KINH T€ )ffl HOI, NGHNH, DlflPHUONG, DOflNH N G H I ^
Marketing cong v6i vifc nang cao cliat Itftfng
va Idea qua lioat dong cua cac Sd Kiioa iio^- Cong nglie
Th.s IHoang DUc Long
Cong ty co phan Be tong thep Ninh Binh
Marketing khdng chi dugc biet den nhu mdt tiep can, mdt phUdng phap hieu qua doi vdi cac doanh nghiep san xuat kinh doanh ma cdn ngay cang dugc ap dung trong cac to chUc "phi Igi nhuan". Vdi tu duy "hieu biet, thich nghi va anh huang" den khach hang hay doi tugng phuc vu, marketing eg the lam thay ddi phuang thUc hoat dgng cung nhu phong each phuc vu ciia cac thanh vien va to chUc, ca quan Nha nudc.
Bai viet nay de cap den kha nang van dung marketing nham nang cao han nifa chat lugng va hieu qua ciia cac hoat ddng iai Sa Khoa hgc va Cdng nghe Tinh/ Thanh pho.
Bai viet cung chi gidi pan nghien cifu vai tro cua marketing trong md'i quan he giifa hoat ddng quan ly ciia Sa KH-CN va chat luqng ciia cac cdng trinh nghien cirii khoa hgc dugc thifc hien theo dan dat hang ciia Sa.
1
. Vi sao phai van dung marketing trong quan ly khoa hoc?Theo tu duy marketing, trpng tam cua doanh nghiep da chuyen tU san pham sang khach hang. "Khach hang la Thupng d l " la mpt eau ndi phd thdng va rd rang la khach hang da va dang trd thanh nhu vay.
Trong khu vUc cdng ndi chung va eac ed quan quan ly Nha nudc ndi rieng, viec gap gd va lang nghe y kien eua ngudi dan-khach hang hoac nhung ngudi "bj" quan ly cung da bat d i u dupe quan tam.
Thiie t l , khu vue cdng, dudi mpi hinh thifc, cung da ed mpt cupe cai each de tao ra sU tin cay, Sli rd rang, minh bach va chap nhan viec danh gia va do ludng mUc dp hai Idng ciia ngudi sif dung. Ngudi sif dung nay da trd thanh "khach hang"
ddi vdi eac dich vu cdng. Mpt nen van hoa doanh nghiep mdi da dupe hinh thanh trong khu viic cdng, mac dii d dau dd, v i n cd thai dp ngap ngUng hoac mdt vai phan ddi, nhung chl la thif y l u so vdi t i m quan trpng va tfnh tat yeu ciia t i l n trinh nay.
Can phai d l cap den sii phan biet hai nhdm hoat dpng cd tinh chat cdng cpng. Nhdm hoat dpng thii nhat dupc gpi la
"phan bd theo ty le" (hay ehii quyin), bieu thj quyin liic dpc quyen cua Nha nudc. Nhdm hoat dpng thif hai lien quan d i n viec cung cap djch vu cd tinh chat hang hoa (ngay ea trudng hpp dich vu khdng mat t i l n ) , trong khung canh it nhieu cd canh tranh. Rd rang, tilp can marketing lien quan true t i l p den cae hoat dpng cung cap dich vu cd tinh chat hang hoa nhUng v i n cdn han che dd'i vdi nhdm djch vu thir nhit- dd cung la "nhdm djch vu" gan vdi chirc nang, hoat dpng ciia Sd Khoa hpc - Cdng nghe
Sd Khoa hpc va Cdng nghe la ed quan chuyen mdn thude UBND Tinh/Thanh phd vdi chife nang quan ly nha nudc v l khoa hpc va cdng nghe;
phat trien t i l m luc khoa hpc va cdng nghe tren tat ea cac ITnh VUc kinh t l - xa hpi ciia Tinh/Thanh phd. Sd Khoa hpc va Cdng nghe chju sU quan ly v l td chUc, tiien c h l va hoat dpng ciia UBND Tinh/Thanh phd, ddng thdi chju sU chl dao
hudng d i n va kiem tra v l chuyen mdn, nghiep vu ciia Bp Khoa hpc va Cdng nghe.
Cung nhu nhieu td chire, cd quan khac cua Nha nudc, trudc day, trong hoat dpng ciia Sd Khoa hpc- Cdng nghe, tu duy hieu qua thudng khdng gan vdi tu duy lpi ich chung.
