v/ILACAED
NGHIEN Cmi - DllN OAN
T
rong nhirng ngay dau thang 10 nam 2014 vira qua. To chirc Lao ddng qudc te (ILO) cdng bd: Nang suat lao ddng (NSLD) cim Viet Nam nam 2013 thudc nhdm thiip nhat khu virc chau A - Thai Binh Duong, thap hon Singapore 15 lan, thap hon Nhat Ban 11 lan va thap han Han Qudc 10 Idn....Van dd NSLD la van de nhay cam nen lap tire nhan dupe mot loat y kicn d cac goe dp khac nhau.
Nhdm nghien ciru chimg tdi xin long hop tinh hinh mot so nhan xet.
danh gia, binli luan, xung quanh van dc nay va dua ra suy nghi rieng eua minh tir gdc dp thuc tien ciia Viet Nam, nhu sau
1. O c a p Chinii phii Thii tudng Nguyen Tan Dung nhan mgnh: "Ban chat kinh tc lii nang suat lao dpng, vay thi nguyen nlian nhu the nao? Chimg ta cai each dugc gi? KJiac phiic cai gi?
Chiing ta can nhin nlian thang va phan tich van de nay, Tdi dc nghi Chinh phii phai thao luan theo hudng dd. Chiing ta han ehe d khau nao, do dao tao ky nang lao ddng hay do cdng nghe lac hau, hay do each tinh? Can phai phiin tich tong the, de dua ra ke hoach cai tien, niing cao nang suat lao dpng",
2. 0' cap Bo, Nganh (mang tinh tong hap, lien quaii den chi so NSLD) va chuyen gia quoc te
Thu nhdi. vc each tinh NSLD Dai dien Bp Ke hoach va Dau tu. dug Nguyen Thfi Phuang, (Thii trirdng Bd Ke hoach \ a Dau lu) nhiin xet: Cach tinh nang suSt lao dpng cua To chirc Lao ddng Td chirc lao dpng the gidi (ILO) la I3y tong thu nhdp qudc ndi (GDP) chia cho sd lao ddng lam vice. Trong klii, cCing theo each tinh \ e ly le lh:il nghiep, moi nirdc mot khac. Trti Viet Nam.
lao dpng khdng coi la ilu4t nghiep dugc tinh bang vice ngudi lap dong dd trong 1 tuan. il nhll co 1 gid lain viec tao ra liiu nhap chinh dang.
ir*;.*a%
Ban them ve
NANG SUAT LAO DONG
e
d Viet Nam
Do dd, chi sd that nghiep ciia Vict Nam rat thap, cd 1.84%, trong khi cac nude khac la 7 den 8%, Ngoai ra, Ong Nguyen The Phuang neu ro. Vdi each tinh nay, khong cd gi dang ngac nhien khi nang suat lao ddng ciia Viet Nam lai qua thap so vdi nliung nude phat trien nhu Singapore, Nhat Ban. Han Qudc, noi cd GDP binh quan dau ngutyi deu cao hon chuc lan so vdi Vict Nam. Vi vay, con s6 niiy la chua sal vai thuc te, cung nhu diinh gia dung ban chat nang suat lao ddng cua Viet Nam hicn nay.
