VIET NAM CHU DONG, TJCH CUC VA CO TRACH NHIEM THUC HIEN CAM KET TRONG CONG DONG ASEAN
|( ( r o r
Viet Nam ddng gop tich cdc vao cac hoat dong chung cua Cong ddng ASEAN
Ngay 28/7/1995, Vidt Nam trd thanh thanh vien thQ bay eua Hiep hdi cac qude gia Ddng Nam A (ASEAN), danh da'u mdt bade ngoat quan trpng d Ddng Nam A. Vide Viet Nam gia nhap ASEAN da eha'm dOt giai doan cang thang, ba't dn va ngd vpc;
tao dpng mdi trddng hda binh, an ninh, dn dmh va md ra thdi ky phlt trien mdi cua khu vpc. Ngay tQ lue dd, t i m quan trpng va y nghTa Ijch sd to ldn eua sQ kien Viet Nam gia n h l p ASEAN da daoc chfnh elc nha lanh dao ASEAN khang djnh. Trong bai phat bieu chuc mdng tai l i kdt nap Viet Nam, Bp tradng Ngoai giao Indonesia, dng Ali Alatas cho rang "Chung ta vda chQng kidn mdt sP kien trpng dai trong bien nien sQ cua ASEAN. Viec ket nap Viet Nam vao gia dinh ASEAN ed y nghTa to ldn,... Vidt Nam se la mdt thanh vidn quy gia cua ASEAN. Nen van hda va Mch sd cua Viet Nam se lam phong phu them di san ehung cua ehung ta. Dan sd
72 trieu ngddi eua Viet Nam se tao ra ddng lpc de tang cddng vai trd va anh hadng qudc te cua ASEAN".
Day cung la da'u mde quan trpng eua q u i trinh hdi nhlp khu vpc va qude td cua Viet Nam trong tien trinh ddi mdi toan dien td Dai hdi dai bieu toan qude lln thd VI (thing 12/1986) eua Dang vdi chu trdPng
"mong mudn v l san sang cung eac nddc trong khu vpc thPPng lapng de giai quye't eac vl'n de d Dong Nam A, thiet lap quan he cung ton tai hda binh, x l y dpng Dong Nam A thanh khu vPc hda binh, dn djnh va hpp t i e " ' . Q u i trinh phlt trien chinh sach ddi ngoai cua Viet Nam vdi ASEAN trong 21 n l m qua la qua trinh diiu chinh vdi nhdng bPdc di tiem tien, phu hpp vdi sp ddi mdi trong nhan thQc, tQ duy hoach djnh ehinh sach trong thdi ky Ddi mdi, gan vdi chien Idpc dd'i ngoai, hpi nhap qudc td cua Viet Nam, phu hpp vdi xu the khu vpc hda ngay cang gia tang, gdp phan bao dam mdi trddng hda binh, dn djnh de x l y dpng va phat trien da't nddc.
VS dinh hudng, bat dau
Le Viet Duyen*
vdi vide xae djnh ASEAN la mdt trong nhQng diem dot p h i de trien khai phddng cham da phdPng hda, da dang hda quan he ddi ngoai, Chinh sach cijaVidt Nam vdi ASEAN ddpc diiu chinh qua e l c ky Dai hdi va Hdi nghi Trung ddng cua D i n g , tQ Dai hpi VI (nam 1986), Hdi nghj Trung QPng 13 khda VI (nlm 1988), Dai hdi VN (nlm 1991), ddn Dai hdi VIII (nam 1996), Dai hdi IX (nam 2001), Dai hdi X {nam 2006). Trong giai doan hpi nhlp qud'c te toan dien, Dai hpi XI (nam 2011) va Dai hdi XII (1/2016) da khang dinh ASEAN la mdt trong nhdng trpng t i m trong chinh sach ddi ngoai eua Viet Nam.
Ve muc tieu, ehinh sleh cua Viet Nam vdi ASEAN da giup: {i) tao dUng mdi tn^ng an ninh, hoa binh, on dinh trong khu vUe, pha the
"bao v l y v i chinh tri, cd lap v i kinh td", tao ddi trpng eho Viet Nam trong quan hg vdi eac ddi t i e an ninh Idn cua ASEAN; (ii) phat triin dat nUdc vdi cic nguon lUc khu vUc. Cac nPde thanh vien ASEAN hien la ddi tic ddng thd hai eung el'p hang hda eho Viet Nam va la thi trddng xudt khau Idn thQ ba
58 ^ ^ W CHf THONG TIN OCfl NGOAI S6' —
201G
HdP TAC au6c ^i •
Hpi nghi Hpi dong Cong d6ng V5n hoa - Xa hoi ASEAN (ASCC) lln thiJ 15, to chCc tai tinh Luang Prabang (Lao), ngay 4/6/2016
cua Viet Nam. ASEAN cung la nguon vd'n FDI Idn eho Viet Nam. ASEAN cdn giup tang the mac ea kinh td eua Viet Nam tren trddng qude te; (iii) ning cao vai trd, vi the cua Viet Nam trong khu vi/c va tren the gidi, tao n i n tang de Viet Nam phat huy the va lpc cua minh, tham gia e l c CP che, td chQc khu vpc va toan cau quan trpng k h i c nha: APEC, WTO, TPP,...
