The Quarterly Journal of
Fundamentals of Mental Health Vol. 9, Autumn & Winter, 2007 No. 35& 36, P.129-134
ﯽﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ لﻮﺻا ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ
،
لﺎﺳ ﻢﻬﻧ نﺎﺘﺴﻣز و ﺰﯿﯾﺎﭘ ، 1386
،
ﯽﺳ هرﺎﻤﺷ ﻢﺠﻨﭘ و
،ﻢﺸﺷ و ﯽﺳ و ﻪﺤﻔﺻ
134 -
129
کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﯽﺳرﺮﺑ
ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ نآ ﻪﻄﺑار و
یﺮﺒﮐا ﺪﻤﺤﻣ*
نﺎﯿﺋﺎﺿر ﺪﯿﻤﺣ ،1
یدﻮﻣ اﺮﺘﯿﻣ ،2 3
ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﮐ1
ﯽﺷزﻮﻣآ یژﻮﻟﻮﻨﮑﺗ
، ناﻮﺟ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ هﺎﮕﺷﺎﺑ ﻮﻀﻋ 35156
،
،ﺪﻨﺟﺮﯿﺑ ﺪﺣاو ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد سرﺪﻣ
ناور یاﺮﺘﮐد2
ا هﺎﮕﺸﻧاد رﺎﯾدﺎﺘﺳا ، ﯽﺳﺎﻨﺷ کار
،
،ﯽﺷزﻮﻣآ یژﻮﻟﻮﻨﮑﺗ هوﺮﮔ
ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﮐ3
ﺖﺷاﺪﻬﺑ
، ﺪﻨﺟﺮﯿﺑ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻤﻠﻋ ﺖﺌﯿﻫ ﻮﻀﻋ
ﻪﺻﻼﺧ ﻪﻣﺪﻘﻣ ﻤﻫا ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ هزوﺮﻣا : ﯿ
رد ﯽﻧوﺰﻓا زور ﺖ دﺎﻌﺑا
ﯽﮔﺪﻧز ﻒﻠﺘﺨﻣ
،داﺮﻓا و ﻞﯿﺼﺤﺗ زا ﻢﻋا ﺎﯾ
ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻪﻓﺮﺣ .
ﺎﺑ ﺰﯿﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا
ﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﯽﺳرﺮﺑ فﺪﻫ ﺖﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ نآ ﻪﻄﺑار و کارا هﺎ
.
رﺎﮐ شور ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد :
) ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ و ﯽﺸﯾﺎﻤﯿﭘ عﻮﻧ زا (
عﻮﻤﺠﻣ رد 370
رد ﻪﮐ کارا هﺎﮕﺸﻧاد مرﺎﻬﭼ و مﻮﺳ مﺮﺗ یﻮﺠﺸﻧاد
ﻧﻮﻤﻧ هﻮﯿﺷ ﻪﺑ ﺪﻧدﺮﮐ ﯽﻣ ﻞﯿﺼﺤﺗ ﻪﯾﺎﭘ مﻮﻠﻋ و ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ و ﯽﻨﻓ ،ﯽﻧﺎﺴﻧا مﻮﻠﻋ و تﺎﯿﺑدا یﺎﻫ هﺪﮑﺸﻧاد ﺪﻧﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا ﯽﻓدﺎﺼﺗ یا ﻪﻘﺒﻃ یﺮﯿﮔ ﻪ
.
ﺶﺳﺮﭘ ود زا ﺎﻫ هداد یروآ ﻊﻤﺟ یاﺮﺑ زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪﮐ ﺪﯾدﺮﮔ هدﺎﻔﺘﺳا ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد هﺪﺷ دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻪﻣﺎﻧ
: ﺶﺳﺮﭘ و ﮓﻨﯾﺮﺷ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻪﻣﺎﻧ
ﺶﺳﺮﭘ نارﺎﮑﻤﻫ و ﻦﺴﻨﻫ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﻪﻣﺎﻧ .
نﻮﻣزآ زا ﺎﻫ هداد ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ ﺖﻬﺟ یرﺎﻣآ یﺎﻫ
یرﺎﻣآ نﻮﯿﺳﺮﮔر ،نﻮﺳﺮﯿﭘ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﺐﯾﺮﺿ
نﻮﻣزآ و ﺪﯾدﺮﮔ هدﺎﻔﺘﺳا t .
ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺪﻧرادرﻮﺧﺮﺑ ﯽﻟﺎﻋ زا ﺮﺗ ﻦﯿﯾﺎﭘ و ﻂﺳﻮﺘﻣ زا ﺮﺗﻻﺎﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ زا کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد داد نﺎﺸﻧ ﯽﺸﻫوﮋﭘ یﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ : .
ﺎﻨﻌﻣ ﻪﻄﺑار ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ نآ یﺎﻫ ﻪﻔﻟﺆﻣ هدﺮﺧ و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻦﯿﺑ د
ا دراد دﻮﺟو ﯽﻔﻨﻣ ر )
01 / p=0 .(
هدﺮﺧ ﺮﯿﺛﺄﺗ ﯽﺳرﺮﺑ رد ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ
یدﺮﻓ یﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ یﺎﻫ ﻪﻔﻟﻮﻣ )
و لﺪﻌﻣ ،ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر ،ﺖﯿﺴﻨﺟ (...
کﻼﻣ ﺮﯿﻐﺘﻣ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد )
ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا (
ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ
ﻣ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد یﺰﯿﮕﻧا دﻮﺧ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﯿﺷﻮﻫ ،ﯽﻫﺎﮔآ دﻮﺧ ﺎﻬﻨﺗ ﺪﻧراد یرادﺎﻨﻌﻣ ﺮﯿﺛﺄﺗ کﻼﻣ ﺮﯿﻐﺘ
) 001 / p<0 ( ﺎﻬﻨﺗ یدﺮﻓ یﺎﻫ ﺮﯿﻐﺘﻣ زا و
ﺖﺷاد یرادﺎﻨﻌﻣ ﺮﯿﺛﺄﺗ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر )
01 / p=0 .(
و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ یﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ رد ناﺮﺘﺧد و ناﺮﺴﭘ تاﺮﻤﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﯿﺑ
ﺪﺸﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ یراد ﺎﻨﻌﻣ توﺎﻔﺗ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا .
ﺚﺤﺑ ﻧ ﻻﺎﺑ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ : ﺪﺳر ﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻦﯿﺑ ﯽﻔﻨﻣ رادﺎﻨﻌﻣ ﻪﻄﺑار دﻮﺟو و نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ندﻮﺒ
ﺪﺷﺎﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ یرﺎﯿﺴﺑ شزرا و ﺖﯿﻤﻫا زا نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد دﺮﮑﻠﻤﻋ رد ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ و ﯽﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ دﻮﺒﻬﺑ یاﺮﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ .
دﺎﻬﻨﺸﯿﭘ اﺬﻟ
ﻧاد ﯽﺳرد ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ رد ﺎﺗ ددﺮﮔ ﯽﻣ هﺎﮕﺸ
ﺪﯾآ ﻞﻤﻋ ﻪﺑ مزﻻ ﻪﺟﻮﺗ نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد نآ ءﺎﻘﺗرا موﺰﻟ و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻪﺑ ﺎﻫ .
