CHAU MY NGAY NAY
MOI TRlTCKVG KINH DOANH d VIET NAM TlT GOC NHIN CUA DOANH NGHlfiP
T
rong nhieu nam qua, chinh quyIn trung ucmg ciing nhu cac tinh, thanh da cd nhieu nfl lire cai thien moi truong kinh doanh nham tao dieu ki?n t h u ^ lpi hon cho ho^t dpng dau tu va san xuit kinh doanh cua doanh nghiep thuflc cac loai hinh cflng nhu tao str binh dang hon giua doanh nghiep thuflc cac khu virc kinh te sd hiiu. De danh gia mfli trudng kinh doanh d Viet Nam, nghien cim nay tap trung: i) so sanh dieu kien kinh doanh d Viet Nam vdi cac nudc tren the gidi qua su dung ket qua cua nghien ciiu Chi sfl kinh doanh toan ciu (Global Entrepreneurship Monitpr - GEM) va Bap cao Chi s6 kinh doanh Viet Nam Hinh 1: Dieu kien kinh doanh o'Vu Hung Cirdrng Vien Hdn ldm Khoa hoc Xd hoi Viel Nam
Lu'amg Minh Huan Phong Thirong mai vd Cong nghiep Vtet Nam 2013 (GEM Viet Nam); ii) danh gia mire dp cai thien moi trudng kinh doanh d Viet Nam qua sir dung ket qua chu yeu tir cac bao cao Chi sfl Nang lire canh tranh cap tinh (PCI) cua Phong Thuang mai va Cflng nghiep Viet Nam.
1. Dieu kien kinh doanh d* Vift Nam so voi cac nirdc tren the gioi nam 2013
D I danh gia dilu kien kinh doanh d cac quflc gia, nghien cim GEM da dua vao kit qua khao sat chuyen gia trong 9 linh vuc va xay dimg bfl 12 chi so. Bao cao Chi sfl kinh doanh Viet Nam 2013 cho thay nhiing mat dupc va nhimg ban che ve dieu kien kinh doanh d Viet Nam.
Viet Nam nam 2013 (Ban vi: Diim)
Triiio .iHC V p kiiili do mil» ^ j ^ N ins ilium oiu Uii ii itnn^
l.tjri>lioihoim t~°^^_ iiSi.lia ' Tlii chinh cho Idnh duiiiih nu: / \ ,1,,.^ * * " ' ' " ' ' ' ' ^ ' ' ' " • " ' ' "
"02 ^ ^ ^ , " hoi CliiKritolriiihhittHi
flW
Cliuyeii Biiio <oiig iifihe v
^-•^ ,X - i Did) Ml ho (I IT kh)li (loniili GiiWxlyc ve kiiili (l«.mh ' „,,, '•''•"•
H.W |>ho thfine • • ' ' " " "»"'' ' " ' " " ^ ' f''"
Do ina ni,) till (ni-mi^nfl
NguSn: Khdo sdt chuyen gia a Viet Nam 2013
CHAU MY NGAY NAY 29 Theo danh gia cua cac chuyen gia
(hinh 1), ca sd h? ting la yen tfl dupc danh gia cao nhat trong dilu kien kinh doanh d Viet Nam, d^t 3,57 diim (tren thang diem tir 1 den 5). Cac chuyen gia dac biet danh gia cao sir phat trien cua hi thflng thflng tin hen lac, nhd dd ma cae doanh nghidp cd the tilp c$n duac he thflng thong tin lien lac vdi chi phi khong qua cao va nhanh chdng, trong khi he thflng dudng sa va dien nudc hi danh gia la chua hd trp tflt cho sir phat trien ciia cac boat dpng kinh dpanh. Hai yen tfl tilp thep dupc cac chuyen gia danh gia cap 14 Nang dflng cua thi trudng npi dia (3,50 diem) va Van hda va chuan muc xa hpi (3,10 diem). Trong sd 12 chi sfl ve dieu ki?n kinh doanh, chi CO 3 chi sfl nay la dat tren miic trung binh (3 diem), 9 chi sfl cdn Iai dupc cac chuyen gia danh gia dudi mite trung binh, trong dd d ba vi tri cuoi ciing lin lupt la: Chuong trinh hfl tra Chinh phil (2,49 diem), Tai chinh cho kinh doanh (2,39 diim) va dac biet la Giao due ve kinh doanh d bac phfl thflng (1,96 diem).