Vebienphap, Vidt Nam da ehu ddng, tich cpc, cd trieh nhiem vdPn Idn trd thanh thanh vien chu chdt trong ASEAN. Viet Nam da nhanh chdng hdi n h l p tren tat ca eac iTnh vpc hpp t i e eua Hiep hpi, tham gia xay ddng cae phPPng hadng, quyet sach Idn eua ASEAN, nha: (i) trd thanh n h l n td doan kdt trong khu vpc va
trong ASEAN, chl'm dut tTnh trang Ddng Nam A bi chia re, tao nhdng chuyen bidn ve chat trong ndi dung hpp t i e khu vpc; (ii) ed tidng ndi ehu chdt trong vide bao ve nhdng mpc tidu va nguyen tac cP ban eua Hiep hdi; (iii) thuc day sp phlt tridn va t i n g cadng vj the cua ASEAN, gdp phan quan trpng trong vide xac dinh chieu hadng phat tridn, dmh hddng chidn Iddc va cae quydt sleh ldn eua ASEAN. Viet Nam eung da dieu chinh, nang cap, lam sau sac c l e md'i quan he song phdPng trong ASEAN. ASEAN khdng chl dape gan kdt trong khudn khd cae cP chd cua Hiep hdi; ma cdn ddpc cung cd thdng qua nhQng dan cai Ipi fch giQa Viet Nam va cac nQdc thanh vidn. 1/3 sd
c l e dd'i tie chidn IdPc cua Viet Nam l l elc nddc thlnh vien ASEAN.
Qua trinh tham gia ASEAN eung bde Id nhiiu khd khan, ban chd eua Viet Nam trong viec tridn khai chinh sleh vdi ASEAN, gom ea khach quan va ehu quan, nhu: khac biet v i lpi ieh;
khae biet ve g i l tn; thieu hut nguon lpc; chaa quIn triet slu sac dmh hadng trong chfnh sleh vdi ASEAN; chiu sQc ep v i nang lpc; vj thd' Viet Nam chaa thae sptPPng xQng vdi tiem nang, sQc manh tdng hpp, thd va iQc cua dat nadc.
Sau g i n 50 nam hinh thlnh va phat trien, Cdng dong ASEAN vdi hpn 625 tridu ngddi dan dang trd thanh mdt trong nhdng thi trddng hap d i n nhl't trdn the gidi. ASEAN vdi tdclch
TAP CHi THONG T I N Q6\ NG09I Sff : ; ; ^
• HdP TAC QU6C TE
la mdt khdi cd quy md kinh td ldn thd bay the gidi. Tam nhin ASEAN 2025 v l cac kd hoach tridn khai tren ba tru cdt Cdng dong vdi chu d i "ASEAN 2025: Cung vQng vang tidn bade" da dinh hadng va tao cd sd, khudn khd cho lien ket eua ASEAN trong mddi nam tdi. Trong dd, djnh hddng bao trum la cung cd' va nlng t i m lidn kdt ASEAN, cung cd Cdng dong theo hddng thde sp hPdng tdi ngddi d i n , lay ngddi d i n l l m trung t i m trong ba tru cdt cua Cdng ddng. Theo dd ngddi dan se ddpc sd'ng trong mdi tnJdng hda binh, on dinh va hda hpp; ddpc tao diiu kien phat trien ben vQng va thinh vQpng trong mpt khdng gian kinhtdmd, cd kha nang canh tranh cao; dPpc tiep can vdi cac dich vu va phuc lpi xa hdi toan dien, vdi cle g i l tri va ban sac v l n hda dae sac ddpc gin gid, tdn trong.
