هدکشناد ی
مولع
یشزومآ هورگ کیزیف
نایاپ همان هجرد تفایرد یارب دشرا یسانشراک ی
هتشر رد ی
کیزیف شیارگ
دماج تلاح
:ناونع
یتیاکسورپ راتخاس هلیسو هب ازرون یدیشروخ هدننکزکرمتم تخاس و هعلاطم یلآ
- یندعم
دیتاسا امنهار
:
یراتس داهرف رتکد راریم یرغص رتکد یداش
داتسا رواشم :
رتکد نایزیزع راشای
رگشهوژپ :
قردیراس یدمحم دومحم
ناتسمز 69
مان يگداوناخ وجشناد
: قردیراس یدمحم
مان : دومحم
ناونع نایاپ همان : شروخ هدننکزکرمتم تخاس و هعلاطم ی
د ی سو هب ازرون ی
هل اکسورپ راتخاس یت
ي لآ ي - ندعم ي
دیتاسا امنهار : و یراتس داهرف رتکد یداشراریم یرغص رتکد
داتسا واشم :ر نایزیزع راشای رتکد قردنلاک
عطقم لیصحت :ي دشرا یسانشراک
هتشر : کیزیف
شیارگ دماج تلاح :
هاگشناد : ققحم یلیبدرا
هدکشناد : مولع خیرات
:عافد 52 / 11 / 69 دادعت
حفص :تا 77
هدیکچ : يلآ دیربیه يتیاکسورپ یاهراتخاس یور رب هعلاطم اریخا ولن درلف هلب رلصحنم ماولخ لیلد هب يندعم–
نالکما و یر
نآ یریگراکب متسیس رد اه
،بولخ يیازرولن ماولخ ،هدرتسگ بذج .تسا هدوب نارگشهوژپ هجوت دروم کیاتلووتف یاه
يیاج هباج ،لااب يموتناوک هرهب ،یدولخ هلبدوخ نییالپ پلالتا نیاربالنب و يیازرون و بذج جوم لوط نیب لااب سکوتسا
زرون نینچمه ،شبات و يطیحم نژیسکا تحت یرادیاپ یاهراتخالس يیالیازم زا نزولاله عولن رلییغت الب میظنت باق يیا
يلآ دیربیه يتیاکسورپ يم يندعم–
هدلننک زلکرمتم رد تلسانم یازرولن هدالم ناولنع هلب ار داولم نیا هک دشاب یاله
يم يفرعم ازرون یدیشروخ ينزولاله تیاکلسورپ هلمان نالیاپ نیا رد .دنک
(CH3NH3PbX3, X=Cl, Br and I) هلب
ناونع هحفص یدیشروخ هدننک زکرمتم رد ازرون لاعف هدام شور زا هدافتسا اب .تسا هدش يفرعم میجح و یا
يپوکسورتکپسا یاه
هزادنا و یریگ نزولاله ولسوت هدلش هتخالس یازرولن یدیلشروخ هدننک زکرمتم درکلمع و يکیتپا ماوخ يکیاتلووتوف یاه یاله
یلااب درکلمع .تفرگ دهاوخ رارق يسررب دروم فلتخم يتیاکلسورپ راتخالس يلالب يمولتناوک هرلهب هلب طوبرم هدننک زکرمتم نیا
يم يم ناشن هدما تسدب جیاتن .دشاب یاهراتخاس هک تسا مزلا تسانم یازرون یدیشروخ هدننک زکرمتم هب يبای تسد یارب دهد
نزولاه وسوت يتیاکسورپ .دریگ رارق يسررب دروم فلتخم یاه
کلسورپ یازرولن هدالم تظلغ نینچمه هدلننک زلکرمتم رد يتیا
ی
يم ناشن هدمآ هدمآ تسدب جیاتن .ددرگ نییعت ازرون یدیشروخ يتیاکلسورپ راتخاس هک دهد
CH3NH3PbCl3
تلظلغ الب 5
%
( کلا ینو يلپ رمیلپ رد ينزو .دراد ازرون یدیشروخ هدننک زکرمتم رد برخم تارثا نیرتمک و هدزاب نیرتهب )PVA
رولط هلب
م هصلاخ ي تفگ ناوت ه راتخاس
ی رب ی د ی CH3NH3PbCl3
لوم تبسن اب ي
هب تظلغ و ی
هن لپ رد ی رم م پافش ي دناوت اراک يی لولس
شروخ ی د ی ات ار 69 .دشخب دوبهب دصرد
دیلک هزاو اه : ، یدیشروخ لولس ،
یدیشروخ هدننک زکرمتم ،
،يیازرون يتیاکسورپ يندعم يلآ دیربیه .
أ بلاطم تسرهف
و هرامش ناونع
بلاطم
هحفص
:لوا لصف شهوژپ تایلک
1 - 1 - همدقم ...
...
...
...
...
...
2
1 - 2 - هدننک زکرمتم یدیشروخ یاه
...
....
...
...
...
...
2
1 - 2 - 1 - هدننک زکرمتم رد فلاتا عاونا یدیشروخ یاه
...
....
...
...
...
...
5
1 - 3 - یدیشروخ یاه لولس ...
...
...
7
1 - 3 - 1 - یدیشروخ لولس عاونا ...
...
...
...
...
8
:مود لصف شهوژپ یرظن ینابم
2 - 1 - همدقم ...
...
...
...
...
...
13
2 - 2 - یدیشروخ یاه هدننکزکرمتم رد ازرون داوم ...
...
...
...
13
2 - 3 - یدیربیه تیاکسورپ – یلآ
... یندعم ...
...
...
...
...
17
2 - 3 - 1 - یدعب هس یاهراتخاس یلآ
- یندعم ...
...
...
...
...
...
17
2 - 3 - 2 - صلوخ یاهراتخاس هس
... یدعب ...
...
....
...
...
22
2 - 4 - هنیمز رد هدش ماجنا تاقیقحت رب یرورم یدیشروخ یاه هدننکزکرمتم
...
....
...
...
..
...
22
2 - 4 - 1 - یموتناوک طاقن رب ینتبم یدیشروخ هدننکزکرمتم ...
..
...
...
..
...
22
2 - 4 - 2 - هتسوپ تماخض رثا یسررب -
درکلمع رد یموتناوک طاقن هتسه یدیشروخ هدننکزکرمتم
ازرون ...
..
...
27
2 - 4 - 3 - یدیشروخ هدننکزکرمتم ردان تابیکرت رب ینتبم
...
..
..
...
...
...
32
لصف موس : شهوژپ شور و داوم
3 - 1 - همدقم ...
...
...
...
...
...
35
3 - 2 - یتیاکسورپ یاهراتخاس زتنس ...
...
...
...
...
33
3 - 3 - تخاس یدیشروخ هدننکزکرمتم ...
...
...
...
...
...
37
ب
3 - 4 - شور ...یبای هصخشم یاه ...
41
3 - 4 - 1 - سکیا وترپ شارپ
XRD) ... ) ...
...
41
3 - 4 - 2 - شفنبارف یبذج یجنس فیط -
یئرم ...
...
...
...
43
3 - 4 - 3 - سناسنیمولوتوف یجنس فیط ...
...
...
...
45
3 - 4 - 4 - نایرج یریگ هزادنا هاگتسد -
یدیشروخ لولس ژاتلو ...
..
...
...
...
43
3 - 4 - 5 - یدیشروخ لولس هدزاب هبساحم ...
...
...
...
...
...
...
...
47
لصف مراهچ : هتفای و جیاتن شهوژپ یاه
4 - 1 - همدقم ...
