ه اد ﯽ ﻊﺎﻨ و یزروﺎﺸ
ﯽ زﻮ آ هو ت ﺎﺒ حﻼﺻا و ﺖ ارز
ﺎﭘ نﺎﯾ ﻪﻣﺎﻧ اﺮﺑ ي رد ﺖﻓﺎﯾ ﺎﭘ ﻪﺟرد نﺎﯾ ﻪﻣﺎﻧ ﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ ﯽ ﺪﺷرا
ﻬﺘﺷر ﯽﺳﺪﻨﻬﻤ يزروﺎﺸﮐ اﺮﮔ ﺶﯾ ﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ﯽ ﻒﻠﻋ ﺎﺑ هزرﺎﺒﻣ و يﺎﻫ
زﺮﻫ
ﺐﯿﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺮﯿﺛﺎﺗ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ ﯽﻨﯿﻣز
ﻒﻠﻋ زﺮﻫ يﺎﻫ
ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ :
ﻮﻠﻠﮔ ﯽﻧﺎﺘﺳﺎﺑ ﻢﯾﺮﻣ
ﺎﻤﻨﻫار دﺎﺘﺳا :
ﺮﺘﮐد ﺖﺳودﺪﻤﺤﻣ ﺎﺿرﺪﯿﻤﺣ ﻦﻤﭼ
دﺎﺑآ
روﺎﺸﻣ دﺎﺘﺳا :
ﺮﺘﮐد ﻪﻧازﺮﻓ ﻢﯿﻠﺳ
سﺪﻨﻬﻣ ﯽﻬﻠﻟارﻮﻧ ﻪﺘﺷﺮﻓ
يد 1397
ناﻮﻨﻋ و روآﺪﯾﺪﭘ مﺎﻧ : ﺐﯿﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ ﯽﻨﯿﻣز
زﺮﻫ يﺎﻫ / ﺮﻣ ﻢﯾ ﻮﻠﻠﮔ ﯽﻧﺎﺘﺳﺎﺑ
دﺎﺘﺳا ﻧا ﺎﻤﻨﻫاﺮ : ﺮﺘﮐد ﺖﺳودﺪﻤﺤﻣ ﺎﺿرﺪﯿﻤﺣ ﻦﻤﭼ
دﺎﺑآ
دﺎﺘﺳا روﺎﺸﻣ نا : ﺮﺘﮐد ﻪﻧازﺮﻓ ﻢﯿﻠﺳ سﺪﻨﻬﻣ ، ﯽﻬﻠﻟارﻮﻧ ﻪﺘﺷﺮﻓ
ﺨﯾرﺎﺗ عﺎﻓﺪ : 24
/ 10 / 1397
ﺤﻔﺻداﺪﻌﺗ تﺎ : 72 ص .
نﺎﯾﺎﭘ هرﺎﻤﺷ ﻪﻣﺎﻧ
: تﺎﺗﺎﺒﻧ حﻼﺻا و ﺖﻋارز
هﺪﯿﮑﭼ :
فﺪﻫ ﯽﺑ دﺮﺑرﺎﮐ زا ﯽﺷﺎﻧ تﻼﮑﺸﻣ: ﺶﮑﻔﻠﻋ ﻪﯾور
ﻪﻫد رد ﺎﻫ ﻒﻠﻋ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ شﺮﮕﻧ ﺮﯿﯿﻐﺗ ﺐﺟﻮﻣ ﻪﺘﺷﺬﮔ يﺎﻫ -
شور زا هدﺎﻔﺘﺳا يﺎﻨﺒﻣ ﺮﺑ زﺮﻫ يﺎﻫ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻦﯾﺰﮕﯾﺎﺟ يﺎﻫ
. ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﺰﯿﻧ ﺶﯾﺎﻣزآ ﻦﯾا ﻢﮐاﺮﺗ ﺮﯿﺛﺎﺗ
ﺐﯿﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ ﯽﻨﯿﻣز
زﺮﻫ يﺎﻫ ﺪﺷ مﺎﺠﻧا .
شور ﺶﻫوﮋﭘ ﯽﺳﺎﻨﺷ :
لﺎﺳ رد ﺶﯾﺎﻣزآ 1396
ﯽـﻌﯿﺒﻃ ﻊﺑﺎـﻨﻣ و يزروﺎﺸﮐ هﺪﮑﺸﻧاد ﯽﺗﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﻪﻋرﺰﻣ رد
ﺪﺷ اﺮﺟا ﯽﻠﯿﺑدرا ﻖﻘﺤﻣ هﺎﮕﺸﻧاد .
ﺎﺷ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ يﺎﻫرﻮﺘﮐﺎﻓ ﺖـﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﻪﺳ ﻞﻣ
) 5 ، 5 /7 و 10 رد ﻪـﺗﻮﺑ
ﻊﺑﺮﻣ ﺮﺘﻣ ( ﺐﯿﺳ ﻢﻗر ود و ﯽﻨﯿﻣز
) رﺰﯾﺎﮐ و ﮏﯿﺒﻨﮐ (
دﻮﺑ . كﻮـﻠﺑ حﺮﻃ ﺐﻟﺎﻗ رد ﻞﯾرﻮﺘﮐﺎﻓ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺶﯾﺎﻣزآ -
ﻪﺳ رد ﯽﻓدﺎﺼﺗ ﻞﻣﺎﮐ يﺎﻫ ﺪﺷ اﺮﺟا راﺮﮑﺗ
. هﺪﻏ ﺐﯿﺳ يﺎﻫ ﻒﯾدر رد ﯽﻨﯿﻣز
لﻮﻄﺑ ﯽﯾﺎﻫ 2
ﻪﺗﻮﺑ ﻪﻠﺻﺎﻓ ﺎﺑ و ﺮﺘﻣ
ﻒﯾدر يور 25
ﯽﺘﻧﺎﺳ ﺪﻧﺪﺷ ﺖﺸﮐ ﺮﺘﻣ .
ﺪـﺷ ﻢﯿـﺴﻘﺗ يوﺎـﺴﻣ ﺖﻤﺴﻗ ود ﻪﺑ تﻼﭘ ﺮﻫ نﺪﺷ ﺰﺒﺳ زا ﺲﭘ .
رد
ﻒﻠﻋ ﺖﻤﺴﻗ ﮏﯾ ﺪﻧﺪﺷ لﺮﺘﻨﮐ ﺪﺷر ﻞﺼﻓ لﻮﻃ رد زﺮﻫ يﺎﻫ
. ﺐﯿـﺳ عﺎﻔﺗرا ﻪـﯾﻻ ﻪـﺳ رد رﻮـﻧ ذﻮـﻔﻧ ،ﯽـﻨﯿﻣز
ﺐﯿﺳ ﯽﻫﺪﻠﮔ و ﻪﻗﺎﺳ نﺪﺷ ﻞﯾﻮﻃ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد كﺎﺧ ﺢﻄﺳ و ﯽﻧﺎﯿﻣ ،ﯽﯾﻻﺎﺑ هزاﺪـﻧا ﯽﻨﯿﻣز
ﺪـﺷ يﺮـﯿﮔ .
ﻪـﺳ رد
نﺪﺷ ﻞﯾﻮﻃ ﻪﻠﺣﺮﻣ هﺪﻏ و ﯽﻫﺪﻠﮔ ،ﻪﻗﺎﺳ
ﺐﯿﺳ يﺪﻨﺑ ﻒﻠﻋ ﯽﻨﯿﻣز
دﺎـﻌﺑا ﻪـﺑ ﯽﯾﺎﻬﺗارداﻮﮐ رد زﺮﻫ يﺎﻫ 65
× 50
ﯽﺘﻧﺎﺳ ﺪﻧﺪﺷ شرﺎﻤﺷ ﺮﺘﻣ .
هﺪﻏ ﺪﺷر ﻞﺼﻓ يﺎﻬﺘﻧا رد ﺐﯿﺳ يﺎﻫ
ﺪﻧﺪـﺷ ﺖـﺷادﺮﺑ ﯽﻧﺎـﯿﻣ ﻒﯾدر ود زا ﯽﻨﯿﻣز .
مﺮﻧ ﺎﺑ يرﺎﻣآ يﺎﻫﺰﯿﻟﺎﻧآ راﺰﻓا
ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ وSPSS
ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﻦﮑﻧاد نﻮﻣزآ ﺎﺑ ﺎﻫ .
ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺎﻫ : ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺎﺑ
ﺐﯿﺳ ﻢﮐاﺮﺗ ﺶﯾاﺰﻓا ﻢـﻗر رد تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﻦﯾا ﻪﮐ ﺖﻓﺎﯾ ﺶﯾاﺰﻓا ﻪﺗﻮﺑ عﺎﻔﺗرا ﯽﻨﯿﻣز
دﻮﺑ ﺮﺘﺸﯿﺑ رﺰﯾﺎﮐ .
هﺪﻏ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد ﻒﻠﻋ ﻢﮐاﺮﺗ ﯽﻫد
رﺰﯾﺎﮐ ﻢﻗر رد زﺮﻫ يﺎﻫ 25
دﻮﺑ ﮏﯿﺒﻨﮐ ﻢﻗر زا ﺮﺘﻤﮐ ﺪﺻرد .
ﮑﯿﺒﻨﮐ ﻢﻗر رد اﺰﻓاﺎﺒ
ﯾ ﻤﮐاﺮﺘﺸ ﺐﯿﺴ ﺎﺗ ﯽﻨﯿﻣز 5 /7 ﺤﻄﺳ ﺪﺣاو رد ﻪﺗﻮﺑ ـﺷﺎﻧدﺮﮑﻠﻤﻌﺘﻓﺎ
ﯿ ﻒﻠﻌﺘﺑﺎﻗرزﺎ ﺎـﻫ
ي زﺮـﻫ ﻪـﺑ
زا ﺮﺘﻤﮐ 20 ﺪﺻرد ﺶﻫﺎﮐ ﯾ ﺖﻓﺎ . ﻢﮐاﺮـﺗ رد دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺖﻓا ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ رﺰﯾﺎﮐ ﻢﻗر رد 10
ﺢﻄـﺳ ﺪـﺣاو رد ﻪـﺗﻮﺑ
ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ .
ﻪﺠﯿﺘﻧ يﺮﯿﮔ ﺞﯾﺎﺘﻧ: ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا ﺐﯿﺳ مﺎﻗرا ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ
ﺎـﻬﻧآ ﺶﻨﮐاو و ﺪﻧراد توﺎﻔﺘﻣ ﺖﺑﺎﻗر ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﯽﻨﯿﻣز
ﯽـﻣ عﻮـﺿﻮﻣ ﻦﯾا ﻪﮐ ﺖﺳا توﺎﻔﺘﻣ ﺢﻄﺳ ﺪﺣاو رد ﻢﮐاﺮﺗ ﺶﯾاﺰﻓا ﻪﺑ ﻮﺗ
ﻒـﻠﻋ ﺖﯾﺮﯾﺪـﻣ رد ﺪـﻧا رد زﺮـﻫ يﺎـﻫ
ﻢﺘﺴﯿﺳ دﺮﯿﮔ راﺮﻗ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ راﺪﯾﺎﭘ يزروﺎﺸﮐ يﺎﻫ .
هژاو يﺪﯿﻠﮐ يﺎﻫ :
ﺎﺸﮐ ،ﺖﺑﺎﻗر ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﻒﻠﻋ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ،راﺪﯾﺎﭘ يزرو
زﺮﻫ يﺎﻫ
1 - 1 - ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﺖﯿﻌﻤﺟ ﺖـﺳا ﺶﯾاﺰـﻓا لﺎﺣ رد ﻪﺘﺳﻮﯿﭘ ﻦﯿﻣز هﺮﮐ
. لﺎـﺳ رد ﻪـﮐ ﺖـﯿﻌﻤﺟ ﻦـﯾا 1930
ﺎﻬﻨﺗ يدﻼﯿﻣ 2
لﺎﺳ رد دﻮﺑ ﺮﻔﻧ درﺎﯿﻠﯿﻣ 1990
ﻪﺑ 3/
5 لﺎـﺳ رد و ﺪﯿﺳر ﺮﻔﻧ درﺎﯿﻠﯿﻣ 2000
زا يدﻼﯿﻣ 6
ﺶﯿﭘ و دﺮﮐ زوﺎﺠﺗ ﺮﻔﻧ درﺎﯿﻠﯿﻣ ﯽﻣ ﯽﻨﯿﺑ
لﺎـﺳ رد ﻪـﮐ دﻮﺷ 2025
ﻪـﺑ يدﻼﯿـﻣ
5/
8 ﺪﺳﺮﺑ ﺮﻔﻧ درﺎﯿﻠﯿﻣ )
FAO, 1986-2000
.(
ﺪﯿﻟﻮﺗ ﺶﯾاﺰﻓا ،يزروﺎﺸﮐ نﺎﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ دﺎﻘﺘﻋا ﻪﺑ
هار ﺎﻬﻨﺗ ﺎـﺗ ﺖـﺳا مزﻻ ﻪﻌـﺳﻮﺗ لﺎـﺣ رد يﺎﻫرﻮـﺸﮐ رد هﮋﯾﻮـﺑ ،ﺖـﺳا ﯽﮕﻨـﺳﺮﮔ ﻞﮑﺸﻣ ﻞﺣ
ﻪﯾﺎﻣﺮﺳ دﺮﯿﮔ ترﻮﺻ ﺮﻣا ﻦﯾا رد يﺮﺘﺸﯿﺑ يراﺬﮔ .
ﻪـﺑ ﺖـﯿﻌﻤﺟ ﺶﯾاﺰـﻓا ﺪـﺷﺎﺑ راﺮـﻗ ﻪﭽﻧﺎﻨﭼ
رد ﺪﯾﺎﺑ ﺎﻫرﻮﺸﮐ ﻦﯾا ،دﻮﺷ مﺎﺠﻧا ﯽﻧﻮﻨﮐ ترﻮﺻ 30
ﻞﻗاﺪﺣ هﺪﻨﯾآ لﺎﺳ 60
ﺑ ﺪﺻرد تاﺪﯿﻟﻮﺗ ﻪ
ﺪﻨﯾاﺰﻔﯿﺑ دﻮﺧ يزروﺎﺸﮐ )
FAO, 1992
.(
ﯽـﻣ يزروﺎـﺸﮐ تاﺪـﯿﻟﻮﺗ ﻪـﺑ ﻪﺟﻮﺗ ،ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ ﺪـﻧاﻮﺗ
ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﺎﻫرﻮﺸﮐ ﻦﯾا ﯽﯾاﺬﻏ ﺖﯿﻨﻣا ﻦﯿﻤﻀﺗ رد ﯽﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ .
هدﺎﻔﺘـﺳا ﺶﻘﻧ نﺎﯿﻣ ﻦﯾارد
هدﺎـﻬﻧ زا ﻪـﻨﯿﻬﺑ هدﺎﻔﺘـﺳا و ﻪﺘﻓﺮـﺸﯿﭘ ﯽـﻋارز تﺎـﯿﻠﻤﻋ يﺮﯿﮔرﺎﮑﺑ و هدزﺎﺑﺮﭘ نﺎﻫﺎﯿﮔ زا يﺎـﻫ
ﻓا رد ،يزروﺎﺸﮐ ﺖﺳا ﺮﯾﺬﭘﺎﻧرﺎﮑﻧا نﺎﻫﺎﯿﮔ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺶﯾاﺰ
.
ﺐﯿﺳ ﯽﻨﯿﻣز هﺪﻏ تﻻﻮﺼﺤﻣ زا ﻪﺑ و دراد نﺎﻬﺟ مدﺮﻣ ﻪﯾﺬﻐﺗ رد ﯽﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ ﻪﮐ ﺖﺳا يا
ﺢﻄﺳ ﺪﺣاو رد نآ يﺪﯿﻟﻮﺗ ﻦﯿﺌﺗوﺮﭘ داﺪﻌﺗ و يژﺮﻧا ،ﺢﻄﺳ ﺪﺣاو رد ﻻﺎﺑ رﺎﯿﺴﺑ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﻞﯿﻟد ﺖﺳا ﺞﻧﺮﺑ و مﺪﻨﮔ زا ﺶﯿﺑ )
ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ ؛ 1391
.(
ﻋ ﺶﯾاﺰﻓا دﺮﮑﻠﻤ
ياﺮﺑ يزوﺮﻣا ﻪﻌﻣﺎﺟ يروﺮﺿ فاﺪﻫا زا ﯽﮑﯾ ﺮﮕﯾد ﯽﻋارز نﺎﻫﺎﯿﮔ ﺪﻨﻧﺎﻤﻫ ﯽﻨﯿﻣز ﺐﯿﺳ ﺖﺳا نﺎﻬﺟ ﺖﯿﻌﻤﺟ ﺶﯾاﺰﻓا ﺎﺑ ﯽﮕﻨﻫﺎﻤﻫ .
ﻖﯾﺮﻃ زا ﻂﻘﻓ يزروﺎﺸﮐ رد ﻪﻌﺳﻮﺗ و ﺖﻓﺮﺸﯿﭘ
نﺎﮑﻣا هﺎﯿﮔ ﻦﯾا ﻮﻤﻧ و ﺪﺷر رد ﯽﻄﯿﺤﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﺮﺛا ﯽﻟﻮﺻا و ﯽﻤﻠﻋ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﺖﺳا ﺮﯾﺬﭘ
.
ﻒﻠﻋ يﺎﻫ زﺮﻫ ﺶﻨﺗ زا ﯽﮑﯾ ژﻮﻟﻮﯿﺑ يﺎﻫ
ﺶﻫﺎﮐ ي نﺎـﻫﺎﯿﮔ دﺮـﮑﻠﻤﻋ هﺪﻨﻫد
ﻪـﻠﻤﺟ زا ﯽـﻋارز
ﺐﯿﺳ ﯽﻣ رﺎﻤﺷ ﻪﺑ ﯽﻨﯿﻣز ﺪﻧور
. ﻒـﻠﻋ لﺮـﺘﻨﮐ ياﺮـﺑ ﻪـﮐ ﯽﻔﻠﺘﺨﻣ تﺎﻣاﺪﻗا ﻢﻏﺮﯿﻠﻋ يﺎـﻫ
زﺮـﻫ
ﻢﺘﺴﯿﺳﻮﮐا ﯽﻣ مﺎﺠﻧا يزروﺎﺸﮐ يﺎﻫ
ﻪﻧﻻﺎﺳ ،دﻮﺷ 15
ﺎﺗ 30 ﯽﻋارز نﺎﻫﺎﯿﮔ ﻪﺑ ترﺎﺴﺧ ﺪﺻرد
ﯽﻣ دراو ﺪﻨﻨﮐ ) ؛يرﺎﻔﻏ 1391 ؛
Liebman, 2004
. ( ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ور ﻦﯾا زا ﻒﻠﻋ
يﺎﻫ زا ﯽـﮑﯾ زﺮﻫ
ﯽﻣ ﯽﻋارز نﺎﻫﺎﯿﮔ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺶﯾاﺰﻓا رد ﯽﻠﺻا ﻞﻣاﻮﻋ ﺪﺷﺎﺑ
. ﺶﮑﻔﻠﻋ دﺮﺑرﺎﮐ ﯽـﻤﻬﻣ ﻞﻣاﻮﻋ زا ﺎﻫ
ﻪﻫد رد ﻪﮐ ﺖﺳا ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ياﺮﺑ ﻪﺘﺷﺬﮔ يﺎﻫ
يﺎﻫ نﺎـﮑﻣا و ﻪـﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ زﺮﻫ
ﻒـﻠﻋ ﺖـﻣوﺎﻘﻣ ﺶﯾاﺰـﻓا ﯽـﻟو ،ﺖﺳا ﻪﺘﺧﺎﺳ ﻢﻫاﺮﻓ ار هدﺮﺸﻓ يزروﺎﺸﮐ دﺎﺠﯾا ﻪـﺑ زﺮـﻫ يﺎـﻫ
ﺶﮑﻔﻠﻋ هدﺎﻬﻧ ﻪﻨﯾﺰﻫ ﺶﻫﺎﮐ تروﺮﺿ ،ﺎﻫ ﺶﮑﻔﻠﻋ ﯽﺒﻧﺎﺟ تاﺮﺛا زا ﯽﻧاﺮﮕﻧ و يزروﺎﺸﮐ يﺎﻫ
ﺎـﻫ
ﺖﺳا هﺪﺷ ﺎﻬﻧآ فﺮﺼﻣ ﺶﻫﺎﮐ ﻪﺑ نازروﺎﺸﮐ رﺎﺒﺟا ﺐﺟﻮﻣ ﻂﯿﺤﻣ رد .
رﻮﺒﺠﻣ ار ﺎﻣ ﻪﻟﺄﺴﻣ ﻦﯾا
ﺖﺳﺎﯿﺳ دﻮﺒﻬﺑ ﻪﺑ ﻒﻠﻋ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ
شور زا هدﺎﻔﺘـﺳا يﺎﻨﺒﻣ ﺮﺑ زﺮﻫ يﺎﻫ زا ﻦﯾﺰﮕﯾﺎـﺟ يﺎـﻫ
4 ﺛﺎﺗ
ﺮﯿ ﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺐﯿ
ﯽﻨﯿﻣز ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ يﺎﻫ
زﺮﻫ
ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﺎﺑ مﺎﻗرا حﻼﺻا ﻪﻠﻤﺟ ﻒﯾدر ﻪﻠﺻﺎﻓ ﺶﻫﺎﮐ و ﻻﺎﺑ ﺖﺑﺎﻗر
ﺎـﻬﻧآ لﺮﺘﻨﮐ ياﺮﺑ ،ﺖﺷﺎﮐ يﺎﻫ
ﺶﮑﻔﻠﻋ زا هدﺎﻔﺘﺳا ندﺮﮐ لﻮﻘﻌﻣ و ﯽﻣ ﺎﻫ
ﺪﯾﺎﻤﻧ .
1 - 2 - فﺪﻫ
ﺐﯿﺳ ﯽﻨﯿﻣز نﺎﻫﺎﯿﮔ ﺮﯾﺎﺳ ﺪﻨﻧﺎﻤﻫ ﺰﯿﻧ ﻒﻠﻋ مﻮﺠﻫ درﻮﻣ ًاﺪﯾﺪﺷ ﯽﻋارز
يﺎﻫ ﯽﻣ راﺮﻗ زﺮﻫ -
دﺮﯿﮔ . ﯽﺳرﺮﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﯽﻣ ﯽﻋارز تﺎﯿﻠﻤﻋ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺎﻫ
ﺪﺷر ﻂﯾاﺮﺷ ﺮﯿﯿﻐﺗ ﺎﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ،ﻮﻤﻧ و
هﺎﯿﮔ ﺖﺑﺎﻗر ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﻒﻠﻋ و ﯽﻋارز
يﺎﻫ ﺪﻫد ﺮﯿﯿﻐﺗ ار زﺮﻫ .
ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا ياﺮﺟا زا فﺪﻫ :
1 - ﺐﯿﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺑﺎﻗر ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ﻒﻠﻋ ﺎﺑ ﯽﻨﯿﻣز
ﻢﮐاﺮـﺗ رد زﺮـﻫ يﺎﻫ ﻒـﻠﺘﺨﻣ يﺎـﻫ
ﺖﺷﺎﮐ
2 - ﺐﯿﺳ ﺖﺸﮐ ﻢﮐاﺮﺗ و ﻢﻗر ﻦﯾﺮﺘﻬﺑ بﺎﺨﺘﻧا ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺖﻬﺟ ﻪﺑ ﯽﻨﯿﻣز
زﺮﻫ يﺎﻫ
2 ﻧﺎﺒﻣ- ﯽ ﭘ و ﯿ ﺸ ﯿ ﻪﻨ ﻘﺤﺗ ﯿ
ﻖ
2 - 1 - ﺐﯿﺳ هﺎﮕﺘﺳﺎﺧ و ﻪﭽﺨﯾرﺎﺗ ﯽﻨﯿﻣز
ﺐﯿﺳ ﺖﺸﮐ ﺪﺷ زﺎﻏآ ﯽﻧﺎﻣز نﺎﺴﻧا ﻂﺳﻮﺗ ﯽﻨﯿﻣز
رد هﺪﻏ نداد راﺮﻗ ﺎﺑ دﺮﺑ ﯽﭘ يو ﻪﮐ
ﯽﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ﺮﺘﺸﯿﺑ نآ ﺪﯿﻟﻮﺗ و ﺮﯿﺜﮑﺗ نﺎﮑﻣا كﺎﺧ ددﺮﮔ
. شور ،ﺖﻌﯿﺒﻃ زا يو هوﻼﻌﺑ يﺎﻫ
دﺮﮐ ﺪﯿﻠﻘﺗ ﺰﯿﻧ ار ﯽﺴﻨﺟ ﺮﯿﻏ و ﯽﺴﻨﺟ ﺮﯿﺜﮑﺗ .
رد ﺪﻧآ تﺎﻋﺎﻔﺗرا ﯽﻨﯿﻣز ﺐﯿﺳ هﺎﮕﺘﺳﺎﺧ
هﻮﮐ ﯽﻟاﻮﺣ رد ﯽﺑﻮﻨﺟ يﺎﮑﯾﺮﻣا ضﺮﻋ ﻦﯿﺑ ﺮﯿﺴﻣﺮﮔ ﻖﻃﺎﻨﻣ و وﺮﭘ ،يﻮﯿﻟﻮﺑ يﺎﻫ
يﺎﻫ
ﺮﻐﺟ ﯽﯾﺎﯿﻓا 10 و ﯽﻟﺎﻤﺷ ﻪﺟرد 25
عﺎﻔﺗرا رد و ﯽﺑﻮﻨﺟ ﻪﺟرد 2700
ﺎﺗ 4200 ﺢﻄﺳ زا ﺮﺘﻣ
ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺎﯾرد )
يﺮﻐﺻا ﯾﺮﮐذ ﺎ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و 1387
.(
ﺐﯿﺳ لﺎﺳ رد ﯽﻨﯿﻣز 1538
ﻂﺳﻮﺗ
لﺎﺳ رد و هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺎﯿﺒﻤﻠﮐ رد ﺖﺳﻮﭘﺪﯿﻔﺳ ناﺮﺟﺎﻬﻣ 1570
ﺪﺷ دراو ﺎﯿﻧﺎﭙﺳا ﻪﺑ .
زا ﺲﭙﺳ
ﺎﯿﻟﺎﺘﯾا ﺎﯾ و نﺎﺘﺴﻠﮕﻧا و ﺪﻨﻟﺮﯾا ﻖﯾﺮﻃ ﺖﻓﺎﯾ هار ﺎﭘورا ﻪﺑ
. نﺮﻗ ﺮﺧاوا رد و نﺎﻤﻟآ ﻪﺑ اﺪﺘﺑا 16
زا
لﺎﺳ دوﺪﺣ رد و ﺲﯿﺋﻮﺳ ﻪﺑ ﺎﺠﻧآ 1600
نﺮﻗ ﺮﺧاوا رد ،ﺪﺷ ﻪﺴﻧاﺮﻓ دراو 17
نﺎﻐﻠﺒﻣ ﻂﺳﻮﺗ
ﺪﯿﺳر ﻦﯿﭼ ﻪﺑ ﺎﺠﻧآ زا و دراو نﺎﺘﺳوﺪﻨﻫ ﻪﺑ ﯽﺒﻫﺬﻣ .
ﺪﺻ زا ﺮﺘﻤﮐ فﺮﻇ رد لﻮﺼﺤﻣ ﻦﯾا
ﺪﺷ حﺮﻄﻣ ﯽﯾاﺬﻏ ﻢﻬﻣ لﻮﺼﺤﻣ ﮏﯾ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ لﺎﺳ .