Ro rang, chuong trinh giao dye d bac phfl thflng d Vi^t Nam hau nhu khflng cd npi dung khuyen khich phat trien tinh than kinh doanh cho cac hpc sinh, chua khuyen khich su sang tao, tir tin va tinh chu dflng va khflng hudng dan cac nguyen tac thi trudng cho hpc sinh.
Tuy nhien, khi so sanh dieu ki?n kinh doanh d Viet Nam vdi cac nudc tren the gidi, thli tir cua cac dieu ki^n kinh doanh l?i cd nhiing khac biet rat ldn.
Bang 1 cho thay, chi sfl ciia Viet Nam cd thir hang cao nhat la Quy dinh Chinh phit, xep thir 13 tren tflng sd 69 nudc', dil van d dudi mire diem binh quan, tiep din la chi sd vl Nang dflng cua. thj trudng nfli dia, xep thii 15. Ba chi sfl cd cimg thir hang 20 la Chinh sach Chinh phu, Chuyen giao cflng ngh$ va Van hda chuan muc xa hpi. Dang chii y la trong so 5 chi tieu. cd thir hang cao nhat cua Viet Nam thi ba chi tieu la Quy dinh Chinh phu, Chinh sach Chinh phu va Chuyen giao cong nghe cd diem binh quan dudi miic trung binh. Dieu nay cho thay mire dp han che trong viec tao thuan lpi phat trien kinh dpanh cua cac chinh sach cua Chinh phu va viec chuyen giao cdng nghe d nhieu nudc tren the gidi. Day chinh la mpt trpng nhiing yen tfl can phai cai thien p Viet Nam de giiip phat trien kinh dpanh. Chi sfl ve dieu kien kinh doanh cd thir h ^ g thap nhat cua Viet Nam chinh la Giap due ve kinh doanh d bac phfl.thflng (thir 46) va Giao due ve kinh doanh sau phfl thflng (thir 50). Ket qua nay cang chi ro thuc trang giang day vl kien thirc va hieu biet kinh doanh d ca bac pho thflng va sau phd thong d Viet Nam dang bi tut hau rat nhieu so vdi cac nudc tren the gidi. Cpng them luc lugng lao dflng cua Viet Nam cung thieu cac ky nang nhan thiic, hanh vi va ky thuat nhu nhan djnh trong Bap cap phat trien Viet Nam 2014 cua Ngan hang The gidi, chp thay can phai cd nhiing cai each trong chuang hinh giao due d Viet Nam. Cd thir hang
CHAU MY NGAY NAY thip thir ba ve dieu kien kinh doanh la
Dich vu hd trp kinh doanh (dimg thir 45), hay cdn gpi la co sd ha ting thupng m?i. Cac dich vu nhu tu van, phap ly, ke toan, kilm toan d Viet Nam van chua phat trien tuong xitng vdi trinh dp phat triln ciia nen kinh tl, vi the chua hfl trp hieu qua chp phat trien kinh dpanh. Dieu nay khien hiu het cac doanh nghiep Viet Nam van khong mufln sir dung cac dich
vu nay de giup cai thien va nang cao hieu qua kinh doanh, ma chi,sir dung trong cac trudng hpp bat buflc. Chi sfl ve Ca sd ha ting, dii cd diem binh quan cao nhit so vdi cac chi sd khac d Viet Nam, chi dupc xlp d vi tri 43, chirng td co sd ha tang ctia Viet Nam van thupc nhdm nhung nudc cdn lac hau, vi the ha tang vin tao ra nhirng rao can cho phat trien kinh doanh.