Hay ndi each khac, cae td chife cdng hoat dpng vi Ipi ich chung va do dd, khdng hieu qua. Hien nay, nhilu td chifc, cd quan Nha nUde ngay cang gan khai niem lpi fch chung vdi chat lupng va hieu qua • ciia hoat dpng chUc nang.
Chiing ta biit r i n g , Sd Khoa hpc- Cdng nghe hoat dpng vdi ngan sach Nha nudc. Ngan sach nay chl gan liln vdi k i t qua mpt each "tdi han" va thudng dupe xac djnh blng Idi hUa (hay cam kit) va nhufng y dinh tdt. Nd khdng hoan toan tUdng ximg mpt each true tiep vdi d i l u ma xa hpi hay n l n kinh t l mong dpi. Trong bdi canh dd, kiem soat ngan sach va chi tieu la mpt nhiem vu rat quan trpng nhung eung ed nhilu khd khan. Tuy da ed nhilu cd gang, nhCfng de xuat va gpi y ciia cae can bp thanh tra thudng keo theo sii kiem
nen
39^ I N H T€ xn HQI, NGRNH, DjR PHLTONG, DOflNH NGHIEP
Tam giac ket qua
Ket qua
Chat lUdng Hieu suat
Muc tieu- PhUdng tien
Hieu qua soat chat che e,ae nghiep vu nhUng khdng h i n da la e l n thiet de tang hieu s u i t hoat dpng ciia Sd.
Thanh tra Nha nUdc thudng kiem tra eae y l u td lien quan d i n chat lupng quan ly va hoat dpng ciia Sd. Tuy ntiien, e l n liiu y rang k i t qua va hieu suat trong hoat dpng ciia Sd cd y nghTa khac so vdi trong san xuat kinh doanh. Ddi vdi Sd KH-CN, "kit qua" thudng cd y nghTa ngan sach quan trpng hdn. "Kit qua" ciia Sd lien quan ehu y l u d i n kha nang duy tri va tang mife ngan sach cho cae hoat dpng. Trong khi dd, kha nang dap img hay thoa man yeu c i u ciia "khach hang/ddi tac" eiia Sd- cac td chife hay cae nha nghien eifu- the hien d mue tieu (dd la eai ma ngudi ta chd dpi tU k i t qua) lai thudhg ed t i m quan trpng chua tUdng ximg.
Trong mpt he thdng ma viec tang ngan sach keo theo viec tang quyen liic thi hieu qua hay k i t qua ciia td chifc khdng nhat thiet la dilu mong dpi.
Nhiing k i t qua dat dupe vdi ngan sach hoac ngudn liic t i l t kiem cd the ham y la nang suit va quyin tue ciia td chife bj giam siit. Tinh hinh nay d i n d i n 2 he luy: Thif nhit, nay sinh kha nang xem xet lai ly do tdn tai cua td chirc. Neu khdng chi h i t ngan sach du kiln, ngan sach tUdng lai ed the bj
c l t giam. Thif hai, khi ngudi ta lap du an theo ngan sach, rat cd ldi neu dUa ra mifc kinh phi de "thuyit phuc" cac cap phe duyet chung; sau khi ngan sach da dUdc phe duyet, khdng khd khan gi de nang mirc ngan sach nham theo dudi du an. Trong nhiing td chirc hay cd quan nhU vay, ngan sach tang bieu thj thuc t l dat dugc k i t qua. Day ed the ehfnh la ly do de cac Sd K H - CN ludn de nghj tang kinh phi nhung ehUa that sii quan tam d i n hieu qua ciia viec sir dung kinh phf dd. Cu the, viec liia chpn eac chii de nghien cifu cung nhu cac dd'i tac thiic hien nghien eifu khoa hpc nhilu khi theo y kien chii quan eiia ngudi quan ly vdi nhirng tieu chi "djnh tinh" hdn la "djnh lupng".
Su phu thude vao ngan sach khdng khuyin khieh xac djnh nhCmg mue tieu Uu tien va tap trung mpi ngudn liie. Viec phan chia eae ngudn lUc theo dien rpng nhu vay khd cd the tao ra nhufng k i t qua va hieu qua eao. Chinh sii "dpc quyen"
cap phat kinh phi nghien eiru khoa hpc thudng d i n d i n viee dan trai, m l t tap trung. Hdn nufa, do hoat dpng eiia eac Sd KH-CN thudng vi "ldi fch cpng ddng" va khdng phai vi "kit qua" nen thudng cham phan Ung trudc nhung ap luc ciia dd'i tac/nha nghien eiru hoac ciia
cap quan ly trong khi tim each tang mpi nd liic va ngan sach.
