LICH S a i H A N KINH HOC k
Luoc su Hpi Than kinh hoc Viet Nam
GS.TS. LeOdc Hinh, PGS.TS. Nguyin ChUcAig Hgi Than kinh hgc Viet Nam
TdMTAT
Bai viet trinh bdy tdm lu^c cac giai doan chinh ve suhinh thanh va phat trien cua hloi Than kinh hoc Viet Nam. Tren co sd cac ho^t dpng c^a Khoa Tinh Than kinh Benh vien Bach Mai va Bp mon Tlnh Thin kinh Trudng Ogi hpc Y Duoc Khoa Ha Ngi tii nam 1956 cijng vdi sucdng tac cua ba nganh Than kinh hoc, Tam thin hoc va PhSu thu3t Than kinh dan y va quan y, ngay 3 thang 9 nam 1962 Hpi Than kinh, Tam than va Phau thuat Than kinh Viet Nam da ra d6i. Sau khi thong nhat dat nudc, can
z<ivho nhu cau phat trien va hoat dpng thuc te cua ba chuyen nganh, Chinh phu da gi^i the Hpi ngay24 thdng 1 nam 1997 va cho phep t6 chOrc ba Hdi doc I3p. Nhuvay Hdi Thin kinh hpc Viet Nam chinh thurc thanh ldp ngay 20 thang 5 nam 1998. Hien nay ca nudc da co tren 300 hpi vien tham gia sinh hoat trong nam Chi hoi khu vuc d Tp. Ho Chi Minh, Can Tho, Thanh Hoa, Thai Nguyen va Ha Npi. Hpi Than kinh hpc Viet Nam la thanh vien cua Hiep hpi Than kinh hpc cac nudc Dong Nam A (ASNA), Hiep hdi Thin kinh hpc Chau A va chau Dai Dirong (AOAN) va Li^n doan Than kinh hoc The gidi (WFN).
I mdm
Dudi thdi dat nUcte con bj do hp, d Viet Nam khong co chuyen khoa Than kinh hpc. Trong eae CO sd benh vien eua che do eu nhu* d Ha Npi, Hue va TP. Ho Chf Minh, cac benh nhan thudng thay nam rai rac tai cac Khoa, Phong khae nhau: ngudi ldn dupc dieu trj trong cac khu Noi thifOng hoac Truyen nhiem, tre em trong cac khoa Nhi con cac benh nhan loan tri di/pc giCf rieng trong mot so trai nhu d Bac Giang, Bien Hoa... Rieng tai Benh Vien Cong Vpng Bach Mai sau khi ddac cii tao nam 1939 van co mpt khu vdc dae biet dupc gpi la " Khu Dien va Tu" (Service des Alienes et Prisonniers) nhung tren loi cCfa ra vao noi nay tU nam 1949 lai dUpc ghi dong chCf "Khoa Than Kinh"! Thuc chat khong phii la Khoa ma cung chang phai la Than kinh vi do la noi giam glQcac
benh nhan loan than nang va cac tu nhan bj 6m dau ke ca cac pham nhan chfnh tri. Con taiTrUdng Oai hpc Y Duoc khoa thdi trUdc khong thay giang day veThan kinh hpc va Tam than hpc.
Ljch SLf cua ehuyen nganh Than kinh hpc Viet Nam ehi bat dau tU sau khi mien Bac nUdc ta dupc hoan toan giai phong thang 10 nam 1954.
Theo Quyet djnh cua Bp Y te nUde Wet Nam Dan chu Cpng hoa, ngay 2 thang 12 nam 1956 Khoa Than kinh va Tinh than dau tien, gpi tat la Khoa Tinh Than Kinh, dupc thanh lap tai Benh vien Bach Mai tren manh dat cua Khu Dien va TiJ cu, dong thdi vcfi su khai giang cua Bp mon Tinh Than Kinh dTrUdng Dai hpc Y Dupc khoa Ha Npi.
Bac si Nguyen Quoc Anh, mpt thay thuoc chuyen khoa ve Than kinh va Tinh than, nguyen TrUdng Khoa lam sang tai Dai hpc Y khoa Paris d Phap ve, dupc giao phu trach Trudng Khoa va TrUdng
Website hoithankinhhocvietnam.com.vn 50 10/2014 I THAN KINH HOC VIET NAM 95
A LICH S i ; T H A N K I N H HOC
Bp m o n dau tien cua chuyen nganh, TU dau nam 1957, cae boat dpng kham chUa benh, gicing day sinh vien va dao tao can bp chuyen khoa Tinh Than Kinh dUpc song song trien khai. Khoa la cO sd thue hanh cua Bp mon va dUpc Bp Y te giao nhiem vu giup Bp chi dao nganh Tlnh Than Kinh.
Luc dau vdi khoang 80 giudng npi tru phan ldn danh cho cac benh nhan loan than, Khoa da bo tri mpt buong rieng cho cac benh nhan than kinh. Dong thdi da m d mot Phong Kham va Dieu trj ngoai tru Tinh Than Kinh. Cd the noi bp phan nh6 be Phong Than kinh va Phong Kham Ngoai tru ngay do la tien than cua Khoa Than kinh Benh vien Bach Mai ngay nay.