Bang 1: Thu- hang cac
Dieu ki^n kinh doanh Quy dinh Chinh phu
Nang ddng ciia thi trudng noi dia
Chinh sach Chinh phii Chuyen giao cong nghe Van hda va chuan muc xa hoi Dp md ciia thi tmdng npi dia Chuong trinh hd tro Chinh phu Tai chinh cho kinh doanh Co sd ha tang Dich vu hd tro kinh doanh Giao due ve kinh doanh d bac pho thong
Giao due ve kinh doanh sau pho thong
dieu kien kinh doanh il Viet N a m Vift Nam
Diem .2,11
3,50 : 2,89 i 2,54 3.10 2,66 2,50 2,40 3,58 2,89
;1,97 2,64
Thii- h?ng 13
;& 15
• 20 20 20 32 38 42 43 45 46
• 50
T&t n h i t Quoc gia Singapore Han Quoc Singapore Thuy Sy
My Singapore Singapore Dai Loan Thuy Sy Ha Lan Philippines
Jamaica Diem
4,14 4,09 3,65 3,48 3,92 3,39 3,67 3,68 4,69 3,85 3,06 3,50
nam 2013 Kem nhat Quoc gia
Italy Uruguay
Iran Barbados
Slovakia Iran Iran Spain Angola
Iran Tay Ban
Nha Angola
Diem 1,54 1,97 1,85 1,64 1,89 1,76 1,54 1,79 2,28 2,11 1,37 2,12 Ngudn: Khdo sdt chuyen gia lodn cdu ndm 2013
2. Moi tru-dng kinh doanh d Viet Nam nhin tir goc do ciia doanh nghifp khu vu-c kinh te tu- nhan
Chi phi gia nhgp thi truang Theo ket qua khao sat PCI cua Phdng Thuang mai va Cflng nghiep Viet Nam (VCCI) cho thay, chi phi gia nhap thi trudng da cd xu hudng
duac cai thien trong suot giai doan tir nam 2006 den nam 2012. Hau hit cac tinh deu nfl lite cai thien cac dilu kien gia nhap thi trudng cho doanh nghiep thflng qua nhirng cai each vl thti tuc dang ky doanh nghiep, giam bdt cac yeu cau cap phep, va thiet lap ca chl mpt ciia.
CHAU MY NGAY NAY
Bang 2: Cac chi so thanh phan do lu-dng chi phi gia nhap thj trirdng Chi tieu
Thdi gian dang ky doanh nghiep (ngay) Thdi gian thay dfli noi dung dang ky doanh nghiep (ngay)
Thdi gian chd dpi de dupc cap Giay chirng nhan Quyen sir dung dat (ngay)
% DN phai chd hon mpt thang de hoan thanh tat ca cac thu tuc de chinh thirc hoat dong
% DN phai chd han ba thang de hoan thanh tat ca cac thii tuc de chinh thirc hoat dpng
2006 20 10
121
25,81
5,78 2007
15 7
60
27,21
6,78 2008
12,25 7
38,5
21,91
5,72 2009
10 7
32,5
19,35
4,44 2010
10 7
30
24,39
5,77 2011
8,5 7
30
14,70
3,33 2012
10 7
30
13,95
2,94 2013
10 7
30
16,67
3,57
Nguon: Khdo sal PC! cua VCCI Neu xet chi tiet cac chi sfl thanh phan, thoi gian dang ky doanh nghiep da giam mpt nira, tit 20 ngay nam 2006 xudng chi cdn 10 ngay nam 2013. Tuong tu, thdi gian thay dfli npi dung dang ky kinh doanh cflng da giam tir 10 ngay xuflng cdn 7 ngay trong giai doan 2006-2013.
Cai thien tflt nhat la ve thdi gian chd dpi de dupc cap giay chiing nhan quyen sir dting dat. Neu nam 2006, cac doanh nghiep phai mit khoang 4 thang (tilth trung vi) thi den nam 2013, chi can 1 thang la cac doanh nghiep cd thi cd dupc giiy phep nay. Nhiing ket qua nay da cho thay sir nfl lire cua cac cap chinh quyen d Viet Nam trong viec giam bdt cac chi phi gia nhap thi trudng. Nhd nhiing nfl lire nay, ty le cac doanh nghiep phai chd dpi tren 1 thang hoac 3 thang de hoan tat cac thu tiic chinh thiic
di vao host dflng da giam trong giai dosn 2006-2012. Tuy nhien, nam 2013, ty le cac doanh nghiep phai chd dpi hon 1 thang mdi xong cac thu tuc da tang trd lai, len 16,67% so vdi mire 13,95% cila nam 2012. Tuong tu, ty le cac doaiib nghiep phai chd dpi tren 3 thang dl hoan tat cac thu tuc dang ky kinh doanh cflng tang tir 2,94% nam 2012 len 3,57%
nam 2013. Chinh nhflng chi sfl thanh phan nay da lam cho diem sd trung vi cua chi sfl ve chi phi gia nhap thi trudng cua nam 2013 da giam di so vdi nam 2012. Ket qua dieu tra chpn mau 918 doanh nghiep khu virc kinh te tu nhan t^i Ha Nfli, Hai Phdng, Da Nang, Thanh phfl Hfl Chi Minh, Binh Duong va Cin Tha dp de tai "Mpt so van dl co ban dl khu vuc kinh tl tu nhan thuc sir la dpng lire chp su phat trien" (ma sp 114.5-