یﺪﯿﻠﮐ یﺎﻫ هژاو ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ،باﺮﻄﺿا ،ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ،شﻮﻫ :
ﻪﻣﺪﻘﻣ
لﺎﺳ رد 1985 ﻦﯾﺎﭘ ﻦﯾاو مﺎﻧ ﺎﺑ یﺮﺘﮐد ﻊﻄﻘﻣ یﻮﺠﺸﻧاد ﮏﯾ رد 1
ﺮﻨﻫ ﻪﺘﺷر رد ﯽﮑﯾ زا نﺎﯾﺎﭘ ﺎﮑﯾﺮﻣآ یﺎﻫ هﺎﮕﺸﻧاد ار یا ﻪﻣﺎﻧ
ﻪﺑ دﻮﺑ هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ناﻮﻨﻋ زا نآ رد ﻪﮐ ﺪﻧﺎﺳر مﺎﻤﺗا .
وا ﻪﮐ ﺪﺳر ﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﻟ
رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ حﻼﻄﺻا دﺮﺑرﺎﮐ ﻦﯿ
ددﺮﮔ زﺎﺑ ﻮﺠﺸﻧاد ﻦﯾا ﻪﺑ ﮏﯿﻣدﺎﮐآ و ﯽﻤﻠﻋ ﻞﻓﺎﺤﻣ )
1 .(
لﻮﺌﺴﻣ ﻒﻟﺆﻣ سردآ*
: ﺪﻨﺟﺮﯿﺑ - ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد -
ناﻮﺟ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ هﺎﮕﺷﺎﺑ
سﺎﻤﺗ ﻦﻔﻠﺗ : 4433003 - 0561
Email: akbaryborng2003@ yahoo.com
ر و کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ نآ ﻪﻄﺑا
نارﺎﮑﻤﻫ و یﺮﺒﮐا ﺪﻤﺤﻣ
ﺪﯿﺗﺎﺳا زا ﺮﻔﻧ ود یوﻮﻟﺎﺳ ﺮﺘﯿﭘ و ﺮﯾﺎﻣ نﺎﺟ نآ زا ﺪﻌﺑ
هﺎﮕﺸﻧاد ﮑﯾﺮﻣآ یﺎﻫ ﺪﻧدﺮﮐ هدﺎﻔﺘﺳا حﻼﻄﺻا ﻦﯾا زا ﻪﻟﺎﻘﻣ ود رد ﺎ
.
نآ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺎﻫ ﺪﻧدﺮﮐ فﻮﻄﻌﻣ شﻮﻫ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ ﺪﻌﺑ ﺮﺑ ار نﺎﺷ
) ﺮﯾﺎﻣ 1998 یوﻮﻟﺎﺳ و ﺮﯾﺎﻣ ، 1995
، و ﺮﯾﺎﻣ نﺎﻫ ندزو 1992
.(
ﺮﯾﺎﻣ
و دﻮﺧ تﺎﺳﺎﺴﺣا ﺺﯿﺨﺸﺗ رد داﺮﻓا ﻪﮐ ﺪﻧدﻮﺑ ﻪﺘﻓﺎﯾرد یوﻮﻟﺎﺳ و ﻫ شﻮﻫ رﺎﺑ ﻦﯿﺘﺴﺨﻧ یاﺮﺑ و ﺪﻨﺘﺴﻫ توﺎﻔﺘﻣ ﻢﻫ ﺎﺑ ناﺮﮕﯾد ار ﯽﻧﺎﺠﯿ
ﺪﻧداد ﻂﺴﺑ )
2 .(
ﻦﻤﻠﮔ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻪﻨﯿﻣز رد دﺮﻓ ﻦﯾﺮﺗ رﻮﻬﺸﻣ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﻞﯿﻧاد .
لﺎﺳ رد ﻦﻤﻠﮔ 1994
ﻞﯾاوا و 1995 ﺪﺷ نآ ﺮﺑ
ﺪﻨﮐ ﻒﯿﻟﺄﺗ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ یزﻮﻣآداﻮﺳ درﻮﻣ رد ﯽﺑﺎﺘﮐ ﻪﮐ .
و نوور
رﺎﺑ - نوا ) 2000 ( ﺪﻧا هدﺮﮐ ﻦﯾوﺪﺗ شﻮﻫ یاﺮﺑ ﯽﻠﻣﺎﻋ ﺪﻨﭼ لﺪﻣ
و ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻪﮐ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ﺖﯿﻠﺑﺎﻗ ،ﺎﻫ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ زا یا
ﺎﻫ
و ﻂﯿﺤﻣ ﺎﺑ ﺮﺛﺆﻣ یرﺎﮔزﺎﺳ یاﺮﺑ ار دﺮﻓ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﯾﺎﻫ ترﺎﻬﻣ و ﻮﻣ ﺐﺴﮐ ﯿﻘﻓ ﺪﻨﮐ ﯽﻣ ﺰﯿﻬﺠﺗ ﯽﮔﺪﻧز رد ﺖ )
3 .(
ﺖﻣﻼﺳ هﺪﻨﻨﮐ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ ﯽﻠﻣﺎﻋ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ هزوﺮﻣا
،ﯽﻠﻐﺷ و ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا و ﯽﻧاور ﯽﻧﺎﯾﺎﺷ ﺖﯿﻤﻫا زا
ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ رادرﻮﺧﺮﺑ )
4 ( نﺎﯿﺑاﺮﺤﻣ ، )
2000 ( ﯽﺳرﺮﺑ رد 302
ﻦﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺎﺑ و ﯽﻧدﻮﻣزآ 4
ﻪﻄﺑار ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﺑ رﻮﺘﮐﺎﻓ
ﺖﺧادﺮﭘ ﯽﮔﺪﻧز رد داﺮﻓا یﺎﻫ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ )
5 (
،
نارﺎﮑﻤﻫ و ﯽﭼورﺎﯿﺳ )
2003 ( ﻪﮐ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ ﯽﺸﻫوﮋﭘ رد ﻪﻤﻫ
ﻮﻋ و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ یﺎﻫ یﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ یﺎﻫ ﺺﺧﺎﺷ ﻞﻣا
از سﺮﺘﺳا
،
ﻨﮐ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ ﻣﻼﺳ یﺎﻫ هﺪﻨ
ﺘ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﯽ و
ﺪﻨﺘﺴﻫ ﯽﻧاور )
6 .(
زا
و تﺎﻋﻼﻃا یروﺎﻨﻓ یﺎﻨﺑﺮﯾز ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﻪﻧﺎﯾار زا هدﺎﻔﺘﺳا هزوﺮﻣا ﯽﻓﺮﻃ ﻪﻧﺎﯾار هﺪﻨﯾاﺰﻓ ﺖﯿﻤﻫا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﯾ رﺎﯿﺴﺑ ﯽﺘﯿﻤﻫا تﺎﻃﺎﺒﺗرا ﻊﻧاﻮﻣ ﺎﺗ ﺪﻨﻨﮐ ﯽﻣ ﯽﻌﺳ ﻊﻣاﻮﺟ ﯽﻣﺎﻤﺗ ﯽﻠﻐﺷ ﻂﯿﺤﻣ و شزﻮﻣآ رد رد دﻮﺟﻮﻣ هدﺎﻔﺘﺳا
زا ﻪﻧﺎﯾار ار فﺮﻃﺮﺑ هدﺮﮐ ﻪﺑ و ﻞﻗاﺪﺣ ﮐ ﺶﻫﺎ
ﺪﻨﻫد . ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد گرﺰﺑ رﺎﯿﺴﺑ ﻊﻧاﻮﻣ ﻪﻠﻤﺟ زا
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ . زا ﺖﺳا ترﺎﺒﻋ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا :
نﺎﺠﯿﻫ ﯽﻔﻨﻣ یﺎﻫ
ﻪﻧﺎﯾار ﺎﺑ ﻪﻬﺟاﻮﻣ و ﻞﻣﺎﻌﺗ مﺎﮕﻨﻫ )
7 .(
تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ نﻮﻨﮐﺎﺗ
ﺎﺑ ﺮﯿﻐﺘﻣ ﻦﯾا ﻪﻄﺑار و ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد ﯽﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ ﻐﺘﻣ ﮏﺸﺧ ﺎﺑ ﻪﻠﻤﺟ زا ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ ﯽﺳرﺮﺑ ﯽﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ یﺎﻫﺮﯿ
ترﺪﻗ ،ﺖﯿﺴﻨﺟ ،ﺲﻔﻧ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا ، ندﻮﺑ سﺪﻘﻣ ،یﺮﯾﺬﭘ ﮏﺴﯾر
ﺖﻬﺟ یﺮﯿﮔ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ) 8 ( و ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺎﺑ رﺎﮐو ﺎﺑ ﻪﻧﺎﯾار )
،نارﺎﮑﻤﻫ و ﻮﭼ
،ﺖﯿﻤﺳا ،ﮏﯿﻟﺮﺗﺎﮐ تﺮﺒﻣﻻ
( باﺮﻄﺿا ﺖﻠﻋ ار ﻪﻧﺎﯾار ﺎﺑ رﺎﮐ ﻪﮐ
ﺪﻨﻧاد ﯽﻣ ﻪﻧﺎﯾار )
9
، 10 .(
ﺎﺑ لﺎﺣ نآ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺪﯾدﺮﮔ ﺮﮐذ ﻻﺎﺑ رد ﻪﭼ
طﺎﺒﺗرا رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﺶﻘﻧ ﻪﮐ ﺪﯾآ ﯽﻣ ﺶﯿﭘ نﺎﻤﯾاﺮﺑ لاﻮﺌﺳ ﻦﯾا ﺖﺴﯿﭼ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ .
ﻦﯾا ﻪﻄﺑار ﯽﺳرﺮﺑ فﺪﻫ ﺎﺑ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا
ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ ﻦﯾوﺪﺗ ﺮﯿﻐﺘﻣ ود .
شور رﺎﮐ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ و ﯽﺸﯾﺎﻤﯿﭘ عﻮﻧ زا ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﮏﯾ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا
ار و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ نآ رد ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ باﺮﻄﺿا ﺎﺑ نآ ﻪﻄﺑ
ﺮﺑ درﻮﻣ کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد یا ﻪﻧﺎﯾار ر
ﺖﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﯽﺳ .
ﺪﻧدﻮﺑ کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ﻞﮐ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد یرﺎﻣآ ﻪﻌﻣﺎﺟ ) و تﺎﯿﺑدا ،ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ و ﯽﻨﻓ ،ﻪﯾﺎﭘ مﻮﻠﻋ هﺪﮑﺸﻧاد ﯽﻧﺎﺴﻧا مﻮﻠﻋ
(
هوﺮﮔ ﯽﻣﺎﻤﺗ زا ﯽﻓدﺎﺼﺗ یا ﻪﻘﺒﻃ هﻮﯿﺷ ﻪﺑ یﺮﯿﮔ ﻪﻧﻮﻤﻧ یﺎﻫ
ا ﯽﺷزﻮﻣآ و ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ و ﯽﻨﻓ ،ﯽﻧﺎﺴﻧا مﻮﻠﻋ و تﺎﯿﺑدا یﺎﻫ هﺪﮑﺸﻧاد ز
ﺪﯾدﺮﮔ بﺎﺨﺘﻧا ﻪﯾﺎﭘ مﻮﻠﻋ .
ترﺎﺒﻋ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا رد ﺰﯿﻧ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻢﺠﺣ
زا ﺖﺳا 370 سﺎﺳا ﺮﺑ یرﺎﻣآ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻢﺠﺣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﮐ ﻮﺠﺸﻧاد
ﺪﯾدﺮﮔ ﻦﯿﯿﻌﺗ نﺎﮔرﻮﻣ لوﺪﺟ .
یروآ ﻊﻤﺟ یاﺮﺑ ﺎﻫ هداد
ﺶﺳﺮﭘ زا ﺰﯿﻧ رد هﺪﺷ دراﺪﻧﺎﺘﺳا یﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧ
ز ﻦﯾا ﺪﯾدﺮﮔ هدﺎﻔﺘﺳا ﻪﻨﯿﻣ ﺶﺳﺮﭘ
ﻂﺳﻮﺗ نﺎﻣﺰﻤﻫ ﺮﻈﻧ درﻮﻣ یﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧ
نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رﺎﯿﺘﺧا رد سرد سﻼﮐ رد نارﺎﮑﻤﻫ نآ ﻪﺑ ﺎﺗ ﺖﻓﺮﮔ راﺮﻗ
ﺪﯾدﺮﮔ یروآ ﻊﻤﺟ ﺰﯿﻧ ﻪﺴﻠﺟ نﺎﻤﻫ رد و ﺪﻨﻫد ﺦﺳﺎﭘ .
ﺶﺳﺮﭘ رد ﻪﮐ ﺮﻈﻧ درﻮﻣ یﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧ ا
هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾ
راﺮﻗ ﺮﮔ ﺖﻓ ﺗرﺎﺒﻋ ﺪﻨ زا : 1 - ﺶﺳﺮﭘ دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻪﻣﺎﻧ هﺪﺷ
ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ
یاراد ﻪﮐ ﮓﻨﯾﺮﺷ 33
ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺞﻨﭘ و هدﺎﻣ )
،ﯽﻫﺎﮔآدﻮﺧ ،یﺰﯿﮕﻧا دﻮﺧ
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ترﺎﻬﻣ و ﯽﻟﺪﻤﻫ ،ﯽﻟﺮﺘﻨﮐ دﻮﺧ (
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ . ﯽﻧدﻮﻣزآ ﺮﻫ
6 ﻪﮐ ﺪﻨﮐ ﯽﻣ ﺖﻓﺎﯾرد ﻪﻧﺎﮔاﺪﺟ هﺮﻤﻧ 5
ماﺪﮐ ﺮﻫ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ نآ هﺮﻤﻧ
دﺮﻓ ﯽﻠﮐ هﺮﻤﻧ ﻢﺸﺷ هﺮﻤﻧ و ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﺎﻫ ﻪﻔﻟﺆﻣ زا )
ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ (
ﯽﻣ ﺪﺷﺎﺑ . ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺎﻫ ﺦﺳﺎﭘ 5
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﯽﺒﯿﺗﺮﺗ و یا ﻪﺟرد )
،ﻪﺸﯿﻤﻫ
ﺖﻗو ﭻﯿﻫ ،ترﺪﻧ ﻪﺑ ،تﺎﻗوا ﯽﻫﺎﮔ ،تﺎﻗوا ﺐﻠﻏا (
ﻪﮐ ﯽﻧدﻮﻣزآ
ﺪﻨﮐ بﺎﺨﺘﻧا ار ﻪﺸﯿﻤﻫ ﻪﻨﯾﺰﮔ 5
ﺖﻗو ﭻﯿﻫ ﻪﻨﯾﺰﮔ ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻦﯿﻤﻫ ﻪﺑ و
هﺮﻤﻧ 1 ﺲﮑﻋ ﺮﺑ یراﺬﮔ هﺮﻤﻧ ﯽﻔﻨﻣ تﻻاﻮﺌﺳ رد ﻪﺘﺒﻟا دﺮﯿﮔ ﯽﻣ
ﺎﺑ ﯽﻣ ﻦﯿﺑ دﺮﻓ ﺮﻫ یاﺮﺑ تاﺮﻤﻧ ﻪﻨﻣاد ﺪﺷ 33
ﯽﻟا 165 ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ
ﻦﯾا رد ﻻﺎﺑ هﺮﻤﻧ ﻻﺎﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ هﺪﻨﻫد نﺎﺸﻧ سﺎﯿﻘﻣ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ .
ﯽﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ لﻮﺻا ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ
نﺎﺘﺴﻣز و ﺰﯿﯾﺎﭘ 86
، هرﺎﻤﺷ 35 ،
36
ﯽﻧاﺪﻗﺮﻓ ) 1382 ( ﯽﯾﺎﯾﺎﭘ ﺐﯾﺮﺿ ﺶﺳﺮﭘ ﻦﯾا
ﻪﻣﺎﻧ ار 78 / 0
ﺖﺳا هدﺮﮐ شراﺰﮔ ﺮﮐ یﺎﻔﻟآ ﺰﯿﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا رد ،
و خﺎﺒﻧ ﺮﺑاﺮﺑ
ﺎﺑ 74 / 0 ﺑ ﻪ ﺪﻣآ ﺖﺳد )
11 .(
2 - ﺶﺳﺮﭘ ﺿا ﻪﻣﺎﻧ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄ :
لﺎﺳ رد سﺎﯿﻘﻣ ﻦﯾا 1987
ﻦﺴﻨﻫ ﻂﺳﻮﺗ ﺖﯾﺎﻧ و سﻼﮔ ،١
ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﯿﻬﺗ ٢ .
سﺎﯿﻘﻣ
رﻮﮐﺬﻣ 19 رد و ﺦﺳﺎﭘ ﻪﺘﺴﺑ سﺎﯿﻘﻣ یﺎﻫ ﻪﯾﻮﮔ ،دراد ﻪﯾﻮﮔ
ﻢﻘﻓاﻮﻣ ًﻼﻣﺎﮐ ﯽﻟا ﻢﻔﻟﺎﺨﻣ ًﻼﻣﺎﮐ زا یا ﻪﺟرد ﺞﻨﭘ سﺎﯿﻘﻣ
هﺮﻤﻧ زا ﻪﮐ ﺪﻧا هﺪﺷ یﺪﻨﺑ ﻪﺟرد 1
ﯽﻟا 5 ﻖﻠﻌﺗ ﻪﻨﯾﺰﮔ ﺮﻫ ﻪﺑ
دﺮﯿﮔ ﯽﻣ . زا ﻦﯿﺑ دﺮﻓ ﺮﻫ یاﺮﺑ تاﺮﻤﻧ ﻪﻨﻣاد ور ﻦﯿﻤﻫ 19
ﯽﻟا 95
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ . باﺮﻄﺿا هﺪﻨﻫد نﺎﺸﻧ سﺎﯿﻘﻣ ﻦﯾا رد ﻻﺎﺑ هﺮﻤﻧ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﺲﮑﻌﻠﺑ و ﺮﺗﻻﺎﺑ یا ﻪﻧﺎﯾار .
،ﺖﺳا ﺮﮐذ ﻪﺑ مزﻻ
یﺎﻫ ﻪﯾﻮﮔ 2
، 4 ، 5 ، 6 ، 7 ، 9 ، 10 ، 17 ، 19 سﻮﮑﻌﻣ ترﻮﺻ ﻪﺑ
ﺪﻧﻮﺷ ﯽﻣ یراﺬﮔ هﺮﻤﻧ .
نارﺎﮑﻤﻫ و ﻦﺴﻨﻫ )
1987 ( یاﺮﺑ ﻦﯾا
ﺮﺑاﺮﺑ ار ﺎﻔﻟآ ﺐﯾﺮﺿ سﺎﯿﻘﻣ 87
/ 0 ﺪﻧدﺮﮐ شراﺰﮔ )
12 .(
شور راﺰﻓا مﺮﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺎﻫ هداد ﻞﯿﻠﺤﺗ رد یرﺎﻣآ یﺎﻫ spss
ﺪﺷ مﺎﺠﻧا . نﻮﻣزآ عﻮﻧ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا رد هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ یرﺎﻣآ یﺎﻫ
زا ﺪﻧدﻮﺑ ترﺎﺒﻋ :
ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ رﺎﻣآ
) ،رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ،ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ (..
رﺎﻣآ و
ﯽﻃﺎﺒﻨﺘﺳا ) ﻫ ﺐﯾﺮﺿ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ نﻮﻣزآ ،نﻮﺳﺮﯿﭘ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤ
ﻞﻘﺘﺴﻣ هوﺮﮔ ود یﺎﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ .(
تﺎﻋﻼﻃا نﺪﺸﻧ شﺎﻓ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ
دﻮﺧ ﯽﮔداﻮﻧﺎﺧ مﺎﻧ و مﺎﻧ ﺮﮐذ زا ﺪﺷ ﻪﺘﺳاﻮﺧ نﺎﻧآ زا نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد دﻮﺧ یاﺮﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ زا ﯽﻫﺎﮔآ یاﺮﺑ ﻞﯾﺎﻤﺗ ترﻮﺻ رد و ﺪﻨﯾﺎﻤﻧ یراد ﯽﻫﺎﮔآ نﻮﻣزآ ﻪﺠﯿﺘﻧ زا نﺎﮑﻣا ترﻮﺻ رد ﺎﺗ ﺪﻨﻫد صﺎﺼﺘﺧا ﺪﮐ ﺪﻨﺑﺎﯾ تﺎﻋﻼﻃا ﺪﺷ هداد نﺎﻨﯿﻤﻃا نﺎﻧآ ﻪﺑ و ﯽﺴﮐ ﭻﯿﻫ رﺎﯿﺘﺧا رد نﺎﺷ
ﺖﻓﺮﮔ ﺪﻫاﻮﺨﻧ راﺮﻗ نﺎﺷدﻮﺧ ﺰﺟ .
ﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ داد نﺎﺸﻧ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ یﺎﻫ هداد :
ﯽﯾﺎﻫ ﯽﻧدﻮﻣزآ ﻞﮐ زا
) 354 ( ﺪﻧﺪﺷ ﻞﯿﻠﺤﺗ دراو ﻪﮐ
، 123 ) 34 / 0 ( ﺮﻔﻧ و ﺮﺴﭘ ﯽﻘﺑﺎﻣ
نﺎﻧآ ﯽﻨﺳ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ،ﺪﻧدﻮﺑ ﺮﺘﺧد 20
نآ رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا و لﺎﺳ
54 / 3 ﺑ ﻪ ﺪﻣآ ﺖﺳد .
نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ تاﺮﻤﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ
82 / 114 ، هﺮﻤﻧ ﻦﯾﺮﺗﻻﺎﺑ :
149 ، هﺮﻤﻧ ﻦﯾﺮﺗ ﻦﯿﯾﺎﭘ :
74 و فاﺮﺤﻧا
1-Heinssen
رﺎﯿﻌﻣ 61 / 14 ﺑ ﻪ ﺪﻣآ ﺖﺳد هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ
) 1 (.
تاﺮﻤﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ
ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا 07
/ 39 هﺮﻤﻧ ﻦﯾﺮﺗﻻﺎﺑ ، 61
هﺮﻤﻧ ﻦﯾﺮﺗ ﻦﯿﯾﺎﭘ ، 19
رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا و 195
/ 8 ﺑ ﻪ ﺪﻣآ ﺖﺳد .