...
...
52
4 - 2 - .یکیتپا و یراتخاس هعلاطم ...
...
...
52
4 - 2 - 1 - فیط سورپ یاهراتخاسXRD
یتیاک ...
...
...
52
4 - 2 - 2 - اس بذج فیط راتخ
یاه سورپ ...یتیاک ...
...
...
...
52
4 - 2 - 3 - یتیاکسورپ یاهراتخاس سناسنیمولوتوف فیط ...
53
4 - 3 - رج هصخشم هعلاطم نای
- ...یدیشروخ هدننک زکرمتم ژاتلو ...
53
4 - 3 - 1 - هدننک زکرمتم درکلمع یسررب هیلا یازرون ی
..یا ...
. 54
4 - 3 - 2 - کلمع یسررب یازرون هدام اب میجح یازرون هدننک زکرمتم در
CH3NH3PbCl3
...
. 57
4 - 3 - 3 - یازرون هدام اب میجح یازرون هدننک زکرمتم درکلمع یسررب CH3NH3PbBr3
...
. 32
4 - 3 - 4 - کلمع یسررب یازرون هدام اب میجح یازرون هدننک زکرمتم در
CH3NH3PbI3
...
. 32
4 - 4 - یسررب یجراخ یموتناوک هرهب ..
...
...
...
...
. 34
لصف مجنپ : هجیتن ثحب و یریگ
5 - 1 - همدقم ...
...
...
38
عبانم تسرهف ذخآم و
...
...
...
...
71
ج
لودج تسرهف اه
و هرامش ناونع
لودج
هحفص
ودج ل 1 - 1 : متسیس تیاکسورپ یاهزاف راذگ یامد و یلاتسیرک یاه CH3NH3PbX3
...
...
...
22
لودج 2 - 2 : یارب هاتوک لاصتا نایرج و یموتناوک هدزاب ریداقم 5
فلتخم ینزو دصرد ...
...
...
25
لودج 4 - 1 : نایرج ینحنم زا لصاح فلتخم یاهرتماراپ -
ازرون هدام فلتخم ینزو یاهدصرد رد ژاتلو ...
57
لودج 4 - 2 : نایرج ینحنم زا لصاح فلتخم یاهرتماراپ -
یازرون هدام فلتخم ینزو یاهدصرد رد ژاتلو
CH3NH3PbCl3
...
...
32
لودج 4 - 3 : نایرج ینحنم زا لصاح فلتخم یاهرتماراپ -
هدام فلتخم ینزو یاهدصرد رد ژاتلو یازرون
CH3NH3PbBr3
...
...
31
لودددج 4 - 4 : ددیرج یددنحنم زا لددصاح فددلتخم یاددهرتماراپ نا
- یازروددن هداددم فددلتخم یددنزو یاهدددصرد رد ژاددتلو
CH3NH3PbI3
...
...
33
ج لود 4 - 5 روضح مدع و روضح رد یدیشروخ لولس یارب )دصرد بسح رب( یجراخ یموتناوک هرهب زا لصاح جیاتن
ازرون یدیشروخ هدننکزکرمتم ...
...
...
33
د
لکش تسرهف اه
و هرامش ناونع
لکش
هحفص
لکش 1 - 1 ...یمجح هدننک زکرمتم راک ساسا : ...
...
...
3
لکش 1 - 2 ...ازرون یدیشروخ هدننکزکرمتم عطقم حطس : ...
...
5
لکش 1 - 3 ...یدیشروخ لولس لباقم رد میجح هدننکزکرمتم : ...
...
...
3
لکش 1 - 4 زا ییامش : لولس یلک درکلمع و ازجا
گنر اب هدش ساسح یدیشروخ یاه ...
...
...
12
لکش 2 - 1 : هشوگ رد لاردهاتکا لاصتا اب هکبش راتخاس هعسوت و یدعب هس تیاکسورپ یساسا راتخاس اه
...
...
18
لکش 2 - 2 ملیف یبذج فیط یبرجت جیاتن : ...جوم لوط بسحرب فلتخم یاه نژولاه اب یتیاکسورپ یاه
22
لکش 2 - 3 ...یموتناوک طاقن لماش هدننکزکرمتم یلک راتخاس و کیتامش : ..
...
23
لکش 2 - 4 : یریوصت )فلا یموتناوک هطقن لماش هدننکزکرمتم کی زا
ریوصت )ب شفنبارف هعشا لباقم ردCdSe
...هدننکزکرمتم حطس زا ینورتکلا پوکسورکیم ...
...
24
لکش 2 - 5 : )فلا و بذج فیط ف فیط )ب
سناسنیمولوتو یارب
هدام اب یدیشروخ هدننکزکرمتم
طاقن یازرون ی
اب یموتناوک ...فلتخم تظلغ هس
...
...
25
لکش 2 - 3 جراخ یموتناوک هدزاب رادقم یارب ی
5 لودج رد هدشرکذ فلتخم تظلغ 2
- 1 ...
...
...
23
لکش 2 - 7 هتسه یموتناوک طاقن زا ییامش : -
ازرون یدیشروخ هدننکزکرمتم رد هدش هدافتسا هتسوپ ...
...
27
لکش 2 - 8 هتسه یموتناوک هطقن یرون یاهدنیارف هصلاخ )فلا : -
تسوپ بذج فیط رادومن )ب ه بسح رب CdS
مجح شیازفا اب بذجزاب تارییعت )د جوم لوط بسح رب ییازرون و بذج یناشوپمه هزیلامرن رادومن )ج جوم لوط ...هتسوپ ...
...
...
28
لکش 2 - 9 هنومن )فلا : یا
)ب هدش هتخاس هدننک زکرمتم زا بسح رب یجراخ یموتناوک هدزاب رادومن و بذج رادومن
هدننک زکرمتم هب یدورف نوتوف کی یارب فلتخم یاهدنیآرف )د جوم لوط بسح رب یرون هدزاب )ج جوم لوط ون یدیشروخ جوم لوط رد ازر
422 ...ولراک تنوم یزاس هیبش زا هدافتسا اب رتمونان ...
...
29
لکش 2 - 12 : یازرون هدام راشتنا و بذج فیط CaAlSiN3 : Eu2+
اب هباج سکوتسا ییاج 112
رتمونان ...
...
32
لکش 2 - 11 : ا پوکسورکیم ریوصت )فلا اب هدننکزکرمتم زا ینورتکل
5 / 2 رد هدننکزکرمتم )ب ازرون هدام ینزو دصرد
شفنبارف شبات ضرعم رد )ج طیحم رون ضرعم ...
...
...
31
ه
لکش 2 - 12 : هنیآ نتفرگ رارق زرط )فلا رد اه
رد یدیشروخ لولس و هدننکزکرمتم نتفرگ رارق زرط )ب بلاق
بلاق . ...
...
..
32
لکش 2 - 13 : نایرج ینحنم -
تظلغ اب هدش هتخاس یدیشروخ هدننک زکرمتم هارمه هب یدیشروخ لولس ژاتلو یاه
ازرون هدام ینزو دصرد فلتخم ...
...
...
32
لکش 2 - 14 : حنم رادومن ناوت ین
- اب هدش هتخاس یدیشروخ هدننک زکرمتم هارمه هب یدیشروخ لولس ژاتلو
تظلغ ازرون هدام ینزو دصرد فلتخم یاه ...
...
...
33
لکش 3 - 1 تنس یاهدیربیه عاونا : هدش ز
)فلا ؛ CH3NH3PbBr3
)ب CH3NH3PbCl3
)ج
CH3NH3PbI3
...