II. TIEN DE CUA SlT THANH LAP HOI CHUYEN KHOA
TU khi khai truong cac hoat d p n g chuyen mon trong ITnh vUc Than kinh hoc va Tam than hpc, Khoa t h u d n g xuyen lien he vdi cac khoa Tai - Mui - Hpng, Npi, Dien quang, Xet nghiem trong Benh vien Bach Mai va cac Khoa PhSu thuat Than kinh, Chan t h u o n g Chinh hinh tai cac Benh vien Phu Doan (nay la Benh vien HiJfu nghj \^et - £)dc) va Vien Quan y 108 (nay la Benh vien Trung uong Quan dpi 108) de hpi chan va dieu trj benh nhan than kinh. Vdi siicpng tac nhuvay, cong trinh dau tay cua Khoa va Bp m o n ve"Hpi chUng than kinh cua u dpc nen sp"dupc bao cao vao thang 3 nam 1957 tai Tong hpi Y Dupc hpc Viet Nam va Trudng Dai hpe Y Dupc khoa Ha Npi.
Mpt chuong trinh giang day veThan kinh hpc va Tam than hpc hoan toan bang tieng Viet duoc bat dau t u nam 1957 va tCr nam 1959 Khoa don nhan sinh vien y khoa nam thU iV den thuc tap.
Cung vdi giang day ly thuyet tai Trudng, viec ap d u n g cac phuong phap va k y t h u a t mdi tai Khoa trong chan doan va dieu tri cac benh than kinh
96 THAN KINH HOC VIET NAM I 5 0 10/2014
va tam than ngay d o da tao nen m p t t h e d d n g vOng cua chuyen khoa trong nen y hpc va y t ^ cua nUdcnha.
Mpt dac diem rat quan t r p n g trong giai doan t d nam 1956 den nam 1960 la sd xay d u n g Khoa Phau thuat Than kinh Benh vien Viet - DiJc va Khoa Than kinh Benh vien HCfu nghj Viet - Xo, su phat trien Khoa Phau thuat Than kinh Vi$n Quan y 108 va Khoa T h i n kinh -Tam than Vien Quan y 103. D o cung la dieu kien thu$n Ipi de cac t h i y thuoc chuyen khoa cung nhau gap g d , t$p trung trf tue va kh^ nang chuy&n m d n trong chan d o i n va dieu trj benh nhan. Chinh sU hdi t u cOa cac canh chim dau dan nhU cac Thay N g u y i n Quoc Anh, Pham Gia Trieu, N g u y i n ThUdng Xuan, Le Van Chanh, Dang Dinh Huan, cUng ddi ngu tien phong n h u cac thay Nguyen Van Dang, Nguyen Chuong, Phan Chuc Lam, Le Xuan Trung, Nguyen Viet, Tran Dinh Xiem va chuyen gia nUdc ngoai n h u eac Bac sT K O M A R O M Y L A S Z L O , KOLEK, KENAROV,BOSZORMYNei... da g d p phan tUng budc day manh sU phat trien cac chuyen khoa Than kinh, Tam than va Phau thuat Than kinh d Viet Nam.
Cung tU nam 1980, Khoa Tinh Than kinh da to chdc cac Idp boi d u d n g chuyen m d n ngan han cho cac y sT cac dja p h u o n g xCf tri nhCfng trudng h p p cap tfnh ve t h a n kinh va t a m than eung nhU theo rdi dieu tri cac benh nhan Xd B#nh vien Bach Mai chuyen t r d ve dja phuong. Cong tac g i i n g day ddgc tiep tue m d rpng vdi cac Idp sinh vien y khoa nam t h d V theo hpc c h u y i n khoa, cac Idp chuyen khoa khac di luan he Tinh Than Kinh va cac Idp y si cao cap bo tuc len Bac sT.
Ngay 8 thang 3 nam 1960, Khoa Than kinh va Tinh than Benh vien Bach Mai dupc ChCi tjch Ho Chf Minh va Bp trudng Bp Y te Bac sT Pham Ngoc Thach tdi tham. Day thuc su la m o t d p n g vien v6 cung to Idn doi vdi Khoa t r o n g n h i l m vu dieu tri, Website: hoithankinhhocvietnam.com.vn
L I C H S L / T H A N K I N H HOC fc.
giang day, dao tac va phat trien chuyen khoa.
Nhuvay, t d i thang 8 nam 1960 da c69YsT chuyen khoa Tinh Than Kinh dau tien ve nhan cong tac xay d u n g ca sd tai cac tinh Idn d mien Bac, budc dau hinh thanh m p t mang ludi ehuyen khoa Tinh Than Kinh d nudc ta.
III. Sir THANH LAP HOI THAN KINH, TAM THAN VA PHAU THUAT THAN KINH VIET NAM
Trong boi canh n i u tren, viec tap hpp lue lupng chuyen m d n cua ba chuyen khoa la m p t yeu eau thiet yeu. Cdng tac chuan bj t o chdc va nhan s u d u p c xuc tien trong thang 8 nam 1962 vdi s u t h a m gia cua cac dai dien ba chuyen khoa.
