳ ﻦ زا ﺚﻟﺎﺛ صﺎﺨﺷا ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ﻲﻳ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻪﻛ دﻮﺑ
لﺎﻤﻋا مﺪﻋ ﻊﻗاو رد ،ﺪﻧدﻮﺑ هﺪﺷ رﺮﻘﻣ ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي
لﺎﻤﻋا ﻪﻛ ﻲﺻﺎﺨﺷا صﻮﺼﺧ رد ﻲﺗاﺪﻫﺎﻌﻣ
ﻦﻳا ﺎﻤﺣ ﻳ ﺖ ﺎﻫ راﺮﻗ ﺎﻋدا درﻮﻣ دﻮﺧ درﻮﻣ رد ار ﻣ
ﻲ ﺪﻧداد
، ﺪﻧدﻮﺑ رﺎﺘﺳاﻮﺧ
، ﺑ نوﺪ اﻳ ﻪﻜﻨ تاﺪﻬﻌﺗ
ار نآ رد دﻮﺟﻮﻣ ﻪﺑ
ﺪﻧﺮﻴﮕﺑ هﺪﻬﻋ .
زا ﻲﻠﺻا دﻮﺼﻘﻣ ﺳﺄﺗ
ﻴ ﺲ دﻮﺑ ﻲﻃﺮﺷ ﻦﻴﻨﭼ .
رد ﺖﻴﻋﻮﻨﻤﻣ ﻦﻳا
اﺪﺘﺑا ﻪﺑ رﻮﻃ درﻮﻣ رد صﺎﺧ
"
ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ي ﻌﺒﺗ ﺔ ﻦﻤﺷد يﺎﻫرﻮﺸﻛ
"
اﺪﻴﭘ لﺎﻤﻋا ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ ﻣ
ﻲ دﺮﻛ . رد
ﻠﻫو ﺔ دﻮﺑ ﻚﻴﺗﺎﻤﻠﭙﻳد ﺖﻳﺎﻤﺣ لﺎﻤﻋا ﺖﻴﻋﻮﻨﻤﻣ ﻪﺑ ﺮﻇﺎﻧ طﺮﺷ ﻦﻳا ﺖﺴﺨﻧ
، ﻣز رﺬﮔ ﺎﺑ ﻦﻜﻴﻟ ﻪﺑ نﺎ
تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﺖﻓﺎﻳ دورو ﺰﻴﻧ
) , 2008: 1131 Mistelis
&
Baltag
.(
ﻨﻴﺸﻴﭘ ﺔ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ تﻻﺎﻳا ﻂﺳﻮﺗ هﺪﻘﻌﻨﻣ تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻪﺑ
ﺪﺤﺘﻣ ة آ ﺎﻜﻳﺮﻣ ﺲﭘ مود ﻲﻧﺎﻬﺟ ﮓﻨﺟ زا ﻣزﺎﺑ
ﻲ ددﺮﮔ . ﻪﻣﺎﻧﺪﻬﻋ ﺎﻫ ي يدرﻮﻧﺎﻳرد و ترﺎﺠﺗ ،تدﻮﻣ
1
نﺎﻴﻣ آ ﻧ زا ﻦﭘاژ و ﺎﻜﻳﺮﻣ دﻮﺑ هﺪﺷ هﺪﻧﺎﺠﻨﮔ ﺎﻬﻧآ رد طﺮﺷ ﻦﻳا ﻪﻛ ﺪﻧدﻮﺑ ﻲﺗاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻦﻴﺘﺴﺨ
. نآ زا
نﺎﻣز نﻮﻨﻛﺎﺗ طﺮﺷ ﻦﻳا ﻪﺑ
رﻮﻃ ﻧوﺰﻓازور ﻲ رد ﻴﻠﻛ ﺔ ﻪﻣﺎﻧﺪﻬﻋ ﺎﻫ ي و يدرﻮﻧﺎﻳرد و ترﺎﺠﺗ ،تدﻮﻣ
ﺎﻳ ود تاﺪﻫﺎﻌﻣ و ﺰﻴﻧ ﺒﻧﺎﺟﺪﻨﭼ
ﺔ ﺪﺤﺘﻣ تﻻﺎﻳا ﺖﻟود ﻂﺳﻮﺗ هﺪﻘﻌﻨﻣ ة
آ ﺖﺳا هﺪﺷ هﺪﻧﺎﺠﻨﮔ ﺎﻜﻳﺮﻣ
(walker, 1956: 373)
.
ﻪﺑ ﺰﺟ آ ﺮﮕﻳد يﺎﻫرﻮﺸﻛ ﺎﻜﻳﺮﻣ ﺪﻨﻧﺎﻣ
طﺮﺷ ﻦﻳا ﺰﻴﻧ ﺎﻴﻧﺎﺘﻳﺮﺑ و ﺶﻳﺮﺗا ،ﻚﻳﺰﻜﻣ ،ﺎﻴﻟاﺮﺘﺳا ،ادﺎﻧﺎﻛ
ار ﻪﺑ رﻮﻃ دﻮﺧ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻪﻧﺎﮔاﺪﺟ هﺪﻧﺎﺠﻨﮔ
ﺪﻧا . تاﺪﻫﺎﻌﻣ نﺎﻴﻣ رد ﻪﺒﻧﺎﺟﺪﻨﭼ
ﻣ ﻲ ناﻮﺗ زا
ﺪﻫﺎﻌﻣ ة
2ﺎﺘﻔﻧ يژﺮﻧا رﻮﺸﻨﻣ نﺎﻤﻴﭘ و ﻪﺑ 3
ناﻮﻨﻋ تاﺪﻫﺎﻌﻣ زا ﻢﻬﻠﻣ ﻪﻛ دﺮﺑ مﺎﻧ ﻲﺗاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺒﻧﺎﺟود
ﺔ
هﺪﻘﻌﻨﻣ يﺎﺟ دﻮﺧ رد ار طﺮﺷ ﻦﻳا هﺪﺤﺘﻣ تﻻﺎﻳا ﻂﺳﻮﺗ هداد
ﺪﻧا .
3 . 2 . ﻒﻳﺮﻌﺗ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﺖﺳا ﻲﻃﺮﺷ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ ﻚﻳ ﻦﻴﻓﺮﻃ زا ﻲﻜﻳ نآ ﺐﺟﻮﻣ ﻪﺑ ﻪﻛ
ﺪﻫﺎﻌﻣ ة ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ و ﺎﻳاﺰﻣ يﺎﻄﻋا ، ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي رد رﺮﻘﻣ ﺪﻫﺎﻌﻣ ة ﺎﻳ ﺖﻛﺮﺷ ياﺮﺑ ار طﻮﺑﺮﻣ
ﺺﺨﺷ ﺮﻫ ﻪﻛ ﻲﻗﻮﻘﺣ
ﻪﺑ ﺳو ﻴﻠ ﺔ ﻳ ﺺﺨﺷ لﺮﺘﻨﻛ ﻲﺻﺎﺨﺷا ﺎ
ﻲﻣ دﻮﺷ ﺪﻫﺎﻌﺘﻣ ﺖﻟود عﺎﺒﺗا زا ﻪﻛ
و ﻪﺘﺧﺎﻨﺸﻧ ﺖﻴﻤﺳر ﻪﺑ ،ﺪﻨﺘﺴﻴﻧ ﺮﮕﻳد ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي رﻮﺑﺰﻣ صﺎﺨﺷا ﻞﻣﺎﺷ ار ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ ﻤﻧ
ﻲ ﺪﻧاد
،
لﻮﻤﺸﻣ ًﻻﻮﺻا فﻮﺻﻮﻣ صﺎﺨﺷا ﻪﭼﺮﮔا ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي ﺷﺎﺑ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﻨ
ﺪ .