Cpng dong ASEAN se ddpe trien khai vdi slu trpng tam ehinh, g i m : (i) Nang eao hieu qua va thpc chl't cua Lien kdt ASEAN va hpp tac ASEAN vdi cac ddi t i e ; (ii) D i eao va tang cddng ydu td luat le trong cac hoat dpng eua ASEAN;
(iii) Thue d l y sp tham gia cua ngadi dan va mang lai Ipi feh thidt thpc cho ngadi d i n ; (iv) N l n g cao kha nang tp cPdng eua ASEAN
trong viec Qng phd, xd ly cle thach thQc va c l e bie'n ddng ba't thddng; (v) Chu trpng ydu td' phat trien ben vdng, gin lien vdi ChdPng trinh Nghi sp 2030 cua Lien hpp qude; (vi) Cung ed' vai trd trung t i m eua ASEAN d khu vdc, ddng thdi nlng cao ddng gdp va vi the toan cau cua ASEAN.
Tuy nhidn, cac nha lanh dao ASEAN cung khang dinh viec xay ddng Cdng ddng ASEAN la tidn trinh lau dai, vda cd thuan Ipi, nhdng eung khdng ft khd khan, t h i c h thde. Cdng dong v l n cdn ddi mat vdi nhiiu t h i c h thQc ndi tai, nha sp da dang, chenh lech khoang each phlt trien, long leo trong td chdc,...
Cae nddc ASEAN cung can ehu trpng cung ed eac n i n tang eho phlt tridn nhd the che, nguin nhan lpc, cP s6 ha ting, eai each cP eau, tang ePdng tfnh bd trp gida cac nen kinh td thanh vien.
Ngoai ra dd la nhdng thach thde mdi trong khu vpc nha sa gia tang cang thang va phQc tap trong cae vl'n d i bidn dao, tac ddng nghiem trpng de'n viee duy tri an ninh va dn dmh trong khu vpc; nhdng ddi hdi phat tridn ngay eing eao hPn; sd gia ting chu nghTa dan tdc va hoai nghi ve cac td chdc khu vpc nhPxay ra vdi EU.
Hien tdpng "Brexit" cho tha'y ngadi d i n Anh da bd
phidu trang c l u dan y trong tinh trang thieu thdng tin v l khdng ed hidu biet day du v i nhdng lpi ich, thuan Ipi va thach thde khi la mfit t h l n h vidn EU, trong khi suy tholi kinh tdva cle van d i n h l p eP da thdi phong xu hddng dd Idi tinh hinh eho elc td chQc khu vpc.
ASEAN eung ddi mat vdi elc nguy cP khdng nhd khi ed tdi 76% ngddi din khdng biet ro ve Cdng dong ASEAN, 45% doanh nghiep khdng ed hidu biet can ban ve ASEAN (bio cao cua Ban Thd ky ASEAN nam 2012).
La thanh vien trong ASEAN, Viet Nam ehia se nhQng cP hdi va thieh thde ehung cua c l e nddc ASEAN, x l c dinh phat tridn bdn vdng v l bao tnjm
la muc tieu xuydn sudt trong cac chien lapc, ke hoach p h l t tridn cua Vidt Nam.
Phat huy tinh than "chu ddng, tich cdc, cd trIch nhiem" trien khai Lp trinh x l y dOng Cdng ding ASEAN, Viet Nam tiep tuc thue day cac iTnh vpc OU tien, tridn khai elc muc ti^u cua Ke hoach tdng the xly dpng Cpng dong Chinh tri - An ninh. Trong iTnh vpc kinh td, phat huy ket qua la mdt trong nhQng nPde dat ty le eao nhl't trong vi^c thpc hidn e l c muc tidu cua Ke hoach tdng the x l y dpng Cpng ddng Kinh te, Vi§t
TflP CHi THflNG TIN DflT NGOAI Sfl — 2016
HOP TAC QU8C Ti' •
Nam tie'p tuc tich cdc dam phan v l cac bifin phap thuan Igi hoa thddng mai, d i u td, dich vu va nfi ldc hoan thanh cam kfi't ve xoa bo thue' quan dfi'i vdi cac san p h i m trong cac nganh du tifin hfii n h l p , md rfing hop tac va lien ket kinh te' gida ASEAN vdi cac dfi'i tac. Ve van hfia - xa hpi, Viet Nam tifip tuc chu dpng 6i xuit sang kien, ung hfi hpp tac trpng cac ITnh vdc du tien cua ASEAN hien nay, nhd an sinh xa hfii, mfii trddng, quan ly thifin tai, bifi'n dfii khf hau va thuc diy, bao ve quyen cua ldc IdOng lao dfing di cd, lao dfing trfin bien,...