...
...
...
37
لکش 3 - 2 : هیلا هدننک زکرمتم )فلا لس یور رب یا
)ب و یدیشروخ لو لولس رانک رد میجح هدننک زکرمتم
یدیشروخ ...
...
....
..
38
لکش 3 - 3 : لینیو یلپ ییایمیش راتخاس لکلا
...
...
...
39
لکش 3 - 4 : هدننکزکرمتم تخاس یارب هدش هدافتسا بلاق لکش ...
...
42
لکش 3 - 5 هاگتسد زا کیتامش لکش : ...XRD
...
...
...
43
لکش 3 - 3 شفنبارف یبذج جنس فیط : -
...یئرم ...
...
...
43
لکش 3 - 7 زا ییامش : یجنس فیط
...سناسنیمولوتوف ...
...
45
لکش 3 - 8 ریوصت : هزادنا هاگتسد یریگ
،I-V Keithley لدم
...5529 ...
...
...
43
لکش 3 - 9 : رادوم یدیشروخ لولسI-V
...
...
...
47
لکش 4 - 1 : فیط یتیاکسورپ یاهراتخاس XRD
؛
)فلا CH3NH3PbBr3
)ب CH3NH3PbCl3
)ج
CH3NH3PbI3
...
...
...
..
...
51
لکش 4 - 2 یبذج فیط : یتیاکسورپ یاهراتخاس
)فلا CH3NH3PbBr3
)ب CH3NH3PbCl3
)ج
CH3NH3PbI3
...
..
...
...
...
52
لکش 4 - 3 : سناسنیمولوتوف فیطرادومن )فلا یتیاکسورپ یاهراتخاسPL
CH3NH3PbCl3
)ب CH3NH3PbBr3
ج ) CH3NH3PbI3
...
...
...
53
و
لکش 4 - 4 هنومن : هیلا هدننک زکرمتم زا یا ...یتیاکسورپ یا
...
...
...
54
لکش 4 - 5 نایرج ینحنم : -
اب یدیربیه هدننکزکرمتم اب یدیشروخ لولس ژاتلو ازرون هدام فلتخم ینزو یاهدصرد
نابزیم رمیلپ رد (
:)A 2 ( ، :)B 77 / 1 ( ، :)C 55 / 1 ، ( :)D 33 / 1 ( و :)E 11 / 1 دصرد ....
...
...
..
55
لکش 4 - 3 یجورخ ناوت ینحنم : -
اب یدیربیه هدننکزکرمتم اب یدیشروخ لولس ژاتلو هدام فلتخم ینزو یاهدصرد
نابزیم رمیلپ رد ازرون (
:)A 2 ( ، :)B 77 / 1 ( ، :)C 55 / 1 ، ( :)D 33 / 1 ( و :)E 11 / 1 دصرد . ...
...
...
53
لکش 4 - 7 نم : نایرج ینح -
اب میجح یدیربیه هدننکزکرمتم اب یدیشروخ لولس ژاتلو هدادم فلتخم ینزو یاهدصرد
ازرون ی CH3NH3PbCl3
نابزیم رمیلپ رد (
:)A 33 / 2 ( ، :)B 33 / 2 ( و :)C 2 دصرد ...
...
...
58
لکش 4 - 8 : يجورخ ناوت ينحنم -
اب یدیشروخ لولس زاتلو اب میجح یدیربیه هدننکزکرمتم
یاهدصرد
یازرون هدام فلتخم ينزو CH3NH3PbCl3
نابزیم رمیلپ رد (
:)A 33 / 9 ( ، :)B 99 / 9 ( و :)C 5 دصرد ..
....
59
لکش 4 - 9 : نایرج ينحنم -
اب میجح یدیربیه هدننکزکرمتم اب یدیشروخ لولس زاتلو ينزو یاهدصرد
یازرون هدام فلتخم CH3NH3PbBr3
یم رمیلپ رد نابز
( :)A 33 / 9 ( ، :)B 99 / 9 ( و :)C 5 دصرد ...
91
لکش 4 - 12 : نایرج ينحنم -
اب میجح یدیربیه هدننکزکرمتم اب یدیشروخ لولس زاتلو ينزو یاهدصرد
یازرون هدام فلتخم CH3NH3PbI3
نابزیم رمیلپ رد (
:)A 33 / 9 ( ، :)B 99 / 9 ( و :)C 5 دصرد ...
95
ز
لاع تسرهف یراصتخا مئ
)موزل تروص رد(
یراصتخا تملاع حیضوت ای موهفم
لوا لصف :
شهوژپ تایلک
5
1 - 1 - همدقم
،یزرنا نیمأت رضاح لاح رد ناسنا هرمزور يگدنز
هداد رارق ریثأت تحت ار اه یروط هب تسا
ره هک
هنیزه محتم یزرنا پرصم و دیلوت تباب یروشک یاه
يم يناوارف .دوش
ود اب رشب هزورما گرزب نارحب
،تسا وربور و يتعنص عماوج پرط کی زا
مه رهش نینچ هجاوم تسیز ویحم يگدولآ کشم اب گرزب یاه
يم هدهاشم رگید پرط زا و دنتسه دروم تخوس و هیلوا داوم هک دوش
دربراک یارب زاین ...و يتعنص یاه
اب
تسا مامتا لاح رد نوزفازور باتش .
