V A N TAI
Van tai hang khong
Viet Nam -
Campuchia
• p. NGUY§N DUNG - ANH: P. NGUYEN DUNG, HAI TRIEU
KHI NAM 2009 KET THUC, CO RAT NHIEU
KHA N A N G D U KHACHVIET NAM VUCfT QUA DU
KHACH HAN QUOC VA D U KHACHNHAT
M A
XEP HANG
NHATTRENDANH SACH CAC NGUON
KHACHQUOC TE 01 DU LICH
DAT NUOCCHUA
THAP
CAMPUCHIA. OO
LA N H O SL; PHAT TRIEN 6 AT CUA CACTUYEN VAN
TAI D U O N G BQ VADUONG
H A N G KHONG GIQAVIET NAM VA
NUOC BANCAMPUCHIA.
H
ien nay Campuchia cd haisan bay ddn nhan dUpc cac canh chim sat qudc te. Od la san bay d thii dd Phnom Penh va san bay d thanh phd du lich Xiem Riep. Chi rieng hai san bay nay cung da la diem den eiia 18 hang hang khdng khu vUe va qudc te, chua tinh cac chuyen bay thue bao, lupng hanh khach van chuyen dat khoang 3 trieu/
nam. Khdng bao lau nda se ed them san bay thu ba di vao hoat dpng d thanh phd cang Sihanoukville.
Theo dng Nicolas Deviller, tdng giam ddc Societe Concessionares des Aeroports (SCA), mdt cdng ty Phap dUOc quyen quan ly va khai thae cae san bay ciia Vuong qudc Campuchia, nam 2010 se la mdt nam tuoi hdng eiia
nganh van tai hang khdng Campuchia. Ong dukien lupng hanh khach qua lai san bay qudc te Phnom Penh se tang 3,6%, sd lan may bay ha/eat canh tang 2%.Tai san bay qudc te Xiem Riep, mifc tang tUOng dUong se la 5,6% va 2,2%.
"San bay qudc te Sihanoukville xem nhU da hoan tat, chi cdn chd ngay khdi ddng di vao hoat ddng thuong mai sau khi chinh phii td chuc le khanh thanh ehinh thifc" dng cho biet. Phnom Penh ky vpng mdi dUOc cac quan chdc eao cap trong chinh phu Phap den du le khanh thanh san bay nay.
Sd di nha dieu hanh ngudi Phap nay lac quan nhuthe vi Campuchia dang trd thanh vung "dat lanh, chim sat dau". Ngoai thuc te Vietnam Airlines hien la hang van chuyen hang khdng sd mdt d thi trudng Campuchia 24 HANI . ^ H O N C I Vlf 1 NAM 1
VANTAI
Cambodia Angkor Air se tung canh bay cao
Do da CO nhieu hang hang khong nhanh diong gay c^nh tren bau trdi Campuchia nen da CO mot so ngUcM nghi ngd k h i nang thanh cong cua Cambodia Angkor Air. Hp cho ring CAA chila mot "hang bay con cua Vietnam Airlines nhutig treo cd Campuchia"
Trong thut te CAA l i mot lien doanh vdi Vietnam Airiines (g6p49% tong von dau tu) nhuhg CAA lai giCr vai tro hang hang khong quoc gia Campuchia (chinh phu gop 25%, Cong ty dSu t i / Campuchia gdp 26%). V i nhuthe CAA cd nhieu khi nang se bay xa, bay caa Hay nhd lai buoi ban dau cua Hang hing khdng qudc gia Thai Lan (THAI) khi mdi ra ddi cich nay 49 nam vdf 30%
tong vdn dau tuthuoc ve hang SAS cua ba nUdc B k Au (Thuy Dien, Na Uy viOan Mach). Vay m i rdlTHAIda mua lai het sd cd phin ay v i biy gid l i mdt trong nhOng g i khdng Id cua nginh hing khdng d i n dung chiu A.
ra (co dudng bay tu Ha Ndi va TPHCM di Phnom Penh va tu Ha Ndi va TPHCM di Xiem Riep cung nhu tu Phnom Penh di Vieng Chan, Lao) thi dieu dang chii y la su xuat hien ciia Cambodia Angkor Air - tife hang hang khdng qudc gia Campuchia. Oay la mpt lien doanh 51/49%vdiVietnam Airlines-va tuy mdi cat canh bay thuang mai lan dau tien vao ngay 28/7/2009, nhung nay da dupe quyen khai thac 42 chuyen/tuan tU san bay qudc te Phnom Penh vdi may bay phan lue Airbus A320/A321 va 28 chuyen/tuan t u san bay qudc te Xiem Riep vdi may bay canh quat ATR72. Day la nhifng may bay dUOc CAA
"thue Udt"ciia Vietnam Airlines.
Day la mdt ly do khien su phat trien ciia CAA chua duoc hanh thdng, Theo IJy ban chau Au (EC), CAA chila mdt "dai ly thue Udt
cac dich VU ciia Vietnam Airlines"ehu chua phai la mdt hang hang khdng thuc thu, diing theo phap luat Campuchia (phai sd huu it nhat mdt may bay thude chiing loai may bay dang khai thac, may bay ay phai dang ky vdi CO quan chuc nang Campuchia). Vi the CAA chua cd giay ehifng nhan la mdt hang khai thac hang khdng (Air Operator Certificate) do EUcap.
Mdt quan chifc nganh hang khdng nudc nay (State Secretariat for Civil aviation - SSCA, thanh lap nam 1996) ndi rang CAA dang trong qua trinh 5 bUdc thuc hien cac quy dinh de dat duoc AOC nhung ngay luc nay van hoat ddng dung phap luat vi may bay, phi cdng... deu duoc quan ly dung cac quy dinh hoat ddng bay an toan ciia chinh phii Viet Nam.