Ngay 1 thang 9 nam 1962, Dai hpi lan thU 1 cua ba nganh chuyen khoa trong dan y va quan y dupc t o chUc trpng the tai G i i n g d u d n g C Benh vien Bach Mai. M o t so cong trinh nghien cUu khoa hpe bao cao tai hpi nghi bao g o m cac van de thdi sU ve than kinh hpc, t a m than hpc va phau thuat than kinh trong nUde. Ban t r u bi thanh lap Hpi da xin y kien cac dai bieu trong Dai hpi ve co cau cCia cac cap lanh dao va dUpc sU nhat t r i cua toan the Dai Hpi. Ngay 3 t h a n g 9 nam 1962, Hpi Than kinh, Tam than va Phau thuat Than kinh Viet Nam chfnh thdc ra ddi tai Benh vien Bach Mai dUdi su chdng kien cCia Bp trUdng Bp Y te Bac sT Pham Ngpe Thach va Dai dien Chu tjch Tong hpi Y Dupe hpc Viet Nam. Ban Chap hanh g o m : Bac si Dang Dinh Huan, ChCi tjch Hpi; d o n g Phd Chu tjch la Bac sT Nguyen Quoc Anh, va Bac si Pham Gia Trieu; Tdng ThU ky la Bae sT N g u y i n ThUdng Xuan.
Tham gia Ban chap hanh cd cac Bac sT Nguyen Van Dang, N g u y i n Viet, Tran D i n h Xiem, Nguyen Chuong va m o t so dai bieu khac. Tru sd eua Hpi dat tai Khoa Than kinh va Tinh than Benh vien Bach Mai. Hoi quyet djnh duy tri sinh hoat khoa hoc djnh ky hang thang va d u kien tien hanh Dai
hdi hai nam m d t lan, TU nay, cac hpi vien da co dieu kien thudng xuyen gap g d nhau trao doi kinh nghiem chuyen mdn, pho bien khoa hoc va nang cao kien thdc chuyen khoa. La mpt thanh vien cua Tong hoi Y Dupc hpc Viet Nam, cac dai dien Ban Chap hanh eua Hpi tham d u deu dan cac cupc hpp t h u d n g ky cua Tong Hoi.
Dai hpi lan t h d II cua Hpi dupc t d chdc vao ngay 15 thang 9 nam 1964 tai Hpi trudng Idn cua Khoa Than kinh vaTinh than nay da dupc m d rpng va xay dUng khang trang trong Benh vien Bach Mai. Nhieu de tai khoa hpe phong phu dupc trinh bay, phan anh qua trinh phat trien cua ba ehuyen khoa.
Nhung day cung la giai doan ea nude dang bude vao cupc chien tranh b i o ve To quoc. Mpt sd can bp chuyen khoa dupc eCf di edng t i c tai eac khu vUc khdi Ida hoac chuyen ve cac ca sd so tan. Trong hoan eanh nay, c i e sinh boat cCia Hpi tam thdi bj g i i n doan de danh moi nguon lUe vao viec bao ve cham sdc sdc khoe benh nhan va n h i n dan. Tuy nhien trong dieu kien khd khan vat va cCia thdi ehien, mpt so can bp chuyen khoa van tiep tuc tien hanh cac nghien cUu khoa hpc ngay tai vi trf edng tac thudng ngay trong cac Phdng Kham, Phdng dieu trj d Ha Npi cung n h u tai cac nPi sP t i n . Ket qua cac edng trinh do sau nay se dUpc bao cao tai eac hpi nghi khoa hpc d dja phuong cung n h u trung uong.
Theo xu hudng chung tren the gidi, ngay 15 t h i n g 8 nam 1969 dUdi sU chi dao cua Bp Y te.
Than kinh hpc va Tam than hpc duoc t i e h thanh hai c h u y i n nganh r i i n g biet. Tuy vay neu d cap trung uong, Khoa Than kinh Benh vien Bach Mai cung vdi Bp mdn Than kinh TrUdng Dai hpc Y Ha Npi hoat d p n g t i c h biet vdi Tam than hpe thi tai cac dja phuong mo hinh Khoa Tinh Than Kinh trong khudn kho cua Benh vien da khoa tuyen tinh van dupe duy tri cho tdi khi p h i t trien he
Website hoithankinhhocvietnam.com.vn 5 0 10/2014 I THAN KINH HOC VIET NAM 97
A LICH S J T H A N K I N H H O C
thong c i c Benh vien Tam than cua tinh. Trong tlnh hinh do, cac sinh hoat khoa hpc cua Hpi v i n dupe duy tri nhung dan dan da cd xu hUdng t h u hep trong pham vi lien khoa Than kinh hpc va Tam than hpc hoacThan kinh hpc va P h i u thuat Than kinh.
IV. CAC HOAT DONG SAU NGAY THONG NHAT DATNirOC
Sau ngay giai phong mien Nam t h d n g nhat dat nUdc, cung vdi sU ehuyen doi cdng t i c tU Bac vao Nam cua mpt so hoi vien, boat dpng cCia Hpi cung cd mdt so ehuyen bien. Cac can bd t u nghiep d nUdc ngoai t r d ve da kjp thdi gidi thieu tlnh hinh phat trien ehuyen khoa tren the gidi vdi cac ddng nghiep cua mlnh. Ngoai ra quan he giao lUu khoa hpc vdi c i c nUdc phUong Tay eung giup chung ta nam bat cac thanh t u u mdi lien quan den c i c chuyen nganh cua Hpi, Do do ehu de cic buoi smh hoat khoa hpc cua Hpi ngay cang chuyen khoa hoa s i u veThan kinh hoc,Tam than hpc hoac P h i u thuat Than kinh.
Than kinh hoc dan dan ddcic trien khai tai nhieu dja phUPng tU Bac vao Nam, trong cac trudng Dai hpe Y khoa, cac benh vien da khoa tinh, thanh pho va trung uong. Cac boat d o n g thUc chat nham xay dung va phat trien moi lien he chuyen m d n giOa cac dong nghiep phan ldn tap trung tai hai mien Nam va Bac. Qua trinh thUc hien cac nhiem vu quan trpng nay d o n g thdi ciJng da dupe hoan thanh t d t vdi ca hai chuyen nganhTamthan hpcva Phau thuat Than kinh.
