Downloaded from journal.iehfs.ir at 9:13 IRST on Saturday January 9th 2016

(1)

هرود 3 هرامش ، 3 زییاپ ، 4331 12

،همجرت یموب

یزاس

، یبایزرا ییاور

یروص و

یریذپرارکت همانشسرپ

هعسوت هتفای یتلکسا

ینلاضع کیدرون

مح اضردی یراتخم

4این ،*

نیرسا یعفاش ،2

هیضرم مشپ راد

3درف

تفایرد خیرات :

41 / 1 / 4331 شریذپ خیرات

: 33 / 6 / 4331

هدیکچ همدقم : تلالاتخا یتلکسا ینلاضع یکی زا هد یبیسآ تسا هک ثعاب تبیغ زا راک یم دوش . یاهرازبا یددعتم تتهج یباتیزرا نتیا تلالاتتخا هدااتتسا

یتم دوتش .

همانشسرپ هعسوت

هتفای کیدرون یکی زا یاهرازبا دروم هدااتسا رد یبایزرا نیا تلالاتخا تسا . فده نیا هتعلاطم ،هتمجرت یموتب یزاتس

، یتسررب یتیاور یروتص و

یریذپرارکت هخسن

یسراف مانشسرپ ه هعسوت هتفای یتلکسا ینلاضع کیدرون تسا .

و داوم شور اه : هعلاطم رضاح اتحل زا شور تسانش ی کتی هتعلاطم غ یتبرجتری تم

ی دتشاب . تتهج اتجنا راتک زا International Quality Of Life شور

Assessment هدااتسا

دش . ییاور یروص رب یور 41 رامیب لاتبم هب تلالاتخا یتلکسا ینلاضع دروم ررب یس رارق تفرگ و تتهج یتسررب ذتپرارکت یری تلطم و

یبسن هب بیترت زا یاطخ رایعم هزادنا گ یری و بیرض یگتسبمه نورد

هورگ ی رب یور 14 ران هنومن اجنا دش . نیتنچمه تتهج

هزادتنا گ یرتی تفاوت نیتب ود راتب

هزادنا گ یری زا بیرض فاوت اپاک تهج غتم یاهری یمسا هدااتسا دش .

هتفای اه : نیارف د همجرت و موب ی یزاس همانشسرپ هعسوت

هتفای کیدرون ناسآ و بولطم شرازگ دش . جیاتن لصاح زا یسررب ییاور یروص ناشن داد همه آ متی اه دروم

ئات دی م ی دشاب . بیرض یگتسبمه نورد

هورگ ی و خاتش یاتطخ راتیعم هزادتنا گ یرتی هختسن یتسراف همانتشسرپ هعتسوت

هتتفای کتیدرون رد طتس لتباق وتبق

( 03 / ICC>3 76/1-56/0=SEM، )

تسد هب دمآ . هنماد بیرض فاوت اپاک نیب 4 - 04 / 3 هبساحم دش .

تن هجی یریگ : هخسن یسراف همانشسرپ هعسوت

هتفای یتلکسا ینلاضع کیدرون کی رازبا

،شجنس اب رابتعا و ریذپرارکت

، تهج یبایزرا تلالاتخا یتلکسا ینلاضع رد

دارفا یناریا یم دشاب .

یدیلک تاملک :

تلالاتخا یتلکسا

،ینلاضع ییاور

،یروص یریذپرارکت

، همانشسرپ هعسوت

هتفای

،کیدرون هخسن یسراف

4 .

* ( لوئسم هدنسیون )

رایداتسا هورگ یمونوگرا

، هاگشناد ولع یتسیزهب و ناوت یشخب

،

،نارهت ناریا . یکینورتکلا تسپ :

[email protected]

2 . یسانشراک دشرا

،یمونوگرا ع وض هتیمک تاقیقحت هاگشناد ولع یکشزپ

،ناتسدرک

،جدننس ناریا

3 . یسانشراک دشرا

،یمونوگرا وضع هتیمک تاقیقحت ییوجشناد هاگشناد ولع یتسیزهب و ناوت یشخب

،

،نارهت ناریا .

Downloaded from journal.iehfs.ir at 9:13 IRST on Saturday January 9th 2016

(2)

هرود ،یمونوگرا هلجم 3

هرامش ، 3 زییاپ ، 4331

همدقم

قلاطا یطیارش هب ینلاضع یتلکسا تلالاتخا یتم

دوتش ،تلاتضع هتک

نودنات اه باتصعا و بیتسآ

هدتید و ع متئلا هتب تروتص و یتحاراتن ،درد

رد یتخرک ادنا

اه رهاظ یم دوش . تلالاتتخا دتننام یرگید تاحلاطصا

،یعمجت یامورت بیسآ

یاه هدااتتسا ردنتس ،یرارتکت شنتت زا یشان

هدااتتسا یارتش نیا نایب یارب دح زا شیب یتم

دوتش ( 4 ) . تلالاتتخا

راک اب بترم ینلاضع یتلکسا هدمع

نیرت تفر تتسد زا لماع ناتمز نت

شیازفا ،راک هنیزه

اه و بیسآ یاه یلتصا تلع و یناسنا یناوتاتن

اته هتب

رامش یم دتیآ ( 2 و 3 ) . هتب کتیدزن تلالاتتخا نتیا 14

لتک زا دتصرد

یرامیب یاه لیکشت ار راک زا یشان یم

دتنهد ( 1 ) . شرازتگ گاتسا رتب

ینلاتضع یتلکتسا تلالاتتخا اتکیرما هدحتم تلایا رامآ رتفد ریخا 13

دصرد مارغ ت یاه اتب بترم بیتسآ

یاته اتصتخا دوتخ هتب ار راتک

یم دهد و هنیزه یا دودح رد 11

ات 11 لماش ار رلاد نویلیم یم

دوتش

( 1 ) . رد ،ینلاتضع یتلکسا تلالاتخا زورب و عویش یاهروتشک

اتح رد

تسا رادروخرب یرتشیب تدح و تدش زا هعسوت (

6 و 0 .) زتین ناریا رد

یتاقیقحت هنیمز رد

کسا تلالاتخا یارب تسا هتفرگ اجنا ینلاضع یتل

راتهظا یفاتبیلاق تعنتص رد دوتخ هعلاطم رد ناراکمه و هنیبوچ هنومن عویش هک دنتشاد مئلاع