CHAU MY NGAY NAY 2011.22) thuc hien nam 2013 chp thay, Su thay doi khung gia dit cua tinh phu dl chinh thirc hoat dflng san xuit kinh hpp vdi sir thay ddi gia thi trudng la cd doanh d dia phuang, cd 40-43% doanh su cai thien rd ret, vdi tren 3/4 cac doanh nghiep duac hfli tai cac dia phuang khap nghiep dflng y (nam 2013). Ba chi sfl sat mit tir 1-3 thang dl nhan dupc tat ca thanh phin cdn lai deu khien da sfl cac cac giiy td cin thilt, 36-39% doanh doanh nghiep chua hai ldng. Dii da dupc nghiep mit tir 1 tuin din 1 thang. Tuy cai thien, nhung cd din tren 60% cac nhien, nhin chung, nhd cd sir cai thien doanh nghiep van cho rSng cac doanh dilu kien gia nhap thi hudng da giup gia nghiep khu virc kinh tl tu nhan thudng tang nhanh sd luong dpanh nghiep khu gap phai can hd vl tilp can dat dai hpac vy-c kinh tl tu nhan dang ky hpat dflng
ngay sau khi nen kinh tl cd dau hieu phuc hoi sau giai doan chiu anh hudng cua khung hoang tai chinh va suy thoai kinh te toan cau.
md rdng mat bing kinh doanh. Cac doanh nghiep vin cho rang cd kha nang bi thu hfli mat bing kinh doanh va gan 60% doanh nghiep tin ring se khflng dupe bfli thudng flida dang neu bi thu hfli Tiep can dat dai va Sn dinh su dit kinh doanh. Nhung ket qua nay cho dung dat thiy viec tilp can dat dai va su: dimg fln
Bfli vdi cac doanh nghiep, viec cfl the dinh dit vin la vin dl ma cac doanh tilp can dupc dit dai dl cd mat bing san nghiep ban tam nhit, nhat la cac dpanh xuit kinh dpanh quyet dinh su song cdn nghiep ngoai quoc doanh. Ket qua nay cua doanh nghiep. cflng dong nhit vdi kit qua nghien cira Trong so 5 chi sd thanh phin do ludng cua Vu Himg Cudng (2011, tr. 220) va kha nang tilp can dit dai va dn dinh sir cac cpng su cho thay van de tiep can dat dimg dit, chi cd 2 chi sfl la Ty le doanh dai ngay cang khd khan va thuc sir la nghiep cd mat bing kinh doanh va cd mpt can trd dfli vdi cac doanh nghiep giiy chung nhan quyen su dung dat va khu vuc kinh te tu nhan.
Bang 3; Cac chi so thanh phan do ludng kha nang tiep can dat dai va (in dinh sir dung dat
Chi tieu 2006 2007 2008 2009
% DN cd mat bang kinh doanh va cd Giay chung nhan Quyen sir dung dat
73,68 72,89 77,55 76,54 DN ngoai qudc doanh
khdng gap can trd ve tiep can dat dai hoac md rong mat bang kinh doanh (% ddng y)
23,89 30,00 31.32 39,50
CHAU MY NGAY NAY 33 DN danh gia rtii ro bi
thu hdi dit (1 rit cao den 5: rat thip) N & bi thu hdi dit, DN se duoc bdi thudng thda dang (% ludn ludn hoac thudng xuyen) Su thay ddi khung gia dat cua tinh phii hpp vdi su thay doi gia thi tmdng (% dong y)
2,49
40,00 2,24
40,76 2,04
38,82 2,55
40,54
69,75 2,56
39,90
72,00 2,90
35,80
68,00 2,71
36,67
69,57 2,80
40,32
77,06
Nguon: Khdo sdt PCI cua VCCI Tinh minh bach
Viec xay dung ke hoach va chuan bi cac chien lupc kinh doanh cua doanh nghiep phu thudc rat ldn vao thdng tin va du bao su bien dpng cua thi tnrdng, dflng thdi phai hieu rd va nam bat dupc cac chinh sach lien quan den cac quy hoach va chien luge phat trien cac nganh, linh vvc Chinh vi vay, doanh nghiep rat can mpt su minh bach trong viec tiep can cac chinh sach, cac quy dinh lien quan den viec kinh doanh cua hp. Tuy nhien, du cd nhieu nd lire, nhimg chi sd vl tinh minh bach hau nhu khflng dugc cai thien nhieu trong thdi gian qua. Sit kem minh bach den tir viec tiep can cac tai lieu quy hoach. Cac dpanh nghiep deu cho thay viec khflng de dang de tiep can cac loai tai lieu nay.