1. Treaties of Friendship, Commerce and Navigation (FCN)
2. The North American Free Trade Agreement, entered into force on January 1, 1994, Article 1113.
3. Energy Charter Treaty, Article.17.
120
ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
قﻮﻘﺣ ﻲﺻﻮﺼﺧ
، هرود 48 هرﺎﻤﺷ ، 1 رﺎﻬﺑ ، 1397
ﻪﺑ رﻮﻃ فﺪﻫ ﻲﻠﻛ ﺪﻫﺎﻌﻣ ﺮﻫ
ة ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ زا ﺖﻳﺎﻤﺣ زا ﺖﺳا ترﺎﺒﻋ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
ناراﺬﮔ
ﺎﺧ ﻲﺟر ﻌﺒﺗ ﺔ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﺮﮕﻳد فﺮﻃ ﺖﻟود وﺮﻤﻠﻗ رد ﻪﻛ هﺪﻫﺎﻌﻣ فﺮﻃ ﺖﻟود ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ
ﻲﻣ
،ﺪﻨﻨﻛ ﻦﻳا ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ﻪﻠﺌﺴﻣ
ﺎﻳآ ﻪﻛ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﺶﺷﻮﭘ ﺖﺤﺗ هﺪﻫﺎﻌﻣ
ا ي ا ﺮﻴﺧ ﺎﻳ ﺖﺳ
،
ًﺎﺳﺎﺳا ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻪﺑ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ رﻮﺑﺰﻣ ﻣﺮﺑ ﻲ ددﺮﮔ يﺎﻫرﻮﺘﻛﺎﻓ زا ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﻲﻃﺎﺒﺗرا ﻞﻣﺎﻋ و
ﻌﺗ ياﺮﺑ ﻲﺳﺎﺳا ﻦﻴﻴ
زﻮﺣ ة تاﺪﻫﺎﻌﻣ لﻮﻤﺷ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ ﺖﺳا
) Schreuer,2009: 423
.(
ﻲﺟرﺎﺧ ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﻌﺗ ﻴﻴ ﻦ ﺪﻨﻨﻛ ة ﻪﺑ ﻲﮔﺪﻴﺳر ﻊﺟﺮﻣ ﻲﺼﺨﺷ ﺖﻴﺣﻼﺻ ﻞﺣ
ﻞﺼﻓو
هﺪﻫﺎﻌﻣ رد رﺮﻘﻣ تﺎﻓﻼﺘﺧا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ ياﺮﺠﻣ دﻮﺧ ﻪﻛ ﺖﺳا هﺮﻬﺑ
يﺪﻨﻣ رﺮﻘﻣ يﺎﻳاﺰﻣ ﺮﻳﺎﺳ زا
هﺪﻫﺎﻌﻣ رد زا
ﻪﻠﻤﺟ يﻮﻫﺎﻣ يﺎﻳاﺰﻣ ﺖﺳا
Dolzer & Schreuer, 2008:55)
.(
رﺎﺑرد ة طﺮﺷ ﻦﻳا ﻪﻛ هﺪﺷ ﻪﺘﻔﮔ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻧﻮﻧﺎﻗ
ﻲ ﺮﺗ ﻳ ﻦ ياﺮﺑ شور دراو
ندﺮﻛ داﺮﻳا
ﻲﺼﺨﺷ ﺖﻴﺣﻼﺻ ﻪﺑ
11
،ﺖﺳا ﻪﻛاﺮﭼ دادراﺮﻗ ﻦﻴﻓﺮﻃ يدازآ زا ﻲﺷﺎﻧ طﺮﺷ ﻦﻳا ﻊﻗاو رد رد
طوﺮﺷ ﻊﺿو صﻮﺼﺧ ﺖﺳا يدادراﺮﻗ صﺎﺧ
. ﻲﻃﺮﺷ ﻦﻴﻨﭼ سﺎﺳاﺮﺑ ،ﺮﮕﻳد نﺎﻴﺑ ﻪﺑ ﺖﻟود
ﺎﻫ
ﺎﺑ يدﺎﺼﺘﻗا طﺎﺒﺗرا ﺪﻗﺎﻓ ﻪﻛ ﻲﻗﻮﻘﺣ ﺺﺨﺷ ﺎﻳ ﺖﻛﺮﺷ زا ار هﺪﻫﺎﻌﻣ رد رﺮﻘﻣ ﻊﻓﺎﻨﻣ ﻪﻛ ﺪﻧراد ﻖﺣ دﺎﻨﺘﺳا نآ ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﻪﺑ ﻪﻛ يرﻮﺸﻛ ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻛ ﻲﺻﺎﺨﺷا ﻦﻴﻨﭼ ياﺮﺑ ار ﻊﻓﺎﻨﻣ ﻦﻳا لﺎﻤﻋا ﺎﻳ ﺐﻠﺳ ،ﺖﺳا
ﺪﻧزﺎﺳ عﻮﻨﻤﻣ
Dolzer & Schreuer, 2008: 55)
.(
ار ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ روﺮﺷ و رﺰﻟاد ﻪﺑ
ﻟﺰﻨﻣ
"ﺔ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ياﺮﺑ ﻲﺷور ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
يﺰﻳر ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ياﺮﺑ
ﺎﻳ ﻪﭽﻧآ ﺖﺳا هﺪﺷ مﻮﺳﻮﻣ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ ﻪﺑ
"
ﻲﻘﻠﺗ هدﺮﻛ ﺪﻧا . ﺖﻟود يﺎﻫ ﻪﻛ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﻪﺑ
ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ لﺎﺒﻧد
ﺪﻨﺘﺴﻫ تﺎﻣاﺪﻗا ﻦﻳا ﺎﺑ
، ﺐﻠﻏا هرﺮﻘﻣ يﺎﻫ ا تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻦﺘﻣ رد ار ﻲﺻﺎﺧ مﺎﻜﺣ ﺪﻘﻌﻨﻣ
ة دﻮﺧ
ﻲﻣ ﺪﻨﻧﺎﺠﻨﮔ ﺖﺳﺎﻬﻧآ زا ﻲﻜﻳ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﻛ .
ود ﻦﻳا دﺎﻘﺘﻋا ﻪﺑ ناﺪﻗﻮﻘﺣ
» ﻦﻴﻨﭼ سﺎﺳاﺮﺑ
ﻲﻃﺮﺷ ﺖﻟود ﺎﻫ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا ﻖﺣ ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة ﻪﻛ ﻲﺘﻛﺮﺷ ياﺮﺑ ار ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ ﻘﻠﻋ
ﺔ يرﻮﺸﻛ ﺎﺑ يدﺎﺼﺘﻗا
ﻪﻴﻜﺗ نآ ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﺮﺑ ﻪﻛ ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻨﻛ ظﻮﻔﺤﻣ دﻮﺧ ياﺮﺑ ،ﺪﻧراﺪﻧ ﻣ
ﻲ ﺪﻧراد
) (Dolzer & Schreuer, 2008:
55
.
( ﻘﻠﻋ ﺔ ﻒﻳﺮﻌﺗ رد يدﺎﺼﺘﻗا رﻮﻛﺬﻣدرﻮﻣ ﺖﻟود عﺎﺒﺗا ﻂﺳﻮﺗ ﺖﻛﺮﺷ لﺮﺘﻨﻛ يﺎﻨﻌﻣ ﻪﺑ ﺎﻳ ﺰﻴﻧ
عﻮﺒﺘﻣ يﺎﻋدا ﺻﺎﺨﺷا ندﻮﺑ
ﻲ مﺎﺠﻧا ﺎﺑ ﺎﻳ ﺪﻧراد ار هﺪﻫﺎﻌﻣ فﺮﻃ ﺖﻟود ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ يﺎﻋدا ﻪﻛ ﺖﺳا
ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي ﻖﻘﺤﻣ رﻮﺸﻛ ﻦﻳا وﺮﻤﻠﻗ رد ﻲﺳﺎﺳا يدﺎﺼﺘﻗا ﻲﻣ
دﻮﺷ
) , Baltag
&
Mistelis
2008:1311
.(
3 . 3 . ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﺖﻴﻫﺎﻣ ﻲﺳرﺮﺑ
ﻪﻜﻧﺎﻨﭼ ﺪﺷ ﻪﺘﻔﮔ
، ﺎﻳ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻲﻠﺻا ﻲﮔﮋﻳو ﻪﺑ
ﻦﺘﺧﺎﺳ رﺮﻘﻣ زا ﻲﻠﺻا فﺪﻫ ﺮﮕﻳد ترﺎﺒﻋ
ﺎﺑ ﻲﻌﻗاو يدﺎﺼﺘﻗا طﺎﺒﺗرا ﺎﻳ ﻪﻘﻠﻋ ﺪﻗﺎﻓ ﻪﻛ ار ﻲﺻﺎﺨﺷا ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد طﺮﺷ ﻦﻳا 1. Ratione Personae
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ يراﺬﮔ
121
و هدﻮﺑ نﺎﺑﺰﻴﻣ رﻮﺸﻛ ﻓ
ﻲ ﻊﻗاﻮﻟا رﻮﺸﻛ زا توﺎﻔﺘﻣ يرﻮﺸﻛ ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ياراد ي
ﻮﻀﻋ ﻪﻛ ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة درﻮﻣ
زا ،ﺖﺴﻴﻧ ﺪﻨﺘﺴﻫ دﺎﻨﺘﺳا ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي هﺪﻫﺎﻌﻣ ﻦﻳا رد رﺮﻘﻣ ﺎﻨﺜﺘﺴﻣ
دزﺎﺳ . ﻲﻣﺎﻤﺗ رد ﻲﮔﮋﻳو ﻦﻳا
ﺎﻳ ود تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻪﺒﻧﺎﺟﺪﻨﭼ
ا ي ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ يوﺎﺣ ﻪﻛ
،ﺪﻧا
ﺖﺳا ﻲﻠﺻا فﺪﻫ و هدﻮﺑ نﺎﺴﻜﻳ
ﻪﻛ ﻴﻠﻛ ﺔ ﻣ طﺮﺷ ﻦﻳا ندﺮﻛ رﺮﻘﻣ ﻖﻳﺮﻃ زا تاﺪﻫﺎﻌ ﻪﺑ
ﺪﻨﺘﺴﻫ نآ ﻖﻘﺤﺗ لﺎﺒﻧد .