Nhu vay, ddi vdi eac Sd KH- CN, c i n phai chju trach nhiem n l u danh gia khdng d l y dii v l ehi tieu. Hien nhien ,1a khdng d l dang lam thay ddi "tu duy ngan sach" khi ngudi ta thay rang quyin liie ehinh trj ddng vai trd quan trpng trong viee phan bd ngan sleh. Tuy nhien, v i n cd kha nang thiic hien tdt hdn chifc nSng, nhiem vu ciia Sd vdi eiing mpt mifc ngan sach nhat djnh.
Trong ITnh viic djch vu cdng.
Id gie hieu qua, hieu suit, chat lupng gan lien vdi khai niem k i t qua trong md'i quan he vdi muc tieu va phUdng tien.
Theo tam giac k i t qua, cac td chirc cdng phai quan tam ddng thdi d i n kia chl tieu quan trpng la muc tieu, phUdng tien va k i t qua. Mdi quan he giiira k i t qua va muc tieu dUdc phan anh thdng qua chl tieu chat lupng, trong khi dd, chl tieu hieu s u i t bieu hien quan he giiia k i t qua va phUdng tien.
Cudi eiing, quan he giiira phUdng tien va mue tieu dupe phan anh qua chl tieu hieu qua hay viec xay diing chUdng trinh ngan sach e l n thilt cho viec thiic hien muc tieu.
De hoat dpng cd chat lupng va hieu qua, eae Sd KH- CN cd the va can phai ap dung marketing. Nhu'ng nguyen nhan dudi day ly giai viee thue day cac cd quan quan ly khoa hpc phai van dung marketing trong qua trinh van hanh va quan ly cac hoat dpng eiia hp.
Viec van dung marketing trong quan ly khoa hpc ed the dugc giai thfch bdi nhiing ly do sau day:
- Su phat trien eua nghien cL/u khoa hpc va do dd, eiia quan ly nghien eiru khoa hpc la k i t gua tat y l u ciia nhufng thay dd'i ve kinh te va xa hpi.
- Cac Cd quan quan ly khoa hpc ngay cang ehii y nhilu den viec nang cao hieu qua ldi
40
hat trien
KINH 76 Xfl HOI, NGflNH, Djfl PHUONG, DOflNH NGHI^
#Quan he giufa cac tac nhan chu ye'u
Sd Khoa hoc & cong nghe
Hdp dong NCKH Ke hoach Cfng dung
Nha khoa hoc I'eh chung va thiic hien ddi mdi. Thuc te ddi hdi e l n phai danh gia lai hieu qua eiia cae hoat dpng nghien ciru khoa hpc do: lien quan d i n chi phi xa hpi; nhiifng rang bupc v l kinh t l (ngan sach); nhufng thay ddi ve thai dg va tu duy cua ddi tae/ nha nghien cifu.
- Ben canh vai trd ciia cd quan cap kinh phf, tiing ndi ciia cac cd sd img dung k i t qua nghien cifu ngay cang cd trpng lupng.
Chiing ta biit ring, yeu e l u cd dupe nhu'ng de tai' nghien cifu khoa hpc vdi kha nang ifng dung eao trong thiic tien ngay cang trd nen cap bach.
Tu duy marketing ddi hdi ed quan quan ly khoa hoc (d day la Sd KH-CN) phai IJiet "lang nghe" y kiln eiia "ddi tac/nha nghien ciru" trong viec xac djnh d l tai nghien eiru, liia chpn cac td chifc/ea nhan thue hien nghien cufu vdi nhirng tieu chi ro rang, xae dang, phan bd ngan sach theo k i t qua nghien cifu. T i t nhien, d l thiic hien nhiem vu phat then tiem liic nghien ciiu khoa hpc va cdng nghe, Sd v i n cd quyen ehii dpng xae djnh nhirng chu d l nghien eiru e l n thilt. Ndi each khac, ben canh nhirng chii d l da xac djnh, Sd cung e l n tham khao va cd the chap nhan "nhCmg y tudng mdi" ciJa eac nha nghien eifu. Dieu quan trpng la phai xay dung
Hdp tac song phifdng Cd sd Lirng dung dupc mpt he thd'ng eae chl tieu
do ludng va danh gia hieu qua irng dung trong tUdng lai ciia cae cdng trinh nghien cifu.
