BUKU YA VUNTKHARHI
NHLAYO TINHLOKO-MHAKA TLUKA
01 Ta ku lava leswo lulama………. 50
02 Xikwembu xi tiva leswi vanhu va vulaka swona………. 50
03 Xikwembu a xi tumbuluxanga rifu……… 50
04 Miehleketo ya lavo homboloka……….. 50
05 Hakelo ya lavo lulama……… 52
06 Makumu ya lavo homboloka……… 52
07 Nkoka wa vunene………. 52
08 Xikombiso xa Enoko……….. 53
09 Hakelo ya lavo homboloka……….. 53
10 Ku tilaya ka lavo homboloka ………. 54
11 Tifanelo ta tihosi ………. 55
12 Nkoka wa Vutlhari……….. 55
13 Solomoni a navela ku avela vutlhari bya yena……….. 56
14 Solomoni ú tivula munhu wo fana ni van'wana……… 56
15 Solomoni ú komberile vutlhari hi xikhongelo……….. 56
16 Xivumbeko xa vutlhari ……… 57
17 Solomoni a rhandza vutlhari, onge i nsati wa yena……… 58
18 Manghenelo ya xikhongelo xa Solomoni ……… 58
19 Ta Solomoni loko a khongelela vutlhari……….. 59
20 Ta Adamu loko a sirheleriwa hi vutlhari ……… 60
21 Ta Kayini loko a tshika vutlhari………. 60
22 Ta vutlhari loko byi sirhelela Nowa……… 60
23 Ta vutlhari loko byi pfuna Abrahama……… 60
24 Ta vutlhari loko byi lamulela Lota………. 60
25 Ta vutlhari loko byi sirhelela Yakobo……….. 60
26 Ta vutlhari loko byi lamulela Yosefa………. 60
27 Ta vutlhari loko byi humesa Vaisraele etikweni ra Egipta……. 61
28 Ta vutlhari loko byi fambisa Vaisraele emananga……….. 61
29 Ta ku biwa ka Vaegipta……… 61
30 Xikwembu xi ni matimba ni tintswalo………. 62
31 Swidyoho swa Vakanana………. 62
32 Xikwembu i N'wini wa hinkwaswo……….. 63
33 Ta Vaegipta loko va biwa……… 63
34 Vuphukuphuku bya ku gandzela ntumbuluko……….. 64
35 Vuphukuphuku bya ku gandzela swikwembu swa hava………… 64
36 Ta ku fanisa swikwembu leswi vatliweke ni ngalava ya Nowa.. 65
37 Ta masungulo ya ku gandzela swikwembu swa hava………. 65
38 Hakelo ya ku gandzela swikwembu swa hava……… 66
39 Xikwembu xa ntiyiso xi nyika vutomi lebyi nga heriki………… 66
40 Ta vuphukuphuku bya ku gandzela swikwembu leswi endliweke hi vumba………. 67
41 Ku biwa ka Vaegipta………. 67
42 Swimbhembhe swo onha tiko ra Egipta……….. 69
43 Ta Vaisraele loko va nyikiwa manna yi va swakudya swa vona. 69
44 Ta Vaegipta loko va chava swinene nivusiku……….... 69
45 Ku vonakala ku voningela Vaisraele……….. 70
46 Ta ku fa ka mativula ya Vaegipta……… 71
47 Ta loko xikhongelo xa Aroni xi ponisa Vaisraele eka rifu……… 71
48 Ta vuphukuphuku bya ku tidlaya ka Vaegipta………. 72
49 Xikwembu xi rhangela ni ku sirhelela vanhu va xona………….. 72
50 Ta ku biwa ka Vaegipta……… 73
Ta ku lava leswo lulama
1 Rhandzani ku lulama, n’wina tihosi ta misava, anakanyani HOSI Xikwembu hi moya lowunene, mi xi lava hi timbilu ta n'wina hinkwato.
2Xikwembu xi kumiwa hi lava va nga xi ringiki, xi tikomba eka lava va xi tshembaka.
3Miehleketo yo homboloka yi hambanyisa vanhu ni Xikwembu,
loko vanhu vo kala mano va xi ringa, matimba ya xona ma va khomisa tingana. 4Vutlhari byi nge kumeki eka muhomboloki,
byi nga ka byi nga tshami eka munhu loyi a nga hlonga ra xidyoho.
5Vahlawuriwa hinkwavo va Xikwembu va fambela ekule ni vukanganyisi, miehleketo ya vuphukuphuku va hambana na yona,
va khomiwa hi tingana loko ku endliwa leswo homboloka.