25
VAN TAI
Hang Lao Airlines da cd ke hoach tang sd chuyen bay tif Vieng Chan den Xiem Riep trong nam 2010. Hang hang khdng qudc gia Han Qudc (Korean Air) thi da dupe bat den xanh eho khai thac moi tuan 3 chuyen bay true tiep ndi lien thanh pho cang Busan vdi Xiem Riep va hang t u nhan Asiana Airiines, thupe tap doan kinh te Kumho, tai khai thac dudng bay Seoul-Xiem Riep ke t d trung tuan thang 11 /2009 vdi tan suat 4 chuyen/tuan.
Rdi hang cUde phi re Jeju Air cung se md cac dudng bay tif Ineheon-Seoul den cae dia diem du lich hang dau d Campuchia. Ong Devillers cho biet Japan Airlines se tang them cac chuyen bay thue bao tif eae thanh phd Nhat den Xiem Riep.
Phnom Penh va Xiem Riep hien cung la hai trong sd 7 dia diem dThai Lan, Viet Nam, Myanmar va Campuchia ma Hang hang khdng qudc gia Malaysia bay den vdi tdng epng 75 chuyen/tuan, khdi hanh tir san bay qudc te Kuala Lumpur. Tir Bangkok bay den
Sd du khach qudc te den Campuchia
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
604.919 786.524 701X)14 1.005201 M21.615 1.700.041 2.015.128 2.125.465 2009 dukien hem 2 t r i ^
Phnom Penh la 3 hang Thai Ainways, Bangkok Airw/ays va Thai AirAsia va tir Bangkok den Xiem Riep thi cd Bangkok Airways.
Gidi kinh doanh du lich VUong qudc Campuchia dang ra sife van ddng chinh quyen Phnom Penh eho phep hang Siem Reap AinA/ays dupe phep bay trd lai. Mdt quan chdc thude Ban thu ky Nha nude ve hang khdng dan dung Campuchia (SSCA) ndi rang cOquan dng cung seed thu gifi
Khich Viet du ljch Campuchia
Nim 2008 tang 67% so vdf nim 2007
Hon 122.000 khich/6 thing diu 2009
9thing dSu nim 2009 ting 4232%
so vdi 9 thing dau nim 2008
Phnom Penh de nghi cho Siem Reap Airways dupe hoat ddng nhU Cambodia Angkor Air (Siem Reap Air cung ehua ed AOC nhu Cambodia Angkor Air). La mpt hang phu thupe Bangkok Airways, mdt hang tU nhan ciia Thai Lan, Siem Reap Airways timg khai thac dUdng bay Phndm Penh-Xiem Riep nhung da bi cam bay ndi dia Campuchia tir thang 11/2008.
ND
Nicilas Deviller, Chii tjeh Hpi dong quan trj Cong ty thue nhupng san bay Phap (Societe Concesionaire de Aeroport) hien dang dieu hanh hoat dpng cac san bay cua Campuchia nhan dinh: Du chju tac dpng cua khung hoang kinh te toan cau nhUng hang khdng Campuchia khong bj nang ne nhucae nUdc khac trong boi canh cac hang khu vUc chau A cd the thua 16 3,3 ty USD trong nam 2009 nhung hang khdng Campuchia van c6 dau hieu phuc hoi va se co trien vpng hon trong nam tdi, so lupng hanh khach va chuyen bay se tang. Ong cung cho biet, lupng khach di may bay tren the gidi giam trung binh 20% nhung so du khach di va den Campuchia chi giam 13 -15%. Du bao lupng hanh khach di va den hai san bay quoc te chinh la Pochentong va Siem Reap se tang 2,6 va 5,6% bdi lUpng khach du Ijch da hdi phuc.
Hien cd 17 hang hang khdng thUc hien cac chuyen bay den cac cang hang khong cua Campuchia, tang 4 hang so vdi nam 2005.TLf cuoi thang 10 Cambodia Angkor Air da tang so chuyen bay tir san bay quoc te Pochentong len 28 chuyen mpt tuan va 42 chuyen/ tuan tif san bay Siem Reap. Tir ngay 1.1.2010, Koeran Air cua Han Quoc cung md them tuyen bay mdi noi Busan thanh phd Idn thif hai cua nUdc nay den Siem Reap. Ngoai ra Sieam Reap Airways cung sdm trd lai hoat dpng sau khi bj dmh chi bay ti/thang 11 /2008 do khong dap ung cac tieu chuan an toan bay theo quy djnh cita ICAO.
Tuy khdng tiet 16 sach cac hang hang khdng mdi cd ke hoach md dudng bay den Campuchia nhUng Hin Sarun, Chanh van phdng Tong cue Hang khdng dan dung nUdc nay cho biet se cd them nhieu nha khai thac hoat dpng tai Campuchia trong nhifng nam tdi bdi hp dUdc hudng Ipi ti/chinh sach "Bau trdi m6"cua chinh phu va cac hang dang hoat dpng cung se tang chuyen de dap ung luong khach du Ijch den Campuchia dang gia tang trd lai. Ong tin tudng hang khdng Campuchia se phuc hoi nhanh chdng.
Cac chuyen gia kinh te cho rang sU lac quan tren la cd co sd, nhUng mufc dp hoi phuc cua nganh nay hoan toan phuc thuoc vao su phuc hoi cua nganh du Ijch Campuchia, dac biet la lupng du khach nudc ngoai den ti/cac nudc xung quanh khi hp cho Campuchia la diem tiep theo cua hanh trinh. Du kien vao nam tdi Campuchia se ddn 3,2 trieu lupt khach du lich, doanh thu cua nganh du Ijch se chiem 10%GDP cua nudc nay.
M I N H T A M