لﺎﺳ رد ﻫ يﺎ 1845 و 1846 عﻮﯿﺷ
ﯽﺑ رﻮﺸﮐ ﻦﯾا رد هدﺮﺘﺴﮔ ﯽﻄﺤﻗ ﺐﺟﻮﻣ ﺪﻨﻟﺮﯾا رد ﯽﻨﯿﻣز ﺐﯿﺳ ﺖﯾﻼﺑ يرﺎﻤﯿﺑ ﻪﻘﺑﺎﺳ ﺮﮕﯾد ﺮﻔﻧ نﻮﯿﻠﯿﻣ ﮏﯾ دوﺪﺣ و هداد ﺖﺳد زا ار دﻮﺧ نﺎﺟ ﺮﻔﻧ نﻮﯿﻠﯿﻣ ﮏﯾ دوﺪﺣ ﻪﮐ ﺪﯾدﺮﮔ
ﺪﻧدﺮﮐ تﺮﺟﺎﻬﻣ ﺎﮑﯾﺮﻣآ هﺪﺤﺘﻣ تﻻﺎﯾا ﻪﺑ ﺰﯿﻧ )
،ﯽﻧﺎﻄﻠﺳ و ﯽﯾﺎﺿر 1383
.(
ﺐﯿﺳ ﺖﺸﮐ ﯽﻠﮐ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻨﯿﻣز
دوﺪﺣ زا ﺎﯿﻧد رد ﯽ 450
زا ناﺮﯾا رد و ﻞﺒﻗ لﺎﺳ 150
ﺎﺗ
200 ﺖﺳا هﺪﺷ عوﺮﺷ ﻞﺒﻗ لﺎﺳ )
،رﻮﭘ ﻪﺟاﻮﺧ 1388
.(
2 - 2 - ﺖﺸﮐﺮﯾز ﺢﻄﺳ و
ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﯽﻨﯿﻣز
نﺎﻬﺟ رد
ﺐﯿﺳ ﯽﻨﯿﻣز زا ﺶﯿﺑ يزروﺎﺸﮐ ﯽﺿارا رد هزوﺮﻣا 125
و ﻪﺘﻓر ﺖﺸﮐﺮﯾز ﻪﺑ نﺎﻬﺟ رﻮﺸﮐ
ﻪﻧازور و ﯽﻠﺻا ياﺬﻏ ﺮﻔﻧ نﻮﯿﻠﯿﺑ ﮏﯾ زا ﺶﯿﺑ ي
ﯽﻣ بﻮﺴﺤﻣ نﺎﺴﻧا دﻮﺷ
. ﺖﺸﮐ ﺮﯾﺰﺤﻄﺳ
ﻪﻧﺎﯿﻟﺎﺳ دوﺪﺣ رﺪﻧﺎﻬﺟ رﺪﻧآ ي 5/
19 ﻪﻧﺎﯿﻟﺎﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ورﺎﺘﮑﻬﻧﻮﯿﻠﯿﻣ زا ﺶﯿﺒﻧآ ي
368 ﻦﺘﻧﻮﯿﻠﯿﻣ
هﺪﻨﻨﮐ ﺪﯿﻟﻮﺘﻨﯾﺮﺘﮔرﺰﺑ،ﻦﯿﭼرﻮﺸﮐ ،ﺮﺿﺎﺤﻟﺎﺣ رد و هدﻮﺑ ﺐﯿﺳ ي
ﺖﺳﺎﻧﺎﻬﺟ رﺪﯿﻨﯿﻣز .
نآزﺎﺴﭘ
ﻪﺘﻓﺮﮔراﺮﻗﺎﮑﯾﺮﻣآﻮﻨﯾاﺮﮐوا،ﻪﯿﺳور،ﺪﻨﻫ يﺎﻫرﻮﺸﮐ ﺐﯿﺗﺮﺘﻬﺑ ﺰﯿﻧ ﺪﻧا
. ﻧ ناﺮﯾا ﺮﻈﻧ زاﺰﯿ
ﺐﯿﺳﺪﯿﻟﻮﺘﻧاﺰﯿﻣ ﻪﺒﺗر رد،نﺎﻬﺠﯾﺎﻫرﻮﺸﮐ نﺎﯿﻣ رﺪﯿﻨﯿﻣز
نﺎﯿﻣردﻮﻤﻫدزاود ي
ﻪﺒﺗر رد،ﺪﻨﻫﻮﻨﯿﭽﯾﺎﻫرﻮﺸﮐزﺎﺴﭘ،ﯽﯾﺎﯿﺳﺂﯾﺎﻫرﻮﺸﮐ درادراﺮﻘﻣﻮﺴﯾ
)
FAO, 2015
.(
2 - 3 - ﺖﯿﻌﺿو ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﯽﻨﯿﻣز
رﻮﺸﮐ رد
2 - 3 - 1 - ﺖﺸﮐ ﺮﯾز ﺢﻄﺳ
ﺢﻄﺳ ﺮﯾز ﺖﺸﮐ ﺐﯿﺳ ﯽﻋارز لﺎﺳ رد رﻮﺸﮐ ﯽﻨﯿﻣز 94
- 94 دوﺪﺣ 21 / 160 رﺎﺘﮑﻫ راﺰﻫ
لدﺎﻌﻣ ﻪﮐ هﺪﺷ دروآﺮﺑ 41
/1 ﺪﺻرد و ﯽﻋارز تﻻﻮﺼﺤﻣ ﺖﺸﮐ ﺢﻄﺳ ﻞﮐ زا 9/
30 زا ﺪﺻرد
ﯽﻣ تﺎﺠﯾﺰﺒﺳ ﺖﺸﮐ ﺢﻄﺳ ﻞﮐ ﺪﺷﺎﺑ
. راﺪﻘﻣ ،هﺪﺷ دﺎﯾ حﻮﻄﺳ زا 44
/ 99 ﻪﺑ ﻖﻠﻌﺘﻣ نآ ﺪﺻرد
هدﻮﺑ ﻢﯾد ترﻮﺻ ﻪﺑ ،هﺪﺷ ﺖﺸﮐ ﯽﺿارا ﺢﻄﺳ ﻪﯿﻘﺑ و ﯽﺑآ ﯽﺿارا ﺖﺳا
. ﺎﺑ ناﺪﻤﻫ نﺎﺘﺳا
31 / 16 ﺐﯿﺳ ﺖﺸﮐ ﺢﻄﺳ زا ﺪﺻرد ﻪﺒﺗر رد ،ﯽﻨﯿﻣز
دراد راﺮﻗ رﻮﺸﮐ ﺖﺴﺨﻧ ي .
نﺎﺘﺳا يﺎﻫ
ﺎﺑ ﻞﯿﺑدرا 93
/ 13 ﺎﺑ نﺎﻬﻔﺻا ،ﺪﺻرد 67
/7 نﺎﺠﯾﺎﺑرذآ ،ﺪﺻرد ﺎﺑ ﯽﻗﺮﺷ
43 /6 و ﺪﺻرد
ﺎﺑ نﺎﺘﺳدﺮﮐ 31
/6 مﺎﻘﻣ ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﺪﺻرد هداد صﺎﺼﺘﺧا دﻮﺧ ﻪﺑ ار رﻮﺸﮐ ﻢﺠﻨﭘ ﺎﺗ مود يﺎﻫ
-
ﺪﻧا ) ﻞﮑﺷ 2 - 1 لوﺪﺟ و 2
- 1 .(
ًﺎﻌﻤﺟ رﻮﺑﺰﻣ نﺎﺘﺳا ﺞﻨﭘ 94
/ 50 ﺖﺸﮐ ﺢﻄﺳ زا ﺪﺻرد
ﺐﯿﺳ و ﺪﻨﺘﺴﻫ اراد ار رﻮﺸﮐ ﻞﮐ ﯽﻨﯿﻣز 35
/ 49 نﺎﺘﺳا ﺮﯾﺎﺳ رد ،ﺢﻄﺳ ﻪﯿﻘﺑ ﺪﺻرد ﺖﺸﮐ ﺎﻫ
ﺖﺳا هﺪﺷ .
ﻦﺘﺷاد ﺎﺑ دﺰﯾ نﺎﺘﺳا 35
دﻮﺧ ﻪﺑ ار ﺢﻄﺳ ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ ،ﺖﺸﮐ ﺮﯾز ﺢﻄﺳ رﺎﺘﮑﻫ
ﺖﺳا هداد صﺎﺼﺘﺧا )
ﯽﺑ ،مﺎﻧ 1395 .(
8 ﺛﺎﺗ
ﺮﯿ ﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺐﯿ
ﯽﻨﯿﻣز ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ يﺎﻫ
زﺮﻫ
ﻞﮑﺷ 2 - 1 - ﺪﺻرد ﺐﯿﺳ لﻮﺼﺤﻣ ﺢﻄﺳ ﻊﯾزﻮﺗ نﺎﺘﺳا رد ﯽﻨﯿﻣز
ﯽﻋارز لﺎﺳ رد رﻮﺸﮐ يﺎﻫ 96
- 95 ) ﻊﺒﻨﻣ : ﯽﺑ ،مﺎﻧ
1396 (
لوﺪﺟ 2 - 1 - ﺢﻄﺳ ﺪﺣاو رد دﺮﮑﻠﻤﻋ و ﺪﯿﻟﻮﺗ ناﺰﯿﻣ ،ﺢﻄﺳ دروآﺮﺑ )
رﺎﺘﮑﻫ ( ﺐﯿﺳ نﺎﺘﺳا ﮏﯿﮑﻔﺗ ﻪﺑ رﻮﺸﮐ ﯽﻨﯿﻣز ﺎﻫ
ﯽﻋارز لﺎﺳ رد 96
-
95
10 ﺛﺎﺗ
ﺮﯿ ﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺐﯿ
ﯽﻨﯿﻣز ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ يﺎﻫ
زﺮﻫ
2 - 3 - 2 - ﺪﯿﻟﻮﺗ ناﺰﯿﻣ
ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ناﺰﯿﻣ دوﺪﺣ رﻮﺸﮐ ﯽﻨﯿﻣز
14 /5 ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﺷ دروآﺮﺑ ﻦﺗ نﻮﯿﻠﯿﻣ
لدﺎﻌﻣ 67 /6 و ﯽﻋارز تﻻﻮﺼﺤﻣ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﻞﮐ زا ﺪﺻرد 65
/ 29 تﺎﺠﯾﺰﺒﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﻞﮐ زا ﺪﺻرد
ﯽﻣ ،راﺪﻘﻣ ﻦﯾا زا و ﺪﺷﺎﺑ 77
/ 99 ﺖﺳا ﯽﺑآ ﯽﺿارا ﻪﺑ ﻖﻠﻌﺘﻣ نآ ﺪﺻرد .
ﺎﺑ ناﺪﻤﻫ نﺎﺘﺳا
ﻦﺘﺷاد 05 / 19 % ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ زا ﺪﯿﻟﻮﺗ رد رﻮﺸﮐ لوا مﺎﻘﻣ ،ﯽﻨﯿﻣز
دﻮﺧ ﻪﺑ ار لﻮﺼﺤﻣ ﻦﯾا
نﺎﺘﺳا و هداد صﺎﺼﺘﺧا ﺎﺑ ﻞﯿﺑدرا يﺎﻫ
29 / 14 ﺎﺑ نﺎﻬﻔﺻا ،ﺪﺻرد 37
/ 7 نﺎﺠﯾﺎﺑرذآ ،ﺪﺻرد -
ﺎﺑ ﯽﻗﺮﺷ 65
/6 ﺎﺑ نﺎﻣﺮﮐ نﺎﺘﺳا بﻮﻨﺟ ،ﺪﺻرد 26
/6 ﺎﺑ نﺎﺘﺳدﺮﮐو ﺪﺻرد 19
/6 زا ﺪﺻرد
ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﻪﺒﺗر ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻪﺑ ،ﯽﻨﯿﻣز
هدﺮﮐ ﺐﺴﮐ ار رﻮﺸﮐ ﻢﺸﺷ ﺎﺗ مود يﺎﻫ ﺪﻧا
) ﻞﮑﺷ 2 - 2 .(
ﺶﺷ ًﺎﻌﻤﺟ رﻮﺑﺰﻣ نﺎﺘﺳا 46
/ 60 ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ زا ﺪﺻرد صﺎﺼﺘﺧا دﻮﺧ ﻪﺑ ار رﻮﺸﮐ ﯽﻨﯿﻣز
هداد ﺪﯿﻟﻮﺗ ﺎﺑ ﺰﯿﻧ زﺮﺒﻟا نﺎﺘﺳا و ﺪﻧا 472
ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ناﺰﯿﻣ ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ ياراد ،ﻦﺗ رد ﯽﻨﯿﻣز
ﯽﻣ رﻮﺸﮐ ﺪﺷﺎﺑ
) ﯽﺑ ،مﺎﻧ 1396 .(
ﻞﮑﺷ 2 - 2 - ﺐﯿﺳ لﻮﺼﺤﻣ ﺪﯿﻟﻮﺗ ناﺰﯿﻣ ﻊﯾزﻮﺗ ﺪﺻرد نﺎﺘﺳا رد ﯽﻨﯿﻣز
لﺎﺳ رد رﻮﺸﮐ يﺎﻫ ﯽﻋارز
96 - 95 ) ﻊﺒﻨﻣ :
ﯽﺑ ،مﺎﻧ 1396
(
2 - 3 - 3 - ﺢﻄﺳ ﺪﺣاو رد دﺮﮑﻠﻤﻋ
دﺮﮑﻠﻤﻌﻨﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ
،ﯽﺑآ ﺖﺸﮐ ﺮﯾز ﯽﺿارا رد رﻮﺸﮐ ﯽﻨﯿﻣز 3/
32191 مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ
،ﻢﯾد ﺖﺸﮐ ﺮﯾز ﯽﺿارا رد و رﺎﺘﮑﻫ رد 9/
13264 ﯽﻣ رﺎﺘﮑﻫ رد مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ
ﺪﺷﺎﺑ . نﺎﺘﺳا
دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺎﺑ هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﮐ 4
/ 38140 رﺎﺘﮑﻫ رد مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ
دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺎﺑ زﺮﺒﻟا نﺎﺘﺳا و ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ
8/
13272 ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ ،رﺎﺘﮑﻫ رد مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ
ار رﻮﺸﮐ ﯽﺑآ ﯽﻨﯿﻣز
ﺪﻨﺘﺴﻫ اراد .
دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺎﺑ ناﺮﻬﺗ نﺎﺘﺳا 3
/ 17595 نﺎﺘﺳا و ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ رﺎﺘﮑﻫ رد مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ
دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﺰﯿﻧ نﻼﯿﮔ 6/
12251 ﺪﯿﻟﻮﺗ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ ،رﺎﺘﮑﻫ رد مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ
ﺐﯿﺳ ﺪﻧراد ار رﻮﺸﮐ ﻢﯾد ﯽﻨﯿﻣز )
ﯽﺑ ،مﺎﻧ 1396 .(
ﻪﻠﺻﺎﻓ زا ﯽﺷﺎﻧ ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ فﻼﺘﺧا ﻦﯿﺑ ي
ﺐﯿﺳ لﻮﺼﺤﻣ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﻂﺳﻮﺘﻣ ناﺮﯾا رد ﯽﻨﯿﻣز
ﺎﺑ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ دﺮﮑﻠﻤﻋ
رد يﺪﯿﻟﻮﺗ يﺎﻫرﻮﺸﮐ
ﯽﯾﺎﭘورا ، ﺗ مﺪﻋ ،ﯽﮑﯿﻨﮑﺗوﺮﮔآ ،ﯽﻋارﺰﻬﺑ ﻞﺋﺎﺴﻣزا ﯽﺷﺎﻧ ﺄ
و هﺪﺷ ﯽﻫاﻮﮔ رﺬﺑ ﻦﯿﻣ ﺰﯿﻧ
مﺪﻋ
ﯽﺗادراو مﺎﻗرا يرﺎﮔزﺎﺳ ﯽﻣ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫﺎﻤﯿﻠﮐ ﺎﺑ
ﺪﺷﺎﺑ . ﺎﺴﻣ ﻪﮐ ﻦﯾا ﻦﻤﺿ ﺋ
ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﻞ
ترﺎﺴﺧ ﻞﻣاﻮﻋ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ،ﻪﻋرﺰﻣ ﺖﺷاﺪﻬﺑ از
) تﺎﻓآ
، يرﺎﻤﯿﺑ ﻒﻠﻋ و ﺎﻫ زﺮﻫ يﺎﻫ
( ﻦﯾاردﺰﯿﻧ
ﻪﻟﻮﻘﻣ
، ﯽﻣ ﺚﺤﺑ ﻞﺑﺎﻗ ﺪﻨﺷﺎﺑ
.
2 - 4 - ﺖﯿﻌﺿو ﺐﯿﺳ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﯽﻨﯿﻣز
ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا رد
ﺢﻄﺳ لﺎﺳ رد ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا رد لﻮﺼﺤﻣ ﻦﯾا ﺖﺸﮐﺮﯾز 1394
ﺮﺑاﺮﺑ 4 / 34379 رﺎﺘﮑﻫ
لدﺎﻌﻣ ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﺷ دروآﺮﺑ 15
% ﺐﯿﺳ ﺖﺸﮐ ﺮﯾز ﺢﻄﺳ ﯽﻣ رﻮﺸﮐ ﯽﻨﯿﻣز
ﺪﺷﺎﺑ . ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ
ﺐﯿﺳ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ لدﺎﻌﻣ ،نﺎﺘﺳا رد ﯽﻨﯿﻣز
765 / 32 ،ﺪﯿﻟﻮﺗ عﻮﻤﺠﻣ و رﺎﺘﮑﻫ رد ﻦﺗ
767223 ﺖﺳا هﺪﯾدﺮﮔ دروآﺮﺑ ﻦﺗ
. ﺎﺳ رد ،عﻮﻤﺠﻣ رد ل
1394 دوﺪﺣ ، 32 ﺪﯿﻟﻮﺗ ﺪﺻرد
ﺐﯿﺳ لﻮﺼﺤﻣ ﻪﺑ ﻖﻠﻌﺘﻣ ﯽﻋارز تﻻﻮﺼﺤﻣ ﺖﺳا هدﻮﺑ ﯽﻨﯿﻣز
) ﯽﺑ ،مﺎﻧ 1396 .(
2 - 5 - ﺐﯿﺳ ﯽﺳﺎﻨﺸﻫﺎﯿﮔ ﯽﻨﯿﻣز
ﺐﯿﺳ ﯽﻔﻠﻋ هﺎﯿﮔ ﮏﯾ ﯽﻨﯿﻣز نورد رد نآ ﺪﺷر هﻮﺤﻧ ﻪﮐ ﺖﺳا
ﻪﺑ و ﺖﺳا توﺎﻔﺘﻣ ﻪﻧﻮﮔ
ﻪﻤﯿﻧ ،هﺪﯿﺑاﻮﺧ ترﻮﺻ ﯽﻣ هﺪﯾد هدﺎﺘﺴﯾا و هدﺎﺘﺴﯾا ﻪﻤﯿﻧ ،هﺪﯿﺑاﻮﺧ
دﻮﺷ ) يدﺎﻤﻋ ، 1374 .(
ﻦﯾا
مﺎﻧ ﻪﺑ ﯽﻧﺎﻤﻟآ نﺎﺑز ﻪﺑ هﺎﯿﮔ
Kartoffel
ﯽﯾﺎﯿﻟﺎﺘﯾا نﺎﺑز رد ،
Tratuffoli
ﻪﺴﻧاﺮﻓ نﺎﺑز رد ،
TerrerPommede
ﯽﺴﯿﻠﮕﻧا نﺎﺑز رد و
Potato
ﯽﻣ هﺪﯿﻣﺎﻧ ﯽﯾﺎﯿﻧﺎﭙﺳا هژاو زا ﻪﮐ ،دﻮﺷ
Patata
ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ .
ﺐﯿﺳ ﯽﮔﮋﯾو ﺎﺑ ﻪﻧﻮﮔ ﺮﯾز ود ﯽﻨﯿﻣز دراد ﺮﯾز يﺎﻫ
:
1 -
AndigenumSolanumtuberrosumssp.
: ﻞﮑﺷ ﺎﺑ ،هﺎﺗﻮﮐزور ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺖﺳا توﺎﻔﺘﻣ يﺎﻫ
دراد يﺮﺘﻤﮐ يراﺪﯾﺎﭘ ﯽﻠﺧاد كﺪﯿﻔﺳ يرﺎﻤﯿﺑ ﻞﺑﺎﻘﻣ رﺪﻬﮐ .
12 ﺛﺎﺗ
ﺮﯿ ﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺐﯿ
ﯽﻨﯿﻣز ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ يﺎﻫ
زﺮﻫ
2 -
S.tuberrosumssp. Tuberosum
: ﺪﯿﺋﻮﻠﭘاﺮﺘﺗ ﺖﺳا ﯽﻫﺎﯿﮔ )
48 = ،x
4 = 2n
( ﻪﺑ ﻪﮐ
ﯽﺑ ،هﺪﻏ ﺖﺧﺎﺳ ياﺮﺑ رﻮﻧ ﯽﻟاﻮﺘﻣ ﺶﺑﺎﺗ نﺎﻣز تﺪﻣ ﺖﺳا توﺎﻔﺗ
. ﯽﻣ ور ﻦﯾا زا رد ﺪﻧاﻮﺗ
دﻮﺷ ﺖﺸﮐ ﯽﻌﯿﺳو ﻖﻃﺎﻨﻣ .
ﺐﯿﺳ ﻪﺑ هﺎﯿﮔ ﻦﯾا ﺖﺳا فوﺮﻌﻣ ﯽﻟﻮﻤﻌﻣ ﯽﻨﯿﻣز
)
Beukema,
and vanderzaag, 1990
.(
ﺐﯿﺳ ﺲﻨﺟ زا ﻪﻟﺎﺴﮑﯾ ،ﺖﺳا ﯽﻫﺎﯿﮔ ﯽﻨﯿﻣز
Solanum
، ﺐﯿﺳ هﺮﯿﺗ ﯽﻤﻠﻋ مﺎﻧ ﺎﺑ و ﯽﻨﯿﻣز
Solanumtuberosum
. ﻪﺳﺎﻧﻻﻮﺳ هﺮﯿﺗ 2000
ﻪﮐ ،دراد ﻪﻧﻮﮔ 8
ﺖﺳا ﯽﻋارز نآ ﻪﻧﻮﮔ .
هﺎﯿﮔ
ﺐﯿﺳ ﻔﻠﻋ ﯽﻨﯿﻣز عﺎﻔﺗرا ﺎﺑ و راد ﻪﺧﺎﺷ ،ﯽ
30 - 100 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﻗﺎﺳ ﻪﮐ ،ﺖﺳاﺮﺘﻣ ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز يﺎﻫ
هﺪﻏ مرﻮﺘﻣ دراد ﺪﻨﻧﺎﻣ
. ﻪﻗﺎﺳ دﻮﺟو نآ ﻪﺼﺨﺸﻣ لﻮﻃ ﻪﺑ ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز هﺪﻧﺰﺧ يﺎﻫ
5 ﺎﺗ 45
ﯽﺘﻧﺎﺳ هﺮﮔ زا ﻪﮐ ﺖﺳاﺮﺘﻣ ﻪﻗﺎﺳ كﺎﺧ ﺮﯾز ﺖﻤﺴﻗ زا و ﯽﻨﯿﯾﺎﭘ يﺎﻫ
ﯽﻣ ﺄﺸﻨﻣ ﯽﯾاﻮﻫ يﺎﻫ -
ﺪﻧﺮﯿﮔ . گﺮﺑ ﺮﮔا ﻪﮐ دراد ﮏﭼﻮﮐ و ﯽﺴﻠﻓ يﺎﻫ ﻪﻗﺎﺳ ﻪﺑ ﻞﯾﺪﺒﺗ ،ﺪﻧﺮﯿﮕﺑ راﺮﻗ رﻮﻧ ضﺮﻌﻣ رد
ﯽﻣ ﯽﯾاﻮﻫ ﺪﻧﻮﺷ
. ﻪﻗﺎﺳ ﻪﯾواز و ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ ،ﻢﯿﺨﺿ ﯽﯾاﻮﻫ يﺎﻫ ﺪﻨﺘﺴﻫ راد
. گﺮﺑ و گرﺰﺑ يﺎﻫ
ﻞﮔ ﺎﺑ ﻪﻗﺎﺳ يﺎﻬﺘﻧا رد ﻢﮐاﺮﺘﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻪﮐ دراد ﺐﮐﺮﻣ ﯽﻣ هﺪﯾد نزﺮﮔ ﻦﯾذآ
دﻮﺷ ) ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ
1388 .(
ﺐﯿﺳ دﻮﺧ ﺖﺳا ﯽﻫﺎﯿﮔ ﯽﻨﯿﻣز ﻨﺳ رﺎﯿﺴﺑ نآ هدﺮﮔ ﻪﻧاد و ﻦﺸﮔ
ﺖﺳا ﯽﻨﯿﮕ .
زا نآ هﻮﯿﻣ
ﺖﺳا ﺰﺒﺳ ﻪﺟﻮﮔ ﻪﯿﺒﺷ و ﻪﺘﺳ عﻮﻧ .
ﺐﯿﺳ ﯽﻫﺎﯿﮔ ﺮﻔﺻ ﯽﻨﯿﻣز
5 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد ﺖﺳا داﺮﮔ
. ﻪﺑ
هﺰﯿﯾﺎﭘ هﺎﯿﮔ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ مﺮﮔ ﻖﻃﺎﻨﻣ رد و موﺎﻘﻣ ﺎﻣﺮﺳ -
ﯽﻣ ﻞﻤﻋ ﻪﻧﺎﺘﺴﻣز ﺪﻨﮐ
. ﺐﯿﺳ ﯽﻨﯿﻣز
ﺖﺳا ﯽﮑﺸﺧ ﻪﺑ موﺎﻘﻣ ﻪﻤﯿﻧ .
درﻮﻣ ماﺪﻧا ﻪﻗﺎﺳ نآ هدﺎﻔﺘﺳا
ﺮﯾز ﺎﺗ ﻪﺗﻮﺑ ﺮﻫ و ﺖﺳا ﯽﻨﯿﻣز 70
ﯽﻣ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﻪﺘﺳﺎﺸﻧ يوﺎﺣ هﺪﻏ ﺪﻨﮐ
) ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
يﺮﻐﺻا ؛ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ
1387 ﻪﺟاﻮﺧ ؛ ،رﻮﭘ 1388 .(
2 - 5 - 1 - ﻪﻗﺎﺳ
نﻮﻟﻮﺘﺳا ﺪﯿﻟﻮﺗ ﻪﻧاﻮﺟ عوﺮﺷ ﯽﻧﺎﻣز ﻪﻠﺻﺎﻓ رد ﺎﻫ
ﯽﻣ خر هﺪﻏ ﻞﯿﮑﺸﺗ عوﺮﺷ و ﯽﻧز ﺪﻫد
. ﻦﯾا
ﻪﻧاﻮﺟ زا اﺪﺟ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻢﻗر صﺎﺧ و ﮏﯾژﻮﻟﻮﯿﺑ هﺪﯾﺪﭘ ﮏﯾ ﯽﻣ خر ﯽﻧز
ﺣ ﺖﯿﻌﺿو و ﺪﻫد ﻞﺻﺎ
ﺖﺸﮔﺮﺑ ﺖﺳا ﺮﯾﺬﭘ .
نﻮﻟﻮﺘﺳا و ﻪﺸﯾر ﻪﻗﺎﺳ يور ﺮﺑ ﺎﻫ
هﺪﻏ ﻦﯿﺑ و كﺎﺧ ﻞﺧاد ﯽﻠﺻا يﺎﻫ يﺎﻫ
ﯽﻣ شﺮﺘﺴﮔ كﺎﺧ ﺢﻄﺳ و يرﺬﺑ ﺪﻨﺑﺎﯾ
. ﯽﻓﺎﮐ رﺪﻗ ﻪﺑ ﺪﯾﺎﺑ ﯽﺸﯾور ﺪﺷر يﺎﻀﻋا ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ
نﻮﻟﻮﺘﺳا و ﻪﺸﯾر دﻮﺷ هداد هزﺎﺟا ﺎﺗ ﺪﻧﻮﺷ ﻪﺘﺷﺎﮐ ﻖﯿﻤﻋ ﺪﻧﺮﯿﮔ ﻞﮑﺷ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻖﻤﻋ رد ﺎﻫ
.
نﻮﻟﻮﺘﺳا لﻮﻃ ﯽﻣ ﺎﻫ
ﺪﻧاﻮﺗ 5 - 10 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﺪﺷﺎﺑ ﺰﯿﻧ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﺘﺣ و ﺮﺘﻣ .