انب یزرنا زا هدافتسا نیارب
،یدیشروخ یزرنا دننام ون یاه یلد هب
کاپ و نیرتناوارف
،یزرنا عبنم نیرت يم
دناوت هژیو هاگیاج رد یا
رشب یزرنا نیمأت دشاب هتشاد
. یزرنا
يم ار یدیشروخ هب ناوت
.درک یدبت هتسیرتکلا دننام یزرنا لاکشا رگید هب میقتسمریغ ای میقتسم روط
ارب نا یدبت ی نا هب یدیشروخ یزر
يکیرتکلا یزر يم
ناوت لولس زا تفرگ هرهب یدیشروخ یاه
. هب ندیسر
وخ یزرنا یدبت يهدزاب رادقم نیرتشیب هنیزه نیرتمک اب هتسیرتکلا هب یدیشر
، کرحم زا هزیگنا و اه
یاه
هعسوت و قیقحت يلصا هنیمز رد
ههد دنچ رد کییاتلووتوف ی .تسا هدوب ریخا ی
د رضاح لاح ر هنیزه
یاه
نپ هنیزه هب ندیسر یارب و هدوب لااب رایسب کیاتلووتوف یاه
،رتمک یاه هار
يم لابند یددعتم یاه .دوش
هدننکزکرمتم ازرون یدیشروخ یاه
هب 1
شور کی ناونع هنیزه شهاک یارب نیزگیاج
کیاتلووتوف یاه
.دنتسه ام پده
صف نیارد هدننکزکرمتم يفرعم
دیشروخ یاه نیا یاه يگژیو و راتخاس و ازرون ی
.تسا متسیس همدقم ادتبا صف نیا رد
ا سپس و هدروآ یدیشروخ یزرنا یایازم هرابرد ی دروم رد يبلاطم
هدننکزکرمتم یدیشروخ یاه
ازرون نآ یایازم و
،اه هدننکزکرمتم نیا رد پلاتا عاونا زین و اه
رد يبلاطم
سن و یدیشروخ لولس دروم روخ لولس یاه
.تسا هدمآ یدیش
1Luminescent Solar Concentrator (LSC)
3
1 - 2 - هدننکزکرمتم یدیشروخ یاه
هب يبایتسد ،ریخا ههد دنچ رد کیئاتلووتوف هنیمز رد هعسوت و قیقحت هزیگنا نیرتمهم زا يکی شور .تسا هدوب رتمک هنیزه اب هتیسیرتکلا هب یدیشروخ یزرنا یدبت يهدزاب رادقم نیرتشیب یاه
لابند روظنم نیا هب يسرتسد یارب یددعتم يم
هدننک زکرمتم .دوش ازرون یدیشروخ یاه
( )LSC هب
هدننکزکرمتم تقیقحرد .دنتسه حرطم کیئاتلووتوف هنیزه شهاک یارب نیزگیاج يشور ناونع یاه
داوم نیا .دنا هدش هدییلاآ ازرون داوم اب هک دنتسه پافش رایسب یرمیلپ ربجوم کی ماش ازرون یدیشروخ اب و بذج ار یدورف شبات ازرون ،تسا رتلااب یدیشروخ لولس هدزاب نآ رد هک یا هیحان هب جوم لوط رییغت
دندرگ يم یدیشروخ لولس هدزاب شیازفا تجوم گناو(
،ناراکمه و 1
5911 .) نف زا هدافتسا يلصا تیزم
یروآ و میقتسم یدیشروخ یاه شبات یروآ عمج ،یزاس زکرمتم یاه شور رگید اب هسیاقم رد LSC
يم يشخپ بانب .دشاب
يمن ،دیشروخ ریسم يبایدر و هدننک کنخ متسیس هب یزاین نیار ثعاب نیا و دشاب
کش .دوش يم کیئاتلووتوف متسیس زا هدافتسا هنیزه رتشیب شهاک 1
- 1 یاه هدننکزکرمتم راک ساسا
یرمیلپ ربجوم رد دوجوم یازرون هدام وسوت یدورف شبات نآ رد هک ،دهد يم ناشن ار موسرم يمجح ن و هدش بذج رد دوجوم یدیشروخ یاه لولس رد ،يلک يلخاد باتزاب زا سپ ازرون هدام زا يلیسگ رو
.دبای يم عمجت يکیتسلاپ هندب پارطا
کش 1 - 1 يمجح هدننک زکرمتم راک ساسا ویجناک(
،5
5913 )
1 Wang
2 Conjiu
5
هدش یسگ یاه نوتوف یزرنا دیاب ،یدحاو اتبسن یدبت يهدزاب هب ندیسر یارب لا هدیا تلاح رد ،
رد شلاچ نیرتمهم .دشاب هدننکزکرمتم یاه هبل هب صتم یدیشروخ یاه لولس پاگ دناب زا رتشیب يمک پلاتا نیدنچ اه هدننکزکرمتم نیا رد .دشاب يم نورتکلا هب نوتوف یدبت يهدزاب شیازفا ،هعطق نیا .دنشاب يم ریز دراوم ماش هک دنوش يم يجورخ هدزاب شهاک ثعاب هک دراد دوجو
1 ) لاتا . نرف باتزاب ساسا رب هدننکزکرمتم يیلااب حطس وسوت یدورف رون زا يکچوک رسک پ
5 ) رد ازرون داوم بذج تیدودحم یلد هب هدننکزکرمتم زا بذج نودب اهوترپ زا يتمسق روبع
.یدیشروخ فیط زا يتمسق 3 ) فیط يناشوپمه یلد هب رگید یازرون لوکلوم وسوت لوکلوم کی يلیسگ سناسرولف بذجزاب
لیسگ .رگید یازرون لوکلوم يبذج فیط اب هدنلیسگ لوکلوم ي
5 ) هدننکزکرمتم يلخاد حطس اب يلیسگ سناسرولف یدورف هیواز هک يتقو زیرگ طورخم پلاتا
يم جراخ هدننکزکرمتم هحفص زا رون تروص نیا رد ؛دشاب ينارحب هیواز زا رتکچوک دوش
،ویجناک(
5913 )
اه جوم لوط هب يکیئاتلووتوف تاودا خساپ يم يشبات فلتخم ی
يجراخ يموتناوک هرهب اب دناوت
نورتکلا تفج دادعت تبسن تقیقح رد هک دوش فیصوت -
دادعت هب یدیشروخ لولس رد یدیلوت هرفح
يم یدیشروخ لولس حطس هب یدورف نوتوف وسوت هدش هتخاس یدیشروخ یاه لولس هچرگا .دشاب
تم يجراخ يموتناوک هرهب یاراد ،فلتخم یاه یزولونکت جوم لوط رد دراوم مامت رد اما ؛دنتسه يتواف
خساپ دوبهب .دشاب يم يفاکان شفنبارف هیحان رد ناشدرکلمع و دنتسه ينییاپ هرهب یاراد هاتوک یاه جوم لوط هب یدیشروخ یاه لولس دنیارف وسوت هاتوک یاه
LDS1
لاس زا 1679
.تسا هدوب حرطم
1 Luminescent Down-Shifting
2
(
1لواه شناراکمه و ،
1676 ) فم راب نیلوا یارب LDS موه
یور رب هک يحطسم یازرون تاحفص یارب ار
.دندرب راکب ،دشاب هتفرگ رارق یدیشروخ لولس
1 - 2 - 1 - رد فلاتا عاونا هدننکزکرمتم
یدیشروخ یاه
مهم يم هتسیرتکلا هب نوتوف یدبت يهدزاب شیازفا هاگتسد نیا رد شلاچ نیرت .دشاب
کش 1 - 5 ازرون یدیشروخ هدننکزکرمتم عطقم حطس (
لواه ،شناراکمه و 1676
).
کش هب هجوتاب 1
- 5 رون هدننکزکرمتم يیلااب حطس زا روبع اب یدورف وترپ(
1 يم ) وسوت دناوت
لوکلوم هدش بذج ازرون یاه وترپ(
5 هیواز رگا .دوش سناسرولف یسگ ثعاب و ) هیواز زا رتگرزب یسگ ی
ی
هبل هب ،يلک يلخاد باتزاب وسوت يلیسگرون تروص نیا رد ،دشاب ينارحب ادیپ لاقتنا هدننکزکرمتم یاه
يم وترپ( دنک 3
وسوت و ) لولس
يم یروآ عمج یدیشروخ دوش
وترپ(
5 .) هولاع پلاتا نیارب
،اه يکچوک رسک
يم فلت نرف باتزاب ساسا رب يیلااب حطس وسوت یدورف رون زا دوش
وترپ(
2 .) داوم يتح يم ازرون
دنناوت
دننک روبع هحفص زا بذج نودب اهوترپ و دشاب هتشاد ار یدیشروخ فیط زا يتمسق رد يبذج تیدودحم وترپ(
9 .)
،دشاب ينارحب هیواز زا رتگرزب هدننکزکرمتم يلک حطس اب يلیسگ سناسرولف یدورف هیواز رگا رون
يم رد دناوت هیواز رگا يلو دتفیب هلت هب هحفص خاد
دروم زا رون دشاب ينارحب هیواز زا رتکچوک رظن
1 Hovl
9
هحفص ی يم جراخ هدننکزکرمتم دوش
وترپ(
7 .) يم لوکلوم کی يلیسگ سناسرولف لوکلوم وسوت دناوت
یاه
،دراد يناشوپمه هدنلیسگ لوکلوم يلیسگ فیط اب اهنآ يبذج فیط هک یرگید یازرون ب
بذجزا دوش
وترپ(
8 .) بذجزاب مع يم
ناوت
،هداتفا هلت هب سناسرولف هک دراد لامتحا نوچ دوش پلاتا تجوم د وسوت
دوش فلت و هدش بذج نابزیم هدام وسوت ای و دوش تیاده هدننکزکرمتم جراخ هب بذجزاب وترپ(
6 .)