Xikwembu xi tiva leswi vanhu va vulaka swona 6Vutlhari i moya lowu tsakisaka vanhu,
a byi nga rivaleli lava sandzaka Xikwembu, hikuva Xikwembu xi tiva leswi nga timbilwini ta vona ni mianakanyo ya vona,
marito ya vona hinkwawo xa ma twa.
7Moya wa HOSI Xikwembu wu tata misava hinkwayo,
vutlhari lebyi hlanganisaka hinkwaswo hi fanelo, byi tiva ni marito hinkwawo ya vanhu.
8A ku nga poni na un'we loyi a vulavulaka leswo homboloka, ku nga ri khale ú ta biwa hilaha swi fanelaka hakona.
9Makungu ya vahomboloki ma ta kambisisiwa, marito ya vona ma ta tisiwa eka HOSI Xikwembu,
kutani va ta biwa hi ndlela leyi fanelaka ku homboloka ka vona. 10Xikwembu xi ni ndleve ya rilaveta, xi twa hinkwaswo,
xi twa ni ku dzumadzuma hinkwako.
11Ku n'unun'uta a swi pfuni nchumu, swi tshikeni! Bohani ririmi, mi nga sandzi van'wana,
hikuva ku hava rito ra le xihundleni leri nga vangiki swin'wana. Vunwa byi dlaya moya wa munhu.
Xikwembu a xi tumbuluxanga rifu
12U nga tilaveli rifu hi swidyoho swa wena,
hi swiendlo swa wena u nga tivangeli ku herisiwa. 13 Xikwembu a xi tumbuluxanga rifu,
a xi tsakeri rifu ra leswi hanyaka.
14Xi tumbuluxile swilo hinkwaswo leswaku swi va kona, swivumbiwa hinkwaswo swa xona swi lulamile ni ku hetiseka, a ku na vuxungu lebyi dlayaka eka swona.
E-e, rifu a ri fumi misava,
15hikuva ku lulama ka Xikwembu a ku na ku hela.
16 Lavo homboloka va tivangele rifu hi marito ni swiendlo swa vona leswo biha, va ri naverile tanihi murhandziwa,
va endlile ntwanano na rona.
Hikokwalaho swa va boha ku va vanhu va rona.
Miehleketo ya lavo homboloka
1Lavo homboloka va hoxa loko va tibyela va ku:
“Vutomi bya hina byi komile ngopfu, byi tele mahlomulo. A ku na nchumu wo sivela rifu.
hi ta hundza onge a hi vanga kona.
Ku hefemula ka hina ku hangalaka kukota musi,
ku ehleketa ka hina ku vangiwa hi ku ba ka timbilu ta hina. 3Loko mbilu yo timeka, miri wa hina wu ta hundzuka nkuma, ku hefemula ka hina ku ta hangalaka tanihi ximoyana.
4Vito ra hina ri ta nyamalala evanhwini,
mintirho ya hina yi nga ka yi nga ha tsundzukiwi hi munhu. Vutomi bya hina byi ta hatla byi hundza kukota papanyana,
byi ta hangalaka tanihi hunguva leyi n'okisiwaka hi ku hisa ka dyambu. 5Masiku ya ku hanya ka hina ma hatla ma hundza tanihi ndzhutinyana. Siku ra ku fa a ri balekiwi, ri vekiwile,
ku hava loyi a nga ri tlherisaka.”
6 Lavo homboloka va tibyela va ku:
“Tanani, a hi titsakiseni hi leswinene leswi nga kona,
hi tiphina emisaveni hilaha hi tiphineke hakona evuhlangini bya hina hi nga ri na mhaka na nchumu.
7A hi nweni vhinyo yo durha, hi xurha, hi ya lava swinun'hweriso swa nkoka. Hi nga tshiki xiluva ni xin'we lexi balekaka enkarhini wa ximun'wana.
8A hi tibombiseni hi tiharhi ta swiluva swa mavalavala swi nga si vuna. 9A hi hlanganeni hinkwerhu, hi titsakisa hi makwanga ya hina,
hi siya hinkwako switsundzuxo swa kona. Hi ko ku averiwa ka hina ni ndzhaka ya hina! 10“Hi ta xanisa swisiwana leswi lulameke; tinoni ni lava dyuhaleke, a hi nga va xiximi.