Mpt hinh thde phd bien la trien khai cae sinh hoat khoa hpe dinh ky nham bdi dudng lien tue kien thdc chuyen khoa do Khoa Than kinh hay Khoa Tam than hoac Khoa Phau thuat Than kinh ket hop vdi cac Bp m d n lien quan thupc TrUdng Dai hpc Y Ha Noi,TrUdng Dai hpc Y DUpc khoaTp.
98 THAN KINH HOC VIET NAM I S 6 10/2014
Ho Chi Minh hoac Trudng Dai hoc Y DUpc Hue d d n g ra to chdc vdi sU t h a m gia d d n g d i o cua cac d o n g nghiep quan dan y t r o n g khu vUc. Noi gap g d giao luu phan Idn tai Khoa Than kinh Benh vien Bach Mai va Benh vien Chp Ray. D d chinh la dieu kien t h u i n Ipi de phat trien chuyen khoa, tien de cho viec thanh lap eae Chi hpi chuyen khoa sau nay.Trong cac cupc sinh boat khoa hpc, chung ta da mdi mdt sd chuyen gia nudc ngoai tdi trao doi chuyen m d n tai mpt so eP sd Vien - TrUdng d Ha Npi, Hue, Tp. Ho Chi Minh ve phia dan y cung n h u quan y. Dap lai t l n h hCfu nghj eua chung ta, m p t sd nUde tren the gidi da de nghj m p t sd chuyen gia cua Hpi tdi b i o cao khoa hpc tai Chau Au, Chau A, Chau My, Chau Phi. Mpt so dai dien cua Hpi da dUpc bau la thanh vien mpt sd Hpi Y hpc chuyen khoa quoc te.
Trong giai doan hai muoi nam sau nam 1975 va t u khi dat nUdc chuyen minh doi mdi, hoat d p n g cua Hpi Than kinh, Tam than va P h l u thuat Than kmh Viet Nam ddac t h e hien mpt c i c h linh hoat sinh d d n g qua hoat d p n g cQa ba thanh vien cua Hpi.
Doi vdi chuyen nganh Than kinh hpc, dai dien la Khoa Than kinh Benh vien Bach Mai va Bp mon Than kmh Trudng Dai hpc Y Ha Npi, trpng tam CO b i n la phat trien chuyen khoa. Tai cac tinh va thanh phd Idn, cac Khoa Than kinh dan dan dUpc t o chdc trong benh vien da khoa. Cac benh vien Trung UOng Quan dan y va m p t sd benh vien cua cae nganh Giao t h d n g Van tai, Buu chinh Vien t h d n g , v.v... deu cd Khoa Than kinh. De nang eao chat lupng va n i n g lUccua c i c t h a y thuoc chuyen khoa than kinh, nhieu cupc tap hua'n, hpi thao, hpi nghj ve Than kinh hpc dupe t d chdc tai cae t r u n g tam Idn nhuTp. Hd Chf Minh, Can Tho, Hue, Da N i n g , Thai Nguyen, Hai Phdng, Thanh Hoava Ha Npi vdi sU t h a m gia cua m p t so chuyen gia qude te. Ngoai ra c i n bd g i i n g day d Khoa - Bp
Website: hoithankinhhocvietnam.com vn
U C H S U T H A N K I N H HOC k.
m d n Than kinh cua Benh vien Bach Mai va Benh vien Chp Ray t h u d n g xuyen di xudng cac benh vien dja p h u o n g cung vdi cac dong nghiep tai cho hpi chan chuyen m d n va phuc vu benh nhan.
SU edng t i c chat che vdi cac ca sd quan y va c i chuyen nganh Y hpc cd truyen da mang lai c i c ket qua dang khich le. Cd the ndi cac boat d d n g k h i m chUa benh va d u p h d n g , giang day va dao tao, nghien cdu khoa hpe, chi dao tuyen, t u van va phan bien, hop tac qudc te ludn dupc duy tri.
Cung vdi cac mat cdng t i e tfch cUe cua eac ddng nghiep d khu vuc mien Trung, Tp. Hd Chf Minh va ddng bang sdng Cdu Long, c i c hpi vien trong c i nUdc da g d p phan xay d u n g va phat trien chuyen khoa Than kinh hpc ngay mdt manh me. D i n g chu y la mdi quan he chuyen m d n vdi Hoa Ky, Phap, Bi, Nhat B i n , Oxtraylia va c i c nude trong Hiep hpi c i c nudc D d n g Nam A ddac tang cudng da Cling cd vj t h e cua Than kinh hpe Viet Nam.
Mpt sukien d i n g ghi n h d la ngay 27 t h i n g 7 nam 1997, Hpi Than kinh hpc Viet Nam dUpc ket nap la thanh vien chinh thdc eua Hiep hpi Than kinh hpc cac nUdc D d n g Nam A (Asean Neurological Association/ASNA) tai Singapo vdi sU cd mat cua cac dai dien khu vuc Tp. Hd Chi Minh va Ha Ndi.
TiJ" do den nay, lien tyc trong cac cude Hdi thao chuyen de cung nhU Hpi nghj t h u d n g ky hai nam cua Hiep Hdi, chung ta deu c d d a i bieu t h a m gia ddng g d p b i o cao cdng trinh nghien cdu khoa hpc cua c i c d d n g nghiep ehuyen khoa trong c i nudc.