نینچمه
،لوکلوم وسوت هدش بذج نوتوف دوشن سناسنیمول یسگ ثعاب تسا نکمم
وترپ(
19 ).
هدننکزکرمتم يم ار اه
ب ناوت ود ه کزان هیلا تروص میجح ای و1
دیلوت5
همادا رد هک درک نآ يسررب هب
اه
يم میزادرپ . هیلا یاه هیلا عقاو رد کزان دنتسه داوم زا یا
نآ تماخض هک اه
ات رتمونان کی زا یرسک جنر رد
هیلا تیمها .دشاب هتفرگ رارق رتمورکیم دنچ يم یرون عیانص و کینورتکلا عیانص رد کزان یاه
دشاب رد هک
لاس هظحلام باق دشر ،ونان یروانف تفرشیپ اب ریخا یاه دوبهب رد ار یا
.تسا هتشاد داوم يحطس ماوخ
هدننکزکرمتم نیا تخاس یارب يم اه
لولس حطس یور امیقتسم ار ازرون هدام ناوت و دناشن یدیشروخ
يم ای هیلا کی یور ناوت هشیش ی
هشیش هیلا دعب و دناشن یا اقم رد ار یا
.داد رارق یدیشروخ لولس ب
فلا
ب
کش 1 - 3 لولس باقم رد میجح هدننکزکرمتم یدیشروخ
(
3يل ناراکمه و
، 5912 ).
رد کیتامش روط هب میجح هدننکزکرمتم کش
1 - 3 فلا ناشن تسا هدش هداد نینچ تخاس یارب .
هدننکزکرمتم يم رارق یرمیلپ ربجوم نیا خاد رد ازرون هدام هک میراد یرمیلپ ربجوم کی هب زاین یا
-
Thin film
1 2 bulk
3Li
7
زکرمتم نیا تماخض .دریگ هدننک
هدودحم رد اه يلیم ی
.تسا رتم کش
1 - 3 ب نتفرگرارق يگنوگچ
هدننکزکرمتم ،میجح
شن ار یدیشروخ لولس باقم رد يم نا
هب ازرون داوم هب دروخرب زا دعب رون هک دهد
يم یدیشروخ لولس حطس .دسر
1 - 3 - یدیشروخ لولس
تسا کاپ یزرنا يعون یزرنا نیا و تسا يلیسف تخوس نیزگیاج هنیزگ نیرتهب یدیشروخ یزرنا تکلا ،يیامرگ یزرنا هب یدبت تیلباق یدیشروخ یزرنا .درادن يطیحم تسیز يگدنیلاآ ضراوع هک و يکیر
یدبت یارب .دراد زین ار يکیناکم يکیرتکلا یزرنا هب یدیشروخ یزرنا
يم یدیشروخ لولس زا هرهب ناوت
.درب هرابرد يملع قیقحت لاس زا ،یدیشروخ لولس ی
1836 ک ه
1لرکب اب دش هجوتم یوسنارف نادکیزیف
يم یپ کی یاهدورتکلا هب رون ندنابات رش ،داد شیازفا ار نآ زاتلو ناوت
.دش عو لس
کی یدیشروخ لو
ينورتکلا هعطق ک تسا دماج
ه یدبت هتسیرتکلا هب کییاتلووتوف رثا وسوت امیقتسم ار یدیشروخ یزرنا
يم هیارآ .دنک هدش تفایزاب هتسیرتکلا ،کییاتلووتوف یاه
يم دیلوت ار یا دوجو مدع دراوم رد اتدمع هک دننک
.دراد دربراک يکیرتکلا عیزوت و لاقتنا متسیس يم لاثم یارب
حم هب ناوت هراوهام ،سرتسد زا رود یاه
یاه
نامتخاس و يیاضف یاهرگشواک ،درگرادم .درک هراشا سرتسد زا رود يتارباخم یاه
ام رظن هب دیشروخرون
.درادن دوجو دیفس گنر هب طوبرم يجوم لوط چیه عقاو رد ،تسین روطنیا هکیلاح رد تسا گنر دیفس ا زا يبیکرت دیشروخرون سناکرف رد یرون جاوم
جوم لوط ار نآ زا يتمسق هک تسا فلتخم یاه یاه
نآ ریسفت يیاناوت ناسنا زغم و مشچ هک يئرمرون يم یکشت دراد ار اه
هب دیشروخ زا هک یرون جاوما .دهد
يم نیمز جوم لوط یاراد دسر
نیب يیاه 199
ات 1915 يم رتمونان نآ رد هک دنشاب
قف اه نیب جاوما و 389
ان ات )شفنب( رتمون 799
يم یکشت ار يئرم فیط و تسا تیور باق )خرس( رتمونان اهنت يئرمرون .دهد
هنماد زا و تسین گنر کت سیطانغمورتکلا عشعشت .تسا سیطانغمورتکلا فیط زا يشخب لوط زا یا
1 Becquerel
8
جوم نوتوف هک يیاجنآ زا .دراد يتوافتم یزرنا حوطس هجیتن رد و هدش یکشت فلتخم یاه يیاه
اب
یزرنا هنماد توافتم یاه
هب يم یدیشروخ لولس
،دنسر نآ زا يخرب اذل اه
یاراد یزرنا يفاک یارب
نورتکلا دنویپ تسکش نیاربانب دنتسین هرفح–
نآ يم لولس نورد زا يگداس هب اه يلاح رد دنرذگ
هک
نوتوف زا رگید يخرب یدایز رایسب یزرنا اه
و دنراد يم نورتکلا رب دناوت تا یاه
م یدیشروخ لولس یاه
راذگ رثا ن گا .د دشاب هتشاد یزرنا پاگ زا شیب یزرنا ينوتوف ر يم رده يفاضا یزرنا
نیارگم دور هک
دروم نازیم ربارب ود یزرنا نوتوف هب دناوتب و هتشاد زاین
ار نورتکلا ود نامزمه روط دازآ
نیا هک دنک -
ص نیا هب ،دوش بوسحم راد ينعم هک تسین دایز نادنچ مه ابیرقت هک تسا ترو
79 یزرنا دصرد
يم فلت یدیشروخ لولس وسوت يتفایرد يشبات نارگشهوژپ روظنم نیمه هب درادن يیاراک و دوش
هدننکزکرمتم زا مهم رما نیا دوبهب یارب هدرک هدافتسا ازرون یدیشروخ یاه
يم متسیس نیا هک دنا -
فیط دناوت رگید یاه
،دیشروخ رون ج ار شفنبارف فیط دننام
هیحان هب جوم لوط رییغت اب و هدرک بذ
یدیشروخ لولس هدزاب ناوت شیازفا ثعاب يئرم يم
.دوش
1 - 3 - 1 - یدیشروخ لولس عاونا
لولس تخاس رد ينوگونانوگ داوم هدش هدافتسا یدیشروخ یاه
دنا هنیزه و هدزاب هک تخاس یاه
لولس نیا عقاو رد .دنراد يتوافتم هک دنوش يحارط یروط دیاب اه
جوم لوط دنناوتب دیشروخ رون یاه
يم نیمز حطس هب هک ار یارب هک یداوم تسح رب .دننک یدبت دیفم یزرنا هب لااب هدزاب اب دسر
لولس تخاس يم هدافتسا یدیشروخ یاه
لولس دوش یدیشروخ یاه
دنراد يفلتخم عاونا ترابع هک
-
:زا دنا
)فلا یرولب کت نوکیلیس یاهرفیو
1
)ب کش يب نوکیلیس دنچ نوکیلیس ،1
یرولب
5
1 Single crystal silicon wafers, c-Si
6
)ج لولس ولبونان یاه
3ر لولس ، يیایمیشورتکلاوتوف یاه لولس ،5
یرمیلپ یاه لولس و 2
یدیشروخ یاه
گنر هب ساسح
9
)د یرمیلپ سکیرتام خاد هدش دیربیه يندعم یاهرولب .7
هنوگ نیا يم ار فلتخم یاه
راهچ رد ناوت
.درک یدنب هقبط سن
.