11Hi ta tivula lavo lulama loko hi ri ni matimba yo kuma leswi hi swi navelaka. Lava tsaneke a va vuyeriwi hi nchumu.
12A hi tumbeleleni lavo lulama,
hikuva va hi karhata ni ku kaneta swiendlo swa hina. Va hi tshinya loko hi tlula nawu,
loko hi tshika mikhuva ya vatata wa hina, va hi veka nandzu. 13Va vula leswaku va tiva Xikwembu,
va tivula vana va xona.
14Makungu ya hina va ma sivela, kutani a ha ha lavi ku va vona.
15Mahanyelo ya vona a ma fani ni ya van'wana, tindlela ta vona ti hambana ni ta hina.
16Lavo lulama va ehleketa leswaku mahanyelo ya hina ma soleka swinene, tindlela ta hina va ti papalata onge ti nyamile.
Va tshemba leswaku hi vona ntsena va nga ta fa hi ntsako, va tidzunisa va vula leswaku Xikwembu i tata wa vona. 17Hi ta vona loko va vulavula ntiyiso,
hi ta xiya leswi nga ta humelela esikwini ra ku fa ka vona.
18Loko lavo lulama va ri vana va Xikwembu, xona xi ta va pfuna, xi ta va ponisa emavokweni ya valala va vona.
19A hi va ringeni hi ku va hlekula ni ku va xanisa swinene, kutani hi ta vona loko va ri ni musa hakunene,
ni leswaku va tiyisela ku fika kwihi.
20Hi ta va avanyisela rifu ro khomisa tingana,
hikuva va vula leswaku Xikwembu xi ta va sirhelela.”
21Lavo homboloka va anakanya hi ndlela leyi, kambe va lahlekile, ku homboloka ka vona ku va pfala mahlo.
22A va tivanga makungu ya Xikwembu ya le xihundleni,
hakelo ya vutomi lebyo hlawuleka, byo pfumala xisolo, a va yi langutelanga. 23 Xikwembu xi tumbuluxile vanhu leswaku va hanya hilaha ku nga heriki, xi va endla hi xifaniso xa xona, va fana na xona.
kutani lava va n'wi landzaka va ta lova.
Hakelo ya lavo lulama
1Loko va ri lavo lulama, va sirheleriwa hi Xikwembu, va nga ka va nga xanisiwi.
2 Vanhu vo kala mano va ehleketa leswaku lavo lulama, loko va fa, va susiwa emisaveni va ya nghena ekhombyeni lerikulu,
3va hi siya va ya eku herisiweni.
Kambe a hi swona. Va lo nghena eku rhuleni. 4Hambiloko vanhu va anakanya leswaku va biwile, lavo lulama va tshemba ku hanya hilaha ku nga heriki.
5-6 Mahlomulo ya vona a ma ringanisiwi ni minkateko leyi va nga ta yi amukela. Xikwembu xi va kamberile tanihi nsuku endzilweni,
kutani xi va kumile va fanerile ku va na xona, xi va amukerile tanihi magandzelo lama hisiwaka. 7Loko Xikwembu xi ta ku ta ta va avanyisa,
va ta vangama exikarhi ka lavo homboloka ku fana ni byanyi bya tlhongwe lebyi pfurhaka exikarhi ka mavivi.
8Lavo lulama va ta lerisa vanhu, va fambisa ni matiko,
kutani Xikwembu N'wini wa vona xi ta va fuma hilaha ku nga heriki. 9Lava va xi tshembaka va ta twisisa ntiyiso wa tindlela ta xona. Lavo tshembeka va ta hanya erirhandzwini ra xona,
hikuva xi komba vahlawuriwa va xona musa ni tintswalo, [xi va sirhelela minkarhi hinkwayo.]
Makumu ya lavo homboloka
10Kambe lavo homboloka va ta biwa hilaha swi faneleke miehleketo ya vona yo biha, hikuva va tsan'we lavo lulama ni ku tiarisa emahlweni ka HOSI Xikwembu.
11Lava solaka vutlhari ni switsundzuxo va ta hlupheka evutomini bya vona. Ku tshemba ka vona a swi pfuni nchumu, mintirho ya vona a yi na mihandzu, swiendlo swa vona i swa hava.
12Vasati va vona i swiphukuphuku, vana va vona i vahomboloki.
13Vatukulu va vona va ta rhukaniwa.
Nkoka wa vunene
Ku katekile mhika leyi tengeke, leyi yi nga oswangiki,
yi ta kuma hakelo loko Xikwembu xi ta avanyisa vanhu. 14Ku katekile na yena mutsheniwa loyi a hlayiseke nawu, loyi a nga kungelangiki HOSI Xikwembu swo biha.