Ve phia c h u y i n nganh Phau thuat Than kinh, ngoai cac Khoa Phau t h u a t Than kinh d Benh vien Viet Ddc, Benh vien Trung uong Quan dpi 108, Vien Quan Y 103 Hpc vien Quan Y va Benh vien Chd Ray, nhieu Khoa Phau thuat Than kinh mdi da va dang dupc khai trUOng d nhieu tinh va thanh p h d Idn t r o n g nUdc. Trong v i l e bdi d u d n g chuyen khoa, chuyen nganh Phau thuat Than
Website- hoithankinhhocvietnam.com.vn
kinh da quan tam to chdc mdt so cupc hdi thao hpi nghj vdi s u t h a m gla cua cac chuyen gia qude te.
Ddi vdi chuyen n g i n h T i m than hpc, mdt mang ludi cae co sd dieu tri da ddac hinh t h i n h tai hau het cac t i n h va thanh phd trong ca nude.
Ngay 8 t h i n g 8 nam 1991, Bd Y t e da ban hanh Quyet djnh thanh lap vien Sdc khoe Tam than ket hop Khoa Tam than Benh vien Bach Mai vdi B p m d n T a m t h a n T r U d n g D a i h p c Y H a N p i . Benh vien T i m than Trung uong dat co s d l tai Thudng Tin va co sd II tai Bien Hoa. Nham boi dUdng chuyen m d n cho c i c hpi vien chuyen khoa T i m than hpc, nhieu cupc tap huan, hdi thao, hdi nghi tren quy m d quoc gia va quoc te da ddac t o chUc thanh cdng.
V. Sir THANH LAP HOI THAN KINH HOC VIET NAM
Tmh hinh boat dpng tfch cue cua ba chuyen n g i n h t r o n g Hpi Than kinh, Tam than va Phau thuat Than kinh Viet Nam n h u m d ta tren la dieu kien de phat trien Hdi thanh ba Hpi ddc lap.
Do d d theo quyet djnh sd 998/QO-TTg ngay 24 t h i n g 11 nam 1997 cua Thu tUdng Chinh phu Nudc Cpng hoa xa hdi Chu nghTa Viet Nam giai the Hpi Than kinh, T i m than va P h i u thuat Than Kinh Viet Nam da cho phep thanh lap Hpi Than kinh hpc Viet Nam.
Thuc hien Quyet dinh tren. Ban tru bj thanh lap Hdi da t d chdc thanh cdng Dai hpi Dai bieu toan qudc de chinh thdc thanh lap Hdi ngay 20 t h i n g 5 nam 1998 tai Ha Npi. Ban Thudng vu Hpi vdi dai dien chuyen khoa Than kinh hpc quan dan y trong c i nUdc da nhi'ttrf bau Ban Chap hanh va c i c chdc danh sau: G i i o su Phan Chuc Lam, Chu tich; Giao sU L l Van T h i n h va Giao su Le DUc Hinh, Phd Chu tich; Giao su N g u y i n ChUOng,Tdng ThU
SO 10/2014 I THAN KINH HOC VIET NAM 99
A LICH S I / T H A N K I N H HOC
ky. Trong phan sinh boat khoa hpc, Dai hdi da nghe mdt so bao cao chuyen mdn cua cae d d n g nghiep trong va n g o i i nUdc. Dai hpi cung quyet dinh cho xua't ban Npi san Than kinh hpc va dU kien trieu tap Dai hpi Dai bieu toan qudc each bdn n i m mpt lan; mat khac khuyen khich thanh lap cac Chi hpi Than kinh hoc tai eic dja phUOng trong nUdc.
TU do, cac hpi nghi chuyen de dupc t o chUe t h u d n g xuyen theo c i e chu de n h u t a i bien mach nao, dpng kinh, nhiem khuan than kinh, thoai hoa than kinh, v.v... Ngay 25 va 26 thang 4 nam 2000, Hpi nghi Qudc te ve Ddng kinh lan t h d Nhat da dien ra tai Benh vien Bach Mai dudi su bao trp cua Lien hpi Qudc te Chong Dpng kinh (ILAE), Hiep hpi Than kinh hpc c i c nude Ddng Nam A (ASNA) va Hdi Than kinh hoc Viet Nam (VAN). Tiep theo cung tai Benh vien Bach Mai, Hpi Than kmh hoc Viet Nam da to chdc thanh cdng Hpi nghj Qude te dau tien ve Tai bien mach nao ngay 25 t h i n g I nam 2002 vdi sp tham gia cua Nhat Ban, Han Qudc, Canada, Hdng Kong, Dai Loan, Singapo va Malaixia.
Trong phong trao phat trien cac Chi hdi, Chi hdi Than kinh hpc khu vUcTp. Ho C h i M i n h dUPc t h i n h lap dau tien vao ngay 20 t h i n g 9 n i m 1995. Sau d d Chi hpi Than kinh hpc khu vUc H i Ndi da chinh thdc ra mat ngay 24 t h i n g 7 n i m 2002 quy t u dUpc cac d d n g nghiep quan dan y tren dia ban. Chi hdi Than kinh hpc d eic khu vUe k h i c cung lan lUOt dUpc trien khai: ngay 19 t h i n g I I nam 1998 tai Can Tho, ngay 27 t h i n g 10 nam 1999 tai T h i i Nguyen va ngay 12 t h i n g 12 nam 2000 tai Thanh Hoa.