ﻪﻄﺑار ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻦﯿﺑ ﻪﻄﺑار ﯽﺳرﺮﺑ رد ﯽﻔﻨﻣ رادﺎﻨﻌﻣ )
47 / 0 r = ( ﺢﻄﺳ رد 01 / P<0 ﺑ ﻪ ﺪﻣآ ﺖﺳد .
رد
باﺮﻄﺿا ﺎﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ یﺎﻫ ﺮﯿﻐﺘﻣ هدﺮﺧ ﻦﯿﺑ ﻪﻄﺑار ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﻧﺎﯾار : ﻪﻄﺑار ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﯽﻫﺎﮔآ دﻮﺧ ﻦﯿﺑ ﯽﻔﻨﻣرادﺎﻨﻌﻣ
) 42 / 0 rs- ( ﺢﻄﺳ رد 01 / P<0 ﻟﺮﺘﻨﮐ دﻮﺧ ﻦﯿﺑ ، باﺮﻄﺿا و ﯽ
ﻪﻄﺑار ﻪﻧﺎﯾار ﯽﻔﻨﻣرادﺎﻨﻌﻣ
) 30 / –0 ( rs ﺢﻄﺳ رد 01 / P<0 ﻦﯿﺑ ،
ﻪﻄﺑار ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و یﺰﯿﮕﻧادﻮﺧ ﯽﻔﻨﻣرادﺎﻨﻌﻣ
) 40 / –0 ( rs
ﺢﻄﺳ رد 01 / P<0 ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﯿﺷﻮﻫ ﻦﯿﺑ ،
ﻪﻄﺑار ﯽﻔﻨﻣرادﺎﻨﻌﻣ )
36 / 0 rs- ( ﺢﻄﺳ رد 01 / P<0 ترﺎﻬﻣ ﻦﯿﺑ ،
ر ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﯽﻃﺎﺒﺗرا ﻪﻄﺑا
ﯽﻔﻨﻣرادﺎﻨﻌﻣ )
26 / 0 rs- ( رد
ﺢﻄﺳ 01 / P<0 ﺑ ﻪ ﺪﻣآ ﺖﺳد .
ﻦﯿﺑ ﺶﯿﭘ یﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﯽﺳرﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ )
دﻮﺧ ،ﯽﻫﺎﮔآ دﻮﺧ
ﻟﺮﺘﻨﮐ ﯽ ﯽﻃﺎﺒﺗرا ترﺎﻬﻣ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﯿﺷﻮﻫ ،یﺰﯿﮕﻧادﻮﺧ ، (
کﻼﻣﺮﯿﻐﺘﻣ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد )
ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا (
یرﺎﻣآ نﻮﯿﺳﺮﮔر زا
نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺪﯾدﺮﮔ هدﺎﻔﺘﺳا مﺎﮔ ﻪﺑ مﺎﮔ یﺎﻫ ﻪﻔﻟﺆﻣ زا ﻪﮐ داد
شﻮﻫ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﯿﺷﻮﻫ ،ﯽﻫﺎﮔآدﻮﺧ ﺎﻬﻨﺗ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ ﯽﻟﺮﺘﻨﮐ دﻮﺧ ﻪﻔﻟﺆﻣ ود ﺪﻧﺪﺷ ﻞﯿﻠﺤﺗ یﺎﻫ مﺎﮔ دراو یﺰﯿﮕﻧادﻮﺧ
ا ترﺎﻬﻣ و ر
ﯽﻃﺎﺒﺗ ﺪﻧﺪﺸﻧ ﻞﯿﻠﺤﺗ دراو رادﺎﻨﻌﻣ ﺮﯿﺛﺎﺗ مﺪﻋ ﻞﯿﻟد ﻪﺑ :
ﯽﻫﺎﮔآ دﻮﺧ نﺪﺷ دراو ﺎﺑ لوا مﺎﮔ رد 18
/ 0 ﺶﯿﭘ کﻼﻣ ﺮﯿﻐﺘﻣ زا
ا ﻪﮐ دﻮﺷ ﯽﻣ ﯽﻨﯿﺑ یدازآ ﻪﺟرد ﺎﺑ راﺪﻘﻣ ﻦﯾ
1 و 779 / 75 F= رد
ﺢﻄﺳ 001 / P<0 نﺪﺷ هاﺮﻤﻫ ﺎﺑ مود مﺎﮔ رد ﺖﺳا رادﺎﻨﻌﻣ
ﻪﺑ راﺪﻘﻣ ﻦﯾا ﯽﻫﺎﮔآدﻮﺧ ﺎﺑ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﯿﺷﻮﻫ 21
/ 0 ﺶﯾاﺰﻓا
یدازآ ﻪﺟرد ﺎﺑ راﺪﻘﻣ ﻦﯾا ﻪﮐ ﺪﺑﺎﯾ ﯽﻣ 2
و 907 / 46 F = ﺢﻄﺳ رد
001 / P<0 ﺖﺳا رادﺎﻨﻌﻣ
، یﺰﯿﮕﻧادﻮﺧ نﺪﺷ دراو ﺎﺑ ﺮﺧآ مﺎﮔ رد
ﺎﺑ ﻪﺑ راﺪﻘﻣ ﻦﯾا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﯿﺷﻮﻫ و ﯽﻫﺎﮔآدﻮﺧ 23
/ 0 ﺶﯾاﺰﻓا
یدازآ ﻪﺟرد ﺎﺑ راﺪﻘﻣ ﻦﯾا و ﺪﺑﺎﯾ ﯽﻣ 3
و 549 / 34 F = ﺢﻄﺳ رد
001 / P<0 ﯽﻣ رادﺎﻨﻌﻣ ﺪﺷﺎﺑ
. نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد تاﺮﻤﻧ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ﯽﺳرﺮﺑ رد
ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ و ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا یﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ رد ﺮﺘﺧد و ﺮﺴﭘ
هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ ﺪﺸﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ یرادﺎﻨﻌﻣ ﻪﻄﺑار )
2 .(
ر و کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ نآ ﻪﻄﺑا
نارﺎﮑﻤﻫ و یﺮﺒﮐا ﺪﻤﺤﻣ
یدﺮﻓ یﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﺮﯿﺛﺄﺗ ﯽﺳرﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ )
،لﺪﻌﻣ ،ﻦﺳ ،ﺖﯿﺴﻨﺟ
ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر (
یرﺎﻣآ نﻮﯿﺳﺮﮔر زا کﻼﻣ ﺮﯿﻐﺘﻣ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد
ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر ﺎﻬﻨﺗ داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺪﯾدﺮﮔ هدﺎﻔﺘﺳا مﺎﮔ ﻪﺑ مﺎﮔ رادﺎﻨﻌﻣ ﺮﯿﺛﺄﺗ مﺪﻋ ﻞﯿﻟد ﻪﺑ ﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﺮﯾﺎﺳ و ﺪﺷ ﻞﯿﻠﺤﺗ مﺎﮔ دراو
کﻼﻣ ﺮﯿﻐﺘﻣ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد )
ﺿا ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄ (
ﺪﻧﺪﺸﻧ ﻞﯿﻠﺤﺗ دراو .