Hikwalaho ka ku tshembeka ka yena,
ú ta kuma hakelo leyo hlawuleka leyi tlulaka nkateko wo va ni vana, a nyikiwa ndhawu leyi tsakisaka swinene
eTempeleni ya HOSI Xikwembu etilweni.
15Swiendlo swo lulama swi fana ni murhi lowu vekaka mihandzu yo hlamarisa. Vutlhari byi kotisa rimitsu leri tswalaka swihluke minkarhi hinkwayo.
16Kambe vana va vaoswi ni va lava hlanganaka hi ndlela leyi yilaka, va ta fa va ha ri vatsongo.
17Hambiloko va dyuhala ngopfu, a va nga vuriwi nchumu, eku dyuhaleni ka vona va nga ka va nga fundzhiwi.
18Loko va fa va ha ri vatsongo, a va nga vi ni ku tshemba, a va nga tweriwi vusiwana hi siku ra ku avanyisa.
1 Ku tenga ku tlula ku veleka vana.
Munhu wo tenga ú tiviwa hi vanhu ni Xikwembu, kutani ú ta tsundzukiwa hilaha ku nga heriki. 2Vanhu va n'wi encisa loko a ri kona;
loko a nga ha ri kona, va n'wi rila.
Ú famba a ambele harhi ya muhluri minkarhi hinkwayo,
eku lweni ka yena a khana, a kuma hakelo leyi nga nyamisekiki. 3Vana va vanhu lava fularhelaka Xikwembu,
hambi va tele, a va nga pfuni nchumu.
I vana va vuoswi, va pfumala timitsu, a va tiyi.
4Va fana ni mirhi leyi tswalaka matluka nkarhinyana,
kambe a yi tiyanga, yi tsekatsekisiwa hi mheho, xidzedze xi yi simula. 5Marhavi ya yona ma phatluriwa ma nga si kula,
mihandzu ya yona a yi vupfi, a yi pfuni nchumu.
6Vana va vuoswi va ta va timbhoni ta swidyoho swa vatswari va vona, siku leri Xikwembu xi nga ta va avanyisa.
7Kasi lavo lulama, hambiloko va fa va nga si dyuhala, va ta kuma ku wisa.
8Vukulukumba a byi ti hi ku dyuhala ntsena,
9kambe byi tisiwa hi vutlhari ni ku lulama leswi kombisaka ku kula loku hetisekeke.
Xikombiso xa Enoko
10 A ku ri ni munhu un’wana la vuriwaka Enoko, loyi a a tsakisa Xikwembu, a rhandziwa hi xona.
Loko a ha hanya exikarhi ka vadyohi, Xikwembu xi n'wi tekile, 11leswaku vubihi byi nga tshuki byi onha ku twisisa ka yena, kumbe a nga tshuki a kanganyisiwa,
12hikuva ku navela leswo homboloka swi tlunya vunene, mianakanyo yo tenga yi onhiwa hi ku yingayinga.
13Enoko ú hetisekile hi nkarhinyana, onge a swi dyondzile malembe layo tala.
14Xikwembu xi tsakisiwile hi vutomi bya yena,
kutani xi hatla xi n'wi susa emisaveni ya lavo homboloka. Vanhu va swi vonile, kambe a va swi twisisanga.
A va kotanga ku dyondza
15leswaku Xikwembu xi twela vanhu va xona vusiwana ni ku va komba musa, xi sirhelela ni vahlawuriwa va xona.
Hakelo ya lavo homboloka
16Lavo lulama lava feke, va veka lavo homboloka lava va ha hanyaka enandzu. Eku dyuhaleni ka vona vahomboloki va ta khomisiwa tingana hi lavantshwa lava hetisekeke.
17Va ta vona rifu ra munhu wa vutlhari,
kambe va nge twisisi leswaku leyi i ndlela leyi Xikwembu xi n'wi ponisaka ha yona. 18Va ta sola rifu ra munhu loyi wa vutlhari,
kambe va ta hlekuriwa hi Xikwembu.
Siku va faka, mintsumbu ya vona yi ta cukumetiwa ehandle. Vafi na vona va ta va sandza ni ku va sola hilaha ku nga heriki. 19Xikwembu xi ta va phyandlasa, va ri hava xo xi vula.
Tanihi tindlu leti tsekatsekisiweke emasungulweni ya tona, va ta hundzuka marhumbi.