2. Nhung van de dat ra trong van dung marketing vao quan ly khoa hoc hien nay
Tren thiie t l , nhilu Sd KH- CN eiia mpt sd Tinh/ Thanh phd da cd nhirng ddi mdi trong quan ly khoa hpc, the hien nhu sau:
- Cae de tai, dU an KH & CN da gan k i t chat che hdn giiira eac nha khoa hpc vdi ed sd img dung.
- LTu tien nghien eiru img dung.
- Md hinh nghien ciili linh hoat, bao gdm nhieu ddi tac khac nhau tuy theo tfnh chat va yeu cau ciia de tai: nha quan ly, nha khoa hpc, ed sd irng dung va eae ea nhan lien quan, td chifc tai chfnh-ngan hang, cac cd sd nghien eifu, dao tao, eac doan the, dja phUdng...
- Chil trpng nghien eiru td'ng hpp, gan du bao thj trUdng (the gidi va trong nudc) vdi quy hoach phat then kinh t l - xa hpi cua vimg, dja phUdng
Tuy nhien, trdng qua trinh thuc hien_ nhiem vu ciia Sd KH-CN, van tdn tai mpt sd van d l nhu:
- Mife dp hpp tae giu'a eac ben chua chat che, cdn mang
quan he "xin-cho".
- Chua thiic Sli khach quan, nghiem khac va thang than trong viec tuyen chpn, xet duyet va nghiem thu eae d l tai, hay dii an nghien cifu khoa hpc.
- Viec giam sat t i l n do thue hien de tai hay dii an edn mang tfnh hinh thifc.
- Trach nhiem eiia ngudi giam sat ddi vdi gia trj va k i t qua de tai chua rd rang.
- Tuy da md rpng quyin tii chil tai ehfnh eho cac nha khoa hpc nhung van nam trong cae khung nhit djnh.
De tiep tue phat huy vai trd va dam bao chat lupng, hieu qua eua hoat dpng nghien ciiu khoa hpc, can lam rd vai trd eiia eae tae nhan tham gia (xem sd do Quan he giufa eae tac nhan chii ylu).
Theo quan diem marketing,
"khach hang" ciia Sd KH-CN la cae ddn vj, cac nha khoa hpc (khach hang ben trong) va ed sd img dung k i t qua NCKH (khach hang ben ngoai). Hoat dpng ciia Sd chl cd the duy tri va phat trien n l u Sd dap img ddng thdi nhu e l u va mong dpi CLia ca 2 hhdm khach hang nay. De lam dupc d i l u dd, Sd KH-CN cd the va can phai tham khao qui trinh xae lap c h i l n lupc marketing trong viec xay dung chiln lupc phat trien khoa hpc-cdng nghe.
41
e INH T€ Xfl HOI, NGflNH, DIflPHUONG, DOflNH NGHIEP
Bang so sanh giOa chien lugc marketing va chien luac phat trien khoa hpc-cdng nghe Giai
doan 1 2 3 4
5
Chien ludc marketing djch vu Danh gia cd hoi marketing
Liia chpn khach hang muc tieu Xay dung chie'n lUdc chung marketing Xac lap chien lUdc marketing - mix
San pham Gia ca Phan phoi Khueeh trUdng Con ngUdi Qui trinh Ye'u to vat chat
Kiem soat cac hoat dong marketing
Chien luoc phat trien nghien curu khoa hoc
Phan tich thuc trang nghien cUu khoa hoc do Sd tien hanh
LTnh vuc/ Cd sd Ung dung Xay dung chien lUdc nghien cUu Xac lap ke hoach then khai
Oe tai nghien ciiu Kinh phi nghien cUu Cac to chUc,
PhUdng thUc thong tin Cac nha khoa hoc Cd che giam sat Co sd vat chat can thiet Danh gia ke't qua nghien ciiu
3. Mpt so khuye'n nghj ve van dung marketing trong quan ly khoa hoc tai cac sd Khoa hoc va cong nghe
ThU nha't, xac dinh de tai nghien cifu. Tu duy marketing chiln lUde ddi hoi viee xae djnh "san pham" phai ddng thdi phai can eif vao cac yeu td ben ngoai va cae y l u td ben trong. Trong viee liia chpn de tai nghien eiru, e l n k i t ndi ba ben giufa nha quan ly, nha khoa hoc va cd quan irng dung k i t qua nghien ciru nham xay dung eae muc tieu, npi dung nghien eifu eho Jimg n l m hay timg giai doan. O day, Sd KtH- CN la chil the marketing, e l n phai "lang nghe" y kien eiia nha khoa hpc va ed quan i/ng dung de cd t h i liia chpn nhufng d l tai phii hdp vdi miic tieu va ngudn liic ciia Sd.