و هدوتب لااتب نافابیلاق رد تلالاتخا نیا اتدتمع

رد هناش اه ( 4 / 10

% ) رمک ، ( 2 / 11

% ) ، تسد اه چم و تتسد اته ( 2 / 34

% ) ،

تشپ ( 0 / 30

% ) ندرگ ، ( 2 / 31

% ) اهوناز و ( 6 / 31 )%

ار نازتیم نیرتتشیب

تتتسا هتتشاد (

4 )؛

یتلکتتسا تلالاتتتخا شهاتتک و یریگتتشیپ نیارباتتنب

ینلاضع هب تروص تتسا هدتش حرطم یناهج طس رد مهم تیولوا کی

( 3 ) . یباتیزرا هتک تسا نیا هب زاین تلالاتخا شهاک و یریگشیپ تهج

عویش نازیم زا یتسرد و یقد بیسآ

اه دریگ تروص (

43 و 44 ) . یکی

زا ر شو یاه یموتنوگرا هتطیح رد عویتش نازتیم یبایزرا و همانتشسرپ

کچ تسیل اه دنتسه ( 43 و 44 ) . تقد و تحص هزادنا

یریگ ،رازتبا رته

نازیم نینچمه میمعت

یریذپ و اور نازتیم هتب رازبا نآ زا لصاح جیاتن

دراد یگتسب رازبا نآ ندوب ایاپ (

44 ).

املسم اجنا اب اهنت تاعلاطم

شور یتخانش و ناور یجنس ، یم ناوتت زا

تتیلباق هجیتن رد و ناهج فلتخم طاقن رد هدااتسا دروم رازبا یناسکی ناتنیمطا نوگاتنوگ یاهروتشک رد تاتقیقحت زا هلتصاح جیاتن هسیاقم دومن لصاح (

42 )؛

رد یرگلاتبرغ و یباتیزرا تتهج یرازبا رگا نیاربانب

تبحص رگید نابز هب هک یتیعمج یم

دننک این دوش هدااتسا باطت هب ز

دراد دوتجو زتین همانشسرپ ییاور و یگنهرف نایم (

42 ) . نتیا زا یتکی

زا هتک تتسا کتیدرون ینلاضع یتلکسا همانشسرپ اهرازبا ماتج

نیرتت

ینلاتضع یتلکتسا تلالاتتخا عویش نازیم یسررب یاهرازبا یتم

دتشاب .

اس رد کیدرون همانشسرپ 4340

دش عادبا ناراکمه و اکینروک سوت

تتبرغ رد اتتت زا یتتشخب ناوتتنع هتتب ینلاتتضع یتلکتتسا تلالاتتتخا یرگلا

همانرب یاه دتشاب هدااتتسا لباق کیژولویمدیپا تاعلاطم رد کیمونوگرا .

ار نآ یریذتپرارکت یدودتحم تاتعلاطم همانتشسرپ نیا داجیا نامز زا رارق یسررب دروم هداد

دنا دودح ات هک یروط ، 46

نتیا هئارا زا دعب اس

همانشسرپ هتعلاطم

یا رد همانتشسرپ نتیا یریذتپرارکت یتسررب دروتم

دوب هدشن شرازگ .

رد هتکنیا مقر یلع نینچمه زا یددتعتم تاتعلاطم

همانتشسرپ نتیا ییاتیاپ اما دوب هدش هدااتسا کیدرون هیلوا همانشسرپ یرگلابرغ تهج اهدرد

ی یتلکسا اتهبا نیلغاتش هتعماج رد ینلاضع_

دوب زیگنارب .

هلئسم نتشسرپ نیا ندش هئارا رگید یرازتبا ناوتنع هتب هما

یموتمع و یلک همانشسرپ کی ناونع هب و تسا هدوب لغاش دارفا تهج تسا هدوبن حرطم .

زا هتیحان هتس یمومع کیدرون همانشسرپ یفرط زا

رارق یبایزرا دروم رتشیب ار ندب من

ی دتهد هتب ار ندتب رتگید یحاوتن و

کمک آ ن من ی ناوت یسررب دروم رارق

د دا . نتشسرپ روتظنم نیمه هب هما

تسوت کتیدرون هتفای هعسوت Anna P. Dawson

اتس رد 2333 زا

داجیا کیدرون یلصا همانشسرپ درگ

دی ( 43 ) . هولاتع همانشسرپ نیا رد

یتلکسا یاهدرد یرگلابرغ رب ،ندرتگ و هناتش ،رمک زا یشان ینلاضع_

تلااؤس دتش هفاتضا یتلکسا یاهدرد یرگلابرغ تهج یرگید .

نتیا رد

ش نآ رب یعس همانشسرپ یتحاراتن و مهبتم درد ،درد نیتب تواات ات هد

ییاسانش زین تلاکشم ندوب نمزم و داح نیا رب هولاع و دوش خشم دوش ( 43 ).

یرازبا کیدرون هتفای هعسوت همانشسرپ اتح نیتع رد و هداتس

لتماک

م ی دشاب هک م ی ناوت تلالاتخا دروم رد ار یدایز تاعلاطا نآ کمک هب

هیحان هن رد ینلاضع یتلکسا ندتب زا

تتسد هتب دروآ

. نتیا رتب هولاتع

زین ندوب نمزم و داح ،درد تدم و تدش دروم رد یتاعلاطا تم

ی ناوتت

مج روآ ی درک . فدته ،عوتضوم تتیمها هب هجوت اب تیقحت اتجنا زا

رضاح ،همجرت موب ی یزاس و یسررب و یروص ییاور ذپرارکت

یری هخسن

یتتسراف داتتعم زاتتس ی همانتتشسرپ یتلکتتسا هتتتفای هعتتسوت

ع_ ینلاتتض

کیدرون م ی دشاب .

(3)

هرامش ، 3 ، زییاپ 4331

داوم و شور اه

همانشسرپ :

همانشسرپ یتلکسا هتفای هعسوت

یاراد کتیدرون ینلاتضع_ 44

رتیغتم

م ی دشاب هک م ی دتناوت یتشرازگ دوتخ شور هتب (

،یتنالت ،ذتغاک یورتب

تنرتنیا ) دوش لیمکت هبحاصم یرط زا ای و هک

هوتحن ختساپ تهد ی هتب

تلااؤس هب تروص یلب - ریخ م ی دتشاب هتک 3 ندتب زا هتیحان (

3 هتیحان

،یناقوف ادنا وصخم 3

،تارتقف نوتتس وتصخم هتیحان 3

هتیحان

یناتحت ادنا وصخم )

لماش ار م ی دوش ؛ تروص رد ینعی خساپ

تهد ی

همانشسرپ نیا هب لماک م

ی ناوت 33 هداد ( هتب طوتبرم تاعلاطا ریغ هب

نس ) دومن جارختسا .