Ku tilaya ka lavo homboloka
20Lavo homboloka va ta khomiwa hi ku chava siku leri swidyoho swa vona swi nga ta avanyisiwa ha rona.
Swiendlo swa vona leswo biha swi ta va avanyisa.
1Siku leri, munhu wo lulama ú ta yima hi ku titshemba lokukulu
emahlweni ka lava va n'wi xaniseke, ni lava va tsan'weke mintirho ya yena.
2Loko lavo homboloka va n'wi vona, va ta rhurhumela hi ku chava lokukulu, ku ponisiwa ka yena loko hlamarisa, ku ta va tshukisa swinene.
3Va ta tisola hi leswi va swi endleke,
va ta konya hi ku vaviseka, kutani va byelana va ku: 4“Loyi i munhu loyi a hi n'wi tseketsela,
hi n'wi sapatela, hina swihunguki!
A hi ehleketa leswaku vutomi bya yena a byi ri bya vuhunguki, hileswaku rifu ra yena a ri fundzhiwanga.
5Kambe sweswi hi hlamala ku n'wi vona a ri un'wana wa vana va Xikwembu, a amukeriwa exikarhi ka vahlawuriwa va xona!
6Leswi swi vula leswaku hi hina lava hambukeke ndleleni ya ntiyiso, rivoningo ra vululami a ri hi voningelanga,
ku vonakala ka byona a ku hi vangamelanga.
7Hi hlawurile ku famba etindleleni leto homboloka leti lovisaka, hi pepetsekile emananga yo pfumala tindlela,
ndlela ya HOSI Xikwembu a hi yi tivanga. 8Ku tikukumuxa ka hina swi hi pfunile yini?
Rifuwo leri a hi tinyungubyisa ha rona ri hi vuyisele yini?
9Hinkwaswo leswi swi nyamalarile; swi hatle swi hundza tanihi ndzhuti, ku kotisa mahungundlela lawa ma hatlaka ma hela.
10“Ndlela ya ngalava leyi fambaka elwandle a yi vonaki, magandlati a ma kombisi ku hundza ka yona.
11Laha nyanyana leyi hahaka empfhukeni yi hundzeke kona, a ku vonaki.
Nyanyana yi ba swimoyana leswi hungaka empfhukeni hi tinsiva ta timpapa ta yona, yi swi tlhava hi matimba ya ku haha ka yona,
yi swi tsemakanya hi ku tlharhamula timpapa ta yona, kambe a yi siyi ntila wa ku hundza ka yona.
12Moya lowu tlhaviweke hi nseve loko wu copiwile epakanini, wu tlhela wu hlangana xikan'we.
Ku hava loyi a nga vonaka laha nseve lowu wu hundzeke ha kona. 13Swi tano na hina. Loko hi velekiwile, hi hatla hi hundza emisaveni, hi ri hava mfungho wa vunene lowu wu vonakaka.
Hi herisiwile hi ku homboloka ka hina.”
14Leswi lavo homboloka va swi langutelaka, swi fana ni mungu lowu hungiwaka hi moya, swi kotisa gwitsi leri wuluxiweke hi xidzedze, swi nyamalala tanihi musi lowu tuvikaka, swi hatla swi rivariwa ku fana ni n'eni la xwaka vusiku byin'we ntsena.
15Kambe lavo lulama va hanya hilaha ku nga heriki,
HOSI Xikwembu xi ta va hakela, Xikwembu-xa-le-henhla-henhla xi ta va sirhelela. 16Xi ta va hakela hi harhi leyo dzuneka,
xi va nyika xihuku xa vuhosi,
voko ra xona ra matimba ri ta va xitlhangu xa vona. 17 Xikwembu xi ta ya lwa ni valala va xona xi va hlula. Ku hiseka swi ta va swiambalo swa xona swa nyimpi,
18Ku lulama ku ta va xisirhelelo xa xona xa le xifuveni,
xihuku xa xona xa le nhlokweni ku ta va ku avanyisa lokunene. 19Ku kwetsima ku ta va xitlhangu xa xona lexi nga hluriwiki. 20Vukari lebyikulu bya xona byi ta va fumu ra xona,
swivumbiwa na swona swi ta yima na xona ku lwa ni valala va xona lava nga riki na mhaka na nchumu.