ﻦﻜﻴﻟ توﺎﻔﺗ ﺎﻫ ي
دﻮﺟﻮﻣ ﻮﻴﺷ رد ة تارﺎﺒﻋ و طﺮﺷ ﻦﻳا ﻢﻴﻈﻨﺗ ﻪﺑ
رﺎﻛ ﻪﺘﻓر نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد نآ ﻒﻴﺻﻮﺗ ياﺮﺑ
،
ﻪﻛ هﺪﺷ ﺐﺒﺳ ناﻮﻳد
يﺎﻫ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻪﺘﺴﺑ يرواد توﺎﻔﺗ
ﺎﻫ رد ار ﻲﺗوﺎﻔﺘﻣ ﺮﻴﺳﺎﻔﺗ صﻮﺼﺧ
ﻪﺒﻨﺟ ﺎﻫ ي
ﺎﺑ ﻪﺘﺷاد نآ نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ ﺪﻨﺷ
, 2013: 411) Behlman
.(
زا ﻲﻜﻳ تﻻاﺆﺳ حﺮﻄﻣ طﺮﺷ ﻦﻳا صﻮﺼﺧ رد ﻪﻛ ﻲﺳﺎﺳا ﻲﻣ
دﻮﺷ ﻲﺳرﺮﺑ ﺎﻳآ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا
؟يﻮﻫﺎﻣ ﺎﻳ ﺖﺳا ﻲﻠﻜﺷ ﻞﺋﺎﺴﻣ وﺰﺟ طﺮﺷ ﻦﻳا ﻪﺑ
ﺮﮕﻳد ترﺎﺒﻋ
، ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ يرواد ناﻮﻳد ﺎﻳآ
فﻼﺘﺧا ﺖﻴﻫﺎﻣ دراو ﺪﻳﺎﺑ ﺪﻫﺎﻌﺘﻣ ﺖﻟود ﺐﻧﺎﺟ زا دﺎﻨﺘﺳا درﻮﻣ طﺮﺷ ﺷ
دﻮ درﻮﻣ ار نآ و
ﺳر ﻲﮔﺪﻴ ﺪﻫد راﺮﻗ ﺖﻴﻫﺎﻣ رد دورو زا ﺶﻴﭘ ،ﺲﻜﻋﺮﺑ ﺎﻳ
، ناﻮﻳد ﺪﻳﺎﺑ ﻪﺑ دﺎﻨﺘﺳا ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ اﺪﺘﺑا رد
ﻲﺳرﺮﺑ ار طﺮﺷ ﺪﻨﻛ
ﺲﭙﺳ و سﺎﺳاﺮﺑ ﻪﺠﻴﺘﻧ يا لﺎﻤﻋا ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ مﺪﻋ ﺎﻳ ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ صﻮﺼﺧ رد ﻪﻛ
طﺮﺷ ﻲﻣ دﺮﻴﮔ ﺪﻨﻛ ذﺎﺨﺗا ار ﺖﻴﻫﺎﻣ رد ﻲﮔﺪﻴﺳر مﺪﻋ ﺎﻳ ﻲﮔﺪﻴﺳر ﻪﺑ ﻢﻴﻤﺼﺗ ، .(ibid)
ﻠﺌﺴﻣ ﺔ ﺚﺤﺑ مود ﻮﻴﺷ
ة ﺛﺄﺗ ﺮﻴ ﺖﺳا ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ .
ﻦﻳا رد ﻪﻛ ﻲﺸﺳﺮﭘ ﻨﻴﻣز
ﻪ حﺮﻃ ﻲﻣ دﻮﺷ
ﺎﻳآ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﺮﻴﺛﺄﺗ
طﺮﺷ ﻦﻳا
ًﺎﻓﺮﺻ ﺖﺳا هﺪﻨﻳآ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺎﻳ 1
اﻳ ﻪﻜﻨ ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﺛا اد2
در ﻪﺑ و
اﺪﻴﭘ ﺖﻳاﺮﺳ ﺰﻴﻧ ﻪﺘﺷﺬﮔ ﻣ
ﻲ ﺪﻨﻛ
؟
ود زا ﺮﻴﻏ ﻪﺑ ﺘﻜﻧ
ﺔ رﻮﻛﺬﻣ
، و ﻞﺋﺎﺴﻣ ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ ﻲﮔﺪﻴﭽﻴﭘ
يﺎﻫ صﻮﺼﺧ رد ﺰﻴﻧ يﺮﮕﻳد
ﻠﺑﺎﻗ و ﺮﻴﺴﻔﺗ ﺖﻴ
ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ لﺎﻤﻋا ﻪﺑ
ﺪﻳآ دﻮﺟو . ﻞﺋﺎﺴﻣ ﻦﻳا زا ﻲﺧﺮﺑ ترﺎﺒﻋ
ﺪﻧا زا : ﺖﺴﺨﻧ
ﻒﻳﺮﻌﺗ
» ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ يدﺎﺼﺘﻗا ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ
، ﻦﻴﻣود ﻪﻠﺌﺴﻣ ﺖﻟود عﺎﺒﺗا ﻂﺳﻮﺗ ﺖﻴﻜﻟﺎﻣ و لﺮﺘﻨﻛ ﺚﺤﺑ
ﺖﺳا ﺪﻫﺎﻌﺘﻣﺮﻴﻏ .