Ben canh do, dug Nguyen Th6 Phuang cung trinh bay each tinh NSLD ciia Viet Nam. "Theo Quyet dinh 43 ciia Chmh phii, nang suat lao ddng cua Vict Nam duac linh la gia tri tong san pham quoc noi chia cho tong sd ngudi lam viec binh quan. Ro rang, ty Ic that nghiep it (1,84%) thi mau so it, tir sd tang vdi cac chi sd 5.3?/o, 5.5%, va nam nay du kicn la 5,8%. Tuy nhien, viec
• TS. Dd OCrc CHI phan tich chi so nang suat lao ddng cho sat Ihirc con phu thudc nhieu vao cac yeu to kliac. Viec lay GDP chia cho tong so ngudi lam viec nen .sc thap"
Tim hai, ve so sdnh NSLD ciia Viet Nam v&i cdc nir&c:
Dai dien Bp Lao ddng Tliuang binh va Xa hdi (Thir trudng Bo Lao ctong Thuang binh va Xa hpi Doan M^u Diep) neu rd" Hien ngudi Viet Nam lam viec trong cac doanh nghiep tai Han Qudc thi nang suat lao ddng khong thua gi nang suat lao dong cua Han Qudc. De danh gia chinh xac chi sd ve nang suat lao dong ciia ngirdi mmg do kidi lao ddng thi each tinli xem ddng gdp cua ngudi lao ddng trong vice lao ra GDP se chinh xac hon vi GDP it nhat phai cd 3 yeu to: Chi sd lao dong, von dau tir \ a trinli do cong nghe. Trong khi, Ihdi gian qua, Vicl Nam da va dang no iuc cai thicu ch3t lirong ngudn lao ddng, gia tang iim tri lao ddng qua viec tai ca cat.
B S 9 I «tf(l tac H. Pm mh - So 27 h2B
NGHIEN Cini - DIEN DfiN
nen kinh te tir chieu rpng theo chieu sau. dau tu khoa hpc cdng nghe.
dao tao nang cao trinli dp ngirdi lao dpng. Dac biet la chuyen doi hoal dpng san xuat hucrng vao nhung nganli cd gia tri gia tang cao da tirng budc gdp phan nang cao chat lirgng. nang suat lao dong. Hien.
cluing la dang tai ca can nen kinh te, dau hr tir chieu rpng sang chieu sau, dau tu vao cdng nghe, dao tao nang cao chat lugng lao dpng. tien tdi nang suat lao ddng se dugc cai ihien •
Thu ba, ve dac diem lieng cua NSLD dia Viet Nam:
Ong Pham Van San, Thu ky Ban chi dao Qudc gia thuc hicn quy hoach phat trieu ngudn nhan lire va dao tao theo nhu cau xa hdi, Bp Giao due va Dao tgo , cho riing:
"Vict Nam cd diem manh la co sd luong nhan luc dap img theo nhu cau xa hdi, Tuy nhien ky nang, chat lugng la dieu phai ban. The hien co cau nhan lire vc Dai hpc, Cao dang, Trung hoc chuyen nghiep trinh do con venh nhau, phan bd chua deu, cd nliung noi thira thay Ihieu thg, chua theo quy luat ve nang lire kinh doanh. Chung ta phai cd quy hoach phat tnen nhan luc, trinh do ngoai ngu \,i khai thac thdng tin ciia cdng nghe thdng tin de phuc vu cho vi tri vice lam". Van dc nang suat lao dong can xem xet d mpi khia canh, de cd ket qua chinh xac. Tuy vay.
day ciing la dipde cae nganh chiic nang cung iiiiau nhin vao thirc te, kliac phuc nhung han ehe, yeu kem ngudn lao ddng trong nirdc, de tirng budc cd giai phiip ddng bp khac phuc tinh trang nay- Boi. nhirjig bat cap ton tai ban chc ve ngudn lao dpng la cd, nhung dicu dd khdng danh gia hay noi Icn toan bg ban chat ve chat lugng, cung nhu n.^ng suat lao dpng ciia Viet Nam hien nay. Do \'a>. hudng lirang lai Ici khi nganh nong nghiep dugc hicn dai hda, cac nganh cong nghiep chii dao cd cdnu nyhe cjo luui. tham gia vao
cac chudi gia tri toan cau thi chac chan nang suat lao dong Viet Nam se tang len theo chi sd ciia ILO.
Mot iTong nhirng bat cap trong thi trudng lao dpng hien nay la mat can bang giiia cung va cau. Cang trinh dp cao thi cang that nghiep nliieu, cang it CO hgi tiep can viec lam.