نﻮﻟﻮﺘﺳا ﻪﻗﺎﺳ ﺎﻫ يﺎﻫ
ﻪﻧاﻮﺟ زا ﯽﻘﻓا رﻮﻃ ﻪﺑ ﻪﮐ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﯽﺒﻧﺎﺟ ﻪﻗﺎﺳ رد دﻮﺟﻮﻣ يﺎﻫ
كﺎﺧ ﺮﯾز رد يدﻮﻤﻋ يﺎﻫ
ﯽﻣ ﺪﺷر ﺪﻨﺑﺎﯾ . نﻮﻟﻮﺘﺳا ﻪﮐ ﯽﻣﺎﻗرا هﺪﻏ ،ﺪﻧراد هﺎﺗﻮﮐ يﺎﻫ
ﻪﺸﯾر زا ﯽﻨﯿﻌﻣ هدوﺪﺤﻣ رد ﺎﻫ
ﺐﯿﺳ ﯽﻣ ﻊﻤﺟ ﯽﻨﯿﻣز ﺖﻟﻮﻬﺳ ﻪﺑ ﺖﺷادﺮﺑ رﺎﮐ و ﺪﻧﻮﺷ
ﺐﯿﺳ نﺪﻧﺎﻣ نﺎﮑﻣا و مﺎﺠﻧا رد ﯽﻨﯿﻣز
ﯽﻣ ﺮﺘﻤﮐ كﺎﺧ لد دﻮﺷ
. ﻪﻗﺎﺳ ﺮﮔا يدﻮﻤﻋ ﻪﻗﺎﺳ ﺪﻧﺮﯿﮔ راﺮﻗ كﺎﺧ ﺢﻄﺳ رد ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز يﺎﻫ
ﯽﻣ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﯽﻟﻮﻤﻌﻣ گﺮﺑ و خﺎﺷ زا رادرﻮﺧﺮﺑ ﯽﯾاﻮﻫ ﺪﻨﻨﮐ
) ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
يﺮﻐﺻا ؛ -
،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ 1387
ﻪﺟاﻮﺧ ؛ ،رﻮﭘ 1375 ؛ ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 ،ﯽﻧﺎﻄﻠﺳ و ﯽﯾﺎﺿر ؛
1383 .(
ﻪﻗﺎﺳ ﻦﯾا ﻪﯾﺬﻐﺗ رﺎﮐ 30
- 15 ﻪﻗﺎﺳ هﺪﻏ هﺪﻬﻋ ﻪﺑ زور دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز
. ﻢﺘﺴﯿﺳ
ﺐﯿﺳ ﻪﻗﺎﺳ ﻪﻗﺎﺳ ﻞﻣﺎﺷ ﯽﻨﯿﻣز
ﻪﻗﺎﺳ ،ﯽﯾاﻮﻫ ﺖﺳا هﺪﻏ و ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز
. رﺬﺑ زا هﺪﺷ دﺎﺠﯾا ﻪﺗﻮﺑ
ﺐﯿﺳ ﯽﻘﯿﻘﺣ دراد ﯽﻠﺻا ﻪﻗﺎﺳ ﮏﯾ ﻂﻘﻓ ﯽﻨﯿﻣز
. هﺪﻏ ﻪﮐ ﯽﺗرﻮﺻ رد ﯽﻠﺻا ﻪﻗﺎﺳ ﺪﻨﭼ ﺎﻫ
ﻪﻧاﻮﺟ ﺪﻨﻨﮐ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﺮﮐ ﺪﺷر يﺎﻫ
ﻪﻗﺎﺳ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ گﺮﺑ روﺎﺠﻣ زا هد ﻪﻗﺎﺳ ،ﯽﺒﻧﺎﺟ يﺎﻫ
-
ﻞﮔ ،ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز هﺪﻏ ﯽﻫﺎﮔ ﺎﯾ و ﻦﯾذآ
ﺪﻨﻨﮐ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﯽﯾاﻮﻫ يﺎﻫ )
،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
يﺮﻐﺻا ؛ -
،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ 1387
؛ ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 .(
2 - 5 - 2 - گﺮﺑ
تارﺪﯿﻫﻮﺑﺮﮐ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ هﺎﯿﮔ ﺪﺷر ،نﺪﺷ ﺰﺒﺳ زا ﻞﺒﻗ هرود ﯽﻃ رد هﺪﺷ هﺮﯿﺧذ يﺎﻫ
هﺪﻏ ﯽﻣ ترﻮﺻ دﺮﯿﮔ
. ﻪﺑ هﺎﯿﮔ ﻪﭽﻫﺎﯿﮔ رﻮﻬﻇ زا ﺲﭘ گﺮﺑ ﺖﻋﺮﺳ
ﻪﮐ ﯽﻣﺎﮕﻨﻫ و هدﺮﮐ ﯽﯾاز
دوﺪﺣ ﻪﺑ گﺮﺑ ﺢﻄﺳ 200
ﺎﺗ 400 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺑ ،ﺪﯿﺳر ﻊﺑﺮﻣﺮﺘﻣ ﻪﻨﯾﺰﺒﺳ ﯽﯾﺎﻔﮐدﻮﺧ ﻪﻠﺣﺮﻣ
يا
ﯽﻣ ﺪﺳر . هﺮﯿﺧذ داﻮﻣ روﺪﺻ ﻪﺘﺒﻟا ﯽﻣ ﻪﻣادا هﺪﻏ ﻞﻣﺎﮐ ﻪﯿﻠﺨﺗ ﺎﯾ دﺎﺴﻓ ﺎﺗ يرﺬﺑ هﺪﻏ زا يا
ﺪﺑﺎﯾ .
گﺮﺑ ﺐﯿﺳ يﺎﻫ راﺪﮐﺮﮐ ﯽﻨﯿﻣز
ترﻮﺻ ﻪﺑ و بوﺎﻨﺘﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻪﮐ هدﻮﺑ ﺐﮐﺮﻣ و گرﺰﺑ ،
ﻪﺑﺮﻘﻋ ﺖﻬﺟ رد ﯽﭽﯿﭘرﺎﻣ ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﻪﻗﺎﺳ يورﺮﺑ ﺖﻋﺎﺳ يﺎﻫ
يدﺎﯾز داﺪﻌﺗ ياراد و ﺪﻧا
هزاﺪﻧا ﺎﺑ ﻪﭽﮔﺮﺑ ﯽﻣ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
ﺪﺷﺎﺑ . ﻪﭽﮔﺮﺑ ﻪﯾﺎﭘ ﻪﻠﯿﺳﻮﺑ ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﺎﻫ ﯽﻫﺎﺗﻮﮐ يﺎﻫ
مد مﺎﻨﺑ ﯽﻣ ﻞﺼﺘﻣ ﻪﻗﺎﺳ و ﯽﻠﺻا گﺮﺒﮔر ﻪﺑ ﻪﭽﮔﺮﺑ ﺪﻧﻮﺷ
. گﺮﺑ ،گﺮﺒﻣد ﻞﻣﺎﺷ ﺐﮐﺮﻣ ﻎﻟﺎﺑ
ﻪﭽﮔﺮﺑ ﻪﭽﮔﺮﺑ ،ﯽﯾﺎﻬﺘﻧا ﻪﭽﮔﺮﺑ ،ﯽﺒﻧﺎﺟ يﺎﻫ ﻪﭽﮔﺮﺑ ﯽﻫﺎﮔ و ﻪﯾﻮﻧﺎﺛ يﺎﻫ
ﺖﺳا ﻪﺜﻟﺎﺛ يﺎﻫ
) ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
يﺮﻐﺻا ؛ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ
1387 .(
گﺮﺑ ﺐﯿﺳ رد ﺎﻫ ﮏﺗ ﯽﻨﯿﻣز
ﻪﻧﺎﺷ ﯽﮕﺘﻓروﺮﻓ و ﺪﻨﺘﺴﻫ يا ﯽﻣ ﻞﯾﺪﺒﺗ ﻪﭽﮔﺮﺑ ﻪﺑ ﯽﻠﺻا گﺮﺑ يﺎﻬﺘﻧا دﺪﻌﺘﻣ يﺎﻫ
دﻮﺷ . رد
لﺎﺼﺗا ﻞﺤﻣ هراﻮﺷﻮﮔ ﻪﻗﺎﺳ ﻪﺑ گﺮﺑ
ﯽﻣ هﺪﯾد ﯽﯾﺎﻫ ﯽﻤﺳ هدﺎﻣ دﻮﺟو ﺖﻠﻋ ﻪﺑ و دﻮﺷ
گﺮﺑ ،ﻦﯿﻧﻻﻮﺳ ﯽﻤﻧ ﻪﯿﺻﻮﺗ ماد فﺮﺼﻣ رد ﺎﻫ
ﺪﻧﻮﺷ ) ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 ،ﯽﻧﺎﻄﻠﺳ و ﯽﺋﺎﺿر ؛
1383 ﻪﺟاﻮﺧ ؛ ،رﻮﭘ 1375 .(
2 - 5 - 3 - ﻞﮔ ﻦﯾذآ
ﻞﮔ ﺐﯿﺳ ﻦﯾذآ ﮏﯾ ﻪﺑ تﺎﺑﺎﻌﺸﻧا زا ﮏﯾ ﺮﻫ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻪﯾﻮﺳﺪﻨﭼ ﺎﯾ ﻪﯾﻮﺳود نزﺮﮔ ﯽﻨﯿﻣز
ﮏﯾ و ﻢﭼﺮﭘ ﺞﻨﭘ ،گﺮﺒﻠﮔ ﺞﻨﭘ ،هﺪﻋﺎﻗ رد ﻞﺼﺘﻣ گﺮﺒﺳﺎﮐ ﺞﻨﭘ ﺎﺑ ﯽﺴﻨﺟ ود ﻞﻣﺎﮐ ﻞﮔ
14 ﺛﺎﺗ
ﺮﯿ ﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺐﯿ
ﯽﻨﯿﻣز ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ يﺎﻫ
زﺮﻫ
ﯽﻣ ﯽﻬﺘﻨﻣ ﯽﮔدﺎﻣ ددﺮﮔ
. ﻪﮐ ﺖﺳا ﻞﺼﻔﻣ ﺎﯾ و ﺪﻨﺑ ﮏﯾ ياراد تﺎﺑﺎﻌﺸﻧا زا ﮏﯾ ﺮﻫ ﻞﮔ ﻪﯾﺎﭘ
دﺮﯿﮔ مﺎﺠﻧا ﻞﺤﻣ نﺎﻤﻫ زا ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ ﻞﮔ شﺰﯾر .
ﺒﺳﺎﮐ ﮓﻧر گﺮ
ﻞﮔ مﺎﺟ ﮓﻧر و ﺰﺒﺳ ﺎﻫ
ﺖﺳا ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ تﺪﺷ ﺎﺑ ﯽﻧاﻮﻏرا و ﺰﻣﺮﻗ ،ﯽﺑآ ،ﻦﺷور ﯽﺑآ ،ﺪﯿﻔﺳ )
،يدﺎﻤﻋ
1374 ﻪﺟاﻮﺧ؛
،رﻮﭘ 1388 ؛ ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1375 .(
نﺎﯿﻣ رد ﻪﮐ دراد ﻢﭼﺮﭘ ﺞﻨﭘ ﺮﻧ ماﺪﻧا
گﺮﺒﺳﺎﮐ ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺎﻫ ﺪﻧا
. ﻪﻠﯿﻣ ﮏﯾ و كﺎﺴﺑ ﮏﯾ ﻢﭼﺮﭘ ﺮﻫ ﻞﮔ مﺎﺟ ﻪﻟﻮﻟ ﻪﺑ ﻪﮐ دراد يا
ﺖﺳا هﺪﯿﺒﺴﭼ .
ﮐ رد ﻢﭼﺮﭘ ﻞ ﯽﻣ ﺮﺑ رد ار ﯽﮔدﺎﻣ ﯽﻃوﺮﺨﻣ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺎﻫ ﺪﻧﺮﯿﮔ
. ﻢﭼﺮﭘ ﻪﺑ ﺎﻫ
ﯽﻣ هﺪﯾد ﮓﻧرﺮﭘ ﯽﺠﻧرﺎﻧ ﺎﺗ ﻦﺷور درز ﮓﻧر ﺪﻧﻮﺷ
. ﻪﻧاد ﻪﮐ يﺬﻓﺎﻨﻣ ﻖﯾﺮﻃ زا هدﺮﮔ يﺎﻫ
ﯽﻣ نوﺮﯿﺑ ﻪﺘﺴﻫآ ﻪﺑﺮﺿ ﮏﯾ ﺎﺑ دراد دﻮﺟو كﺎﺴﺑ ﺮﻫ يﺎﻬﺘﻧارد ﺪﻧﺰﯾر
) ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
؛
يﺮﻐﺻا ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ 1387
.(
ﻞﮔ هدﺎﻣ ماﺪﻧا زا ﻪﮐ ﺖﺳا يدﺪﻌﺘﻣ ﯽﮔدﺎﻣ ياراد ،
ﺖﺳا هﺪﺷ ﻞﯿﮑﺸﺗ ناﺪﻤﺨﺗ و ﻪﻣﺎﺧ ،ﻪﻟﻼﮐ .
گﺮﺒﺳﺎﮐ و ﺖﺳا ﻪﺘﺴﺟﺮﺑ ناﺪﻤﺨﺗ گﺮﺒﻠﮔ ،ﺎﻫ
ﺎﻫ
ﻢﭼﺮﭘ و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻞﺼﺘﻣ ناﺪﻤﺨﺗ ﺮﯾز رد ﻊﻗاو ﺞﻨﻬﻧ ﻪﺑ ﺎﻫ .
هﺮﻔﺣ ود ناﺪﻤﺨﺗ ﯽﻘﻓا شﺮﺑ رد
ﻢﻫ نرﺎﻘﺘﻣ ﯽﻣ هﺪﯾد نﺎﺳ
ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺖﻔﺟ رود ﺎﺗ رود رد ﮏﻤﺨﺗ يداﺪﻌﺗ ﻪﮐ دﻮﺷ ﺪﻧا
) ،يدﺎﻤﻋ 1374 ؛ ،رﻮﭘ ﻪﺟاﻮﺧ 1388
(.
ﺐﯿﺳ رد ﯽﻨﯿﻣز
ﯽﻣ ترﻮﺻ ﯽﻫﺪﻠﮔ زا ﺪﻌﺑ هﺪﻏ ﻞﯿﮑﺸﺗ سرﺮﯾد يﺎﻫ دﺮﯿﮔ
. ﯽﻟﺎﺣرد رد ﻪﮐ
ﺖﺳﺎﻫ هﺪﻏ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﺎﺑ نﺎﻣﺰﻤﻫ ﻞﮔ ﻞﯿﮑﺸﺗ نﺎﻣز سردوز مﺎﻗرا .