ﻠﺌﺴﻣ ﺔ ﺮﮕﻳد
» فرﺎﻌﺘﻣ و لﻮﻘﻌﻣ رﺎﻄﺧا «
ﻪﻛ ﺎﻨﻌﻣ ﻦﻳﺪﺑ ،ﺖﺳا
ًﺎﻀﻌﺑ ﻪﻛ هﺪﺷ ﻪﺘﻔﮔ
ﻲﻃﺮﺷ ﻦﻴﻨﭼ لﺎﻤﻋا ﻪﺑ ﺖﻟود ﻦﻳا ﻂﺳﻮﺗ ﻲﻠﺒﻗ رﺎﻄﺧا نداد مﺰﻠﺘﺴﻣ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﺐﻧﺎﺟ زا
ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ رد رﺮﻘﻣ ﻊﻓﺎﻨﻣ لﻮﻤﺸﻣ ﺖﺳﺎﻨﺑ ﻪﻛ ﻲﺟرﺎﺧ ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة دﺮﻴﮕﻧ راﺮﻗ ﻲﺻﺎﺧ
، ﺖﺳا . رد
ﺎﻬﻧ ﻳ ﺖ ﺚﺤﺑ
» تﺎﺒﺛا رﺎﺑ « ﻠﺌﺴﻣ ﺔ طﺮﺷ ﻦﻳا صﻮﺼﺧ رد ﺮﮕﻳد ﻢﻬﻣ ﺖﺳا
ﻊﻗاو رد ﻪﻛ ﻦﻴﻴﻌﺗ
ﺪﻨﻨﻛ ة
لﺎﻤﻋا ﻪﻛ ﻲﻄﻳاﺮﺷ تﺎﺒﺛا رﺎﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ار ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ
نﺎﻜﻣا ﺮﻳﺬﭘ ﺑ ﺎﻳ ﺮ ﻪﺑ دﺎﻨﺘﺳا ﺲﻜﻋ
ﻣﺮﻴﻏ ار نآ ﻦﻜﻤ
ﻲﻣ دزﺎﺳ
، ﻪﺑ ﺪﻬﻋ ة ﺖﻟود ﻣ ﻴ نﺎﺑﺰ ﺎﻳ ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﺖﺳا
) , 2013: 58 Zhang
.(
ﻲﺧﺮﺑ يارآ ﻲﺳرﺮﺑ ﺎﺑ ﻞﻳذ رد ناﻮﻳد
يﺎﻫ صﻮﺼﺧ ﻦﻳا رد يرواد
، دﺮﻜﻳور ناﻮﻳد يﺎﻫ
يرواد ﺔﻨﻴﻣز رد زا طﺮﺷ ﻦﻳا ﺖﻴﻫﺎﻣ ﻪﺒﻨﺟ
ﺎﻫ ي هرﺎﺷا درﻮﻣ ﺑ
ﻪ ﻲﺳرﺮﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻲﻣ
دﻮﺷ .
1. Prospective effect
2. Retrospective effect
122
ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
قﻮﻘﺣ ﻲﺻﻮﺼﺧ
، هرود 48 هرﺎﻤﺷ ، 1 رﺎﻬﺑ ، 1397
3 . 3 . 1 . ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ :
ﻠﺌﺴﻣ ﺔ
؟يﻮﻫﺎﻣ ﺎﻳ ﻲﻠﻜﺷ
ﺎﻣﻼﭘ فﻼﺘﺧا رد ﺖﻟود ﻪﻴﻠﻋ يژﺮﻧا رﻮﺸﻨﻣ نﺎﻤﻴﭘ دﺎﻨﺘﺳا ﻪﺑ ،سﺮﺒﻗ رﻮﺸﻛ ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ﺎﺑ ﺖﻛﺮﺷ ﻚﻳ
حﺮﻃ نﺎﺘﺳرﺎﻐﻠﺑ ﻮﻋد
ا ﺎﺑ ،نﺎﺘﺳرﺎﻐﻠﺑ ﺖﻟود ﻪﻛ دﺮﻛ ﺎﻋدا و هدﺮﻛ ﻲﺻﻮﺼﺧ
يزﺎﺳ هﺎﮕﺸﻳﻻﺎﭘ ﻚﻳ
د ﻲﺘﻟود ﺖﻴﻜﻟﺎﻣ ﺎﺑ ﺖﻔﻧ ياﺮﺑ تﺎﺒﺛﺎﺑ ﻲﻄﻴﺤﻣ دﺎﺠﻳا ر
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ هدﺮﻜﻧ ﻞﻤﻋ ﻖﻓﻮﻣ ﻲﺟرﺎﺧ
ﺖﺳا . ار ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﺑ ﻲﮔﺪﻴﺳر فﻼﺘﺧا ﻦﻳا رد يرواد ناﻮﻳد ﻪﻠﺌﺴﻣ
ا ي ﺖﻴﻫﺎﻣ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ
ترﻮﺻ ﺮﻫ رد طﺮﺷ ﻦﻳا لﺎﻤﻋا مﺪﻋ ﺎﻳ لﺎﻤﻋا ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ ﻪﻛ داد ﺺﻴﺨﺸﺗ و ﻪﺘﺴﻧاد فﻼﺘﺧا ﺖﻴﺣﻼﺻ ياﺮﺑ ﻲﺘﻳدوﺪﺤﻣ ناﻮﻳد
يﺎﻫ ا يرواد دﺎﺠﻳا ﺪﻴﺴﻜﻳ ﻤﻧ
ﻲ ﺪﻨﻛ
) , No 146 Plama
Jurisdiction DEcision
.(
ﺎﺑ ﻖﺑﺎﻄﻣ دﺎﻣ
ة 17 يژﺮﻧا رﻮﺸﻨﻣ نﺎﻤﻴﭘ :
» ﺮﻫ ﻖﺣ ﺪﻫﺎﻌﺘﻣ ﻦﻴﻓﺮﻃ زا ﻚﻳ
ظﻮﻔﺤﻣ دﻮﺧ ياﺮﺑ ﻞﻳذ صﺎﺨﺷا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ار ﺶﺨﺑ ﻦﻳا رد رﺮﻘﻣ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا ﻣ
ﻲ دراد : 1 . ﺮﻫ
ﺖﺳد رد ار نآ ﺖﻴﻜﻟﺎﻣ و لﺮﺘﻨﻛ ﺚﻟﺎﺛ رﻮﺸﻛ عﺎﺒﺗا ﻪﻛ ﻲﻗﻮﻘﺣ ﺺﺨﺷ و ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد
ﺗرﻮﺻرد ﻲ ﻪﻛ ﻞﺑﺎﻗ يدﺎﺼﺘﻗا ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ رﻮﺑﺰﻣ ﻲﻗﻮﻘﺣ ﺺﺨﺷ ﻪﻈﺣﻼﻣ
ا ي رد ﻪﻛ يرﻮﺸﻛ وﺮﻤﻠﻗ رد
نآ ﻫﺪﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ هﺪﺷ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاﺪﻧ ﺖﺳا «
) , 17 Art , ECT
.(
ﺎﺑ يرواد ناﻮﻳد رد تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺮﻴﺴﻔﺗ لﻮﺻا زا يوﺮﻴﭘ
دﺎﻣ ة 31 ﻦﻳو نﻮﻴﺴﻧاﻮﻨﻛ صﻮﺼﺧ رد
نﺎﻴﺑ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻪﻛ تاﺪﻫﺎﻌﻣ قﻮﻘﺣ ﻣ
ﻲ دراد :
» يﺎﻨﻌﻣ ﺎﺑ ﻖﺒﻄﻨﻣ و ﺖﻴﻧ ﻦﺴﺣ ﻪﺑ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﻚﻳ
هداد هﺪﻫﺎﻌﻣ فﺪﻫ و عﻮﺿﻮﻣ ﻮﺗﺮﭘ رد و ترﺎﺒﻋ قﺎﻴﺳ رد نآ تﺎﺣﻼﻄﺻا ﻪﺑ ﺪﻳﺎﺑ ﻪﻛ نآ ﻲﻟﻮﻤﻌﻣ ﺪﺷ ﺪﻫاﻮﺧ ﺮﻴﺴﻔﺗ ،دﻮﺷ
« ، ﺎﺑ و ﻦﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد
» لﻮﻤﻌﻣ يﺎﻨﻌﻣ «
تارﺎﺒﻋ دﺎﻣ ة 17 رﻮﻛﺬﻣ ﻲﮔﺪﻴﺳر ،
رد ار طﺮﺷ ﻦﻳا ﻪﺑ دﺎﻨﺘﺳا نﺎﻜﻣا ﻪﺑ ﺮﻣز
ة ﻠﻗ يﻮﻫﺎﻣ ﻞﺋﺎﺴﻣ دﺮﻛ داﺪﻤ
. ياﺮﺑ ناﻮﻳد ﻲﻠﺻا لﻻﺪﺘﺳا
ﻪﻛ دﻮﺑ راﺮﻗ ﻦﻳا زا يدﺮﻜﻳور ﻦﻴﻨﭼ ذﺎﺨﺗا دﺎﻣ
ة 26 ﺪﻫﺎﻌﻣ ة ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﻪﻛ رﻮﺑﺰﻣ ﻞﺣ
ﻞﺼﻓو
دﻮﺑ ﻦﻴﻓﺮﻃ ﻦﻴﺑ تﺎﻓﻼﺘﺧا
، ﻪﻛ هﺪﻫﺎﻌﻣ مﻮﺳ ﺶﺨﺑ ﻪﻧ ،دﻮﺑ هﺪﺷ هﺪﻧﺎﺠﻨﮔ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﺞﻨﭘ ﺶﺨﺑ رد
ﺐﺟﻮﻣ ﻪﺑ نآ رد رﺮﻘﻣ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا دﺎﻣ
ة 17 دﻮﺑ ﻦﻜﻤﻣ ﻲﺻﺎﺧ ضوﺮﻓ رد
Plama Jurisdiction)
(Decision, No.147-149
.
ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻢﻳر ﻚﻴﻔﻴﺳﺎﭘ فﻼﺘﺧا رد ﻞﺑﺎﻘﻣ رد ﻪﺑ
ناﻮﻨﻋ ﻞﻳﻻد زا ﻲﻜﻳ ﻧﺎﮔرﺎﻬﭼ
ﺔ داﺮﻳا
ﺖﻓﺮﮔ راﺮﻗ دﺎﻨﺘﺳا درﻮﻣ هﺪﻧاﻮﺧ ﻂﺳﻮﺗ ناﻮﻳد ﺖﻴﺣﻼﺻ ﻪﺑ .
رد ناﻮﻳد أر
ي دﺮﻛ نﺎﻴﺑ دﻮﺧ
نﺎﻤﻫ رﻮﻃ ﻪﻛ ﻪﺑ ﺖﺣاﺮﺻ رد ﺪﻫﺎﻌﻣ ة ﻪﺘﻜﻧ ﻦﻳا ،هﺪﺷ رﺮﻘﻣ ﺎﺘﻔﻛ ﻪﻛ ﻲﻌﻓﺎﻨﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺖﻴﻤﻫا ﺰﺋﺎﺣ
رد دﺎﻣ ة 10,12,22 زا ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ يوﺎﺣ
ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﻲﻔﻧ ﻲﺟرﺎﺧ ﻲﻣ
دﻮﺷ ﻞﻣﺎﺷ ، ﻴﻠﻛ ﺔ
ﻞﺼﻓ ﻞﻳذ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻌﻓﺎﻨﻣ 10
ﺪﻫﺎﻌﻣ ة ﻪﺑ رﻮﺑﺰﻣ ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﺎﻄﻋا ﻲﻣ دﻮﺷ ﻪﻛ زا ﻠﻤﺟ ﺔ ﻦﻳا
صﻮﺼﺧ رد لوا ﺶﺨﺑ رد رﺮﻘﻣ ﻊﻓﺎﻨﻣ ،ﻊﻓﺎﻨﻣ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ ﺶﺨﺑ و مود
ﻪﺑ رﻮﻃ صﺎﺧ
ﮔﺮﺑرد ﻴ ﺪﻧﺮ ة دﺎﻣ ة 10,16,3 رﺮﻘﻣ ار ﺪﻴﺴﻜﻳا رد يرواد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻣ
ﻲ دراد ﻦﻳا رد نﺎﻫاﻮﺧ ﻂﺳﻮﺗ و
هﺪﻧوﺮﭘ ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ ياﺮﺑ ﺪﻴﺴﻜﻳا ﺖﻴﺣﻼﺻ يﺎﻨﺒﻣ ﻤﺼﺗ
ﻴ ﻢ ﮔ ﻴ ﺮ ي
نﺎﻫاﻮﺧ يﺎﻫﺎﻋدا صﻮﺼﺧ رد
ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ دﺎﻨﺘﺳا درﻮﻣ هﺪﻧاﻮﺧ ﻪﻴﻠﻋ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﺖﺤﺗ .
ﻦﻳا ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ﻪﻠﺌﺴﻣ
رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻲﻨﻌﻳ
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ يراﺬﮔ
123
ﻊﻓﺎﻨﻣ د ﺪﻧﺮﻴﮔﺮﺑر ة ﺎﺑ ﻲﺘﻫﺎﺒﺷ و هدﻮﺑ ﺰﻴﻧ ﺖﻴﺣﻼﺻ ﻠﺌﺴﻣ
ﺔ ﺮﺗدوﺪﺤﻣ ي ﺖﺤﺗ ﻪﻛ دﺎﻣ
ة 17,1 نﺎﻤﻴﭘ
ﺖﺳا هﺪﺷ حﺮﻄﻣ يژﺮﻧا رﻮﺸﻨﻣ
، دراﺪﻧ
(Behlman, 2013: 414)
.
ﺎﺑ ﺴﻳﺎﻘﻣ ﺔ ود أر ي رﻮﻛﺬﻣ ﻣ ﻲ ناﻮﺗ
،ﻞﻤﻋ رد ﻪﻛ دﺮﻛ طﺎﺒﻨﺘﺳا ﻤﺼﺗ
ﻴ ﻢ ﮔ ﻴ ﺮ ي ا رد ﻳ ﻦ صﻮﺼﺧ
ﻞﺣاﺮﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﺑ ﻲﮔﺪﻴﺳر ﻪﻛ ﻴﻟوا
ﺔ ﮔﺪﻴﺳر و ﻲ ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ ﺖﻴﺣﻼﺻ ﻪﺑ داﺮﻳا
ناﻮﻳد يﺎﻫ ﻲﮔﺪﻴﺳر يرواد ﻲﻣ
دﻮﺷ ﺑ ﺎﻳ ﺮ نآ ﻪﺑ ﻲﮔﺪﻴﺳر ،ﺲﻜﻋ ﺮﺧﺆﻣ
ناﻮﻳد ﺖﻴﺣﻼﺻ زاﺮﺣا ﻪﺑ
رد و ﺮﻣز ة يﻮﻫﺎﻣ ﻞﺋﺎﺴﻣ
،ﺖﺳا ﻪﺑ ﺪﻫﺎﻌﻣ ة ﻂﻳاﺮﺷ ﻒﻴﺻﻮﺗ ﻪﺑ نآ رد ﻪﻛ ﻲﺗارﺎﺒﻋ و دﺎﻨﺘﺳا درﻮﻣ
و ﻮﺤﻧ ة طﺮﺷ لﺎﻤﻋا قﻮﻓ
ﺮﻛﺬﻟا ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﺪﻧا
، ﻲﮕﺘﺴﺑ دراد .
زا غرﺎﻓ ﻳور ﺔ ﻪﺑ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻦﺘﺴﻧاد ﺮﺼﺤﻨﻣ ﻲﻨﻌﻳ دﺮﻜﻳور ﻦﻳا ﻪﺑ ،ﻲﻠﻤﻋ ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي
ﺮﻣا ﺖﻴﻫﺎﻣ رد نآ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد و يﻮﻫﺎﻣ ﻪﺑ
ﺎﺟ ي رد نآ ندﺮﻛ داﺪﻤﻠﻗ ﺮﻣز
ة ﻪﺑ هدراو تاداﺮﻳا
ﻲﻧاواﺮﻓ تادﺎﻘﺘﻧا ﺖﻴﺣﻼﺻ ﺖﺳا هﺪﺷ دراو
. ﻦﻳا رد ﻪﻨﻴﻣز ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﻔﮔ ناﻮﻳد
يﺎﻫ يرواد
رد هﺪﻧوﺮﭘ ﺎﻫ ﻲﻳ ﻨﻧﺎﻣ ﺪ و ﺎﻣﻼﭘ ﻮﺘﻣآ1 ) Amto v . Ukraine , SCC Arbitration No .
080 / 2005 , Final
Award , 64 No
دﺎﻣ رد تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺮﻴﺴﻔﺗ لﻮﺻا(
ة 31 ار ﻦﻳو نﻮﻴﺴﻧاﻮﻨﻛ ﻪﺑ
ﺘﺳرد ﻲ ﻧ لﺎﻤﻋا هدﺮﻜ ﺪﻧا ،
ﻪﻛاﺮﭼ ﺮﻈﻧ رد ار ترﺎﺒﻋ لﻮﻤﻌﻣ يﺎﻨﻌﻣ ﺎﻬﻨﺗ ﻪﺘﻓﺮﮔ
ﺪﻧا ﻪﻛ ﻲﻈﻔﻟ ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻦﻳا ﺎﺑ و ﻪﺑ
حﻮﺿو
ﻏ ﻴ لﻮﻘﻌﻣﺮ و ﻏ ﻴ ﻘﻄﻨﻣﺮ ﻲ ﺳا
،ﺖ ﺮﻫ زا ار ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻲﻬﺗ ﺎﻨﻌﻣ و فﺪﻫ ﻪﻧﻮﮔ
ﻪﺘﺧﺎﺳ ﺪﻧا .