Theo thong ke do Bd Lao ddng, Thuong binh va Xa hdi ciing Tong cue thdng ke cdng bd. trong quy IV nam 2013 ca nude cd 900 000 ngudi that nghiep, trong do cd tdi 72.000 cir nhan. thac si Sd dl cd su ton klio cu nhan. thac si Ion nhu vay, mot trong nhirng nguyen nhan quan Irpng nhat la cong tac phan luong dao tao nliam dinh hirdng cho hoc sinh ve nghe nghiep ngay tir khi con ngdi trcn ghc nha trudng con han die
Cling vdi do, hau qua ciia viec
"manh ai ngudi ay dao tao" da thay rd, Nhieu sinh vien ra trudng phai lam trai nganh, trai nghe, khdng cd chuyen mdn trong linJi vuc hoat dgng ciia nganh ma mjnh duoc dao tao.
Mat khac trong dpi ngu da dupe tuyen chon (\ ao he thdng dang boat ddng dieu hanh dat nude) van cd nhieu ngudi nang luc kem, khdng lam dirpc viec lai nhiing nhiSu doanh nghiep va ngudi dan. khien cii be thdng tac nghcn a nhieu khau.
( Rieng ihih vuc thue, ha; quan. Thii tudng da phai danli nhieu thai gian dc lam viec vdi lanh dao hai nganh nay va yeu cau phai giam manh thai gian iam tliu tiic hanh chinh thue va hai quan xudng hang tram giif Irong thai han cua niimi2014).
Thi'r tir, y kien mot so chuyen gia nir&c ngoai ve NSLD ciia mot guar gia _
Ong Malte Luebker. chuyen gia cao cap ciia Td chiic Lao dgng Qudc tc tai Chiiii A-Thai Binh Duong khang dinh' Nang suat lao dpng ciia mot qudc gia hau nhu khdng the phan anh mire dp chuyen Ciin va kha nang ciia ngudi lao dong
ciia quoc gia do. Nang suat lao dgng cua mot qudc gia tnrdc het phu thudc vao mire dp hieu qua sir dung lao dgng ket hgp vdi cac yeu td san xuat khac, nhu may mdc va cdng nghe, va lugng may mdc va cong nghe ma mot ngudi lao dgng ciia qudc gia do dupe sir dung. Bdi vay, neu tir cac thdng ke nang suat lao ddng ma ket luan rang ngudi lao ddng d Malaysia hoac Singapore cd the tao ra mdt siin pham cu the nao do nhanh han nguai lao dpng o Viet Nam la chua chinh xac
3. Mot s6 suy nghi v^ NSLD g^n voi thuc tien Viet nam
Qua cau chuyen vc NSLD nhu trcn. gan vdi van de tai ca can nen kmli tc. NSLD cd nliiing y nghTa mdj hoii so vdi nhan thirc chung ma Viet Nam nen chu y:
- Mot Id, du la tu ly tbuyet hay tir thuc tien thi NSLD cd ban chat kinh te rat ro va dupe tinh toan, tong hpp tir cac nganh kinh te khac nhau, Chinh vi vay, vdi Viet Nam CO ctiu nganh cd y nglna quyet dinh dilnNSLD.
- Hai Id. Viet Nam van dang trong qua triiiii chuyen doi \a tien hanh cdng nghiep lida xuat phat tii trinh do phat uicn thap nen phiin bd va phan bd lai ngudn luc thuc day chuyen d|ch ca cau nganh theo hudng cdng nghiep hoa gan vdi liien kliai hpi nhap quoc te phai tao ra ddng gdp \Cmg dang cho tang NSLD cua nhOiig nganh dupe uu lien va long the nen kinh te.
- Ba la. d ciip vT md \iet Nam nen chu trang den vice Ihirc hien ddng thin { khong phai ttnig chinh sach rieng le) ma la eac lap hpp chinii sach ( nhu dao lao. thu liiil diiu tu. ddi mdi con^' nghe, ibuyen giao cdng nghe.,.) viiatang NSLD.
vira tang dupe ly trnng trong nganh de tao ra dupe cac nganh kmh te thirc sir nang dong vdi eac doanli nghiep nang ddng ddng gdp cu the rhict thue viio liing iruimg nang su&t •
Hdp tac & Phat tmu - s6 r.