تلااؤس د درد دوتجو دتع اتی دوتجو ادتتبا رد ر

دروتم ار درد دتمایپ رتخآ رد و عویتش ش تس رتمع وط اؤتس

رارتق

م ی دهد . دیاب درف همانشسرپ نیا رد هب

مامت ی تلااؤس ( 44 اؤس ) جار

ختساپ ندتب زا رگید هیحان هب ش س و دهد خساپ ندب زا هیحان کی هب دهد . زا هلحرم ره هب خساپ رگا تلااؤس

هتلب ندب زا هیحان کی هب جار

ساپ خش ،دوب هب خ

تلااؤس امتا ات ار اؤس

هتمادا ندب زا هقطنم نآ

یم دهد ؛ هب رگید ،دوب یانم خساپ رگا اما تلااؤس

هدادن همادا هب

تروص ی

هیقب هک تلااؤس هقطنم نآ هب

روط یانم کیتاموتا یم

دوتش هتب درتف و

خساپ ندب زا رگید یحاون یم

دهد ( 43 ).

و همجرت دنیارف یموب

یزاس

هخسن هیهت یارب زا همانشسرپ ره همجرت

نابز یلصا ود رتگید ناتبز هب

دراد دوجو یرورض و یلصا هلحرم .

قاتبطنا هسورپ اجنا وا هلحرم رد

تروص همانشسرپ یموهام یسررب و یگنهرف یتم

درتیگ ود هتلحرم و

همانشسرپ ییایاپ و ییاور یسررب یم

دشاب .

رد و همجرت دنیارف یموب

یزاس تسیلگنا یلتصا هختسن ادتتبا باتطم ی

لتتکتورپ (IQOLA)

Internationalm Quality Of Life

Assessment

و همجرت یسراف نابز هب داعم

یزاتس دتش ( 41 ).

رد

اتب ییانتشآ و دوتب یتسراف اتهنآ یردام نابز هک مجرتم ود وا هلحرم همانشسرپ کیدرون هتفای هعسوت

دنتشادن هتب روتط همانتشسرپ لقتتسم

ک همجرت یسراف هب ار یلصا و نیتققحم روتضح اب هسلج کی رد و هدر

دندیتسر تفاوت هب همجرت کی یور رب نیمجرتم .

نیمجرتتم زا یتکی

ییانتشآ یکشزپ تاحلاطصا اب و هتشاد ار یکشزپ نوتم همجرت هقباس دنتشاد . دروم رد نیمجرتم زا کی ره نینچمه

کت کت متیآ یاه هب همانشسرپ

کتی یور یتهد هدرمن هب ادقا یراوشد احل تیقم

ا یرادتید گ 433

هطقن یا دندومن . راتص ددتع دروتم رته یارب گایقم نیا رد هتب

هتلزنم

همجرت لاماک ددع و ناسآ 433

هب هلزنم همجرت یب تتیاهن دوتب راوتشد

( 42 و 41 ) .

و ثتحب هتب تیقحت نیققحم و نیمجرتم روضح اب هسلج کی یط رد دتش هتتخادرپ هدتش همجرت هیلوا هخسن یسررب راد هتک یدراوتم و

یا

تتفرگ رارتق یتسررب دروتم دوب راوشد همجرت .

و هتمجرت یرگنزاتب اتب

ندومن نیزگیاج هژاو

یاه بسانم رت هتمجرت کتی رس رب زاین تروص رد

دش فاوت ییاهن (

41 ) . یراوشد تارمن نیگنایم هلحرم نیا رد نییاپ

رت

زا 21 نیب یراوشد تارمن نیگنایم ،ناسآ همجرت ناونع هب 21

اتت 33

رت ناونع هب همج

اتبسن زا رتلااب یراوشد تارمن نیگنایم و ناسآ 33

هب

دش هتفرگ رظن رد دنتسه راوشد همجرت یاراد هک یدراوم ناونع .

هب روظنم حوضو احل هب همجرت تیایک یسررب (

زا هدااتتسا هژاو

یاته

و هداس لباق متهف ) رتتشم ناتبز رد دربراتک ، (

زا زتیهرپ هتب

یریگراتک

هژاو یاه و یصصخت ،ینف م

یعونتص ) ، داتعم یزاتس یموتهام (

رتب رد

همانتشسرپ یلتصا هختسن یموتهام ییاوتحم نتشاد )

یتلک تتیایک و

ناتبز هتب لتسم و یتسراف وا یرداتم نابز هک یموس مجرتم ،همجرت دتنداد زایتما ولج هب ور همجرت تیایک هب دوب یسیلگنا ؛

نتیا نیارباتنب

زا کی ره یارب مجرتم متیآ

یاه همانشسرپ هتتفای هعتسوت

کتیدرون 1

یرادتید گاتیقم یور رب هرمن 433

هتطقن یا دتنداد . گاتیقم نتیا رد

تیایک هدنهد ناشن راص یرادید لاماک

بولطمان و 433 تیایک لاماک

و بولطم تیاضر

شخب دوتب هتمجرت .

لاتم میمتصت یرتیگ دروتم رد

بولطم تیایک همجرت

اه زا رتلااتب تتیایک هرمن نیگنایم ، 33

رتظن رد

دش هتفرگ .

ارب همجرت هک یتلامج و تارابع ی بولطمان

هداد یختشت

دش بسانم نیزگیاج نیمجرتم سوت هک

4 و 2 هدااتسا دش داهنشیپ

دیدرگ هبساحم همجرت تیایک هرمن رگید راب و دیدرگ .

ات دنیارف نیا هب

تسد بولطم طس ندروآ لقادح ای و

اتبسن بولطم ( نیگناتیم هرتمن

نیب 43 ات 33 ) درک ادیپ همادا .

یتسراف هخسن کی هلحرم نیا نایاپ رد

نیمجرتم رظن هب هک 4

ات 3 دتش لتصاح دوتب بوتلطم تیایک یاراد .