لولس سن یدیشروخ یاه لوا ل
لولس لولس ای لوا سن یدیشروخ یاه شروخ یاه
کت یدی هدرتسگ يبذج فیط هنماد یاراد یرولب
دودح رد 1521
نورتکلا تسا تلو
دودح رد لااب نامدنار یاراد زین و 15
نیا هک تسا % دراوم
يم اوت زا دن
لولس نیا یایازم هلمج زا دنراد زین يبیاعم ،ایازم نیا باقم رد .دنشاب اه
هسام زا مویسلیس جارختسا هکنیا
هنیزه نآ یزاس صلاخ و لولس نیا نینچمه و دراد لابند هب ار يیلااب یاه
هیواز هب یدیدش يگتسباو اه
لولس نیا یزرنا پرصم و دنراد دیشروخ رون شبات تخوس دح رد اه
.تسا يلیسف یاه
.
لولس مود لسن یدیشروخ یاه
لولس نیا هلمج زا يم اه
یس هب ناوت يب نوکیل
دیارولت مویمداک ،یرولب دنچ نوکیلیس ، کش زایلآ و 8
م مویدنیا س یریذپ پاطعنا و دیلوت نییاپ هنیزه نوچمه يیایازم یاراد هک درک هراشا دیانلس ید مویلاگ
نپ قیبطت رد نآ ریثات و ای کش ينحنم حوطس یور اه
پاطعنا داوم نیا باقم رد .دنتسه کبس و ریذپ
یاراد ایازم لولس هب تبسن هدزاب ندوب نییاپ دننام يبیاعم
و شبات هیواز هب يگتسباو ،لوا سن یاه
.دنتسه يطیحم تسیز تلاکشم
1 Amorphous silicon, a-Si
2 Polycrystalline silicon, poly-Si
3 Nanocrystal solar cell
4 Photoelectrochemical cells
5 Polymer solar cells
6 Dye sensitized solar cells
7 Mineral crystals hybridized
8 Cadmium telluride
19
.
لولس لسن یدیشروخ یاه موس
لولس هتسد نیا زا يم اه
لولس هب ناوت لولس ،رولبونان یاه
لولس ،يیایمیشورتکلاوتوف یاه یاه
مهم و یرمیلپ نآ نیرت
لولس اه شروخ یاه
يیایازم یاراد هک درک هراشا گنر اب هدش ساسح یدی
يشبات رون هیواز هب يگتسباو مدع ،ندوب نازرا نوچمه دنتسه
ک ناکما و يناراب و یربا یاهزور رد را
،دنراد ار لوا سن هب تبسن هدزاب ندوب نییاپ نوچمه يبیاعم یاراد باقم رد يلو
و یریذپ تیرخت
تسه نامز لوط رد يیاراک شهاک و .دن
کش رد 1
- 5 لولس راک ساسا هدش ساسح یدیشروخ یاه
يم هدید گنر اب .دوش
کش 1 - 5 زا يیامش لولس يلک درکلمع و ازجا
نر اب هدش ساسح یدیشروخ یاه گ
ناراکمه و وگنول(
،1
5993 )
1Longo et al
11
.
لولس لسن یدیشروخ یاه مراهچ
لولس یازم هدش دیربیه يندعم یاهرولب ای مراهچ سن یدیشروخ یاه اق نوچمه يیا
رد لرتنک تیلب
و لولحم تلاح هنیزه
ار هیلوا داوم نییاپ و دنراد
باقم رد يل لولس هب تبسن یرتمک هدزاب
لوا سن یاه
.دنراد لولس تیاکسورپ ای دیدج سن یدیشروخ یاه ي
يعون یدیشروخ لولس تسا
هک بذاج هدام یاراد
سنج زا تیاکسورپ
هحفص پلاخ رب .تسا یاه
ينوکیلیس هحفص ،
م ار تیاکسورپ یاه ي
پرصم اب ناوت
زا يلولحم ات تسا يفاک اهنت .درک دیلوت هلحرم دنچ رد اهنت و هدیچیپ تازیهجت هب زاین نودب ،مک یزرنا هیلا هدش دیلوت هجیتن .دوش راخب ات دنام رظتنم و داد رارق يحطس یور ار یدورتکلا داوم زا میخض يیاه
تیاکسورپ هحفص .تسا هدش لاتسیرک یاه
ورپ یدیشروخ یاه تیاکس
ي تعنص رد يیلااب تعرس اب یزرنا
یدیشروخ هحفص نیا .دنتسه دشر لاح رد
هحفص هزادنا هب یزرنا دیلوت يیاناوت ًلاعف اه اه
ار ينوکیلیس ی
نآ یزولونکت اما ،دنرادن نآ هلصاف و تسا شیازفا لاح رد زور هب زور اه
هحفص اب اه زور ره ينوکیلیس یاه
يم رتمک مهم .دوش
هنیزه ،هتکن نیرت نآ دیلوت هک تسا یرتمک رایسب
هحفص رگید هب تبسن اه یاه
هحفص نیا .دراد یدیشروخ يم یاه
دیلوت هنیزه دنناوت اپ یزرنا
ک دنروایب نییاپ رایسب ار
1ماس(
و
،ناراکمه 5915
).