لوﺪﺟ 1 ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ یﺎﻫ هرﺎﻣآ- تاﺮﻤﻧ
د ﻒﻠﺘﺨﻣ یﺎﻫ ﻪﺘﺷر ﺐﺴﺣ ﺮﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ سﺎﯿﻘﻣ رد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧا
ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر
ﯽﻧاواﺮﻓ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ
رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا
رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا یﺎﻄﺧ
ناﺮﻤﻋ ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ
ﻪﻧﺎﯾار ﯽﺳرﺎﻓ تﺎﯿﺑدا
ﯽﺴﯿﻠﮕﻧا نﺎﺑز ﯽﺿﺎﯾر ﯽﻤﯿﺷ ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ
تﺎﯿﻬﻟا
ﮏﯾﺰﯿﻓ
ز ﯽﺳﺎﻨﺷ ﺖﺴﯾ
ﯽﺷزﻮﻣآ یژﻮﻟﻮﻨﮑﺗ
ﯽﻧﺪﺑ ﺖﯿﺑﺮﺗ
ﺾﺤﻣ ﯽﻤﯿﺷ
28
36
27
30
26
35
33
26
27
29
28
29 60
/ 116
66 / 115
59 / 112
56 / 112
92 / 113
71 / 115
61 / 114
57 / 112
40 / 114
55 / 121
32 / 113
62 / 113 14
03 / 14
47 / 14
52 / 14
50 / 13
45 / 13
56 / 17
24 / 10
72 / 16
74 / 14
98 / 11
78 / 13 64
/ 2
33 / 2
78 / 2
38 / 3
64 / 2
27 / 2
05 / 3
00 / 2
21 / 3
73 / 2
26 / 2
55 / 2
لوﺪﺟ 2 نﻮﻣزآ - ﺲﻨﺟ ود ﻦﯿﺑ رد ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ یاﺮﺑ ﻞﻘﺘﺴﻣ t
ﺖﯿﺴﻨﺟ N
ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا یﺎﻄﺧ
T P
دﺮﻣ 123
35 / 114 18
/ 13 18
/ 1 51
/ 0 - 593 / 0
ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ نز
218 50
/ 115 50
/ 15 05
/ 1
دﺮﻣ 123
87 / 38 24
/ 8 24
/ 8 20
/ 0 - 840 /
0 ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا
نز 218 06
/ 39 14
/ 8 14
/ 8
ﺚﺤﺑ ﻪﮐ دﻮﻤﻧ طﺎﺒﻨﺘﺳا ﻦﯿﻨﭼ ناﻮﺗ ﯽﻣ ﯽﺸﻫوﮋﭘ یﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ
رادرﻮﺧﺮﺑ ﯽﻄﺳﻮﺘﻣ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ زا کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد
ﺪﻨﺷﺎﺑ ﯽﻣ . ﯾا رد ﯽﺳورد نﺪﻧﺎﺠﻨﮔ و یروﺮﺿ ﻪﺟﻮﺗ موﺰﻟ ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ ﻦ
یا ﻪﻔﻟﺆﻣ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻪﮐ اﺮﭼ ددﺮﮔ ﯽﻣ سﺎﺴﺣا ﻪﻨﯿﻣز
ﻢﻬﻣ
،ددﺮﮔ ﯽﻣ بﻮﺴﺤﻣ نﺎﻧآ ﯽﺗآ ﯽﮔﺪﻧز رد ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ یاﺮﺑ
ﻦﯿﺑ شﻮﻫ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ و هدﺮﺧ یﺎﻫ ﻪﻔﻟﺆﻣ نآ
ﺎﺑ باﺮﻄﺿا یا ﻪﻧﺎﯾار
نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻦﯾا دراد دﻮﺟو یرادﺎﻨﻌﻣ ﻪﻄﺑار
ﺪﯾﺆﻣ ﻦﯾا
ﺠﯿﻫ شﻮﻫ یاراد داﺮﻓا ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ ﺐﻠﻄﻣ زا ﺪﻨﻨﮐ ﯽﻣ ﯽﻌﺳ ﻻﺎﺑ ﯽﻧﺎ
نﻮﻣاﺮﯿﭘ تﺎﻧﺎﮑﻣا ار هدﺎﻔﺘﺳا ﺮﺜﮐاﺪﺣ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ﻪﺑ ﻞﯿﻧ ﺖﻬﺟ رد نﺎﺷ
،ﺪﻨﯾﺎﻤﻨﺑ سﺮﺗ سﺎﺴﺣا ﺎﻬﻨﺗ ﻪﻧ ﺎﻫ یروآﻮﻧ ﺎﺑ ﻪﻬﺟاﻮﻣ زا نﺎﻧآ
ﺮﮑﻓ ﻪﺑ هراﻮﻤﻫ و ﺪﻧﺮﺑ ﯽﻣ ﺰﯿﻧ تﺬﻟ نآ ﺎﺑ ﻪﺟاﻮﻣ زا ﻪﮑﻠﺑ ﺪﻨﻨﮐ ﯽﻤﻧ ﺪﻨﺷﺎﺑ ﯽﻣ فاﺪﻫا ﻪﺑ ﻞﯿﻧ ﺖﻬﺟ رد نآ زا هدﺎﻔﺘﺳا .
ﯽﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ لﻮﺻا ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ
نﺎﺘﺴﻣز و ﺰﯿﯾﺎﭘ 86
، هرﺎﻤﺷ 35 ،
36
ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻦﯾا نارﺎﮑﻤﻫ و ﯽﭼورﺎﯿﺳ یﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺎﺑ )
2003 ( ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﻪﮐ
یﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ زا ﯽﻌﯿﺳو از سﺮﺘﺳا ﻞﻣاﻮﻋ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ یﺎﻫ
درﻮﻣ ﯽﻧاور و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﻣﻼﺳ هﺪﻨﻨﮐ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ار ﺪﻨﺘﻓﺎﯾ ﺖﺳد ﻪﺠﯿﺘﻧ ﻦﯾا ﻪﺑ و ﺪﻧداد راﺮﻗ ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﮐ
زا ﻪﮐ یداﺮﻓا
اور ﺖﻣﻼﺳ زا ﺪﻧرادرﻮﺧﺮﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ ﯽﻫﺎﮔآ ﺰﯿﻧ یﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﻧ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﻮﺴﻤﻫ ﺪﻨﺷﺎﺑ ﯽﻣرادرﻮﺧﺮﺑ )
6 .(
ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ
ﺮﻨﯾار و نﻮﺴﯾﺮﻫ )
1992 ( باﺮﻄﺿا ﺎﺑ ﯽﻧورد شﺰﯿﮕﻧا ﻪﻨﯿﻣز رد
ﻪﻧﺎﯾار ) 13 ( یار ، ) 1990 ( ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﺖﻓﺮﺸﯿﭘ هﺰﯿﮕﻧا ﻪﻨﯿﻣز رد
ﻮﺴﻤﻫ ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ) 14 .(
ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ یﺎﻫ ﻪﻔﻟﺆﻣ رادﺎﻨﻌﻣ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ ﻣ ﻦﯾا ناﻮﺗ ﯽﻣ ار کﻼﻣ ﺮﯿﻐﺘ ﺒﺗ ﻪﻧﻮﮔ