ﯽﯾاﻮﻫ ﺖﻤﺴﻗ ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ
ﯽﻣ نادﺮﮔﺮﺳ ﺪﺘﺳﺮﻔﺑ ﺖﻤﺴﻗ ماﺪﮐ ﻪﺑ ار ﻞﺻﺎﺣ داﻮﻣ ﻪﮐ دﻮﺷ
. ﯽﻄﯿﺤﻣ ﻞﻣاﻮﻋ نﺎﯿﻣ ﻦﯾا رد
ﯽﻣ ﺎﻔﯾا ار ﯽﻤﻬﻣ رﺎﯿﺴﺑ ﺶﻘﻧ ﺪﻨﻨﮐ
. نﻮﻟﻮﺘﺳا نﺪﺷ مرﻮﺘﻣ ﺖﻘﺑﺎﻄﻣ ﯽﻫﺪﻠﮔ هرود عوﺮﺷ ﺎﺑ ﺎﻫ
دراد . ﻞﮔ مﺎﻗرا زا ﯽﺧﺮﺑ رد ﯽﻣ شﺰﯾر ﻪﻠﺻﺎﻓﻼﺑ هﺪﺷ ﺪﯿﻟﻮﺗ يﺎﻫ
ﻞﮔ ﺮﮕﯾد ﯽﺧﺮﺑ رد و ﺪﻨﻨﮐ -
ﯽﻤﻧ شﺰﯾر يﺪﯿﻟﻮﺗ يﺎﻫ ﺪﻨﻨﮐ
. ﻞﮔ شﺰﯾر ترﻮﺻ رد هﺪﻏ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﻪﺑ ﺎﻫ
ﯽﻣ هدوﺰﻓا ﺎﻫ دﻮﺷ
ﺪﺷ مرﻮﺘﻣ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد ﺮﮔا هﺪﻏ ن
ﻪﺗﻮﺑ يﺎﭘ ،ﺎﻫ هﺪﻏ و ﺪﻧﻮﺷ ﯽﻟﺎﺧ ﯽﻣارآ ﻪﺑ ﺎﻫ
ﺪﻧدﺮﮔ ﻊﻄﻗ ﺎﻫ
ﯽﻣ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﻞﮔ ﺪﯿﻟﻮﺗ دﻮﺷ
) ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
يﺮﻐﺻا ؛ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ 1387
.(
2 - 5 - 4 - هﺪﻏ
ﻪﻗﺎﺳ ﺮﻫ يﺎﻬﺘﻧا ﯽﻣ ﻞﯾﺪﺒﺗ هﺪﻏ ﻪﺑ نﺪﺷ مرﻮﺘﻣ زا ﺲﭘ ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز
هﺮﯿﺧذ ياﺮﺑ ﻪﮐ دﻮﺷ
ﺳا ﻪﺘﻓﺎﯾ شزﺎﺳ ﻞﺜﻣﺪﯿﻟﻮﺗ و ﯽﯾاﺬﻏ داﻮﻣ يزﺎﺳ ﺖ
. ﺐﯿﺳ هﺪﻏ ،ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ ﺮﯿﯿﻐﺗ ﻪﻗﺎﺳ ﯽﻨﯿﻣز
ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻞﮑﺷ ﻪﻧاﻮﺟ ﻪﮐ ﺖﺳا يا
ﻪﺘﻓر وﺮﻓ طﺎﻘﻧ رد نآ ﯽﺒﻧﺎﺟ يﺎﻫ ﺰﮐﺮﻤﺘﻣ ﻢﺸﭼ مﺎﻧ ﻪﺑ يا
ﻞﻗاﺪﺣ ﻢﺸﭼ ﺮﻫ ،ﺪﻨﺘﺴﻫ 3
ﯽﻣ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﻪﻧاﻮﺟ ﺪﻨﮐ
. هﺪﻏ ﻪﻗﺎﺳ زا ﯽﺘﻤﺴﻗ ﺎﻫ ﺲﭘ ﻪﮐ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺎﻫ
هﺪﺷ ﻢﯿﺠﺣ ﻞﮑﺷ ﺮﯿﯿﻐﺗ زا ﻪﻗﺎﺳ يورﺮﺑ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ و ﺪﻧا
يﺎﻫ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز ﺎﯾ ﯽﯾاﻮﻫ
ﺪﻧﻮﺷ . ﻪﺑ ﺮﮕﯾد فﺮﻃ زا و نﻮﻟﻮﺘﺳا ﻪﻨﺷﺎﭘ ﻪﺑ فﺮﻃ ﮏﯾ زا ﻪﮐ ﺖﺳﺎﻬﺘﻧا ود ياراد هﺪﻏ ﺮﻫ
ﺖﺳا ﻞﺼﺘﻣ ﯽﯾﺎﻬﺘﻧا ﻪﻧاﻮﺟ .
ﻢﺸﭼ هﺪﻏ ﺢﻄﺳ يور ﺮﺑ ﮏﺳﺪﻋ و ﺎﻫ
ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺎﻫ ﻢﺸﭼ ﺪﻧا
ﺎﻫ
گﺮﺑ ﯽﺣاﻮﻧ رد ﻪﺑ وﺮﺑا مﺎﻨﺑ ﺪﻨﻧﺎﻣ
ﻪﺑ ﻪﮐ ﺪﻧراد دﻮﺟو ﯽﻘﯿﻤﻋ ﺎﯾ ﻂﺳﻮﺘﻣ ،ﯽﺤﻄﺳ رﻮﻃ رﻮﺻ
ت
ﻪﻧاﻮﺟ فﺮﻄﺑ ﭻﯿﭘرﺎﻣ هﺪﺷ ﻒﯾدر ﯽﯾﺎﻬﺘﻧا
ﺪﻧا . ﻪﻗﺎﺳ ،ﯽﻠﺻا ﻪﻗﺎﺳ ﺎﻬﻧآ ﺪﺷر زا يﺎﻫ
و ﯽﺒﻧﺎﺟ
ﯽﻣ دﺎﺠﯾا ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز دﻮﺷ
) ،يدﺎﻤﻋ 1374
؛ ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1375 .(
هﺪﻏ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﻪﮐ يا
ﯽﻣ ﺖﺷادﺮﺑ ﯽﻨﯿﻣز ﺐﯿﺳ هﺎﯿﮔ لﻮﺼﺤﻣ ﻪﻗﺎﺳ ﻞﮑﺷ ﺮﯿﯿﻐﺗ زا دﻮﺷ
ﻪﻠﺻﺎﻓ ﺶﯾاﺰﻓا ﺎﺑ ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز
هﺮﮔ نﺎﯿﻣ ﯽﻣ دﻮﺟو ﻪﺑ ﺎﻫ
ﺪﯾآ . هﺪﻏ نﻮﻟﻮﺘﺳا كﻮﻧ رد ﺎﻫ موﺰﯾر ﺎﯾ و ﺎﻫ
ﻢﯿﺴﻘﺗ مﺎﮕﻨﻫ ﻪﺑ ،ﺎﻫ
ﯽﻟﻮﻠﺳ ﯽﻣ ﻞﮑﺷ ﺖﻓﺎﺑ ﺪﻧﺮﯿﮔ
) ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 .(
ﺐﯿﺳ هﺪﻏ ﯽﻨﯿﻣز رد ار يراﺬﮔ
5 ﯽﻟا 6 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد ﯽﻣ عوﺮﺷ داﺮﮔ
ﺪﻨﮐ . ياﺮﺑ ﺎﻣد ﻦﯾﺮﺘﻬﺑ
هﺪﻏ يراﺬﮔ 28 - 22 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد ﺖﺳا داﺮﮔ
. هﺪﻏ ﻻﺎﺑ يﺎﻫﺎﻣد رد ﯽﻣ ﯽﺌﻄﺑ يراﺬﮔ
،دﻮﺷ ﻪﺑ -
رد ﻪﮐ يرﻮﻃ 30
ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد رد و ﻞﻗاﺪﺣ ﻪﺑ داﺮﮔ
32 ﯽﻣ ﻊﻄﻗ داﺮﮔ ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد ددﺮﮔ
.
ﺐﯿﺳ ﺖﺸﮐ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻞﯿﻟد ﻦﯿﻤﻫ ﻪﺑ ﺖﺳا دوﺪﺤﻣ مﺮﮔ ﻖﻃﺎﻨﻣ رد ﯽﻨﯿﻣز
. ﻖﻃﺎﻨﻣ ﻦﯾا رد
هﺪﻏ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﮐ ،دﻮﺷ ﻢﯿﻈﻨﺗ يرﻮﻃ ﺖﺷﺎﮐ ﺦﯾرﺎﺗ ﺖﺳا ﺮﺘﻬﺑ ﻪﺟاﻮﻣ ﻻﺎﺑ يﺎﻫﺎﻣد ﺎﺑ يراﺬﮔ
دﻮﺸﻧ . هﺪﻏ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد ﺮﻫ يراﺬﮔ
دﺮﮑﻠﻤﻋ ناﺰﯿﻣ زا ﺰﯿﻧ هزاﺪﻧا نﺎﻤﻫ ﻪﺑ ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺎﻣد هزاﺪﻧا
ﯽﻣ ﻪﺘﺳﺎﮐ دﻮﺷ
. ﯽﻣ ﺶﯾاﺰﻓا دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺪﺷﺎﺑ لﺪﺘﻌﻣ اﻮﻫ و بآ ﺮﮔا ،ﺲﮑﻋﺮﺑ ﺪﺑﺎﯾ
. ﯽﺘﺑﻮﻃر ﺶﻨﺗ
نﺪﺷ ﻢﯿﺠﺣ نآ ﺮﺛا ﺮﺑ و دراد دﺮﮑﻠﻤﻋ يور ﺮﺑ ار ءﻮﺳ ﺮﺛا ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ هﺪﻏ نﺪﺷ ﻢﯿﺠﺣ رد ﯽﻣ ﺶﻫﺎﮐ هﺪﻏ ﺪﺑﺎﯾ
) ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
ﻪﺟاﻮﺧ ؛ ،رﻮﭘ 1388 يﺮﻐﺻا ؛ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ
1387 .(
2 - 5 - 5 - ﻪﺸﯾر
ﺐﯿﺳ زا هﺪﻏ زا ﻪﯾﺬﻐﺗ ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو ﯽﻨﻌﯾ ،ﺪﯿﺳر دﻮﺧ ﯽﻠﺻا ﺪﺷر ﻪﺑ ﻪﮐ ﯽﻌﻗﻮﻣ ﯽﻨﯿﻣز
ﯽﻣ ﻪﺸﯾر ﺪﯿﻟﻮﺗ ،ﺖﻓر ﻦﯿﺑ ﺪﻨﮐ
. ﻪﺸﯾر ﺢﻄﺳ ﺖﻤﺴﻗ رد ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺎﻫ ضرﻻا
60 - 40 ﯽﺘﻧﺎﺳ يﺮﺘﻣ
،ﺪﻨﺘﺴﻫ هﺪﻨﮐاﺮﭘ كﺎﺧ 30
ﻪﺸﯾر زا ﺪﺻرد ﯽﻣ كﺎﺧ ﻂﺳﻮﺘﻣ ﻖﻤﻋ رد ﺎﻫ
شﺮﺘﺴﮔ ﺪﻨﻧاﻮﺗ
ﺪﻨﺑﺎﯾ . ﺐﯿﺳ ﺮﮔا ﻢﻫ ،دﻮﺷ ﺮﯿﺜﮑﺗ هﺪﻏ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﯽﻨﯿﻣز
ﯽﻤﻧ دﻮﺟو ﻪﺑ ﻪﺸﯾر نﺎﻣز ﺮﮔا ﯽﻟو ،ﺪﯾآ
ﻢﻫ ددﺮﮔ ﺮﯿﺜﮑﺗ ﯽﻘﯿﻘﺣ رﺬﺑ ﯽﻣ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﺰﯿﻧ ﻪﺸﯾر ،ﯽﻠﺻا ﻪﻧاﻮﺟ ﺎﺑ نﺎﻣز
دﻮﺷ . ﻪﺸﯾر ﺰﯿﻧ ﺎﻫ
ﻪﻗﺎﺳ ﺪﻨﻧﺎﻤﻫ هﺪﻧﺰﺧ يﺎﻫ
ﺮﯾز ي ﻪﯿﺣﺎﻧ زا ،ﯽﻨﯿﻣز ﻪﻗﺎﺳ كﺎﺧ ﺮﯾز و ﯽﻨﯿﯾﺎﭘ ي
و ﯽﯾاﻮﻫ يﺎﻫ
ﻤﮐ هﺮﮔ زا ﺮﺗﻻﺎﺑ ﯽ ﻪﻗﺎﺳ لﺎﺼﺗا ﻞﺤﻣ يﻻﺎﺑ رد ﺎﻫ
ﯽﻣ ﺄﺸﻨﻣ هﺪﻧﺰﺧ ي دﺮﯿﮔ
. ﻪﺸﯾر ي هﺎﯿﮔ
ﺐﯿﺳ ﺪﻨﮐ ﺪﺷر هﺪﻏ ﺎﯾ ﯽﻘﯿﻘﺣ رﺬﺑ زا ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ ﯽﻨﯿﻣز .