Ket qua dieu tra cua de tai II4.5-20H.22 cflng cho thiy, cd khpang 30% din 45%)
dpanh nghiep duoc hdi t^i cac dia phuang khao sat khd tiep can hoac khdng the tiep can cac ban dfl va quy hoach sir dung dit.
Tinh trang kha quan ban dfli vdi viec tiep can cac tai lieu phap ly. Da sfl cac doanh nghiep deu cho can cd "mdi quan he" de cd dugc cac loai tai lieu nay. Mgt trong nhiing mfli quan he ma tinh trang thieu minh bach thudng xay ra dd la quan he vdi cac can bd thue. Cac doanh nghiep thudng hay thuang lugng vdi cac can bfl thue trong viec ddng thue doanh nghiep dii ty le nay co xu hudng giam, nhung van d miic cap, gan 40%). Ngoai ra, du doan viec thuc thi cac cac quy dinh phap luat d cac dia phuong gan nhu la qua khd ddi vdi cac doanh nghiep. Khflng qua 10% cac doanh nghiep tir tin khang dinh rang cd the thudng xuyen dir doan dupc dieu nay.
CHAU MY NGAY NAY Bang 4: C a c chi s(
Chi tieu Ti^p can tai lieu quy hoach (1: tiep can de dang, 5: khdng the tiep can)
Tilp can tai lieu phap ly (1 tilp can de dang; 5 khong the tiep can) Can c6 "mdi quan he" de c6 duoc cac tai lieu cua tinh (% quan trong hoac rat quan trong) Thuong luang vdi can bd thue la phan thiet yeu trong hoat ddng kinh doanh (% hoan loan dong y hoac ddng y) Kha nang cd the du doan duoc trong thuc thi cua tinh ddi vdi quy dinh phap lu|t cua Tmng uong (% ludn luon hoac thudng xuyen)
2006
2,63
3,15
62,50
61,05
9,49
thanh phan do lu-dng tinh minh bach 2007
2,51
3,05
56,60
44,70
7,96 2008
2,55
3,11
49,82
36,71
6,94 2009
2,44
3,11
61,26
41,32
8,40 2010
2,31
3,05
78,64
40,78
8,97 2011
2,51
3,03
75,00
41,09
8,57 2012
2,39
2,84
62,20
39,21
6,60 2013
2,61
3,14
51,47
39,44
8,18
Chi phi khong chinh thuc
Chi phi khdng chinh thu-c cd xu huong cai thien nhe, nhit la tir nam 2009 trd lai day.
Bang 5: Cac chi so thanh phin do lu-dng chi phi khong chinh thu-c Chi tieu
Cac DN ciing nganh thudng phai tra them cac khoan chi phi khong chinh thirc (%
dong y hoac hoan loan dflng y)
2006
70,00 2007
68,25 2008
65,93 2009
59,40 2010
58,23 2011
51,39 2012
53,17 2013
50,43
CHAU MY NGAY NAY S 6 10-2014
% DN phai chi han 10% doanh thu cho cac loai chi phi khdng chinh thirc
Hien tupng nhung nhieu khi giai quylt thu tuc cho DN la phd biln (% ddng y hoac hoan loan dflng y) Cdng viec dat duoc ket qua mong doi sau khi da tra chi phi khong chinh thirc (% thudng xuyen hoac luon ludn)
12,99
39,76
47,89 11,54
38,21
48,28 9,89
37,12
48,99 8,75
50,35
51,51 6,78
50,00
56,32 6,56
40,28
61,11 6,45
43,75
60,71 6,96
41,18
63,16
Ngudn: Khdo sdt PCI cua VCCI Str cai thien cua chi so Chi phi khdng chinh thiic duac the hien thflng qua ty le cac doanh nghiep cho ring phai tra cac khoan chi phi khdng chinh thirc giam, tii 70% nam 2006 xuflng chi cdn 50,43%
nam 2013. Du cd giam, nhung vdi viec cd din tren 50%) doanh nghiep cho ring phai ha cac khodn chi phi khflng chinh thiic chp thiy day vin la mpt trpng nhiing can trd trong kinh doanh d Viet Nam. Ty le cac doanh nghiep phai chi han 10% doanh thu cho cac loai chi phi khdng chinh thiic du da giam tir 12,99%) nam 2006 xuong 6,45% nam 2012, tuy nhien lai tang nhe len 6,96% nam 2013.