رگا هک ینعم نیا هب تفرگ تروص زین فاوت زیلانآ قوف هلحرم ود یارب ات راص نیب نیمجرتم سوت هدش هداد تارمن نیب 41

فلاتتخا هرتمن 12

(4)

تشاد دوجو هب

هلزنم زا شیتب رتگا و تفاوت 41

هرتمن دوتجو فلاتتخا

تشاد هب هلزنم دش هتفرگ رظن رد فاوت دع .

ش س یسراف نابز هب هدش همجرت هیلوا هخسن

، سوت ود هتک مجرتتم

یردام نابز اهنآ

لست یاراد و دوب یسیلگنا و

زا نوتتم یفاتک هتبرجت

دوب یسیلگنا نابز هب یسراف نابز همانتشسرپ اتب ییانشآ نینچمه و دن

ن کیدرون هتفای هعسوت

،دنتشاد دتش هدنادرگرب یسیلگنا هب (

ور هتمجرت

بقع هب ).

احل هب همانشسرپ یلصا هخسن اب هدش هیهت یسیلگنا هخسن

دروم نیققحم و مجرتم روضح اب هسلج ود یط رد و یموهام یناسکی دروم یناسکی ات تفرگ رارق ثحب دیئات

دریگ رارق (

41 ) . لتحارم اتجنا

هب رجنم تیاهن رد قوف راتیتخا رد

یاراد یتسراف هختسن کتی نتتشاد

دش بسانم همجرت تیایک .

تیاهن رد رایتخا رد هدمآ تسد هب هخسن

41 امیب تلالاتتخا هب لاتبم ر

ینلاضع یتلکسا هب

تروص تتفرگ رارق تولیاپ .

دارتفا وزتج دارتفا نتیا

تکرش هدننک دتندوبن یلصا هعلاطم رد تاعلاطا یروادرگ رد .

زا فدته

راک نیا یب رظن هک دوب نیا دروم رد نارام

و ضاو ،هداس لباق

مهف ندوتب

نداد خساپ ییاناوت و تلااؤس

دریگ رارق یسررب دروم .

تهج ییاهن هخسن دیئات

یارتب همانتشسرپ یلتصا حارتط مناتخ

رتتکد

Anna P. Dawson هاگتشناد

دتنلزنیئوک ایلارتتسا

و دتتش هداتتسرف ،

اتب یموتهام یناسکی احل هب ار یلاسرا یسیلگنا هخسن ناشیا هختسن

ار نآ و دنداد تقباطم یلصا یسیلگنا دیئات

دندرک .

یندومزآ اه

ینلاتضع یتلکتسا تلالاتخا یاراد دارفا هعلاطم نیا رد فده تیعمج ،گرتتسد رد هتعماج هک دندوب تلالاتتخا یاراد هتک دتندوب یناراتمیب

و ینلاضع یتلکسا هعجارم

هدننک زتکارم هتب ناوتت

یتشخب رهتش طتس

دندوب نارهت .

دادعت 13 رامیب هب روط دندش باختنا یلامتحا ریغ و هداس

دندرک تکرش هعلاطم نیا رد و .

گاتسا رتب هدااتتسا دروم هنومن دادعت

هتتشذگ تاعلاطم زا هدش جارختسا تاعلاطا (

43 ) باتختنا و هبتساحم

دش . لماش هعلاطم نیا رد دارفا دورو رایعم نتس ،یتسراف یرداتم نابز

نیب 61 - 44

،لغاش ، اس راد

دوب ا ن رد لقادتح نتشون و ندناوخ داوس

لکیس دح دوب

. لاتتبم هک یدارفا هتب

یراتمیب یاته بتصع هاگتتسد ی

و

کیژولورون تلالاتخا و

ینهذ تلاکشم جراخ هعلاطم زا ،دندوب یناور و

یم دندش . هناهاگآ تیاضر رف یقحت رد تکرش زا لبق نارامیب یمامت دروم هک

دیئات یزهب ولع هاگشناد قلاخا هتیمک و یتس

ناوت یشخب رارق

دندرک اضما ار دوب هتفرگ .

یبایزرا یگژیو یاه ناور یجنس

یروص ییاور هتمجرت دتنیارف اتجنا زا دتعب ،ییاهن هخسن یروص ییاور نییعت یارب هب همانشسرپ 43

یتلکتسا تلالاتتخا هتنیمز رد هک تسیپارتویزیف ران

راک ینلاضع یم

دننک هب نینچمه و 41

را ناراتمیب زا ران زا و دتش هتئا

ندوتتب تتضاو و ندوتتب هداتتس ،ندوتتب بترتتم دروتتم رد اتتهنآ تلااؤتتس

همانشسرپ هب

تروص گایقم هناگراهچ رتیز

هتب تروتص ادتجادج اؤتس

دیدرگ . 4 ) لاماک بترم / هداس / ،تسا ضاو 2

) بترتم / هداتس / تضاو

حلاصا هب زاین یلو تسا یئزج

،دراد 3 ) ،دراد زاتین یساسا حلاصا هب 1

)

لاماک غ بترم ری /

هداس / تسا ضاو .

ره اؤس یتروص رد دیئات

هک دش

ای 13 دصرد خساپ ناگدنهد ای و وا هنیزگ

03 هتنیزگ ود اتهنآ دتصرد

دندوب هدرک باختنا ار وا (

41 ).

یریذپرارکت یبایزرا یسراف هخسن نومزآ تاعفد رد یریذپرارکت یبایزرا یارب داعم

یزاتس

لکسا هتفای هعسوت همانشسرپ هدش اتب راتب ود یط ،کیدرون ینلاضع یت

ینامز هلصاف 1

ات 0 راتیتخا رد زور 14

تتفرگ رارتق رتان .

دروتم شور

بیارتض هبتساحم نومزآ تاعفد رد یریذپرارکت یبایزرا تهج هدااتسا خاش ناونع هبICC یریذپرارکت

هبساحم و یبسن ناوتنع هبSEM

خاش یریذپرارکت لطم

یارب یاتهریغتم دوتب یتایک

. یتنچمه زا ن

یسررب تهج اپاک فاوت بیرض یریذپرارکت

غتم یاهری هدااتتسا یمسا

دش . زا هدااتسا اب یرامآ زیلانآ رن

رازفا SPSS-16 دش اجنا

.