ﻪﻛ ﺖﺷاد ﻪﺟﻮﺗ ﺪﻳﺎﺑ ﻮﻴﺷ
ة ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻦﻳوﺪﺗ ﺮﻴﺛﺄﺗ
ﺮﺑ ﻲﻤﻴﻘﺘﺴﻣ ﻮﺤﻧ
ة ﺮﻴﺴﻔﺗ
ناﻮﻳد يﺎﻫ رد يرواد هﺪﻧوﺮﭘ
ﺎﻫ ي ﺮﻴﺧا ﺖﺳا ﻪﺘﺷاد .
ﻪﻛ ﺪﺷ هﺪﻳد ﺎﻧ
لﻮﻤﻌﻣ يﺎﻨﻌﻣ ﻦﻴﺑ ﻲﮕﻨﻫﺎﻤﻫ
ﺎﻳ يژﺮﻧا رﻮﺸﻨﻣ نﺎﻤﻴﭘ ﻦﺘﻣ و طﺮﺷ ﻦﻳا ﻪﺑ
ﺎﺒﻋ يﺎﻨﻌﻣ و لﻮﻤﻌﻣ يﺎﻨﻌﻣ نﺎﻴﻣ ﻖﺑﺎﻄﺗ مﺪﻋ ﺮﮕﻳد تر
ﻮﺘﻣآ و ﺎﻣﻼﭘ تﺎﻓﻼﺘﺧا رد رﻮﺑﺰﻣ طﺮﺷ ﻪﻛ ﺪﺷ ﻦﻳا ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ترﺎﺒﻋ قﺎﻴﺳ رد تﺎﺣﻼﻄﺻا فﺪﻫ
و ﺮﻴﺛﺄﺗ ار دﻮﺧ ﻪﺑ
رﻮﻃ ﺪﻫﺪﺑ ﺖﺳد زا ﻞﻣﺎﻛ .
ﻦﻳا ﻪﻠﺌﺴﻣ نﺎﺸﻧ ﻲﻣ ﺪﻫد تارﺎﺒﻋ ﻦﻳوﺪﺗ ﻪﻛ
تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﻪﺑ
ترﻮﺻ ﺋارا ﻪﺑ بﻮﻠﻄﻣﺎﻧ ﺔ
ﺪﻫاﻮﺧ بﻮﻠﻄﻣﺎﻧ ﺮﻴﺳﺎﻔﺗ ﺪﻴﻣﺎﺠﻧا
) Behlman, 2013: 414-
415
.(
3 . 3 . 2 . ﻲﺗآ ﻪﺑ ور ﺎﻳ ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴﻔﺗ
نﺎﻤﻫ رﻮﻃ ﺪﺷ ﺮﻛذ ﺶﺨﺑ ﻦﻳا ياﺪﺘﺑا رد ﻪﻛ
، عﻮﻧ ود ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﻠﻜﺸﺘﻣ ﺮﺻﺎﻨﻋ زا ﺮﻴﺴﻔﺗ
ﺖﺳا لﺎﻤﻋا ﻞﺑﺎﻗ .
ﻦﻳا ﻪﺑ ،ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴﻔﺗ ﺖﺴﺨﻧ ﻨﻌﻣ
ﺎ ﻦﻳا ناﺪﻘﻓ ﺎﻳ دﻮﺟو ﻪﺘﺷﺬﮔ ﻪﺑ هﺎﮕﻧ ﺎﺑ ﻪﻛ
طﺎﺒﺗرا رد ار ﺮﺻﺎﻨﻋ ﺎﺑ
ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﻢﻴﻨﻛ ﻲﺳرﺮﺑ .
ﻪﺑ رﻮﻃ لﺎﺜﻣ اﻳ ﻪﻜﻨ ﺎﻳآ ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﺪﺟاو
ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي يدﺎﺼﺘﻗا نﺎﻳﺎﺷ
ﻞﺤﻣ رﻮﺸﻛ رد ﻪﺟﻮﺗ
ﺳﺄﺗ ﻴ ﺲ ﺮﻴﺧ ﺎﻳ ﺖﺳا هدﻮﺑ
، لﺎﺣ نﺎﻣز رد ﻪﻧ
نآ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﺮﻴﻴﻐﺗ ياﺪﺘﺑا زا ﻪﻜﻠﺑ ،فﻼﺘﺧا زوﺮﺑ نﺎﻣز ﻲﻨﻌﻳ
، ﻢﻴﻨﻛ ﻲﺳرﺮﺑ .
1. Ltd. Liab. Co. AMTO v. Ukraine, SCC Arbitration No. 080/2005, Final Award,64 (Mar. 28,
2008) [hereinafter AMTO].
124
ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
قﻮﻘﺣ ﻲﺻﻮﺼﺧ
، هرود 48 هرﺎﻤﺷ ، 1 رﺎﻬﺑ ، 1397
ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻦﻴﻣود
، د ،ﺖﺳا ﻲﺗآ ﺎﻳ ﻮﻠﺟ ﻪﺑ ور ﺮﻴﺴﻔﺗ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ لﺎﻤﻋا ﻂﻳاﺮﺷ دﺮﻜﻳور ﻦﻳا ر
ﻲﻨﻌﻳ ﻊﻓﺎﻨﻣ اﻳ
ﻪﻜﻨ ﺎﻳآ ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ يدﺎﺼﺘﻗا ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺮﻴﮕﻤﺸﭼ
و ﺮﻴﺧ ﺎﻳ دراد نﺎﺑﺰﻴﻣ رﻮﺸﻛ رد
اﻳ ﻪﻜﻨ لﺮﺘﻨﻛ ﺪﻫﺎﻌﺘﻣ يﺎﻫرﻮﺸﻛ عﺎﺒﺗا زا ﻲﻜﻳ ﻜﻟﺎﻣ و
ﻴ ﺖ دراد ﺖﺳد رد ار نآ
، زا ﻈﺤﻟ ﺔ ﻪﺑ دﺎﻨﺘﺳا
ﻂﻳاﺮﺷ ﻦﻳا ناﺪﻘﻓ ﺎﻳ دﻮﺟو و ﻲﺳرﺮﺑ فﻼﺘﺧا نﺎﻳﺮﺟ رد طﺮﺷ ﻪﺑ دﺎﻨﺘﺳا زا ﺶﻴﭘ و ﻪﺘﺷﺬﮔ رد
ﻪﺘﺷﺎﮕﻧا هﺪﻳدﺎﻧ رﻮﺑﺰﻣ طﺮﺷ ﻲﻣ
دﻮﺷ
(Behlman, 2013: 417)
.
ياﺮﺑ ﺘﺳد ﻴ ﺑﺎ ﻲ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﻪﺑ ﻊﻣﺎﺟ
ﺮﺗ ي ﺮﻫ زا ﻪﺑ ﺮﻴﺴﻔﺗ ود ﻦﻳا زا ﻚﻳ ﺴﻳﺎﻘﻣ
ﺔ ﺎﻣﻼﭘ فﻼﺘﺧا ود
ﻪﻛ ﻢﻳر ﻚﭘ و ناﻮﻳد
يﺎﻫ ﻪﺑ ﺎﻬﻧآ رد يرواد لﺎﻤﻋا ار ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴﻔﺗ و هﺪﻨﻳآ ﻪﺑ ور ﺮﻴﺴﻔﺗ ﺐﻴﺗﺮﺗ
ﺮﻛ ﺪﻧد
، ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﻲﻣ دﻮﺷ .