Can biet rang ty suat lai nhuan binh quan tren doanh thu cua cac doanh nghiep khu vuc kinh te tu nhan chi dat 8,3% nam 2012. Dieu nay cho thay ddi vdi nhilu doanh nghiep, chi phi cho cac khoan chi khflng chinh thirc van chiem ty le rat cap, anh hudng den kit qua kinh doanh ciia doanh nghiep. Mflt dieu dang
luu y la ngay cang nhieu cac doanh nghiep cho rang viec kinh doanh cua ho dat ket qua tflt hon sau khi tra chi phi khflng chinh thiic (hi 47,89% nam 2006 len 63,16% nam 2013), dieu nay se cang khuyen khich cac doanh nghiep sir dung nhieu ban cac khoan chi phi khdng chinh thirc de cd dugc ket qua thuan lpi Ngpai ra, hien tupng nhflng nhieu khi giai quyet cac thu tuc chp dpanh nghiep van cdn phd bien, khi ma cd tren 40%) cac doanh nghiep da thira nhan viec nay.
Vu Hung Cudng (2011, tr 224) nhan dinh rang, chi phi khdng chinh thuc dfli vdi doanh nghiep khu vuc kinh te tu nhan trong nhiing nam tdi se it cd ca hpi cai thien.
Canh tranh binh ddng
Mflt trong nhiing nguyen nhan cua tilth trang boat dpng kem hieu qua ciia doanh nghiep khu vuc kinh te tu nhan xuat phat tir mfli trudng canh tranh thieu binh dang, hay ndi cu the hgn, doanh
s o 10-2014 CHAU MY NGAY NAY nghiep khu virc kinh te tu nhan dang bi
.doanh nghiep nha nudc (DNNN) vdn dupc uu ai tudc di nhieu ca hpi kinh doanh. Thuc te la, khoang mdt phin ba doanh nghiep tham gia khao sat PCI tiep
tuc cho bilt uu dai dfli vdi DNNN do Trung upng quan ly la mgt trd ngai cho hoat dpng cua hp; cpn sfl nay da tang nhe so vdi nam 2012.
Bang 6: Cac chi s6 thanh phin do ludng su- canh tranh binh dang Chi tieu
Viec tinh uu ai cho cac tflng cdng ty, tap doan cua Nha nudc gay khd khan cho doanh nghiep cua ban {% ddng y hoac hoan loan ddng y) Thuan lgi trong tiep can dat dai la dac quyen danh cho cac tap doan kinh te cua Nha nudc (% ddng y)
Thuan lai trong tiep can cac khoan tin dung la dac quyen danh cho cac tap doan kinh te cua Nha nudc (% dong y)
Thuan loi trong cap phep khai thac khoang san la dac quyen danh cho cac tap doan kinh te cua Nha nudc (% ddng y)
Thii tuc hanh chinh nhanh chong va don gian hon la dac quyen danh cho cac tap doan kinh te cua Nha nudc (% dong y)
De dang cd duoc cac hpp ddng tir ca quan Nha nudc la dac quyen danh cho cac tap doan kinh te ciia Nha nudc (% dong y)
Tinh uu tien giai quyet cac van de, khd khan cho doanh nghiep nudc ngoai hon la doanh nghiep trong nudc (% ddng y hoac hoan toan ddng y) Tinh uu tien thu hiit dau tu nudc ngoai han la phat trien khu vuc tu nhan {% ddng y hoac hoan toan dflng y)
Thuan lpi trong viec tiep can dat dai la diic quyen danh cho cac doanh nghiep FDI (% dong y)
Miln giam thul thu nhap doanh nghiep la dac quyen danh cho cac doanh nghiep FDI (% dong y)
Thu tuc hanh chinh nhanh chdng va don gian hon la dac quyen danh cho cac doanh nghiep FDI (% ddng y)
Hoat ddng cua cac doanh nghiep FDI nhan dugc nhieu quan tam hd tro hon tir tinh (% ddng y)
"Hop ddng, djt dai, . va cac ngudn luc kinh te khac chu ySu rai vao tay cac doanh nghiep co lien ket chat che vdi chinh quyIn tinh" (% ddng y) LTu dai vol cac cdng ty lan (nha nudc va tu nhan) la trd ngai cho hoat dpng kinh doanh cua ban than doahh nghiep (% ddng y)
Ngudn: Khdo sdt PC! cua VCCI