هتفای اه

هنومن تایصوصخ 14 تکرش هعلاطم نیا رد ینلاضع یتلکسا تلالاتخا هب لاتبم درف ران

اهنآ نس سوتم هک دنتشاد 3

/ ± 0 1 / 24 هتک دوتب اس 1

/ 63

% درتم

دندوب . اهنآ هتاه رد راک تاعاس سوتم 3

/

±41 4 / 11 ،دوب 1 / 43 دصرد

یتتم راگیتتس دندیتتشک

. 13 اتتجنا ار یتتشزرو تاتتنیرمت دارتتفا زا دتتصرد

یم دنداد . رتمک هتیحان رد ینلاتضع یتلکتسا تلاکشم عویش نیرتشیب

(5)

دش شرازگ .

ودتج رد دارتفا نتیا یایصوت رامآ هب طوبرم تاعلاطا 4

تسا هدمآ .

ودج هرامش ل 1 : تکرش کیفارگومد یاهریغتم یفیصوت رامآ دننک

)ناگ ( n  84

یگنهرف قابطنا :

تیایک شجنس ،همجرت لحارم ابند هب یگنهرف نایم قابطنا دنیارف دش اجنا بقع هب ور همجرت و همجرت .

تارمن نیگنایم ریداقم دروم رد

هعومجم زا یراوشد احل هب 41

هتلحرم نتیا رد هدتش هتمجرت دروم

433 دراوتم دصرد ناتسآ هتمجرت یاراد

یتم دتشاب . تفاوت نیتنچمه

نیمجرتم 433

دوب دصرد .

هک داد ناشن جیاتن زین همجرت تیایک رظن زا 433

همجرت حوضو دصرد

بولطم یم دشاب . زتین رتتشم ناتبز دربراتک رتظن زا نیتنچمه 433

دندوب بولطم همجرت یاراد دصرد .

زین یموهام یناسکی احل زا 433

بولطم یناسکی دصرد یتم

دتشاب .

رد زین همجرت یلک تیایک تیاهن رد 433

دوب بولطم دصرد ؛

نیاربانب

تیایک عومجم رد تیاضر

شخب هیهت همجرت زا ی دش

. ناتشن یلک جیاتن

داد هک و همجرت دنیارف داعم

یزاس همانشسرپ هتتفای هعسوت

یتلکتسا

ینلاضع کیدرون و بولطم تیایک زا لباق

لوبق تسا رادروخرب ی .

یمامت رد هک داد ناشن یروص ییاور یسررب زا لصاح جیاتن متیآ

یاته

رثکا ،همانشسرپ خساپ

اه ود و وا هنیزگ هب گایقم

یاه هدتش حرتطم

غت نیاربانب تشاد اصتخا دیدرگن امعا همانشسرپ رد یریی

.

یریذپرارکت :

ریداقم هک داد ناشن یریذپرارکت یسررب زا لصاح جیاتن هخسنICC

دراوم همه رد کیدرون ینلاضع یتلکسا هتفای هعسوت همانشسرپ یسراف زا رتلااب 0

/ 3 یم دشاب . رادقم ،SEM

06 / 4 - 16 / 3 دش هبساحم

اپاک فاوت بیرض هنماد نینچمه 4

- 04 / 3 تسد هب دمآ ( ودج 2 .)

لودج 2 : یریذپرارکت نومزآ

ناراتسرپ رد کیدرون هتفای هعسوت همانشسرپ نومزآ زاب- 84)

( n  تلااؤس عویش نازیم و عورش نس

متیآ اه

یگتسبمه بیرض

نورد یهورگ رایعم یاطخ صخاش

هزادنا یریگ اپاک قفاوت بیرض

تدم عویش نامز هنلااس عویش

ناهام عویش ه عویش نازیم

ندرگ 39

/

0 (0/78-0/37) 65

/ 0 00

/ 1 00

/ 1 35

/ 0 39

/ 0

هناش 39

/

0 (0/71-0/33) 37

/ 0 39

/ 0 00

/ 1 00

/ 1

تشپ 77

/

0 (0/39-0/37) 19

/ 1 00

/ 1

جنرآ 00

/

1 (0/31-0/33) 87

/ 0 00

/ 1 00

/ 1

چم / تسد 37

/

0 (0/36-0/33) 99

/ 1 00

/ 1

رمک 39

/

0 (0/39-0/33) 75

/ 0 00

/ 1 00

/ 1 37

/ 0 00

/ 1

نگل / نار 00

/

1 (0/71-0/33) 91

/ 1 00

/ 1

وناز 35

/

0 (0/89-.0/33) 85

/ 1 00

/ 1 73

/ 0 00

/ 1

اپ چم 31

/

0 (0/31-0/33) 73

/ 0 00

/ 1 00

/

نس ( اس ) 3

/

±0 1 / 24

(kg) نزو 3

/

±43 4 / 63

(cm) دق 1

/

±43 3 / 460

هتاه رد راک تعاس (

تعاس ) 3

/

±41 4 / 11

شنج درم نز (

% 1 / 63 ) 23

(

% 6 / 33 ) 43

ندیشک راگیس هلب ریخ (

% 1 / 43 ) 1

(

% 6 / 43 ) 13

یشزرو تانیرمت هلب ریخ 21 (13%)

21 (13%)

رد ینلاضع یتلکسا تلاکشم عویش 42

هتشذگ هام

(%) ندرگ هناش تشپ جنرآ / تسد

تسد چم رمک نگل از ون اپ چم 3

/ 33 21 3 / 4

2 / 1

3 / 4

1 / 23

3 / 6

3 / 34

3 / 6

(6)

ثحب

زا یکی مهم نیرت یگژیو یاه اومه رازبا کی باختنا رد هک ی دتم دتیاب هر

دروم نآ هجوت و دشاب رظن دیکأت

بحاص نارظن رارق یتم درتیگ یناتسآ ،

هتیونا ناتبز کتی هتب هدتش هتمجرت هختسن بولطم تیایک و همجرت یم دشاب . هختسن هتیلوا ناتحارط هجوت دروم وا هجرد رد عوضوم نیا

رارق اهرازبا هنوگ نیا یلصا یم

درتیگ . ناتحارط نتیا هتک یتنعم نیدتب

نا رد هراومه دربراک و باخت

هژاو اه هتک دتنراد یعتس تلامج و تارابع ،

،مهبتم دراوتم زا نتکمم دح ات گونأتمان

یناتعم یاراد و فااتش رتیغ ،

و هدومن زیهرپ ددعتم نیدب

هلیسو و همجرت دنیآرف داعم

یزاتس نتتم

دتنیامن لیهتست نکمم دح ات رگید نابز کی هب ار رازبا .