1 . ور ﺮﻴﺴﻔﺗ رد ﻲﺗآ ﻪﺑ
ﻳور ﺔ ﺪﻴﺴﻜﻳا : ناﻮﻳد ﺎﻣﻼﭘ فﻼﺘﺧا رد ژاو
ة
» ﻖﺣ « ترﺎﺒﻋ رد
» ﻖﺣ
) ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا (
هﺎﮕﻧ ظﻮﻔﺤﻣ ار ﻣ
ﻲ دراد « ار ﻪﺑ ﻟﺰﻨﻣ ﺔ ﻪﻛ ﻲﻘﺣ دﻮﺟو ﺪﻳﺎﺑ
دﻮﺷ اﺮﺟا و لﺎﻤﻋا
، ﺮﻴﺴﻔﺗ
دﺮﻛ . ﻪﻛ دﻮﺑ راﺮﻗ ﻦﻳا زا ناﻮﻳد لﻻﺪﺘﺳا
» ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻪﻛ ﺎﺠﻧآ زا لﺎﺣ نﺎﻣز ﻞﻌﻓ ﺐﻟﺎﻗ رد
سﺎﺳاﺮﺑ يژﺮﻧا رﻮﺸﻨﻣ نﺎﻤﻴﭘ و هﺪﺷ ﻦﻳوﺪﺗ رﺎﻜﻤﻫ
ي ﺎﻫ ي تﺪﻣﺪﻨﻠﺑ رد ،ﺖﺳا هﺪﻳدﺮﮔ ﻢﻴﻈﻨﺗ
ترﻮﺻ ﺋارا ﺔ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ زا ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴﻔﺗ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﻪﺑ ردﺎﻗ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
يﺰﻳر ياﺮﺑ
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺨﻧ دﻮﺧ «
) , No 159 Plama Jurisdiction Case
.(
ﻦﻳا ﺴﻔﺗ ﻴ ﺮ رد ﺪﻧوﺮﭘ ة
سﻮﻛﻮﻳ ﺰﻴﻧ1
ﻪﺑ رﺎﻛ ﻪﻛ داد ﺮﻈﻧ ناﻮﻳد هﺪﻧوﺮﭘ ﻦﻳا رد ،ﺪﺷ هدﺮﺑ :
» رﺎﻜﻧا طﺮﺷ زا ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴﻔﺗ
ﺎﻘﺗرا ﺎﺑ ﻊﻓﺎﻨﻣ ي
ﺖﻳﺎﻤﺣ ) زا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ يراﺬﮔ ﻲﺟرﺎﺧ ( تﺎﻓﺎﻨﻣ اد در رﺎﺘﻓر ﻪﺑ و )
ﺎﺑ ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ (
رﻮﻛﺬﻣ فاﺪﻫا فﻼﺧﺮﺑ ﺮﺠﻨﻣ
ﻲﻣ دﻮﺷ
«
) , 2009, No 458 Yukos
.(
ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ناﻮﻳد
يﺎﻫ ود رد يرواد ﺪﻧوﺮﭘ
ة ﻊﻔﻧ ﻪﺑ سﻮﻛﻮﻳ و ﺎﻣﻼﭘ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ رد و دﻮﺑ
ﻊﻓﺎﻨﻣ ﻊﻗاو ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ داﺪﻤﻠﻗ ﺢﺟﺮﻣ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود ﻊﻓﺎﻨﻣ ﺮﺑ ار ﻲﺟرﺎﺧ ﻣ
ﻲ دﺮﻛ . درﻮﻣ ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻦﻳا
دﺎﻘﺘﻧا ﺐﺣﺎﺻ ناﺮﻈﻧ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﻲﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ .
زا ﻲﻜﻳ نﺎﻧاﺪﻗﻮﻘﺣ نﺎﻴﺑ ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻦﻳا زا دﺎﻘﺘﻧا رد
ﻣ ﻲ دراد ﻪﻛ
» ﻣ ﻲ ناﻮﺗ لﺎﻤﻋا ﻪﻛ دﺮﻛ لﻻﺪﺘﺳا ﻦﻴﻨﭼ دﺎﻣ
ة 16 يژﺮﻧا رﻮﺸﻨﻣ نﺎﻤﻴﭘ ﻪﺑ
ترﻮﺻ
يدﻮﺒﻬﺑ ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺖﻛرﺎﺸﻣ
ﺎﻫ ي تﺪﻣﺪﻨﻠﺑ ﻲﻣ
دﻮﺷ ﻪﻛ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻦﻳا ﻪﺑ ، ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ ار
ﻖﻳﻮﺸﺗ ﻣ ﻲ ﺪﻨﻛ ﺪﻨﻛ درﻮﺧﺮﺑ ﺖﻗاﺪﺻ ﺎﺑ يﺪﻧوﺮﻬﺷ و ﺖﻴﻌﺑﺎﺗ ،لﺮﺘﻨﻛ ،ﺖﻴﻜﻟﺎﻣ صﻮﺼﺧ رد ﻪﻛ
«
) , 2006: 17 Chaclker
.(
2 . ﻔﺗ ﻳور رد ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴ ﺔ
ﺪﻴﺴﻜﻳا : ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻞﺑﺎﻘﻣ رد رﻮﻛﺬﻣ
ﻚﭘ فﻼﺘﺧا رد يرواد ناﻮﻳد ،
ﻪﻛ دﺮﻛ لﺎﻤﻋا ار ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻢﻳر ﺮﻤﺛ
ة ﻊﻓﺎﻨﻣ نﺎﻴﻣ ﺮﺘﺸﻴﺑ لدﺎﻌﺗ دﺎﺠﻳا نآ ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ ﻊﻓﺎﻨﻣ و
دﻮﺑ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود .
دﺮﻛ ﻪﺟﻮﺗ نآ ﻪﺑ ﺮﻴﺴﻔﺗ ﻦﻳا لﺎﻤﻋا رد ناﻮﻳد ﻪﻛ ﻲﺳﺎﺳا تﺎﻜﻧ زا
، ﻪﻛ دﻮﺑ ﻦﻳا
فﺪﻫ قﻮﻘﺣ نﺎﻴﻣ لدﺎﻌﺗ دﺎﺠﻳا ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ نﺪﻧﺎﺠﻨﮔ زا ﺎﻣﺮﺳ
ﻳ ﻪ راﺬﮔ نﺎﺑﺰﻴﻣ ﺖﻟود و
1. Yukos Universal Unlimited (Isle of Man) and The Russian Federation, PCA Case No. AA
227, Interim Award on Jurisdiction and Admissibility, ¶ 458 (Nov. 30, 2009) [hereinafter Yukos].
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ تاﺪﻫﺎﻌﻣ رد ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ يراﺬﮔ
125
ﻪﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا يﻮﺤﻧ ﺎﻣﺮﺳ ﺎﻬﻨﺗ
ﻳ ﻪ ناراﺬﮔ ﻌﺒﺗ ﺔ زا ﺪﻨﻧاﻮﺘﺑ ﺪﻫﺎﻌﺘﻣ ﺖﻟود ﻚﻳ ﺎﻤﺣ
ﻳ ﺖ ﺎﻫ ي هﺪﻫﺎﻌﻣ ا ي
ﺪﻧﻮﺷ ﻊﻔﺘﻨﻣ .
ﻪﺘﺷﺬﮔ ﻪﺑ ور و ﻲﻳاﺮﻘﻬﻗ ﺮﻴﺴﻔﺗ لﺎﻤﻋا دﻮﺟو ﺎﺑ
ﻦﻳوﺪﺗ رد لﺎﺣ نﺎﻣز زا هدﺎﻔﺘﺳا
ﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻦﺘﻣ ﻪﺑ ﺮﻈﻧ ﺎﺑ نآ يﺎﻨﻌﻣ و ﻪﻨﻴﻣز ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ و ﻊﻓ
ﺪﻫﺎﻌﻣ ة ﺖﻓﺮﮔ ترﻮﺻ ﺎﺘﻔﻛ
) , 2017: 417 Behlman
.(
ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﺮﻴﺴﻔﺗ ود ﻦﻳا ﺖﻴﻠﻛ ﻪﻛ لﺎﺣ ﺪﺷ
، ﻞﻳذ رد ود ﻲﻠﻛ ﺖﺧﺎﻨﺷ و ﻲﺳرﺮﺑ زا ﺲﭘ ﺮﺼﻨﻋ
ﻠﺻا ﻲ ناﺪﻘﻓ ﻲﻨﻌﻳ ،ﺪﺷ هرﺎﺷا نآ ﻪﺑ ﻪﻣﺪﻘﻣ رد ﺮﺘﺸﻴﭘ ﻪﻛ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ ﻟﺎﻌﻓ
ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي يدﺎﺼﺘﻗا
ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ يﻮﺳ زا ﺪﻫﺎﻌﺘﻣﺮﻴﻏ يﺎﻫرﻮﺸﻛ عﺎﺒﺗا ﻂﺳﻮﺗ ﺖﻴﻜﻟﺎﻣ و لﺮﺘﻨﻛ ﺮﺼﻨﻋ و ﻮﺳ ﻚﻳ زا
،ﺮﮕﻳد ﺴﻳﺎﻘﻣ ﺔ ﻗد ﻴ ﻖ ﺮﺗ ي ﺮﻫ لﺎﻤﻋا ﻲﮕﻧﻮﮕﭼ زا ﻦﻳا زاﺮﺣا رد دﺮﻜﻳور ود ﻦﻳا زا ﻚﻳ
ﺮﺼﻨﻋ ود
ﻪﺑ ﺪﻣآ ﺪﻫاﻮﺧ ﻞﻤﻋ .