ﯿ ﻂﯾاﺮﺷ رد ﻪﮐ دﺮﮐ ﻦﯿ
،ﯽﻫﺎﮔآدﻮﺧ زا ﻪﮐ ﯽﻧﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ﺖﺷاد رﺎﻈﺘﻧا ناﻮﺗ ﯽﻣ ﻪﺑﺎﺸﻣ زا ﺪﻨﺷﺎﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ یﺮﺗﻻﺎﺑ یﺰﯿﮕﻧادﻮﺧ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﯿﺷﻮﻫ ﺲﮑﻌﻟﺎﺑ و دﻮﺑ ﺪﻨﻫاﻮﺧ رادرﻮﺧﺮﺑ ﺮﺗ ﻦﯿﯾﺎﭘ یا ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﻞﯿﻟد ﻪﺑ ﻻﺎﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ یاراد داﺮﻓا ﻪﮐ اﺮﭼ ﺎﺑ ﺖﺒﺜﻣ ﻪﻬﺟاﻮﻣ
یروآﻮﻧ رد نﺎﻧآ زا هدﺎﻔﺘﺳا دﺪﺻ رد نﻮﻣاﺮﯿﭘ تﺎﻧﺎﮑﻣا و ﺎﻫ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺖﻬﺟ رد ﺖﺒﺜﻣ رﻮﺼﺗ ﻦﯾا و ﺪﻨﺷﺎﺑ ﯽﻣ رﺎﮐ و ﯽﮔﺪﻧز
یروآﻮﻧ و تﺎﻧﺎﮑﻣا رد داﺮﻓا هﺪﻨﻨﮐ ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ ﻞﻣﺎﻋ ﻦﯾﺮﺘﻤﻬﻣ ﺎﻫ
ﻪﻬﺟاﻮﻣ یروآﻮﻧ ﺎﺑ ﺎﻫ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ . ﻦﯾا رد نﺎﻧآ ﺎﯾآ ﻪﮐ ﻪﻬﺟاﻮﻣ
ﺎﺑ
ﻪﻧﺎﯾار سﺮﺗ و ا باﺮﻄﺿ ﺪﻨﻫاﻮﺧ
ﺖﺷاد
؟ﺮﯿﺧ ﺎﯾ
ًﺎﻤﻠﺴﻣ داﺮﻓا
یاراد زا هدﺎﻔﺘﺳا و ﺪﯾاﻮﻓ ﻪﺑ ﻪﻧﺎﯾار ﺎﺑ ﻪﻬﺟاﻮﻣ رد ﻻﺎﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ
ﻦﯾا و ﺪﻨﺸﯾﺪﻧا ﯽﻣ ﯽﮔﺪﻧز و رﺎﮐ رد نآ رﻮﺼﺗ و روﺎﺑ ،ﺮﮑﻔﺗ ﻪﻧﻮﮔ
ﺖﺷاد ﺪﻫاﻮﺧ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ار سﺮﺗ و باﺮﻄﺿا ﺶﻫﺎﮐ ًﺎﺘﯾﺎﻬﻧ و ﺖﺒﺜﻣ .
ﻫ ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر رادﺎﻨﻌﻣ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﻦﯿﻨﭽﻤ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﯽﻨﯿﺑ ﺶﯿﭘ رد
ﺖﺳا ﺐﻠﻄﻣ ﻦﯾا ﺮﮕﻧﺎﯿﺑ ﻪﮐ
رد ﻂﯾاﺮﺷ ،ﻪﺑﺎﺸﻣ باﺮﻄﺿا یا ﻪﻧﺎﯾار
دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ توﺎﻔﺘﻣ نﺎﺷ ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر سﺎﺳا ﺮﺑ نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد .
ﻦﯾا
یﺪﺣاو یردﺎﻧ یﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺎﺑ ﻪﺘﻓﺎﯾ )
1382 ( ﻦﯿﺑ طﺎﺒﺗرا صﻮﺼﺧ رد
ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﻪﺘﺷر )
15 ( ﯽﻧﺎﺳاﻮﻟ ، )
1382 ( ﻣﻻ ، تﺮﺒ
) 1991 ( گاو و ﻦﻫﻮﮐ ، )
1989 ( ﺖﯾﺎﻧو سﻼﮔ ، )
1988 ( ﻮﺴﻤﻫ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ) 10 ، 16 ، 17 ، 18 ( نارﺎﮑﻤﻫ و سﺪﯿﻟﻮﮐرﺎﻣ یﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺎﺑ و
) 1995 ( ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻤﻧ ﻮﺴﻤﻫ )
19 . ( ﺮﻈﻧ ﻦﯾا ﺪﯾﺆﻣ ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﺐﻠﻄﻣ ﻦﯾا
ا هدﺎﻔﺘﺳا و ﻪﻧﺎﯾار ﺎﺑ رﺎﮐ ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ ز
ﻞﻐﺷ و ﻞﯿﺼﺤﺗ رﻮﻣا رد نآ
داﺮﻓا رد ﺖﺒﺜﻣ شﺮﮕﻧ ﯽﻋﻮﻧ ﻪﺑ ﺖﺒﺜﻣ شﺮﮕﻧ ﻦﯾا و هدﻮﻤﻧ دﺎﺠﯾا
ﺶﻫﺎﮐ ًﺎﺘﯾﺎﻬﻧ و ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ﻪﺠﯿﺘﻧ رد و ﻪﻧﺎﯾار ﺎﺑ رﺎﮐ ،ﺮﺘﺸﯿﺑ ﻞﻣﺎﻌﺗ ﺖﺷاد ﺪﻫاﻮﺧ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ار ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و سﺮﺗ .
شﻮﻫ زا کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد داد نﺎﺸﻧ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا ﺪﻧرادرﻮﺧﺮﺑ ﯽﻟﺎﻋ زا ﺮﺗ ﻦﯿﯾﺎﭘ و ﻂﺳﻮﺘﻣ زا ﺮﺗﻻﺎﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ .
ﺎﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ و نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ندﻮﺒﻧ ﻻﺎﺑ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻦﯿﺑ ﯽﻔﻨﻣ رادﺎﻨﻌﻣ ﻪﻄﺑار دﻮﺟو
دﻮﺒﻬﺑ یاﺮﺑ ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺪﺳر ﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ
و ﺖﯿﻤﻫا زا نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد دﺮﮑﻠﻤﻋ رد ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ و ﯽﻧاور ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﺪﺷﺎﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ یدﺎﯾز شزرا .
ﺮﺿﺎﺣ ﻖﯿﻘﺤﺗ لﺎﺣ ﻦﯾا ﺎﺑ
کارا ﺮﻬﺷ رد ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻪﮐ ﻦﯾا ﻪﻠﻤﺟ زا دراد ﯽﯾﺎﻫ ﺖﯾدوﺪﺤﻣ داد ﻢﯿﻤﻌﺗ یﺮﮕﯾد یﺎﻫﺎﺟ ﻪﺑ ناﻮﺗ ﯽﻤﻧ ار نآ ﺞﯾﺎﺘﻧ اﺬﻟ هﺪﺷ مﺎﺠﻧا .
ﺖﯾدوﺪﺤﻣ نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد یور ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا ﻪﮐ ﺖﺳا ﻦﯾا ﺮﮕﯾد یﺎﻫ
هﺪﺷ مﺎﺠﻧا کارا هﺎﮕﺸﻧاد ﺖﺳا
. ﻪﺑ ناﻮﺗ ﯽﻤﻧ ار ﺞﯾﺎﺘﻧ اﺬﻟ
هﺎﮕﺸﻧاد ﺮﮕﯾد یﺎﻫ )
ﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ دازآ ،رﻮﻧ مﺎﯿﭘ ،ﯽﮑ (
داد ﻢﯿﻤﻌﺗ .