Mdt vinh d u ldn cho Hpi Than kinh hoc Viet Nam la ddgc dang cai t d chUe Hdi nghi Qudc te ve benh Xo cdng rai rac tai Chau A va Trung D o n g lan t h d Hai tai Tp. Hd Chf Minh vao hai ngay 19 va 20 t h i n g 11 nam 2004. Sp hdi nhap qudc te 100 THAN KINH HOC VIET NAM I s o 10/2014
quan trpng nhat la Hdi Than kinh hpc Viet Nam dupc gia nhap vao Lien doan Than kinh hpc The gidi (World Federation of Neurology/WFN) nhan djp Dai hpi Than kinh hpc The gidi lan t h d XVIII t o chdc tai Xit-ni, Oxtraylia vao t h i n g 11 n i m 2005. Ddng thdi Hpi Than kinh hpe Viet Nam eung t r d t h a n h thanh vien cua Hiep hpiThan kinh hpc Chau A va chau Dai Duong (The Asian and Oceanian Association of Neurology/AOAN).
La mpt dai bieu t r o n g Ban Tu van Tai bien mach n i o chau A {Asian Stroke Advisory Panel/
ASAP) ngay t d n a m 1996, HpiThan kinh hoc Viet Nam da cung vdi Ban Tu van t o chdc Hdi nghj ehuyen de ve Tai bien mach nao tai Ha Npi ngay 6 t h i n g 12 nam 2008. D i y la lan t h d hai Tai b i i n mach nao duoc de cap den d nudc ta trong djp Hpi nghj lan thU 25 cua Ban TU van. T i l p theo la Hpi nghj mua Xuan ehuyen de Ddng kinh do Hdi to chdc tai Ha Npi ngay 17 t h i n g 4 nam 2010 vdi su t h a m d u cua dai dien c i e nUde T h i i Lan, Singapo, Philippin, Han Quoc, Hong Kong, Indonexia, Malaixia va Oxtraylia. Day cung la mpt ChUPng trinh Dao tao Y hpc Lien tuc (CME) cua Ban Cd van D d n g kinh Chau A h p p t i c vdi Hdi Than kinh hoc Viet Nam.
Trong pham vi chuyen khoa, da nhieu nam qua Hpi deu cd thanh vien t h a m gia c i c Hpi ddng Giam dinh Y k h o a Trung Udngva Ban TUvan V i i n Phap y Qudc gia. Bd Y te cung da chi djnh mot sd chuyen gia cua Hpi t h a m d u c i e Ban soan t h i o va xay d u n g cac Tieu chuan g i i m djnh benh tat va t h u o n g tat, Tieu chuan chet nao phue vu eho cong t i c ghep tang, Tieu chuan Chan doan di chdng nhiem chat ddc hda hoc/ dioxin. Mdt sd Hdi d d n g chuyen m d n nganh hoac lien nganh cap Vien va cap Bd cung da yeu eau su t h a m gia cua mpt sd can b d chuyen khoa cua Hpi. Nhdng nam gan day trudc t l n h hinh gia t a n g benh mach nao d trong nUdc, Bd Y te da t d chdc Hpi d o n g
Website: hoithankinhhocvietnam.com.vn
L I C H S U T H A N K I N H HOC k.
chuyen m d n chf dao cdng t i c cham sdc tai bien mach nao vdi su cd mat mpt sd chuyen gia cCia Hdi ket hpp vdi To chUc Tai bien mach nao T h i gidi (Worid Stroke Organization/WSO) di xudng ho trp c i c CO sd y te tai c i c dja phuong trong c i nUdc t d t h i n g 4 nam 2008 den cuoi nam 2009.
Mdt vinh d u dac biet la To chdeTai bien mach nao The gidi da d d n g y cho xuat ban Tap ehi Qudc te ve Tai bien mach nao (International Journal of Stroke) phien ban tieng Viet t d n i m 2009 do Giao sU Le Van Thinh, Trudng khoa Than kinh Benh vien Bach Mai v i cung la Phd Chu tjch Hdi Than kinh hpc Viet Nam lam ChCi bien. Rieng Npi san cua Hdi vaTap san cua hai Chi hdi d k h u vpcTp.
Hd Chi Mlnh v i khu vUc Ha Npi van dUpc xuat b i n deu dan. D u kien Npi san cCia Hdi se dupc nang len thanh Tap chiThan kinh hpc Viet Nam trong thdi gian t d i .
Tren cUdng vj chuyen nganh, Hdi Than kinh hpc Viet Nam da va dang d p n g vien cac Chi hpi dl sau nghien cdu c i c chuong muc quan trpng ve eic benh ly mach nao, n h i l m khuan, thoai h o i , chuyen h o i , v.v... ket hop lam sang vdi c i e phuong phap va ky thuat hien dai trong chi'n doan va dieu tri, chu trpng tdi dich t l hpc va d u phdng. Tren bUdc dUdng phat trien chuyen khoa, nhieu thanh vien eua Hpi da xay d u n g thanh cdng cac Hpi chdng D d n g kinh, Hdi phdng va chdng Tai bien mach mau nao. Mat khac Hdi chung ta van hpp t i e t h u d n g xuyen vdi cac Hdi Phau thuat Than kinh Viet Nam, Hdi Tam than hpc Viet Nam, Hpi Nhi khoa Viet Nam, Hdi Phue hdi chdc nang Viet Nam, Hpi Dien Quang va Y hpc hat nhan Viet Nam, v.v... D d n g t h d i Hdi t h u d n g xuyen lien he chat che vdi Tong hpi Y hpc Viet Nam, k i t h o p thUe hien cac chCi truong chinh s i c h cua N h i nudc va c i c nhiem vu cdng t i e cua Tdng hpi.