Nam 2013 32,14 27,59 27,59 19,51 25,86 35,00 28,30 29,50 12,64 9,64 10,85 13,48 96,59
34,62
CHAU MY NGAY NAY 37 Khflng chi vdi cac DNNN do Trung
uong quan ly, cac doanh nghiep khu virc kinh te tu nhan cdn hi ddi xu bat binh dang so vdi hai hinh thiic ira dai tuang tu uu dai dfli vdi DNNN. Dd la uu dai danh cho 1) cac doanh nghiep tien than la DNNN va chu doanh nghiep cd mdi quan he vdi chinh quyen; va 2) cac doanh nghiep FDI. Trong bao cao PCI 2012, 41%) doanh nghiep tra ldi cho bilt cac doanh nghiep cd phin hda ma trade day la DNNN duoc tao nhieu thuan lpi nhat (so vdi 35%> doanh nghiep ndi nhu vay trong nam nay). Cac doanh nghiep nay, trong mpt sfl traflng hgp van cd mflt phan vfln dp Nha nudc nam giii, thudng cd quan he chat che vdi chinh quyen, dp dd dupc hudng nhieu t h u ^ lpi va quan tam hon trong tiep cap cac ngudn lire, dau thau mua sam cflng.
Ngoai ylu tfl quan he, 35% doanh nghiep cho ring cac doanh nghiep Idn trong tinh (vl quy mfl doanh thu va lao dpng) cung dugc uu ai nhieu hpn.
Dpi vdi cac doanh nghiep FDI, vdi chinh sach thu hiit vdn dau tu true tiep nudc ngoai, rit nhieu dia phuong da thirc hien viec "trai tham dd" de Ifli keo cac doanh nghiep FDI va ban cho cac doanh nghiep nay nhilu uu dai, nhat la hen quan din thue va mat bing kinh doanh. Dieu nay da tang them site canh tranh chp cac dpanh nghiep FDI, vdn da cd nhieu lgi the ban so voi cac doanh nghiep khu vuc kinh tl tu nhan trong nudc.
Nhieu doanh nghiep ciing tin chac ring cd mpt bp phan quan chiic dia
phuong uu tien dap iing nhu cau cua nha dau tu nudc ngoai hgn la phat trien doanh nghiep khu vuc kmh te tu nhan trong nudc tai tinh, thanh. Ve tflng the, khpang 32% doanh nghiep chung quan diem nay, giam so vdi ti le 45% nam 2008. Tuy nhien, t^i mflt sfl tinh, cam nhan nay la phfl bien, d^c biet la tai Tuyen Quang (49%), Nam Dinh (46%) va Ha Nam (44%). Tai Ha Nfli, Ba Ria - Vflng Tau va Hai Phdng, ciing cd den 40% doanh nghiep phan nan ve viec doanh nghiep FDI dupc uu ai. Mac dii mdt sfl doanh nghiep ndi den tinh trang uu dai trong ITnh vuc tilp can dit dai va thu tuc hanh chinh song mau chdt la, chinh quyen tinh, thanh quan tam thu hut dau tu nudc ngoai hgn la giai quyet khd khan va tao dieu kien cho doanh nghiep khu virc kinh te tu nhan trong nudc boat ddng.
l/u dai danh cho cac cflng ty ldn rd ret nhat d linh vuc mua sim cdng (35%
doanh nghiep dflng y), song cung kha ro net trong Hnh vuc tiep can dat dai (27%)), tiep can vfln (27%), va thu tuc hanh chinh nhanh chdng, dan gian (26%i). Ti le doanh nghiep chp rang viec tinh uu ai doanh nghiep ldn gay khd khan cho hoat dgng cua hg giam dang ke so vdi nam 2005, khi lan dau tien khao sat PCI, song con sfl van du ldn de tiep tuc la mflt van de dang lp ngai. Hgn nua, tinh trang canh tranh thieu binh dang hien dien d khip cac dia phuang tren toan quflc vdi mire dp khac nhau. Tai mpt so tinh, qua nu:a
38 CHAU MY NGAY NAY doanh nghiep tham gia khao sat PCI
dSng y vai nhan dinh chinh quyen tinh tao thuan lai han cho DNNN trong tiep can dat dai va tin dung.
3. Ket luan
Cai thien moi truong kinh doanh la xu the tit ylu trong boi canh Viet Nam ngay cang hoi nhap sau vao n8n kinh tk thi gioi.