Theo cae nha khoa hp,c, xay dung chiln lupc phat trien KH- CN ngln han, va dai han phuc vu,cho cac chUdng trinh phat then kinh t l - xa hpi eiia thanh phd la van d l then chd't.
ThU hai. It/a chgn dan vi, ca nhan thifc hien nghien cifu.
Chien lupc Marketing dac biet quan tam den viec liia chpn
"khach hang mue tieu". Trong nhiem vu eiia Sd, dd la xae djnh va lua chpn cae ddn vj, eac ea nhan phii hpp, ed dii dilu kien va nang lUc thiie
hien nghien ei/u d l tai, dii an da xae djnh. Quan trpng nhat la phai xac lap, mpt he thd'ng cae tieu thirc d l dam bao danh gia va liia chpn mpt each khoa hoc nhat, dimg dan nhat cae ddi tae nay.
ThUba, phan bo ngan sach.
Viee xac djnh kinh phf cho tirhg d l tai thdng thudng dUdc xac djnh trUde. Quan trpng la dua ra eae tieu thire phan bd ngan sach eho cac d l tai khac nhau. Tat nhien, tieu thirc hang d i u la nhiing d l tai, du an nghien ciru phii, hpp vdi djnh hudng phat trien Uu tien GLia Sd trong timg thdi ky. Tuy nhien, mirc kinh phi nay cd the thay dpi (chii yeu la tang len)
n l u de tai cd k i t qua eao hdn du kiln hay mong dpi.
Sd eung xem xet kha nang phan bd kinh phf theo k i t qua img d,ung. D i l u dd cd nghTa la chuyin quan ly tU phUdng thUc du toan eac mue ehi tieu eiia dau vao san^ phUdng thire ehi tra theo ,ehat lupng, thdng sd tieu chuan ciia san pham d i u ra ddi vdi cae d l tai, du an tham gia dau t h i u va cd san pham lupng hda dupc.
ThU tu, thdng tin. Sd e l n dam bao thdng tin mpt cacti cdng khai, nhanh chdng v l tuyen chpn cae ddn vj, nha khoa hpc tham gia nghien eiru khoa hpc. Chii frpng hdn niira
thdng tin phan hdi de ed the xac djnh d l tai va liia chpn niia khoa hpc mpt each dimg dan va hieu qua.
ThU nam, xay diJng ca che giam sat. Sd can xay diing va hoan thien cd c h l giam sat td chife trien khai va ifng dung k i t qua nghien eifu KH&CN.
Xem xet kha nang "giam sat dpc lap" va qui trinh giam sat phai tuan theo k l hoaeh da dupc phe duyet, vdi nhufng tieu thifc "lupng hda".n
Tai lieu tham khao:
1. PGS. TS Vu Tri Dung, "Market- ing cong", NXB Oai hoc Kinh te quoc dan, 2008.
2. Elie Cohen va Claude Henry,
"Dich vu cong cong va Khu vi/c quoc doanh", NXB Chinh tri quoc gia, Ha Noi 2000.
3. Nguyen Thi Hue, "Doi mdi quan ly hoat dong khoa hpc va cong nghe trong nong nghiep cl Dong Nai", 2009.
4. Nguyin Viet Hung, "Doi mdi quan ly hoat dong nghien ciiu khoa hpc va phat trien cong nghe, day manh nhan rpng cac ket qua nghien CLfu vao san xuat va ddi song cl tinh Thanh Hoa", 2010.
5. HLfOng Cat (Viet bao), " Doi mdi phLfOng thirc quan ly de thuc day nghien cilru khoa hpc", Sd Khoa hpc- Cong nghe TP.HCM, 2006.
42