رﺬﺑ زا ﻞﺻﺎﺣ هﺎﯿﮔ
، ﮏﯾ ياراد
ﻪﺸﯾر ي ﻪﺸﯾر ﺎﺑ ﮏﯾرﺎﺑ ﯽﻠﺻا ﯽﻣ ﯽﺒﻧﺎﺟ يﺎﻫ
ﯽﻣ ﺪﺷر هﺪﻏ زا ﻪﮐ ﯽﻧﺎﻫﺎﯿﮔ رد ﺎﻣا ﺪﺷﺎﺑ ﺪﻨﻨﮐ
ﻪﻧاﻮﺟ زا ﮏﯾ ﺮﻫ يﺎﻬﺘﻧا رد ﺎﻫ
، ﻪﺸﯾر ﯽﻣ دﻮﺟو ﻪﺑ نﺎﺸﻓا يﺎﻫ ﺪﯾآ
. ﻪﺸﯾر ﻢﺘﺴﯿﺳ ﯽﻧاود
16 ﺛﺎﺗ
ﺮﯿ ﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺐﯿ
ﯽﻨﯿﻣز ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ يﺎﻫ
زﺮﻫ
ﺐﯿﺳ ﯽﻨﯿﻣز
، ﯽﻋارز تﻻﻮﺼﺤﻣﺮﯾﺎﺳ ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ رد
، ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻂﯾاﺮﺷ ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ ﺖﺳا ﻒﯿﻌﺿ
ﺪﺷر ياﺮﺑ كﺎﺧ ﺐﯿﺳ
ﯽﻨﯿﻣز ﺳا يروﺮﺿ ﺖ
) يﺮﻐﺻا ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ 1387
و ﯽﯾﺎﺿر ؛
،ﯽﻧﺎﻄﻠﺳ 1383
.(
ﺐﯿﺳ ﺮﯿﺜﮑﺗ ﯽﺴﻨﺟ ﻖﯾﺮﻄﺑ ﯽﻨﯿﻣز
) ﯽﻘﯿﻘﺣ رﺬﺑ (
ﻪﻧاﻮﺘﺳا ﯽﻠﺻا ﻪﺸﯾر ﮏﯾ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﺎﺑ يا
ﯽﻣ ﯽﺒﻧﺎﺟ تﺎﺑﺎﻌﺸﻧا ﺪﻫد
. يﺎﻫ ﻪﺸﯾر اﺪﺘﺑا ،يرﺬﺑ يﺎﻫ هﺪﻏ ﻖﯾﺮﻃ زا ﺮﯿﺜﮑﺗ شور رد ﯽﻟو
ﯽﻣ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﺖﺴﺟ ﺮﻫ هﺪﻋﺎﻗ رد ﺎﺠﺑﺎﻧ ﮔ يﻻﺎﺑ رد ﺲﭙﺳ ﺪﻧﻮﺷ
ﺮﯾز ﻪﻗﺎﺳ ﻪﮐ ﯽﺘﻤﺴﻗ رد هﺮ
ﯽﻣ دﻮﺟﻮﺑ ﻪﺸﯾر ﺖﺳا كﺎﺧ ﺪﯾآ
. ﻪﺸﯾر ﯽﻫﺎﮔ نﻮﻟﻮﺘﺳا يور ﺮﺑ ﺎﻫ
) ﻪﻗﺎﺳ ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز (
ﺰﯿﻧ
ﺪﻧﻮﺷ ﯽﻣ ﻞﯿﮑﺸﺗ .
رد ﺰﯿﻧ ﺮﺘﻣ ﮏﯾ زا ﺮﺘﺸﯿﺑ ﻖﻤﻋ ﺎﺗ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ ﺎﺠﺑﺎﻧ و نﺎﺸﻓا يﺎﻫ ﻪﺸﯾر
ﺪﻨﻨﮐ ذﻮﻔﻧ كﺎﺧ .
دوﺪﺣ رد ﯽﻟو 80
ﻖﻤﻋ ﺎﺗ ﻪﺸﯾر ﯽﺑﺬﺟ ﺖﯿﻟﺎﻌﻓ ﺪﺻرد 60
- 30 ﯽﺘﻧﺎﺳ -
كﺎﺧ يﺮﺘﻣ ﯽﻣ مﺎﺠﻧا
دﺮﯿﮔ . ﻪﺸﯾر ﺖﻌﺳو ﻦﯿﯾﺎﭘ ﻖﻤﻋ رد ﺎﻫ
ﯽﻣ ﺶﻫﺎﮐ ﺖﻋﺮﺳ ﻪﺑ نآ زا ﺮﺗ -
ﺪﺑﺎﯾ . ﻪﺸﯾر ﻖﻤﻋ ﺎﺗ ﺪﻧردﺎﻗ ﺎﻫ 170
ﯽﺘﻧﺎﺳ ﺪﻨﻨﮐ ذﻮﻔﻧ ﺰﯿﻧ يﺮﺘﻣ )
ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 ،ﺮﺼﺒﻣ ؛
1367 ،يدﺎﻤﻋ ؛ 1374
.(
ﻪﻗﺎﺳ ﺪﻨﻧﺎﻤﻫ ﺰﯿﻧ ﻪﺸﯾر ،ﯽﻨﯿﯾﺎﭘ ﻪﯿﺣﺎﻧ زا ﯽﻨﯿﻣزﺮﯾز هﺪﻧﺰﺧ يﺎﻫ
ﻪﻗﺎﺳ كﺎﺧﺮﯾز ﺖﻤﺴﻗ ﯽﻤﮐ ،ﯽﯾاﻮﻫ يﺎﻫ
ﻞﺤﻣ يﻻﺎﺑ رد ﯽﻟﻼﻫ ترﻮﺻ ﻪﺑ و هﺮﮔ زا ﺮﺗﻻﺎﺑ
ﯽﻣ ﺄﺸﻨﻣ هﺪﻧﺰﺧ ﻪﻗﺎﺳ لﺎﺼﺗا دﺮﯿﮔ
. ﻪﺸﯾر عاﻮﻧا هﺪﻋﺎﻗ يﺎﻫ
1يا ﯽﻫﺎﮔﺪﻧﻮﯿﭘ ، ﻪﺸﯾر ،1
يﺎﻫ
ﯽﻧﻮﻟﻮﺘﺳا ﻪﺸﯾر و2
هﺪﻏ يﺎﻫ
3يا ﺐﯿﺳ رد ار ﯽﻣ ﯽﻨﯿﻣز
دﺮﮐ هﺪﻫﺎﺸﻣ ناﻮﺗ )
،ﯽﻧﺎﻄﻠﺳ و ﯽﺋﺎﺿر
1383 ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ ؛ 1391
يﺮﻐﺻا ؛ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ
1387 ؛
Kratzke and Palta,
.(1985
2 - 6 - ﺐﯿﺳ يژﻮﻟﻮﮐا ﯽﻨﯿﻣز
ﺐﯿﺳ هﺪﻏ ﺮﻈﻧ زا و ﺖﺳا ﮏﻨﺧ و لﺪﺘﻌﻣ ﻖﻃﺎﻨﻣ لﻮﺼﺤﻣ ﯽﻨﯿﻣز هﺎﺗﻮﮐ زور هﺎﯿﮔ ﮏﯾ ﯽﯾاز
ﺖﺳا ) ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 ،ﯽﻧﺎﻄﻠﺳ و ﯽﯾﺎﺿر ؛ 1383
.(
ﺎﺑ ﻂﺳﻮﺘﻣ ﺎﺗ ﮏﺒﺳ كﺎﺧ ﻪﺑ هﺎﯿﮔ ﻦﯾا
دوﺪﺣ 70 ﯽﻤﮐ ﺎﺗ ﯽﺜﻨﺧ و بﻮﺧ ﺶﮑﻫز ﺎﺑ بآ يراﺪﻬﮕﻧ ﺖﯿﻓﺮﻇ ﺪﺻرد دراد زﺎﯿﻧ يﺪﯿﺳا
.
كﺎﺧ هﺪﻏ و هﺪﺷ هﺎﯿﮔ ﺪﺷر يﺪﻨﮐ ﺐﺟﻮﻣ ﺐﺳﺎﻨﻣﺎﻧ ﻪﯾﻮﻬﺗ و ﻢﮐ يﺎﻫﺎﻣد ﺎﺑ ﻦﯿﮕﻨﺳ يﺎﻫ -
ﺐﯿﺳ يرﺬﺑ يﺎﻫ ﯽﻣ ﻦﯿﺑ زا ﯽﮔﺪﯿﺳﻮﭘ ﺮﻃﺎﺧ ﻪﺑ ًﺎﺒﻟﺎﻏ ﻂﯾاﺮﺷ ﻦﯾارد ﯽﻨﯿﻣز
ﺪﻧور . زا ﺲﭘ
هﺪﻏ ﺖﺷﺎﮐ ﺐﯿﺳ يﺎﻫ
هﺪﻏ اﺮﯾز ،ﺖﺴﯿﻧ يرﺎﯿﺑآ ﻪﺑ يزﺎﯿﻧ ﯽﻨﯿﻣز ﺮﯾﺬﭘﺎﻧذﻮﻔﻧ بآ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺎﻫ
ﺧ رد و ﺪﻨﺘﺴﻫ هﺪﻏ دﻮ
ﻪﻧاﻮﺟ ياﺮﺑ ،ﺎﻫ دراد دﻮﺟو بآ ،ﯽﻧز
. دﺎﯾز كﺎﺧ ﺖﺑﻮﻃر ﻪﮐ ﯽﻣﺎﮕﻨﻫ
1Basal roots
2Junction roots
4Stolon roots
5Tuber roots
ﻪﺸﯾر ﻢﺘﺴﯿﺳ ،ﺪﺷﺎﺑ ﺐﯿﺳ يا
ًاﺪﻌﺑ ﻪﺠﯿﺘﻧ رد هﺪﺷ ﻒﯿﻌﺿ رﺎﯿﺴﺑ ﯽﻨﯿﻣز و بآ ﻂﯾاﺮﺷ رد
دﻮﺑ ﺪﻨﻫاﻮﺨﻧ ﯽﻓﺎﮐ ﯽﺋاﺬﻏداﻮﻣ و بآ بﺬﺟ ﻪﺑ ردﺎﻗ ﮏﺸﺧ ياﻮﻫ )
،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
؛
يﺮﻐﺻا ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ 1387
.(
ﺐﯿﺳ ﻨﻋ ﻪﺑ ﯽﻨﯿﻣز هﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ بآ ﺶﻨﺗ ﻪﺑ سﺎﺴﺣ و ﯽﺤﻄﺳ ﻪﺸﯾر هﺎﯿﮔ ﮏﯾ ناﻮ
ﺖﺳا . ﺐﯿﺳ ﺖﺸﮐرد ﮏﺸﺧ و دﺮﺳ ﻞﺼﻓ لﻮﻃ رد هﮋﯾﻮﺑ ،ﺮﯿﺴﻣﺮﮔ ﻖﻃﺎﻨﻣ رد ﯽﻨﯿﻣز
هﺪﻏ ﻊﻧﺎﻣ ﻪﻧﺎﺒﺷ يﺎﻫﺎﻣد ﻪﮑﯿﻧﺎﻣز ﯽﻨﻌﯾ ،نﺎﺘﺴﻣز ﯽﻤﻧ ﯽﺋاز
زﺎﯿﻧ ﺮﯿﺨﺒﺗ يﻻﺎﺑ يﺎﺿﺎﻘﺗ ،دﻮﺷ
ﯽﻣ ﺶﯾاﺰﻓا ار لﻮﺼﺤﻣ ﯽﺑآ رد و ﯽﺑآ ﺶﻨﺗ ﻪﺑ لﻮﺼﺤﻣ ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ ﻪﺑ و ﺪﻫد
ﺶﻫﺎﮐ ﻪﺠﯿﺘﻧ
ﺶﻨﺗ ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣرد دﺮﮑﻠﻤﻋ ﮏﻨﺧ ﻂﯾاﺮﺷ رد ﻪﺑﺎﺸﻣ يﺎﻫ
ﯽﻣ ﺮﺠﻨﻣ ﺮﺗ دﻮﺷ
)
Swaminatan
and Sawyer, 1983
.(
هرود ﮏﯾ رد 120
- 150 ﻦﯿﺑ قﺮﻌﺗ و ﺮﯿﺨﺒﺗ ﺮﺜﮐاﺪﺣ ﻪﮐ هزور 200
- 700 ﯽﻠﯿﻣ ﺖﺳا ﺮﺘﻣ .
ﺐﯿﺳ بآ فﺮﺼﻣ ﯽﯾارﺎﮐ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﯽﻨﯿﻣز
25 و 35 ﺮﺑاﺮﺑ ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻪﺑ رﺎﺘﮑﻫ رد ﻦﺗ 5
و 7
ﯽﻣ ﺐﻌﮑﻣﺮﺘﻣرد مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ دﻮﺷ
. ﺐﯿﺳ بﻮﻠﻄﻣ ﺪﺷر ياﺮﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﺖﺑﻮﻃر دوﺪﺣ ﯽﻨﯿﻣز
70
ﺐﯿﺳ ﺪﺷر ياﺮﺑ ﺪﻋﺎﺴﻣ ﯽﺗراﺮﺣ ﻂﯾاﺮﺷ و ﺖﺳا ﺪﺻرد يﺎﻣد ﯽﻨﯿﻣز
20 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد داﺮﮔ
و زور رد 12
ﺎﺗ 14 ﺖﺳا ﺐﺷ رد ﻪﺟرد .