صف رد .تخادرپ میهاوخ تیاکسورپ زتنس و ماوخ دروم رد ماک روط هب دعب یاه
1 Sum
15
لصف :مود
شهوژپ یرظن ینابم
13
2 - 1 - همدقم
لاس رد نارگشهوژپ ریخا یاه
هب هب يسرتسد روظنم یزرنا یدبت يهدزاب رادقم نیرتشیب
یشروخ هدننکزکرمتم زا رتمک هنیزه اب هتسیرتکلا هب ید درب هرهب ازرون یدیشروخ یاه
ها .دن متسیس نیا
يم هیحان هب جوم لوط رییغت اب دناوت لولس هدزاب نآ رد هک یا
يم شیازفا نآ رد یدیشروخ یاه ب ،دبای
ثعا
یدیشروخ لولس هدزاب شیازفا وش
ن .د هدننکزکرمتم یاه
یدیشروخ ون
ازر کی ماش یرمیلپ پافش ملیف
،دنتسه لاعف یرون زکارم اب هب
یروط هک هدش بذج وترپ زا يتمسق ،دیشروخ رون ضرعم رد نداد رارق اب
يم یدبت صخشم يلیسگ جوم لوط کی هب ار .دننک
هدننکزکرمتم ازرون یدیشروخ یاه
مکم یاه
رقم هفرص هب نو لولس ی
یاه یدیشروخ مین
دنتسه اناسر يم هک
هب دنناوت لولس هر
یاه ار یدیشروخ
مهم زا يکی .دنهد شیازفا شلاچ نیرت
اه رد تخاس هدننکزکرمتم یدیشروخ یاه
، یازرون داوم باختنا
رد هک تسا تسانم صف نیا
.درک میهاوخ هراشا نآ هب صفم روط هب
ادتبا صف نیارد نآ عاونا و ازرون داوم يفرعم هب
يم هراشا اه .مینک
کسورپ یاهراتخاس سپس هب يتیا
هدننکزکرمتم رد یریگراکب تهج تسانم یازرون هدام ناونع يم يفرعم یدیشروخ یاه
همادا رد ،دوش
هدننک زکرمتم یور رب هدش ماجنا تاقیقحت یدیشروخ یاه
هب فلتخم یازرون داوم زا هدافتسا اب لوادتم
زا ریغ تیاکسورپ یاهراتخاس ي
– يلآ يم يندعم .میزادرپ
2 - 2 - د ازرون داوم دننک زکرمتم ر
ه یدیشروخ یاه
هعسوت یور شیپ شلاچ نیرتمهم روظنم هب يساسا یاهرایعم .دشاب يم ازرون داوم اه LSC
هدننکزکرمتم رد يهدزاب نیرتشیب هب يسرتسد يم ریز دراوم ماش یدیشروخ یاه
.دشاب
1 ) . یسگ و بذج فیط يناشوپمه رثا رد يبذجزاب پلاتا نیرتمک نتشاد
5 ) هزاب نتشاد .تسا نییاپ یدیشروخ لولس هرهب هک یا هیحان رد هدرتسگ بذج
15
3 ) .دحاو هب کیدزن سناسنیمولوتوف يموتناوک هرهب نتشاد
5 ) زا شیب( دازآ یاوه رد تدم دنلب یرادیاپ 19
.)لاس
هدننکزکرمتم رد هک يیازرون داوم يلک روط هب يم رارق هدافتسا دروم ازرون یاه
هتسد هس ماش ،دنریگ
:يلصا تناوک طاقن یدنواب و ونایسپورک( يمو
،1
5915 ) يلآ یاه هنیگنر ينویگام(
،ناراکمه و 5
5913 و
3افوب ،ناراکمه و 5915
) ردان يکاخ تابیکرت و مادوم(
،ناراکمه و5
5996 ) .دنشاب يم
ب میظنت باق یسگ و بذج فیط یاراد هک دنتسه رتمونان سایقم رد يیاهاناسرمین يموتناوک طاقن ا
يم هرذ هزادنا رییغت هدرتسگ بذج دناب یاراد ،تسانم اتبسن یرون یرادیاپ اب يموتناوک طاقن هچرگا .دنشاب
هرهب و ، یسگ و بذج يناشوپمه زا يشان بذجزاب پلاتا یلد هب اما ،دنتسه يیلااب يباترون تدش و رتمک ،رت نییاپ يموتناوک دنا هتفای شرتسگ
ر(
2ناو ،ناراکمه و 5998
.) یا يم طاقن ن زا یرایسب یارب دناوت
هدننکزکرمتم نوچمه يکیرتکلا و یرون پادها هب يموتناوک طاقن .دنوش هدافتسا ازرون یدیشروخ یاه
يگژیو رطاخ هب رصحنم یاه
تلج دوخ هب ار یدایز هجوت نونکات هزادنا هب هتسباو يکیرتکلا و یرون درف
نم یرون یرادیاپ اب يموتناوک طاقن .تسا هدرک يگژیو و تسا
بذج هدر یاراد هزادنا هب هتسباو يبذج یاه
يم يیلااب يباترون تدش و هدرتسگ يم طاقن نیا هزادنا رییغت اب اهنت ،دنشاب
فیط زا یدایز شخب زا ناوت
.درک هدافتسا دیشروخرون شخب
لولس هک ار یدیشروخ فیط زا يیاه نآ بذج هب رداق ينوکیلیس یاه
اه
دنتسین هلیسو هب ، اقن
يموتناوک ط يم بذج
دنوش نیرتدنلب نیب یزرنا پاگ ،دشاب کچوک رولب هزادنا رگا .
نییاپ و تیفرظ زارت يم شیازفا شناسر زارت نیرت
زایندروم طاقن نتخیگنارب یارب یرتشیب یزرنا و دبای
يمرب هیاپ تلاح هب رولب هک يماگنه هجیتن رد و تسا يم دازآ یرتشیب یزرنا ،ددرگ
تیزم سپ .ددرگ
يم هزادنا لرتنک اب هک تسا نیا طاقن نیا يساسا يگژیو ناوت
نآ يیاناسر و یرون یاه .درک لرتنک ار اه
يم طاقن نیا تیاعم هلمجزا مه و درک هراشا طاقن نیا يموتناوک هدزاب ندوب نییاپ هب ناوت
خاس نینچ و ت
1 Coropeceanu and Bawendi
2Maggioni
3Buffa
4Moudam
5Rowan
12
راوشد اتبسن زین طاقن نیا دیلوت یداوم هلمج زا ازرون داوم نیا .تسا
يم رامش هب يمس هک دنتسه و دنیآ
نآ زا هدافتسا ماگنه يم رارق هدافتسا دروم رایسب هک يموتناوک طاقن هلمج زا .درک طایتحا دیاب اه
دریگ
يم مویمداکدینلس هب ناوت رصحنم يکیرتکلا و یرون يگژیو هک درک هراشا 1
هب طاقن ریاس هب تبسن یدرف
.دراد يموتناوک يلآ یاه هنیگنر یاه هدننکزکرمتم رد یریگراکب هنیمز رد یرگید هنیزگ ،ازرون داوم ناونع هب
يم یدیشروخ يم هک ارچ .دنشاب
هقرو و هدش ح يلآ یاهرمیلپ عاونا رد دنناوت ار هدننکزکرمتم یاه
هنیگنر زا یرایسب .دنهد یکشت نیا و دنتسه يیلااب يموتناوک هدزاب یاراد يئرم هیحان رد ،هدنلیسگ یاه
يم ثعاب هنیگنر نیا هک دوش
رد هدافتسا یارب يبسانم هنیزگ ،اه دنشاب اه LSC
تسلابنگاو و دلوبیس(
،5
1686 .) هنیگنر یازرون هدننکزکرمتم کی هدزاب يناسر رثکادح هب یارب هنیگنر یسگ جوم لوط ،یا
یاه
هدودحم رد لا هدیا تروص هب دیاب هدافتسا دروم ساپ هک يیاج ينعی .دشاب NIR
لولس يفیط خ یاه
دراد رارق دح نیرتلااب رد ينوکیلیس یدیشروخ شوتنکیم و زدراچیر(
،3
5999 ) جوم لوط شیازفا اما .
تلااقتنا لامتحا شیازفا زا يشان شهاک نیا .دوب دهاوخ هارمه يموتناوک هدزاب شهاک اب هنیگنر یسگ يشبات تلااقتنا لامتحا شهاک و رتدنلب یاه جوم لوط رد يشباتریغ يم
دشاب پارتساز(
،ناراکمه و 5
1689 ) هنیگنر یریگراکب تیدودحم تجوم هک يلماع . هدننکزکرمتم رد ازرون داوم ناونع هب يلآ یاه
یاه
هنیگنر نیا رد بذج و یسگ فیط يناشوپمه زین و بذج هنماد ندوب دودحم ،تسا هدش یدیشروخ اه
و بذجزاب زا يشان پلاتا شیازفا تجوم رما نیمه .تسا تروص هب نوتوف پلاتا لامتحا شیازفا هجیتنرد
ددرگ يم هنیگنر یاه لوکلوم رد يشباتریغ لاقتنا رواب و هاس(
،2
1689 .) يم ناشن فلتخم تاعلاطم دنهد
يم هک هنیگنر ناوت شیازفا بذج يلک هنماد ات درک تیکرت مه اب هقرو کی رد ار فلتخم بذج هنماد اب اه
نوتوف هک تروص نیدب .دبای اه
هنیگنر وسوت يم یسگ یرتدنلب جوم لوط اب سپس و بذج یا
کی و دبای
1CdSe
2Seybold and Wagenblast
3Richards and Mcintosh
4Zastrow
5 Sahand Baur
19
يم داجیا یراشبآ دنور هنیگنر هریجنز زا ،هدش بذج نوتوف ره نآ رد هک دننک
وسوت و هدرک روبع اه
هنیگنر دبای يم یسگ ،نآ هیلوا جوم لوط هب هجوت نودب ،دراد ار بذج جوم لوط نیرتدنلب هک یا
روصنم(
، 1
5913 ).