Nam 2011. Hdi da t h a m gla bien soan cudn TU dien Bach Khoa Y hpc Viet Nam va da xuat ban cudn Td dien Thuat ngUThan kinh hpc.
Mdt hoat dpng quan trpng nhat cua Hpi la c i c Hdi nghj khoa hpe- ky thuat djnh ky. TU sau khi Hpi Than kinh hoc p h i t trien dpc lap, tiep theo Dai hdi lan thUI nam 1998, each hai n i m mpt lan ehung ta to chdc cac hpi nghj luan phien tai Tp.
Hd Chf Minh va Ha Ndi do cac Chi hdi hai khu vUc ndi tren dang cai phu trach. D d la nhUng dip rat t d t de c i c hpi vien trong ca nUdc trao doi kinh nghiem chuyen mdn va giup d d nhau eung nang cao kien thdc. Dal hpi Dai bleu toan qudc lan t h d V dupe t o chdc mudn hon t h u d n g le theo su eh!
dao cua Chfnh phu va Tong hdi Y hpc Viet Nam de bau lai Ban Chap h i n h va Ban ThUdng vu vao n g i y 2 t h i n g 12 nam 2009. Trong nhiem ky lan nay, Dai hdi da giao nhiem vu nhU sau: G i i o sU Le DUc Hinh, Chu tjch; cac Giao su Hoang VanThuan, Vu Anh Nhj, Le V i n Thfnh la Phd Chu tjch; Giao sU Nguyen Chuong, Tong Thu ky Ban Thudng true ed 7 uy vien. Dai hdi da nhat trf tdn vinh G i i o sU Phan Chuc Lam la Chu tjch danh dUcua Hpi. Ban chap hanh g d m 24 uy vien trong do cd 16 dai bieu phia Bac, 8 dai bleu phfa Nam; 3 dai bleu la nLf,21 dai bieu la nam; 5 dai bieu quan yva 19 dai bieu dan y.
VL KET LUAN
Hdi Than Kinh hpc Viet Nam, tU t h u d ban dau la mpt t h i n h v l l n trong Hpi Than kinh, T i m than va Phau thuat Than kinh Viet Nam den nay tiep tuc phat trien doe lap, da trai nghiem nhieu budc t h i n g tram tren chang dudng nam muoi nam qua. Vdi nhiet tinh khoa hpc va quyet tam khac phue mpi khd khan gian khd eua toan the hdi vien, Hpi da dat dupc nhUng thanh tfch nhat
Website' hoithankinhhocvietnam.com.vn SO 10/2014 I THAN KINH HOC VIET NAM 101
A LICH SL/THAN KINH HOC
dinh, gdp phan xay dung v i phat trien chuy§n nganh Than kinh hoc d nude ta.
Ding chu y li tU nam 1980 den nay phan Idn eac boat ddng trong va ngoai nUdc ciJa Hdi da duoc sU hd trp kmh phi tU phfa cac ban be ddng nghiep. Nhan diy chung tdi xin tran trpng cam on suquan tam cCia cie cap lanh dao trong Chinh phu, nhat la su eh! dao cua Tong hpi Y hoc Viet Nam da tao dieu kien thuan Ipl nhat de Hdi chung tdi hoan thanh dupe nhiem vu. Xin ddac phep thay mat Hdi, chung tdi nhUng ngUdi viet bai nay ehan thanh bay td tam Idng tri an cua chung tdi ddi vdi cac ca nhan va doin the, dac biet la eae Cdng ty DUpc phi'm trong va ngoai nUde da ludn giup dd Hpi Than kinh hpc Viet Nam cung nhU
cic Chi hdi Than kinh hpc trong ca nudc hoan thanh vdi chat lupng cao cic hoat ddng cCia Hpi.
Trong thien nien ky nay, Hdi Than Kinh hpc Viet Nam dang ddng trUdc nhieu ca hdi va thach thde. Vdi subung no dan sd va sU phat trien khoa hpe - ky thuat manh me lien tuc cung vdi qua trinh toan cau hoi. Than kinh hpe dang phai ddi mat vdi nhieu van de phde tap tU cic benh than kinh - mach miu den cic benh thoai hoi than kinh, tU cic benh do prion den djch benh sa sut tri tue. NhUng Nao la cupc sdng v i Ijch sd la su tiep ndi khdng ngdng cua qui trinh phit trien.
Trong thdi dai ngay nay, chung ta quyet tam viet tiep nhUng trang vang cho Ijch sd cua Hdi Than kinh hoc Viet Nam.