زا ﺮﺘﻤﮐ يﺎﻣد رد 7
ﺎﺗ 9 نﺪﺷ ﺰﺒﺳ تﺪﻣ ،ﻪﺟرد
ﯽﻧﻻﻮﻃ هﺎﯿﮔ ﯽﻣ ﺮﺗ
دﻮﺷ ) ،رﻮﭘ ﻪﺟاﻮﺧ 1375
؛
Swaminatan and Sawyer, 1983
.(
ﺪﺷر ﺪﯾﺪﺸﺗ و هﺪﻏ ﻞﯿﮑﺸﺗ ندﺎﺘﻓا ﺮﯿﺧﺄﺗ ﻪﺑ ﺐﺒﺳ و نﺪﺷ ﺰﺒﺳ زا ﻊﻧﺎﻣ ﺮﺗﻻﺎﺑ يﺎﻣد ﯽﻣ ﯽﺸﯾور دﻮﺷ
. نﺪﺷ زوﺮﮑﻧ و هﺪﻏ ﯽﻠﺧاد ﺶﺨﺑ نﺪﺷ هﺎﯿﺳ ،ﻪﯾﻮﻧﺎﺛ ﺪﺷر ﻻﺎﺑ يﺎﻣد ﺮﺛا رد
ﺐﯿﺳ رد تراﺮﺣ زا ﯽﺷﺎﻧ ﯽﻣ ﺪﯾﺪﺸﺗ ﯽﻨﯿﻣز
ددﺮﮔ . و هﺪﻏ ﺪﯿﻟﻮﺗ لﺎﺣ رد هﺎﯿﮔ ﻪﮐ ﯽﻧﺎﻣز
ﯽﻣ نآ ﻪﻌﺳﻮﺗ ﯽﻣ ﺶﻫﺎﮐ لﻮﺼﺤﻣ ناﺰﯿﻣ ﺪﺷﺎﺑ مﺮﮔ اﻮﻫ ﺮﮔا ،ﺪﺷﺎﺑ
ﻪﺑ ،ﺪﺑﺎﯾ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ هوﻼﻋ
دﻮﺷ ﻞﮑﺷﺪﺑ ﺰﯿﻧ هﺪﻏ )
ﻪﺟاﻮﺧ ،رﻮﭘ 1388 يﺮﻐﺻا ؛ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ
1387 و ﯽﻓﺎﮐ ؛
،نارﺎﮑﻤﻫ 1379
.(
هﺪﻏ هﺎﺗﻮﮐ زور ﻂﯾاﺮﺷ رد ﯽﻣ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﺮﺗدوز ﺎﻫ
ﺪﻧدﺮﮔ . ﺮﺑ ار يﺪﻨﻠﺑ زور ﺮﺛا ،ﻢﮐ يﺎﻣد
هﺪﻏ ﺧ ﯽﯾاز ﯽﻣ ﯽﺜﻨ ﺐﯿﺳ رد ﺪﻨﮐ نﻮﻟﻮﺘﺳا رﺪﻘﭼ ﺮﻫ ﯽﻨﯿﻣز
ﻻﺎﺑ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﯾاز
ﯽﻣ دور . هﺪﻏ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﺎﻫ
40 ﺎﺗ 70 ﺖﺷﺎﮐ زا ﺲﭘ زور )
و ﻪﻧژوﺮﺘﯿﻧ داﻮﻣ ،ﻢﻗر ﺮﯿﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ
ﯽﻄﯿﺤﻣ ﻞﻣاﻮﻋ (
،دراﺪﻧ ﯽﻫﺪﻠﮔ ﻪﺑ ﯽﻃﺎﺒﺗرا و هﺪﺷ عوﺮﺷ زور ﯽﻫﺪﻠﮔ ﺮﻈﻧ زا هﺎﯿﮔ ﻦﯾا
و ﺪﻨﻠﺑ
هﺪﻏ ﺮﻈﻧ زا زور ،يﺪﻨﺑ
دﻮﺑ هﺎﺗﻮﮐ ﺖﺳا ه
) ،يﺪﻤﺤﻣﺮﯿﺷ 1391
يﺮﻐﺻا ؛ ،ﯽﻔﯾﺮﺷﺪﯿﺳ و ﺎﯾﺮﮐذ
1387 ،ﯽﻧﺎﻄﻠﺳ و ﯽﺋﺎﺿر ؛ 1383
ﻪﺟاﻮﺧ ؛ ،رﻮﭘ 1375 .(
ﻖﻃﺎﻨﻣ تﻻﻮﺼﺤﻣ ءﺰﺟ هﺎﯿﮔ ﻦﯾا
ﯽﻣ لﺪﺘﻌﻣ و ﮏﻨﺧ ،بﻮﻃﺮﻣ ضﺮﻋ ﺎﺑ ﯽﺑﻮﺧ ﻪﺑ ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ
زا ﺮﺗﻻﺎﺑ ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ يﺎﻫ 30
ﻪﺟرد
18 ﺛﺎﺗ
ﺮﯿ ﺳ ﻢﻗر ود ﺖﺷﺎﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺐﯿ
ﯽﻨﯿﻣز ﻒﻠﻋ لﺮﺘﻨﮐ ﺮﺑ يﺎﻫ
زﺮﻫ
ﺖﺳا هﺪﺷ رﺎﮔزﺎﺳ ﯽﻟﺎﻤﺷ .
ﻖﻃﺎﻨﻣ ﻦﯾا رد
، ﻪﺟرد ي ﻣﺮﮔ رد اﻮﻫ تراﺮﺣ ﺪﺷر ﻞﺼﻓ هﺎﻣ ﻦﯾﺮﺘ
،
25 ﻪﺟرد ي ﯽﻣ ﺮﺘﻤﮐ ﺎﯾ داﺮﮕﯿﺘﻧﺎﺳ ﺪﺷﺎﺑ
)
Beukema and vanderzaag, 1990
.(
2 - 7 - ﻒﻠﻋ يﺎﻫ ﯽﻋارز ﻢﺘﺴﯿﺳﻮﮐا رد ﺎﻬﻧآ ﺶﻘﻧ و زﺮﻫ
ﻒﻠﻋ يﺎﻫ ﺐﺣﺎﺻ ﻪﻠﯿﺳﻮﺑ زﺮﻫ مﻮﻠﻋ ﻦﯿﺼﺼﺨﺘﻣ ﻪﻠﻤﺟ زا يزروﺎﺸﮐ مﻮﻠﻋ ناﺮﻈﻧ
ﻒﻠﻋ يﺎﻫ ﻂﯾاﺮﺷ رد ﻪﮐ ﯽﻫﺎﯿﮔ ناﻮﻨﻌﺑ ﯽﻋارز مﻮﻠﻋ نﺎﻘﻘﺤﻣ و زﺮﻫ ﯽﻣ ﺪﺷر ﻪﺘﺳاﻮﺧﺎﻧ
،ﺪﻨﻨﮐ
ﯽﻣ ﻒﯾﺮﻌﺗ دﻮﺷ
. ﻒﻠﻋ ﭻﯾرﺪﻟآ يﺎﻫ
ﯽﻣ ﯽﻧﺎﻫﺎﯿﮔ ار زﺮﻫ ﻂﯿﺤﻣ رد ﺎﻬﻧآ ﺄﺸﻨﻣ ﻪﮐ ﺪﻧاد
يﺎﻫ
ﺎﺑ ،ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻂﯾاﺮﺷ ﺎﯾ نﺎﺴﻧا يﺎﻫرﺎﺸﻓ ﻪﺑ ﺶﻨﮐاو رد ﺮﺿﺎﺣ لﺎﺣ رد و هدﻮﺑ ﯽﻌﯿﺒﻃ نﺎﻫﺎﯿﮔ ﺖﯿﻟﺎﻌﻓ و ﯽﻋارز ﯽﻣ ﻞﺧاﺪﺗ رد نﺎﺴﻧا يﺎﻫ
ﺪﻨﺷﺎﺑ . نآ زا ﯽﮐﺎﺣ ﻒﯾرﺎﻌﺗ ﻦﯾا ﯽﻣﺎﻤﺗ
ﻪﮐ ﺖﺳا ﻒﻠﻋ
يﺎﻫ ﻪﺟرد زا ،كﺮﺘﺸﻣ ﯽﮑﯾژﻮﻟﻮﯿﺑ تﺎﻔﺻ ﯽﺧﺮﺑ ندﻮﺑ ارادﺮﺑ هوﻼﻋ زﺮﻫ زا يا
ﯽﻣ ﻦﯿﯿﻌﺗ نﺎﺴﻧا ﻂﺳﻮﺗ نآ ﺢﻄﺳ ﻪﮐ ﺪﻧرادرﻮﺧﺮﺑ ﯽﺒﺴﻧ ﯽﺑﻮﻠﻄﻣﺎﻧ دﻮﺷ
. ﻪﮐ عﻮﺿﻮﻣ ﻦﯾا اﺬﻟ
ﻒﻠﻋ ،هﺎﯿﮔ ﮏﯾ ﺎﯾآ دراد ﯽﮕﺘﺴﺑ ،ﺪﻧراد رﺎﮐوﺮﺳ نآ ﺎﺑ ﻪﮐ يداﺮﻓا فاﺪﻫا ﻪﺑ ،ﻪﻧ ﺎﯾ ﺖﺳا زﺮﻫ
.
ﻒﻠﻋ ﻪﭼﺮﮔا يﺎﻫ
زا ﺶﯿﺑ زﺮﻫ 1
ﻪﻧﻮﮔ ﺪﺻرد ﯽﻤﻧ ﻞﻣﺎﺷ ار ﺎﯿﻧد ﯽﻫﺎﯿﮔ يﺎﻫ
ﺖﻠﻌﺑ ﺎﻣا ،ﺪﻧﻮﺷ
ار يدﺪﻌﺘﻣ تﻼﮑﺸﻣ ﺶﯾﺎﺳآ و يدﺎﺼﺘﻗا يراﺪﯾﺎﭘ ،ﯽﺘﻣﻼﺳ ،اﺬﻏ ﺪﯿﻟﻮﺗ رد ﺖﻤﺣاﺰﻣ دﺎﺠﯾا ﯽﻣ دﺎﺠﯾا ﺪﻨﻨﮐ
. ﯽﻣ فﺮﺼﻣ ﻪﺑ ار ﯽﻄﯿﺤﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺎﻬﻧآ تﺪﺸﺑ و ﻪﺘﺳاﻮﺧﺎﻧ نﺎﻤﺟﺎﻬﻣ و ﺪﻨﻧﺎﺳر
ﺖﺑﺎﻗر هﺪﻨﻨﮐ ﻪﻠﯿﺳﻮﺑ ﯽﻧﺎﺸﻓارﺬﺑ نوﺪﺑ ﻪﮐ ﺪﻨﺘﺴﻫ يا ﯽﻣ ﺪﺷر عراز
فﻼﺗا ﺚﻋﺎﺑ و ﺪﻨﯾﺎﻤﻧ
ﯽﻣ نﺎﺴﻧا يژﺮﻧا ﺪﻧدﺮﮔ
. ﻒﻠﻋ يﺎﻫ ﯽﺑ ﻞﻤﺤﺗ زﺮﻫ ﻂﯿﺤﻣ بﻮﻠﻄﻣﺎﻧ ﻂﯾاﺮﺷ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ يﺮﯿﻈﻧ
ﯽﻣ ﻞﻤﺤﺗ ﯽﺑﻮﺧ ﻪﺑ ار لﺮﺘﻨﮐ ﯽﺘﻨﺳ يﺎﻬﺷور و ﺪﻧراد ﺪﻨﯾﺎﻤﻧ
. ﻒﻠﻋ رﻮﻀﺣ ﺖﯿﻤﻫا يﺎﻫ
زﺮﻫ
ﻢﺘﺴﯿﺳﻮﮐا رد
ًﻼﻣﺎﮐ ﯽﻌﯿﺒﻃ و ﯽﻋارز ﻨﻣ و ﺖﺒﺜﻣ تاﺮﺛا زا يرﺎﯿﺴﺑ ﺎﻣا ،ﺖﺴﯿﻧ ﻦﺷور
ﺎﻬﻧآ ﯽﻔ
ﻒﻠﻋ نﺎﻘﻘﺤﻣ ياﺮﺑ ﻢﺘﺴﯿﺳﻮﮐا ودﺮﻫ رد يﺎﻫ
ﺖﺴﯾژﻮﻟﻮﮐا ،زﺮﻫ مﻮﻠﻋ نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ ﺮﯾﺎﺳ و ﺎﻫ
ًﻼﻣﺎﮐ ،ﯽﻄﯿﺤﻣ و يزروﺎﺸﮐ ﺖﺳا ﺎﻨﺷآ
. ﻒﻠﻋ يﺎﻫ ﯽﮔﮋﯾو ﻦﺘﺷاد ﺎﺑ زﺮﻫ رﺬﺑ ﺪﯿﻟﻮﺗ ﺮﯿﻈﻧ ﯽﯾﺎﻫ
ناواﺮﻓ ) ﻪﻟﺎﺴﮑﯾ ﻪﻟﺎﺳود ،ﺎﻫ ﻪﻟﺎﺳﺪﻨﭼ زا يرﺎﯿﺴﺑ و ﺎﻫ
ﺎﻫ ( رﺎﺸﺘﻧا ﺖﻟﻮﻬﺳ ،ﯽﺸﯾور ﻞﺜﻣﺪﯿﻟﻮﺗ ،
ماﺪﻧا يﺎﻫ ﯽﻣ لﻮﻄﺑ ﺰﯿﻧ لﺎﺳ ناراﺰﻫ ﺎﺗ ﯽﻫﺎﮔ ﻪﮐ رﺬﺑ ﯽﻧﻻﻮﻃ ﯽﮕﺘﻔﺧ هرود ،ﯽﺸﯾور و ﺪﻣﺎﺠﻧا
ﯽﻣ ﯽﻄﯿﺤﻣ رﺎﺒﻧﺎﯾز ﻞﻣاﻮﻋ ﺮﺑاﺮﺑ رد ﺖﻈﻓﺎﺤﻣ ﻪﺑ ردﺎﻗ ار ﺎﻬﻧآ ﺪﻨﻓوﺮﻌﻣ ،ﺪﯾﺎﻤﻧ
. رد رﺬﺑ ﺖﻣوﺎﻘﻣ
ﺖﺨﯾر يﺎﻫرﺎﺘﻓر ﺮﯾﺎﺳ و تﺎﻧاﻮﯿﺣ ﻂﺳﻮﺗ نﺪﺷ ﻢﻀﻫ ﺮﺑاﺮﺑ ﻪﻠﯿﺳﻮﺑ ﺎﻬﻧآ ﯽﯾﺎﺠﺑﺎﺟ ،ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ
ﻨﻣ ﻪﺑ رﺎﺸﺘﻧا و تﺎﻧاﻮﯿﺣ ﯽﻣ ﻞﯿﻬﺴﺗ ار ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻖﻃﺎ
ﺪﯾﺎﻤﻧ . ،رﺬﺑ ندﻮﺑ ﯽﻠﮑﺷﺪﻨﭼ
ﺖﺳا فاﺮﻃا ﻂﯿﺤﻣ تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ و ﯽﻄﯿﺤﻣ ﻂﯾاﺮﺷ ﺮﺛا زا ﯽﻟﺎﻋ ﺺﺧﺎﺷ .
ﺪﺷر ،ﺮﻣا ﻦﯾا
ﯽﻣ راﺮﻗ ﺮﯿﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ ار ﺎﻬﻧآ يﺎﻘﺑ و دراد ﯽﺘﺒﺜﻣ ﻪﻄﺑار ،نﺎﻫﺎﯿﮔ ﻦﯾا تﺎﯿﺣ ﺎﺑ ،ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ و ﺪﻫد
.
ﻞﺜﻣﺪﯿﻟﻮﺗ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ رﺎﻨﮐ رد ،ﯽﮔﮋﯾو ﻦﯾا ﻒﻠﻋ ﻞﻤﺤﺗ و ﯽﺸﯾور
راﻮﺷد ﻂﯾاﺮﺷ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ زﺮﻫ