Qua 21 nam la thanh vifin cua ASEAN, td nhOng bddc di bfi ngfi ban dau, Viet Nam da ngay cang trddng thanh, chu dfing tham gia va dfing gfip tich cdc vao cac hoat dfing chung cda ASEAN vdi tinh t h i n trach nhifim cao, hddng tdi muc tieu xfiy ddng mpt ASEAN doan ket, thfing nhat va lien ket chat che, cd vai trp va vj thfi qufic te ngay cang cao. Mac du con gap nhilu kho khan, thach thde, ASEAN da dem lai cho Viet Nam nhieu thanh qua quan trpng, cfi y nghia chien Idpc. ASEAN cfi y nghra quan trpng vfii muc tifiu cua chinh sach dfi'i ngpai Viet Nam la an ninh, phat trien va vi thfi'. ASEAN
TAP CHi TH6N6 TIN oSl NGO«l S6 ^ j ^
Cijng la nhan tfi' chie'n Iddc trong ba nhfim dfi'i tdpng quan trpng nhit cua chinh sach do'i ngoai Viet Nam la cac ndfic lang gilng, khu vdc va ndfic Idn. Trpng sd dan cai loi Ich dfi, ASEAN la nen tang chie'n Idpc dfi' Viet Nam hpi nhap toan difin vdi khu vdc va thfi'gidi.
Trpng thdi gian tfii, chinh sach dpi ngpai Viet Nam vdi ASEAN c i n tifi'p tuc cfi sd d i l u chinh phu hpp de phat huy the'va ldc mdi cua Cfing dfing ASEAN phuc vu cho chie'n Idpc hoi nhap cua Viet Nam.
Vifrig vang, td tin hddng tdi tu'dng lai
Dai hfii Dang tpan qufi'c l i n thdXIl (1/2016) mfit l i n nda khang dmh ASEAN la mfit trong nhdng trpng tam cua chinh sach dfi'i ngpai cua Viet Nam vdi phddng chfim "chu dflng, tich cue va cd trach nhiem cung cac ndfic ASEAN xay ddng Cfing dong vdng manh", n h i m phuc vu muc tieu
"gid vdng mfii trddng hoa binh, on djnh, tranh thu tfi'i da cac nguon ldc ben ngoai d l phat trie'n d i t nddc, nang cap ddi sfi'ng nhan dan;
nfing cao vj thfi', uy tin ctja d i t nddc va gfip phan vao sd nghiep hoa binh, dpc lap dan tfic, dan chu va tifi'n bfi xa hpi trfin the gifii"^.
Phat huy thfi va ldc dat nddc sau 30 nam Doi mfii, Viet Nam dang la mfit trong
nhdng nddc hfii nhap manh me nhit trong ASEAN. To chdc Hpp tac va Phat trie'n Kinh te' (OECD) danh gia trpng SP' 5 nen kinh te' hang dau ASEAN (gfim Indone- sia, Malaysia, Philippines, Thai Lan va Viet Nam), Vifit Nam d i n d i u v l tang trddng CDP trong nam 2016 vdi mde tang 6,3%.
Viet Nam cung dang dan d i u trong ASEAN v l thj tnJdng d i u td, quan hfi do'i tac va cac quan he dfi'i tae chie'n Idpc, do'i tac toan dien. Vi vay, Viet Nam c i n tifi'p tuc dfi'i mfii td duy dfi'i ngoai vdi ASEAN, nhin nhan cac v i n de tren t i m Cfing dong, trong khfing gian ASEAN. Chie'n Idpc cua Viet Nam vdi ASEAN trong giai doan mdi c i n dat cao uU tifin tang cddng vj thfi dat ndfic trong khu vUc, va trfin the'gifii vfli djnh hufing
"chu ddng dan dat, tich cdc thuc day, cd trach nhiem di dau trong nhOng linh vtIc cd the'manh", cu the':
Mdt la, chu dfing d l xuit, xay ddng cac luat choi, quy t i c cua ASEAN va khu vdc. Chu dfing va tfch cue dfing gfip vao sd dpan ke't ASEAN, tang cL/dng dpan ket, thong nhat npi kho'i vi muc tifiu cua ASEAN. Cung cac ndfic ASEAN tang cddng cung cfi cac nguyen t i c ASEAN, thuc d i y cac qufi'c gia thanh vien ket hdp hai hoa
I HOP TAC OUSC TE
Ipi Ich qufi'c gia vfii Ipi fch chung ASEAN.
Gfip phin phat huy vai trp dan d i t va vai trfi chu dao cua ASEAN trong vific duy tri hfia binh, fin dinh d khu vdc thfing qua viec day manh xay ddng Ifing tin, d l cao luat phap qufi'c te', cac chuin muc dng xd chung lifin quan den ngan ngda xung dfit, giai quye't hda binh cac tranh c h i p qufl'c tfi; cung co'va n&ng cao gia trj cac cfing cu va co che hop tac chfnh trj - an ninh hien cfi d khu vUc.