هتب روتط متتح

د تضاو و ناور نتتم کتی دوتجو اتت دتش دتهاوخ ببتس رازتبا نتیا ر

هب نیمجرتم نابز

یاه ات دنشاب رداق نوگانوگ هخسن

یاه هتمجرت هیلوا

ار گاتتیقم نتتیا هدتتش هتتب

روتتظنم تاتتقیقحت یدتتعب لتتحارم اتتجنا

ناور یتخانش دتنیامن هیهت دوخ (

46 ) . نیتنچ زتین رتضاح تیقحت رد

یزایتما هب حوضو هدهاشم یم ددرگ ؛ جیاتن هعومجم زا نیاربانب تسد هب

رضاح یقحت زا هدمآ یم

ناوت هب روط یلک هب یناتسآ بوتلطم تتیایک ،

بسانم یموهام یناسکی و همجرت متیآ

یاه هتتفای هعتسوت همانتشسرپ

دومن هراشا کیدرون .

رارتق یتسررب دروتم یروتص ییاور هعلاطم نیا رد

تفرگ . نوتمزآ وتهام زا یندومزآ رد یروص ییاور رد یلصا هلئسم

تسا . ز نیا زا ،دتید هتیوا تلااؤتس

و تاتملک اتحل زا تتسیاب نوتمزآ

یرهاتتظ یاوتتتحم و تلاتتمج هتتب

هتتنوگ یا تتتبغر هتتک دنوتتش باتتختنا

خساپ ناگدنهد ار

دزیگنارب هک تسا یرورض فده نیا هب ندیسر یارب :

4 - دوش هتفرگ رظن رد یندومزآ رد طس ،تلامج عون میظنت یارب .

2 - یاوتحم و تاملک عون تلااؤس

یم تسیاب یلغتش یلاع اب بسانتم

و شیارگ یاه یعامتجا خساپ

ناگدنهد دنوش هدیزگرب

.

3 - هحاص ییارآ هچرتفد تلااؤس رد ریوتصت عوتن باختنا ، نوتمزآ

یاته

یتگمه ،هدش هدرب راک هب یاهرتیت ،یپاچ فورح عون باختنا ،یریوصت دنتشاب هتتشاد یگنهاتمه نآ شجنتس فادتها و نومزآ ناونع اب دیاب ( 41 ).

ص ییاور زا کی ره یرو متیآ

یاه هتفای هعسوت همانشسرپ یسراف هخسن

یهاوخرظن اب ،کیدرون ینلاضع یتلکسا 43

رد صختم و برجم ران

و یپارتویزیف هنیمز 41

ینلاضع یتلکسا تلالاتخا هب لاتبم دارفا زا ران تفرگ تروص

. همه هک داد ناشن جیاتن متیآ

یاه دروم همانشسرپ دیئات

یم دشاب .

رد لاطم هع یا هک هب روظنم تلالاتتخا عویتش یسررب یارب یرازبا داجیا

یتیاور یباتیزرا نیتنچمه و ناتناوج و ناتناوجون رد ینلاضع یتلکسا و یروص یریذپرارکت سوت رازبا نیا

Legault شناراکمه و

( 2341 )

اجنا دش ( 40 )،

کیدرون هتفای هعسوت همانشسرپ زا یدیدج همانشسرپ

دش جارختسا .

م نیا رد یرازتبا یتحارط فدته هتکنیا هب هجوت اب هعلاط

رتصتخم یتلیخ کیدرون هتفای هعسوت همانشسرپ اذل دوب ناناوجون یارب و دیدرگ تلااؤس یتط رد تلالاتتخا عویش نازیم هب طوبرم 42

و هاتم

دندش فذح هتاه راهچ .

لاک هتس ندتب زا هتیحان رته یارب اؤتس

هتک

یط تلالاتخا عویش نازیم لماش 6

هتشذگ هام ،

ری أت مئلاع تلالاتتخا

و راک و هسردم تیلاعف رب ری أت

نیا مئلاع یور رب تتیلاعف یاته تاتقوا

دنام یقاب یحیرات و یکیزیف تیلاعف و تغارف .

نتیا تتلع هلئتسم

مته

هب نداد خساپ ییاناوت دع تلااؤس

هتیلوا و یلصا همانشسرپ رد دوجوم

تسا هدش رکذ .

ناناوجون هکنیا نینچمه هب

یتخس یم ت ناو تلاکتشم دن

یط اهنآ یارب هدش داجیا هاتم

یاته اذتل دتنروایب رطاتخ هتب ار هتتشذگ

ن یم ناوت بلغا دن تلااؤس دنهد خساپ ار یلصا همانشسرپ رد دوجوم .

رازبا کی هزادنا یریگ جیاتتن هک دوب دهاوخ یدربراک یتروص رد بسانم

رازتبا تتیایک و دشاب رارکت لباق و یقد نآ هزادتنا

یرتیگ گتتسب هتب ی

دراد نآ رابتعا و ییایاپ .

رازبا کی ییایاپ هزادنا

یریگ ناشن یم دهد هتک

یاتطخ زا یراتع نازتیم هچ ات شجنس رازبا کی تارمن هزادتنا

یرتیگ

دنتسه . هب ترابع رگید رد رتظن دروتم میهاتام رتییغت دتع تروتص رد

تاتب و ییاتیاپ شجنتس شور کتی زا هلتصاح تارمن شجنس دنیارف زا یشان و دنراد یفداصت یاطخ

هدوبن دنا ( 44 ).

همانشسرپ ییایاپ یبایزرا یارب راتیعم یاتطخ

هزادتنا یرتیگ (SEM) و

یگتسبمه بیرض نورد

یهورگ

4 (

و

ICC2

) هبتساحم دتیدرگ

. بیرتض

یگتتتسبمه نورد

یتتهورگ زا رتلااتتب اتتی یواتتسم 0

/ 3 دتتح ناوتتنع هتتب

لباق وبق طس یریذپرارکت دش هتفرگ رظن رد

( 44 ) ا لتصاح جیاتن. ز

یسررب یریذتپرارکت هتک داد ناتشن هتعلاطم نتیا

یگتتسبمه بیرتض

نورد یهورگ زا رتلااب دراوم همه رد 0

/ 3 ( 33 / 4 - 44 / 3 ) یم دشاب .