ينییاپ بذج تیرض یاراد باقم رد ،دنتسه يیلااب يموتناوک هرهب یاراد ردان يکاخ تابیکرت هچرگا
يم زین يم هکنیا اب .دنشاب دوبهب تماخض و تظلغ شیازفا کمک هب ار نییاپ بذج تیرض کشم ناوت
د ازرون هدام ناونع هب تابیکرت نیا یریگراکب تیدودحم تجوم هک يمهم ماع ،دیشخب هدننکزکرمتم ر
اه
یدیناتنلا تابیکرت زا یرایسب هک یروط هب .دشاب يم تابیکرت نیا کیراب بذج هزاب ،تسا هدش یاراد5
يم شفنبارف هیحان رد بذج يم تابیکرت نیا هنیمز رد يلصا عناوم زا يکی بذج هزاب شرتسگ .دنشاب
دشاب سونوگاستاک(
،ناراکمه و3
5911 ).
يم يکی هک تفرگ هجیتن ناوت هدننک زکرمتم یور شیپ يلصا یاه شلاچ زا
و باختنا ،ازرون یاه
پلاتا قادح اب تسانم یازرون هدام کی یریگراکب يم هدش رکذ یاه
يشرازگ چیه نونک ات .دشاب درومرد
یریگراکب تیاکسورپ
يلآ یاه 5
- هدننکزکرمتم رد باترون هدام ناونع هب يندعم میجح یازرون یاه
دوجو
یا .تسا هتشادن یدیربیه تابیکرت ن
يلآ - و يندعم شخب و يلآ شخب یایازم نامزمه نتشاد اب يندعم
يم ،کیره تیدودحم رب هبلغ اب هدننکزکرمتم يیاراک دوبهب شخب دیون دنناوت
.دنشاب میجح یازرون یاه
یدیدج شور ،راب نیتسخن یارب ،همان نایاپ نیا رد هدش ماجنا تاقیقحت رد هک تسا رکذ هب مزلا یارب هدننک زکرمتم تخاس يلآ تیاکسورپ یانبم رب میجح یازرون یاه
- يندعم (X=Cl, Br, I)
CH3NH3PbX3
تسا هدیدرگ يفرعم .
1Mansour
2 Lanthanide
3Katsagounos
4 Perovskite
17
2 - 3 - یلآ یدیربیه تیاکسورپ -
یندعم
( میسلک تاناتیت مان هب يناک يعون مان زا هتفرگرب تیاکسورپ مان CaTiO3
يم ) راب نیلوا هک دشاب
وسوت کی ب يناملآ سانش ندعم واتسوگ مان ه
1زر د لاس ر 1836 هیسور نداعم رد وا .دش فشک
هدام نیا
ار يندعم هب
راختفا کی
،يسور سانش ندعم ناو چیوسکلآ وئل مان هب
يکسورپ
،5
اکسورپ ی ت .دیمان
2 - 3 - 1 - یلآ یدعب هس یاهراتخاس -
یندعم
رون داوم يلک روط هب از
کرت هب هجوت اب ی
تاب ش ی م ی ا يی آ ن اه يم دنناوت يلآ تروص هب
، و يندعم
يلآ یدیربیه -
يندعم هتسد
یدنب دنوش و عونت . قیبطت
یریذپ اکسورپ
ی ت اه يم ثعاب نیا هک دنوش
تیکرت زا هدافتسا اب و فلتخم يیایمیش لومرف اب یدعب دنچ یاهراتخاس دنناوتب اهراتخاس و فلتخم یاه
هس یاهراتخاس .دنزاسب توافتم یازجا زا پ یدعب
تیاکسور ي
راد ، يلک لومرف یا AMX3
،دنتسه رد هک
نآ ه ا امومع و يتیفرظ کت نویتاکA Li, Na, K, Rb, Cs
و تسانم هزادنا اب يلآ ينیمآ نویتاک ای و M
( دننام يبوانت لودج يتیفرظ ود تازلف رگنایب Cu2+
Ni2+، Co2+، Fe2+، Mn2+، Pd2+، Cd2+، Ge2+، Sn2+،
، Pb2+, Eu2+
و ) يم ينزولاه رصانع زا X دشاب
،ناراکمه و یزتیم(
5991 .) کش رد 5
- 1 کیتامش راتخاس
.تسا هدش هداد ناشن اهدیربیه نیا رد
تیاکسورپ یاه
برس یدیلاه نویتاک هزادنا ،راد
،A ریثات یدایز
یور ماکحتسا و تابث تیاکسورپ راتخاس
نآ کینورتکلاوتپا تایصوصخ و نآ داعبا و اه .دراد
نامه یروط
کش رد هک 5
- 1 ید يم هد دوش نویتاک
، A اردهاتکا نیب یاضف
ل يم رپ ار .دنک
1 Gustav Rose
2 Lev Alekseevich Von Peroski
18
کش 5 - 1 هشوگ رد لاردهاتکا لاصتا اب هکبش راتخاس هعسوت و یدعب هس تیاکسورپ يساسا راتخاس ناج و گنچ گنایز( اه
1نیل
، 5915 ) .
يم ،يبعکم نراقت زا پارحنا دنچ هجیتن دناوت
نی دشاب ماع نآ نیلوا هک
، دنا ریثات نویتاک هزا
A
.تسا نویتاک زاجم عاعش زا رتمک دیاب رادیاپ یدعب هس يتیاکسورپ راتخاس داجیا یارب A
3Å / 5 و دشاب
هداس هلداعم .دش دهاوخ یدعب کی و یدعب ود راتخاس دشاب رادقم نیا زا رتشیب ای یواسم رگا هک یا
وسوت يمتا عاعش ساسارب دلگ
تیمشا
، لاس رد 1657
ت ریز هطبار قبط ، فیرع
ش د
، یارب دربهار کی
هب طوبرم عاعش هزادنا میظنت بعکم نراقت
.تسا ي
5 - 1 (RA + RX)=t√2(RM + RX)
هطبار نیا رد نامه t
زاجم هنماد روتکاف و5
RA
و RX
و RM
نوی اب رظانتم ينوی عاعش یاه
وA و X
تسا M رادقم . RA
+ RX
و RX
+ RM
هلصاف اب ابیرقت ار و A –X
يم هتفرگ ربارب M –X .دنوش
رگا 1 t =
راتخاس ،دشاب تیاکسورپ
.دوب دهاوخ يبعکم رگا
t <1 راتخاس ،دشاب اه
اردهاتکا هب یامت ل
دنراد و رگا
1 t >
،دشاب راتخاس اه .دنراد لانوگارتت هب یامت
.
1 Ziyong Cheng & Jun Lin
2 Tolerance factor