رد ار ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا دﻮﺷ ﯽﻣ ﻪﯿﺻﻮﺗ ناﺪﻨﻤﻗﻼﻋ ﻪﺑ اﺬﻟ ﺎﺑ ﯽﯾﺎﻫ ﻪﻧﻮﻤﻧ
گرﺰﺑ ﻢﺠﺣ ﯽﮔﮋﯾو ﺎﺑ و ﺮﺗ
ﺎﺑ ناﻮﺘﺑ ﺎﺗ ﺪﻨﻫد مﺎﺠﻧا توﺎﻔﺘﻣ یﺎﻫ
دﻮﻤﻧ هدﺎﻔﺘﺳا ﻖﯿﻘﺤﺗ ﺞﯾﺎﺘﻧ زا ﻞﻣﺎﮐ نﺎﻨﯿﻤﻃا .
░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░
ﻊﺑﺎﻨﻣ
.1 ﻣ رﺎﺘﺳود، ﯽﻠﻋ ﺪﻤﺣا ﯽﻬﻟا ﻒﺋﺎﺧ ﺪﻤﺤ
. ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ دﺎﻌﺑا .
ﻪﻌﺳﻮﺗ و ﺖﯿﺑﺮﺗ و ﻢﯿﻠﻌﺗ ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ .
1382 هرﺎﻤﺷ ، 18:21 - 23 .
2. Mayer JD, Salovey P. The intelligence of emotional intelligenc; 1995, 17(4):433-442.
3- Bar ON, Reuven B, Parke D, James A. "The handbook of emotional intelligence". San Francisco.
Jossy- Bass Book. first Edition; 2000:854.
4- Lif C, Susan B. Social and emotional intelligence: Applications for Developmental Education".
Journal of Developmental Education; 2003, 12:7-11.
5. Mehrabian A, Beyond IQ. Broad-based measurement individual success potential or emotional intelligence". Genetic social and general psychology monographs; 2000: 654.
6 . نارﺎﮑﻤﻫ و فزژ ﯽﭼورﺎﯿﺳ .
هﺮﻣزور ﯽﮔﺪﻧز رد ﯽﻔﻃﺎﻋ شﻮﻫ .
ﻪﻤﺟﺮﺗ : ا ﺐﯿﺒﺣ و یا هداز مﺎﻣا یرﻮﻧ ﺮﻐﺻا ﻪﻟ
یﺮﯿﺼﻧ . نﺎﻬﻔﺻا : ؛ﻮﻧ ﺮﺸﻧ تارﺎﺸﺘﻧا 1383
: 285 - 217 .
ر و کارا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ نآ ﻪﻄﺑا
نارﺎﮑﻤﻫ و یﺮﺒﮐا ﺪﻤﺤﻣ
7. Dorinina OV. Fear of computer: its nature, prevention and use. Russian social review; 1995, 36 (4), July/ august: 79-96.
8- Francis L, Leslie J, Katz J, Yaacov H, Susan B. The reliabibty and validity of the Hebrew version of computer attitude scale. Computer and Education Journal; 2000, 9: 371-386.
9. Chua SL, Chen D, Wong AFL. Computer anxiety and its correlates: a meta-analysis. Computers in Human Behavior;1999, 15: 609–623.
10. Lambert ME, Matthew E. Effect of computer use during coursework on computer aversion.
Computer in human behavior; 1999, 7: 319-331.
11 - هدازآ ﯽﻧاﺪﻗﺮﻓ )
1383 .(
مﻮﻠﻋ و ﯽﺳﺎﻨﺸﻧاور هﺪﮑﺸﻧاد ﯽﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ هرود ﺮﺘﺧد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا یرﺎﮔزﺎﺳ و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ ﻦﯿﺑ ﻪﻄﺑار ﯽﺳرﺮﺑ
رﺎﮐ ﻪﻣﺎﻧ نﺎﯾﺎﭘ ؛ﯽﯾﺎﺒﻃﺎﺒﻃ ﻪﻣﻼﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﺘﯿﺑﺮﺗ ﺪﺷرا ﯽﺳﺎﻨﺷ
. ﯽﯾﺎﺒﻃﺎﺒﻃ ﻪﻣﻼﻋ هﺎﮕﺸﻧاد .
12. Heinssen RK, Glass CR, Knight LA. Assessing computer anxiety: development and validation of the computer anxiety rating scale. Computer in Human Behavior; 1987, 3: 49–59.
13. Harrison A, Rainer K. The influence of individual differences on skills in end-user computing.
Journal of Management Information Systems; 1992, 9: 93–111.
14- Ray J. Some cross- cultural exploration of the relationship between achievement motivation and anxiety personality and individual difference; 1990, 11: 91- 91.
.15 حﺮﻓ ردﺎﻧ
، یﺪﺣا ﻦﺴﺣ . ﺮﺑ ر ﯽﮔﮋﯾو ﺎﺑ نآ ﻪﻄﺑار و ﺮﺗﻮﯿﭙﻣﺎﮐ باﺮﻄﺿا ﻪﻄﺑار ﯽﺳ زاﻮﻫا هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد یدﺮﻓ یﺎﻫ
. ﻞﺼﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻪﻣﺎﻧ
ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ ناور .
1384 هرود ، 1 هرﺎﻤﺷ ، 2
، 3 : 7 - 10
.16 ﺎﺳاﻮﻟ ﯽﻧ دﻮﻌﺴﻣ . ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد رد ﻪﻧﺎﯾار باﺮﻄﺿا ﺎﺑ یدﺮﻓ یﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﻦﯿﺑ ﻪﻄﺑار ﯽﺳرﺮﺑ .
یﺮﺘﮐد ﻪﻣﺎﻧ نﺎﯾﺎﭘ ناور
ﯽﺳﺎﻨﺷ .
؛ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد 1382
: 170 - 175 .
17. Cohen BA , Waugh GW. Assessing computer anxiety. Psychological Report; 1989, 65: 735-738.
18. Glass CR, Knight LA. Cognitive factors in Computer anxiety. Cognitive Therapy and Research;
1988, 12: 351-356.
19. Marcoulides GA, Wiseman R. Measuring computer anxiety in the work environment. Educational and Psychological Measurment;1995, 55(6): 819-829.
░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░
Abstract
Study of emotional intelligence of Arak University students and it's relation with computer anxiety
Akbaryboreng M, Rezaeian H
ntroduction: Today, emotional intelligence has gained a particular importance. Therefore, the present study was performed aiming at surveying emotional intelligence and its relation with computer anxiety of Arak university students.
Methods and Materials: This descriptive study of (correlation type) analyzes student’s Emotional intelligence and it's relation with computer anxiety. The statistical population consisted of all students of Arak university (faculties of Engineering, Science and Humanities).The sample consisted of 370 students selected based on Random Classification method. in order to analyze data, Statistical regression, Pearson’s correlation and T-test were used. Data was collected through two kinds of questionnaires [Emotional intelligence, Computer Anxiety questionnaires].
Findings: Findings indicated a meaningful relation (p<0.01) between emotional intelligence, its sub- components and computer anxiety. They showed that only self-awareness, self-motivation and social consciousness, among emotional intelligence sub-components, and field, among individual variables, are effective on estimating computer anxiety while there wasn't meaningful difference between computer anxiety and emotional intelligence in terms of their effect on sex-dependant variability of the means.
Conclusion: considering the low level of emotional intelligence among students the meaningful relation between emotional intelligence and computer anxiety, it seems very important take to emotional intelligence in to consideration students mental health improve and help them do their tasks more successfully; hence it is suggested that educational authorities pay more attention tp emotional intelligence.
Keyword: Intelligence, Gmoyjonal intelligence, Anxiety, computer anxiety