رد هعلاطم یا سوت هک Dawson

هتب زتین هدتش اتجنا شناراتکمه و

یسررب یریذپرارکت یاهریغتم

تتسا هدش هتخادرپ هعلاطم دروم یمک

یگتتسبمه بیرتض رادقم و نورد

گ یتهور رد آ هباتشم زتین هتعلاطم ن

(7)

نیب رضاح هعلاطم 40

/ 3 ات 33 / 4 هدش رکذ تتسا

( 43 ) . جیاتتن هباتشت

هلصاح یم ناوت دادعت رطاخ هب د هنومن

اه رارکت ینامز هلصاف و نومزآ

اته

دشاب .

ض ت شن لااب بیار ت

هدنهد نا یریذپرارکت

س رد ت ع ط ت یب هب هدوب یلا ت

نا

تارمن یبسن هاگیاج رگید متیآ

اه یباتیزرا راب ود رد هتب

هلیتسو هختسن

رایسب دح رد کیدرون ینلاضع یتلکسا هتفای هعسوت همانشسرپ یسراف تیاضر شخب دنام یقاب تبا .

ناشن تیعقاو نیا یم

دهد همانتشسرپ هک

، تیقحت نتیا رد هدااتتسا دروم کیدرون ینلاضع یتلکسا هتفای هعسوت شجنس لباق یدامتعا تلالاتخا یبایزرا یارب ار دارتفا ینلاضع یتلکسا

رارتق نیتققحم رایتخا رد لاتبم یتم

دتهد . رادتقم ،SEM 06 / 4 - 16 / 3

دش هبساحم .

تقد نیب هک ییاجنآ زا هزادنا

یریگ یاطخ و هزادنا یرتیگ

تقد اطخ نازیم ندوب نییاپ اب دراد دوجو یسوکعم هطبار هزادنا

یریگ

لااب شجنس رازبا یم

دور نیاربانب یریذپرارکت بوتخ یتقلطم

یارتب ار ی

ناشن یسراف هخسن یم

دهد .

دروم رد یاهریغتم اتپاک تفاوت بیرتض زا همانشسرپ رد دوجوم یمسا

دش هدااتسا .

رادقم لقادح تیلپ لباق

وبق ،اتپاک بیرتض یارتب ار 6

/ 3

لقادتح ددتع نتیا هتک یتروتص رد هدومن هفاضا و هدرک شرازگ 01

/ 3

یلاع طس رد بیرض نیا ،ددرگ شرازگ هدر

یدنب یم دوش ( 43 ).

تتفاوت بیرتتض رتتگید نیتتققحم 2

/ 3 - 3 ، 1 / 3 - 24 / 3 ، 6 / 3 - 14 / 3 ، 4 / 3 -

64 / 3 زا شیب و 4

/ 3 بوتخ ، سوتم ،یبسن ،فیعض رگنایب بیترت هب ار

یلاع و هقبط یدنب هدومن دنا ( 23 ) . رد اتپاک تفاوت بیرتض رادقم هنماد

رضاح هعلاطم 04

/ 3 - 4 تسا هدوب .

یماتمت هلتصاح جیاتتن هتب هتجوت اب

متیآ اه هب زج تتشادهب صختم هنلااس تیزیو متیآ (

Annual visit

to health professional )

لغتتش رتتییغت تدتتم وتتط و وتتناز رد

( Lifetime Change Jobs

) رد نار و نگل ود رد اتپاک فاوت بیرض

راب هزادنا یریگ دش هبساحم یلاع طس رد .

تتتشادهب تتصختم هنلااتتس تتتیزیو متتتیآ یارتتب اتتپاک تتفاوت بیرتتض ( Annual visit to health professional )

رد تدتم وتط و وتناز لغتش رتییغت

( Lifetime Change Jobs )

طتس رد نار و نتگل رد

دش هبساحم بوخ .

رد هعلاطم legualt نیب فاوت بیرض رادقم شناراکمه و

10 / 3 اتت 4

دش لصاح .

عون رییغت هب هجوت اب هتبلا هک تلااؤتس

تتیهام و تلااؤتس

هسیاقم دیاش دتهدن ام هب یحیحص تواضق رضاح هعلاطم اب جیاتن

. اتما

لیلاد زا یکی نییاپ

رت دیاتش ار روکذتم هتعلاطم رد بیرتض نتیا ندوب

درک رکذ ناوتب رتمک هنومن دادعت .

هدش رکذ جیاتن هب هجوت اب یتم

ناوتت

رد تقد زا همانشسرپ نیا هک تاگ هزادتنا

یرتیگ رد ییاتیاپ و تاتب و

سا رادروخرب نامز وط ت

.

نتیا هتک ارتچ تتشادن دوجو ارگمه ییاور اجنا ناکما هعلاطم نیا رد ن یلک هرمن کی رازبا یم

دهد راتیعم کی ربارب رد یبایزرا هب زاین و لاثتم

دوبن رودقم هک دراد یکشزپ هنیاعم .

یعونتم هورگ رد هعلاطم نیا اجنا

زین لغاشم زا یم

ناوت دتشاب یدتعب تاتعلاطم یارتب یداهنشیپ د .

یتکی

د زا رگی تیدودحم یاه

تکراتشم و ناراتمیب هب یسرتسد یقیقحت نیا

دوب یقحت اجنا رد اهنآ .

هجیتن یریگ

و هدش همجرت هخسن هعلاطم نیا زا هلصاح جیاتن گاسا رب یموب

یزاتس

و بولطم کیدرون هتفای هعسوت همانشسرپ هدش تیاضر

شخب یم دتشاب .

یریذپرارکت یاراد رازبا نیا نینچمه لباق

وبق ل ی یم دشاب هک یم ناوت اب

ینلاتتضع یتلکتتسا تلالاتتتخا عویتتش یتتسررب رد نآ زا لااتتب ناتتنیمطا درک هدااتسا .

رکشت و ینادردق

زا ار دوخ رکشت و ریدقت بتارم هلاقم نیا ناگدنسیون تکرش

ناگدتننک

لاعا یقحت نیا یتم

دراد . یتاتقیقحت حرتط زا جرختتسم هتلاقم نتیا

و یتتتتتسیزهب وتتتتلع هاگتتتتشناد ناوتتتتت

یتتتتشخب یتتتتم

دتتتتشاب .