3 . 3 . 3 . ناﺪﻘﻓ ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي ﻲﺳﺎﺳا يدﺎﺼﺘﻗا
1 . مﻮﻬﻔﻣ ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي ﻲﺳﺎﺳا يدﺎﺼﺘﻗا :
ﺘﻔﮔ ﻪﺑ ﻊﻓﺎﻨﻣ رﺎﻜﻧا طﺮﺷ لﺎﻤﻋا ﻪﻛ ﻲﻠﻣاﻮﻋ زا ﻲﻜﻳ ﺪﺷ ﻪ
دراد ﻲﮕﺘﺴﺑ نآ
، ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ
يراﺬﮔ ﻊﻓﺎﻨﻣ ﻪﻛ ﺪﻫﺎﻌﻣ
ة ﺐﻠﺳ يو زا ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ ﻲﻣ
دﻮﺷ
،
يدﺎﺼﺘﻗا ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺪﻗﺎﻓ نﺎﻳﺎﺷ
ﻞﺤﻣ رﻮﺸﻛ رد ﻪﺟﻮﺗ ﺳﺄﺗ
ﻴ ﺲ ﺪﺷﺎﺑ . يﺎﻨﻌﻣ ﺖﺤﺗ ﻈﻔﻠﻟا ﻲ ﻦﻳا
ﭘﻴ ﺶ طﺮﺷ طﺎﺒﻨﺘﺳا ترﺎﺒﻋ دﻮﺧ قﺎﻴﺳ زا ﻪﻛ ﻲﻣ
دﻮﺷ
، ﺖﺳا ﻦﻳا ﻪﻛ
ﺎﻣﺮﺳ ﻳ ﻪ راﺬﮔ ياﺮﺑ ، اﻳ ﻪﻜﻨ زا
يﺎﻳاﺰﻣ هﺪﻫﺎﻌﻣ ا ي ﻊﻔﺘﻨﻣ ﻲﻣ دﻮﺷ
، ﺪﻳﺎﺑ ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي ﻘﺣ ﻴ ﻘ ﻲ ﺮﺗ و نﺎﻳﺎﺷ ﻪﺟﻮﺗ يدراﻮﻣ زا ﺮﺗ ﺪﻨﻧﺎﻣ
ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد يرﻮﺸﻛ رد ناراﺪﻣﺎﻬﺳ تﺎﺴﻠﺟ يراﺰﮔﺮﺑ ﺎﻳ تﺎﻴﻟﺎﻣ ﺖﺧادﺮﭘ فﺮﺻ
) final award ,
69 No , (Amto case
. ﭻﻴﻫ نﻮﻨﻛﺎﺗ لﺎﺣ ﻦﻳا ﺎﺑ هﺪﻫﺎﻌﻣ
ا ي ﺋارا ﻪﺑ ﺔ ﻦﻳا زا ﻲﻘﻴﻗد ﻒﻳﺮﻌﺗ ﭘﻴ
ﺶ طﺮﺷ
و ﺖﺳا ﻪﺘﺧادﺮﭙﻧ رد
ﺘﻧ ﻴ ﺠ ﻪ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ و ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ و ﻲﻌﻗاو يدﺎﺼﺘﻗا ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻦﻴﺑ ﻲﺼﺨﺸﻣ ﻚﻴﻜﻔﺗ
ﺎﻳ يرﻮﺻ يدﺎﺼﺘﻗا ﻏ
ﻴ ﺳﺎﺳاﺮ ﻲ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮕﻧ ترﻮﺻ .
ﻒﻳرﺎﻌﺗ زا ﻲﻜﻳ ﻪﺑ ﺎﻨﺑ ﻪﭽﻧآ
زاﺮﺣا رد ﻟﺎﻌﻓ
ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي ﺖﻴﻤﻫا ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ ﺎﻳ ﻲﺳﺎﺳا يدﺎﺼﺘﻗا
دراد
، ﻦﻳا ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﻠﺌﺴﻣ
ﺳا ﺎﻳ ﺖﺳا ﺪﻫﺎﻌﺘﻣ رﻮﺸﻛ ﻚﻳ وﺮﻤﻠﻗ رد نﺎﻫاﻮﺧ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻳآ ﻪﻛ ﺖ اﻳ
ﻪﻜﻨ
رﻮﺑﺰﻣ ﺖﻛﺮﺷ ﻪﻘﻠﻋ
ﺮﻴﺧ ﺎﻳ دراد رﻮﺑﺰﻣ رﻮﺸﻛ ﺎﺑ ﻲﻘﻴﻘﺣ و ﺮﻤﺘﺴﻣ يا .
ﻞﺣاﺮﻣ رد ﻴﻟوا
ﺔ ﻢﻴﻈﻨﺗ هرﺎﭘ ا ي ﻲﻠﻤﻋ شزرا و هﺪﻳﺎﻓ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ،تاﺪﻫﺎﻌﻣ ﺋارا
ﺔ ﻲﻨﻴﻋ ﻲﻔﻳﺮﻌﺗ
زا ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي دﻮﺟو ﺪﻳدﺮﺗ يدﺎﻳز دوﺪﺣ ﺎﺗ ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ يدﺎﺼﺘﻗا
،ﺖﺷاد ﻪﻛاﺮﭼ ﻦﻳا ﺮﺑ دﺎﻘﺘﻋا
ﻦﻳا ﻪﻛ دﻮﺑ ﻪﻠﺌﺴﻣ
ًﺎﻣاﺰﻟا ﻪﺑ عﺎﺿوا لاﻮﺣاو دراد ﻲﮕﺘﺴﺑ هﺪﻧوﺮﭘ ﺮﻫ صﺎﺧ .
ﺮﻈﻧ ﻦﻳا ﺮﺑ فﺎﻀﻣ
ﻪﺘﻔﮔ ﻣ ﻲ ﺪﺷ ﻖﻴﻗد ﻒﻴﺻﻮﺗ زا بﺎﻨﺘﺟا ﺎﺑ ﻪﻛ ﻟﺎﻌﻓ
ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي لﺎﻤﺘﺣا ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ يدﺎﺼﺘﻗا هدﺎﻔﺘﺳاءﻮﺳ
ﺶﻫﺎﻛ ﺰﻴﻧ هﺪﻫﺎﻌﻣ ﺪﻳﺮﺧ ﺐﻟﺎﻗ رد ﻣ
ﻲ ﻳ ﺪﺑﺎ ، ﻪﻛاﺮﭼ ﺖﻟود ﺎﻫ يدازآ ﻦﻳا ﺎﺗ ﺖﺷاد ﺪﻨﻫاﻮﺧ ار ﻞﻤﻋ
ناﺰﻴﻣ ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي ار زﺎﻴﻧ درﻮﻣ يدﺎﺼﺘﻗا ﻪﺑ
ترﻮﺻ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ و يدرﻮﻣ و
ﻳ ﮔﮋ ﻲ ﺎﻫ ي ﺮﻫ صﺎﺧ
ﺪﻨﻨﻛ ﻦﻴﻴﻌﺗ هﺪﻧوﺮﭘ .
ﺮﮕﻳد يﻮﺳ زا
، ﻦﻳا فﺎﻄﻌﻧا ﺬﭘ ﻳ ﺮ ي ار دﻮﺧ صﺎﺧ ﻲﻠﻤﻋ تﻼﻜﺸﻣ ﻒﻳﺮﻌﺗ رد