Nhung no lire cai each the che cua Viet Nam de phu hgp hon voi thong le qu6c te, thuc hien cac cam ket hoi nhap da tao dieu kien cho doanh nghiep khu vuc kinh te tu nhan phat trien nhanh ve so lirong thai gian qua. Tuy nhien, moi truang kinh doanh 6 Viet Nam van con cham cai thien so voi toe do va mat bang chung eua khu vuc va flie gioi, van con nhung rao can khien he fliong the ehe, eo che ehinh sach hen quan den moi truang kinh doanh cham eai each va fliieu dong bo, chii yeu xuat phat tu lan can trong quan diem, tu duy vl vai tro eua khu vuc kinh te tu nhan, eiing nhu ehiu su chi phoi cua cae nhom lai ieh. Chinh vi vay, dl eai thien moi truong Idnh doanh theo huong tao dieu kien tiiuan lai va binh dang hon giira cac doanh nghiep thupc eae khu vuc kinh te so huu, de khu vuc kinh tl tu nhan thuc sir phat huy dugfe vai tro dpng lire ea ban doi voi phat triln ciia nin kinh tl Viet Nam, viec thay d6i quan diim, tu duy ve vai tro cua cae khu vuc kinh te sa hihi cSn duac giai quylt diu tien •
Tdi lieu tham khdo:
1. Amoros, J E. & Bosma, N. (2014) Global Entrepreneurship Monitor (GEM) 20!3 Global Report, (GERA /GEM)
2 Bao cao ket qua khao sat cua de tai "Mpt so van de ca ban de khu vuc kmh te tu nhan thuc su la dpng luc cho sir phat trien" (ma so 114 5-2011.22)
3. Vu Hiing Cucmg (Chu bien) (2011), Kmh tk tu nhan vd vai tro dong lire tang truang. Nxb Khoa hoc xa hoi. Ha Noi
4 Lucmg Mmh Huan (2014), Bdo cdo Chi s6 kinh doanh Viet Nam 20J3, Phong Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam
5 Edmund Malesky (20I4J, ChisSnangluc cgnh tranh cdp tinh cua Viet Nam ndm 2013, Phong Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam va Co quan Phat tnen Quoc te Hoa Ky 6 Edmund Maiesky (2013), Chi so ndng luc
canh tranh cdp linh ciia Viet Nam ndm 2012, Phong Thuang mai va Cong nghiep Viet Nam va Co quan Phat tnen Quoc te Hoa Ky.
7 Edmund Malesky (2012), Chi s6 ndng luc canh tranh cdp tinh cua Viit Nam ndm 20!!, Phong Thuang mai va Cong nghiep Viet Nam va Co quan Phat tnen Quoc te Hoa Ky, 8 Edmund Malesky (2011), Chi so ndng luc
cgnh tranh cdp tinh cua Viet Nam nam 2010, Phong Thuang mai va Cong nghiep Viet Nam va Co quan Phat trien Quoc te Hoa Ky, 9. Edmund Malesky (2010), Chi so ndng luc
cgnh tranh cdp tinh cua Viet Nam ndm 2009, Phong Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam va Co quan Phat tnen Quoc te Hoa Ky, 10.Edmund Malesky (2009), Chi sd ndng luc -
canh tranh cdp tinh cua Viet Nam ndm 2008, Phong Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam va Co quan Phat trien Quoc te Hoa Ky 11 Edmund Malesky (2008), Chi s6 ndng luc
cgnh tranh cdp ti'nh cua Viit Nam nam 2007, Phong Thuang mai va Cong nghiep Vict Nam va Co quan Phat trien Quoc te Hoa Ky.
12 Edmund Malesky (2007), Chi s6 ndng luc canh tranh cdp tinh cua Viet Nam ndm 2006, Phong Thucmg mai va Cong nghiep Viet Nam va Co quan Phat tnen Quoc te Hoa Ky, 13 "Nghien ctm nay duac tai tro boi Quy Phat
trien Khoa hoc va Cong nghe Quoc gia.
(NAFOSTED) trong di tdi md s6 114 5- 2011.22"
Chil thich:
1 Trong so 70 quoc gia tham gia nghien ciru GEM 2013, Nhat Ban da khong thuc hien khao sat chuyen gia
![AP DUNG TAI VIET NAM ]SIJ DUNG PHUONG TRONG TIM KIEM THAM DO KHi HYDRATE VA]()