عبانم

1. Lemasters GK, Atterbury MR, Booth-jones AD, Bhattacharya A, Ollila-Glenn N, Forrester C, et al.Prevalence of work related musculoskeletal disorders in active union carpenters. Occup Environ Med. 1998;55:421-427.

2. Karwowski W, Marras WS. The Occupational Ergonomics Handbook, Boca Raton FA, USA: CRC Press LLC; 1999, 447-459.

3. David G, Woods V, Li G, Buckle P. The development of the QuickExposure Check (QEC) for assessing exposure to 12

(8)

risk factors for work relatedmusculoskeletal disorders, Appl Ergon. 2008;39(1):57-69.

4. Helander MG. A Guide to the Ergonomics of Manufacturing, London: Taylor & Francis, 1995.

5. Denis D, St-Vincent M, Imbeau D, Jette C, Nastasia I.

Interventionpractices in musculoskeletal disorder prevention:

a critical literaturereview. Appl Ergon. 2008;39(1):1-14.

6. Descatha A, Roquelaure Y, Chastang J-F. Work, a prognosis factor for upper extremity musculoskeletal disorders. J Occup EnvironMed. 2009;66:351-352.

7. Waters TR, Dick RB, Krieg-EF. Trends in work-related musculoskeletal disorders: a comparison of risk factors for symptoms using quality of work life data from the 2002 and 2006 general social survey. J Occup Environ Med.

2011;53(9):1013-1024.

8. Choobineh AR, Lahmi MA, Shahnavaz H, Khani Jazani R, Hosseini M. Musculoskeletal symptoms as related to ergonomic factors in Iranian hand-woven carpet industry and general guidelines for workstation design. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics (JOSE).

2004; 10:157-168.

9. Buckle PW, Devereux JJ. Thenature of work-related neck and upper limb musculoskeletal disorders. Appl Ergon.

2002;33(3):207-217.

10. Stanton N, Hedge A, Brookhuis K, Salas E, Hendrick H.

Handbook of Human Factors and Ergonomics Methods, Florida: 2004, 2-4.

11. Li G, Buckle P. Current techniquesfor assessing physical exposure to work-relatedmusculoskeletal risks with emphasis on posture basedmethods. Ergonomics. 1999;42(5):674-695.

12. Beaton D E, Bombardier C, Guillemin F, Ferraz MB.

Guidelines for the process of Cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine. 2000;25(24):3186-3191.

13. Anna P, Dawson EJS, y Paul W, Hodges, Simon Stewar.

Development and test–retest reliability of an extended version of the Nordic musculoskeletal questionnaire (NMQ-E): A screening instrument for musculoskeletal pain. J of Pain.

2009;10(4):517-526.

14. Bullinger M, Alonso J, Apolone G, Leplège A. Sullivan M, Wood- Dauphine S, et al. Translating health status questionnaire andevaluating their quality: the IQOLA project approach. J Clin Epidemiol.1998;51(19):913-923.

15. Fayers PM, Machin D. Scores and Measurement:

Validity, Reliability, Sensitivity. In Quality of Life:

Assessment, Analysis and Interpretation. Chichester, John Wiley & Sons: 2000 , 45-71.

16. Salavati M, Mazaheri M, Khosrozadeh F, Mousavi SME, Negahban H, Shojaei H. The Persian version of locomotor capabilities index: translation, reliability and validity in individuals with lower limb Amputation. Qual Life Res.

2011;20(1):1-7

17. Legault EP, Cantin V, Descarreaux M. Assessment of musculoskeletal symptoms and their impacts in the adolescent population: adaptation and validation of a questionnaire.

BMC Pediatr. 2014;14:173.

18. Atkinson G, Nevill AM. Statistical methods for assessing measurement error (reliability) invariables relevant to sports medicine. Sports Medicine. 1998;26(4):217-238.

19. Polit DF, Beck CT. Nursing Research: Generating and assessing evidence for nursing practice، London: Lippincott Williams & Wilkins: 2008, 456.

20. Hartigan I, Mahony DO. The Barthel Index: comparing inter-rater reliability between Nurses and Doctors in an older adult rehabilitation unit. Appl Nurs Res. 2011;24(1):1-7.

(9)

Translation and localization of the Extended Nordic Musculoskeletal Questionnaire and the evaluation of the face validity and test-retest reliability of its Persian version

Hamidreza Mokhtarinia^*1, Asrin Shafiee², Marzieh Pashmdarfard³

Received: 05/06/2015 Accepted: 21/09/2015

Abstract

Introduction: Musculoskeletal disorders are among the top 10 injuries accounting for absence from work. The Extended Nordic Musculoskeletal Questionnaire (NMQ-E) is one of the many tools used to examine these disorders.

The present study was conducted to translate and localize the NMQ-E and to evaluate the face validity and test-retest reliability of its Persian version.

Materials and Methods: The present non-empirical methodological study used the International Quality Of Life Assessment (IQOLA) approach to translate the NMQ-E into Persian. The face validity of the Persian version was examined in a sample of 15 patients with musculoskeletal disorders (MSDs) and its absolute and relative test-retest reliability were examined in a sample of 48 patients using the Standard Error of Measurement (SEM) and the Intra- class Correlation Coefficient (ICC). The Kappa coefficient was also used to measure the inter-rater agreement for nominal variables.

Results: The translation and localization of the NMQ-E was deemed easy and acceptable. All the items of the questionnaire had an acceptable face validity. The Intra-class Correlation Coefficient and the Standard Error of Measurement of the Persian version of the NMQ-E were deemed acceptable (SEM=0.56-1.76 and ICC>0.7) and the Kappa coefficient was calculated as 0.78-1.00.

Conclusion: The Persian version of the Extended Nordic Musculoskeletal Questionnaire showed an acceptable validity and test-retest reliability for assessing musculoskeletal disorders in Iranian patients.

Keyword: Musculoskeletal disorders, face validity, test-retest reliability, the Extended Nordic Musculoskeletal Questionnaire, Persian version

1. * (Corresponding Author) Assistant Professor, Department of Ergonomics, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. Email: [email protected]

2. M.Sc. in Ergonomics, Student Research Committee, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran

3. M.Sc. in Ergonomics, Student Research Committee, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran

Journal of Ergonomics, Vol. 3, No. 3, Autumn 2015