HISTOIRE ABREGEE DE L'ASSOCIATION DE NEUROLOGIE DU VIETNAM
Le Due Hinh, Nguyen Chuong
Association de Neurologie du VietnamCet article relate succinctement les principales etapes de la fdndation et du developpement de r Association de Neurologie du Vietnam. En se basant sur les activites de la Clinique Neuro - Psychiatrique de I'Hdpital de Bach Mai et de la Chaire de Neuro - Psychiatrie de la Faculte de Medecine et de Pharmacie de Hanoi depuis 1956 et avec la collaboration entre trois disciplines civlles et miiitaires Neurologie, Psychiatrie et Neuro - Chirurgie, le 3 Septembre 1962 a ete fondle la Societe de Neurologie, Psychiatrie et Neuro - Chirurgie du Vietnam. Apres la reunification du pays, vu les besoins de developpement et les reelles activites des trois speclalites, le Gouvernement a dissous la Societe et permis la formation des trois organisations independantes. LAssoelation de Neurologie du Vietnam a ete ainsi officlellement etablie de 20 Mai 1998. Actuellement on compte plus de 300 membres actifs dans cinq Societes de Neurologie a HoChiMinh Ville, Can Tho, Thanh Hoa, Thai Nguyen et Hanoi.
LAssoelation de Neurologie du Vietnam fait partie de I'Associatlon de Neurologie des pays du Sud - Est Asiatique (ASNA), de TAssociatlon de Neurologie de TAsle et de I'Oceanie (AOAN) et de la Flde ration Mondiale de Neurologie (WFN).
102 THANKINHHOCVIETNAMI SO 10/2014 Website: hoithankinhhocvietnam com.v
LICH S i ; T H A N K I N H HOC k.
TAlUgUTHAMKHAO Tieng Viet
1. Nguyen Quoc Anh. SU phat trien cCia Khoa Tinh Than Kinh sau ba nam thanh lap. Dac san Benh vien Bach Mai ky ni^m 15 nam thanh lap Nudc Viet Nam Dan chu Cgng hoa, chac mUng Dai hpi Dang lan thU III. Benh vien Bach Mai, 1960,52-57.
2. Benh vien Bach Mai. LUpc SLf,T6 chUc, Bien che. Benh vien Bach Mai, 1984.
3. Benh Vien Bach Mai. So lupc ijch SLf 85 nam Benh vien Bach Mai. Nha xuat ban Y hoc. Ha Npi. 1997.
4 Benh vien Bach Mai 100 nam xay diftig va phat trien. Benh vien Bach Mai, 2011.
5 B§nh vien HUu nghj Viet DUc. So luoc lich sU 90 nam Benh vien HQu nghi Viet - Su'c Ha Noi {Benh vien PhCi Doan). Nha xuat b^n Y hpc. Ha Npi, 1996.
6. Bp mon Khoa Than kinh hpc. So iUOc lich sU qua trinh thanh lap va phat trien cua Bp mon - Khoa Than kinh hpc. Hpc vien Quan y - Benh vien 103,2010.
7. Bo Yte. So lupc Ijch sUY te Viet Nam, Tap I. Nha xuat ban Y hpc, Ha Npi, 1996.
8. PGS.TS. Nguyen Chuong. 45 nam xay dung va phat trien Bo mon Tinh than Kinh. Y hpc thUc hanh 1987,2.
9. PGS.TS.Nguyen Chuong. TU dien Thuat ngQThan kinh hpc. Nha xuat ban Y hpc, 2010.
10. GS.TS.LeOUcHinh, Nguyen Van Toan. Mot vai t u lieu ve Benh vien Bach Mai t U I 911 den 1946. Y hpc Viet Nam1988,5-6;1-4.
11. GS.TS.Le DUc Hinh. Gop phan nghien cUu Ijch sd Khoa Than kinh Benh vien Bach Mai. Hpi nghi khoa hpc lan tha6 HpiThan kinh hoc Wet Nam (12-2006). Hoi Than kinh hpc khu vUc Ha Npi, 2006,3-10.
12. GS.TS.Le DUc Hinh. Nhln lai chang dUPng phat trien Hpi Than kinh hoc Viet Nam. Ky yeu cac cong trinh nghien cUu khoa hpc chuyen nganhThan kinh. HpiThan kinh hpc khu vUc Ha Noi, 2009,8-10.
13. GS.TS.Le DUc Hinh. NUa the ky hoat dpng cua Hpi Than kinh hocVietNam. Kyyeu Hpi nghj khoa hpc quoc teThan kinh hpc Viet Nam lan thU 15. HpiThan kinh hoc khu vUc Ha Npi, 2011,9-11.
14. GS.TS.Le DUc Hinh. TU dien Bach khoa Y hpc Viet Nam. Nha xuat ban Y hpc, 2011.
15. TrUdng Dai hpc Y Ha Noi. TrUPng Dai hoc Y Ha Npi 1902-1982. TrUdng Dai hpc Y Ha Npi, 1982.
16. Trudng Dai hoc Y Ha Noi. 100 nam Dai hpc Y Ha Npi, Nam thang va sU kien. TrUPng Dai hpc Y Ha Noi, 2002.
Tieng Anh-Phap
1. DIRECTION G£N£RALE DE LINSTRUCTION PUBUQUE. L'Ecole de plein exercicede Medecine etde Pharmacie del'Indochine. Hanoi, 1931.
2. G5.TS.Le DUc Hinh. L'etat passe et present de la Neurologie au Vietnam. Revue Medicale 1993,13-16.
3. GS.TS.Le DUc Hinh. The training of neurologists in Vietnam. Revue Medicale 2011,1,1-4.
1 Nguyen Thudng Xuan, Nguyen Khac Giing. Neurochirurgie a THospitai Viet Due Ha Noi, Vietnam. Revue Medicale 1993,30-33.
Website: hoithankinhhocvietnam.com.vn S6 10/2014 I THAN KINH HOC VIET NAM 103