Viet Nam cung cac nddc ASEAN can tifi'p lye khang djnh manh me lap trddng ehung va eac nguyen t i e eua ASEAN, nhan manh tam quan trpng cCia viec duy tn hoa binh, fl'n dinh, an ninh an toan hang hai va hang khflng d Biln Dfing, giai quye't hfia binh c i c tranh chap trfin co sd luat phap quo'c tfi' va Cong ddc Lifin hpp quo'c ve Luat Bien nam 1982, tfin trpng d i y du cac tie'n trinh phap ly va ngoai giap, khfing sd dung va de dpa sd dung vu ldc, kiem che', thde hien d i y dd va hieu qua Tuyen bp v l each dng xd eua cac bfin d Bifi'n Dfing (DOC) va sdm thong qua Bfi quy tie dng xd 6 Bie'n Dfing (COC).
Hai la, nang cao nfii luc, npi ham va ehat IdOng hfii nhap; chu dpng Ipng ghep eac npi dung du tien trong
cac chddng trinh, keheach cua ASEAN. Chu dfing de xuit them nhdng sang kifi'n, each thde va bien phap de thuc day lien kfi't ASEAN, eung cfi' va tang cddng dpan ket, thfi'ng nhit va vai trp trung tam cua ASEAN d khu vUc; d i y manh quan he dfi'i ngoai cua ASEAN.
Tich ede eung ASEAN ehung tay giai quyfi't cac van d l khfi khan, phdc tap trong nfii kho'i cung nhu eac thach thde khu vUc va toan c i u , de doa de^n hoa binh, an ninh, fi'n djnh khu vdc, nham duy tri sdc sfi'ng, gia trj eung nhd gfip phin nang cao vj the'eua Cfing dong.
Ba la, cfi trach nhiem hoan thanh cac chdOng trinh, k l hpach trpng 18 trinh xay ddng Cfing dfing ASEAN vdng manh, thfi'ng nhat va gan kfi't. Ra soat n h i m kie'n nghi viec sda dfi'i, bo' sung hoac ban hanh mfli cac quy djnh phap lufit va thu tuc hanh chfnh cho phu hpp vfli cac cam ke't.
Viet Nam cung can the hien trach nhiem di dau vfli eac ITnh vdc cfl the' manh, phu hop vfli lpi ich chung cua ASEAN.
Song song vdi dfi, cin day manh tuyen truyin, nang cap nhan thde cua ngddi dan, cac cip, eac nganh v l t i m quan trpng chifi'n Idpc cua Cpng dong ASEAN vfli Viet Nam va vai trd cda Vifit Nam trong ASEAN. Tang
CUdng truyin thfing, thfing tin cho ngddi dfin v l Ipi Ich, CP hpi va thach thde vfli Cfing dfing. Ben canh dfi, cung e i n tang cddng d i u tu nhan ldc va ngufin lUc, nang cap hieu qua hoat dfing trong ASEAN.
Sau 21 nam tham gia ASEAN, vdi dddng lo'i doi ngoai dung d i n , each lam va bddc di phu hpp, Viet Nam da trd thanh mpt thanh vifin chu dpng, tfch cdc, cfi trach nhifim. Vj trf, vai trp quan trpng eua Viet Nam trpng ASEAN da tao ra cho dat ndde nhilu cd hfii thuan Ipi de xay duhg va bao ve To qufic. Du con nhilu thach thde va kho khan trong bfi'i canh tinh hinh qufic te eo nhieu bifin dpng, Vifit Nam se tie'p tuc nfl ldc cdng cac nddc thanh vien xfiy ddng mpt Cfing dpng ASEAN vdng manh, cfi quan he chat che vdi eac dfii tac ben ngeai, cfi vai tro ngjy cang quan trpng trong cac CP che hdp tac khu vdc;
phuc vu cho sij nghiep xay ddng v i phat trie'n dat ndflc Vifit Nam dan giau, ndflc m^nh, dan chu, cfing bang, van minh, vuhg bdfle di len Chu nghTa xa hfii.Q
Chii thich:
1. Ding Ceng san Viet Nam (1987), Van kien Dang toan tap, Nxb. ST, H, tr. 108.
2. Ding COng sin Vi^t Nam (2016), Van kien Dai h§i dai bieu toan qu&
ilnthiJXil, Nxb. CTQCH.
T«p CHi TNOHG TIN DSI NGOAI S6 - 2