21Rihati ra Xikwembu ri ta tlhava hi ku kongomisa,
onge hiloko xi konge vurha hi mapapa xi byi rhiya ni ku copa miseve ha byona. 22Xihangu xo chavisa swinene xi ta ba valala va xona hi matimba lamakulu. Va ta khubumetiwa ni ku dyiwa hi mati ya lwandle ni milambu.
23Xidzedze xa matimba xi ta va hlela tanihi mungu.
Kwalaho, ku homboloka ku ta va ku onhile misava hinkwayo,
swiendlo leswo biha swi ta va swi susile tihosi eswiluvelweni swa tona.
Tifanelo ta tihosi
1Sweswi ke, n’wina tihosi, na n’wina vafumi va matiko hinkwawo,
yingisani leswi ndzi vulaka swona, mi dyondza ha swona. 2Rhiyani ndleve, n'wina mi rhangelaka mintshungu, n'wina mi tikurisaka hi ku fuma matiko yo tala. 3 Mi nyikiwile vuhosi bya n’wina hi HOSI Xikwembu,
matimba ya n'wina ma huma eka Xikwembu-xa-le-henhla-henhla.
Xi ta lavisisa swiendlo swa n'wina, xi ta kambisisa ni makungu ya n'wina. 4Hambiloko mi ri malandza ya mfumo wa xona, a mi fumanga hi ku lulama, a mi hlayisanga milawu ya xona
ku rhandza ka xona a mi ku endlanga.
5Hikokwalaho Xikwembu xi ta mi ba hi ndlela yo chavisa mi nga swi langutelanga, hikuva lava nga swiluvelweni va avanyisiwa va nga tsetseleriwi.
6Lavatsongo va nga tweriwa vusiwana,
kambe vanhu va matimba va ta tengisiwa swinene.
7HOSI Xikwembu xa hinkwaswo a xi chavi munhu na un'we, hambiloko a ri ni matimba lamakulu.
Xi tumbuluxile hinkwavo, lavatsongo ni lavakulu, kutani xi va hlayisa hinkwavo hi ku ringana,
8kambe xi ta xiyaxiya swinene mahanyelo ya vafumi. 9Marito lawa ndzi ma tsalela n'wina tihosi ta matimba, leswaku mi ta dyondza ku tlhariha, mi nga tluli nawu.
10Lava hlayisaka swilo leswo hlawuleka hi ndlela yo hlawuleka, va ta hlawulekisiwa.
Lava dyondzisiweke swona va ta tisirhelela, loko Xikwembu xi va avanyisa.
11Hikokwalaho, navelani marito ya mina,
mi ma lava, kutani mi ta kuma dyondzo eka wona.
Nkoka wa Vutlhari
12Vutlhari byi vangama swinene, a byi timeki ni siku na rin'we. Lava va byi rhandzaka va hatla va byi tiva,
byi kumiwa hi lava va byi lavaka.
13Byi hatla byi titivisa eka lava va byi navelaka. 14Lava vindzukaka ku byi lava, a va nga byi pfumali, va ta byi kuma byi va tshamerile enyangweni ya muti.
15Va ta kuma ku twisisa lokunene, vona lava va byi hisekelaka hi matimba. Lava va byi navelaka, va ta kuma ku rhula emiehleketweni ya vona,
16hikuva byi ta langutela lava faneriwaka hi byona, byi ta va kuma hinkwako laha va nga kona,
17Masungulo ya vutlhari i ku navela swiletelo, kutani lava va swi lavaka va tsakela ku tlhariha. 18Ku rhandza vutlhari i ku hlayisa milawu ya byona,
kutani lava va yi xiyaxiyaka va ta kuma vutomi lebyi nga heriki. 19Vutomi lebyi nga heriki byi tshineta vanhu kusuhi na Xikwembu. 20Ku navela vutlhari i ku tilunghisela vuhosi.
21Hikokwalaho ke, n'wina vafumi va matiko, loko mi rhandza swiluvelo ni tinhonga ta vuhosi,
fundzhani vutlhari, kutani mi ta fuma hilaha ku nga heriki.
Solomoni a navela ku avela vutlhari bya yena
22Ndzi ta mi hlamusela vutlhari leswaku i ncini, ni leswaku byi sungurise ku yini. A ndzi nga mi fihleli nchumu.
Ndzi ta mi tivisa ta byona ku sukela emasungulweni ya ntumbuluko, ndzi ta mi tivisa hinkwaswo swa byona, ndzi nga siyi nchumu.
23A ndzi nga vulavuli hi ku tshohoka,
hikuva ku tshohoka a ku fambelani ni vutlhari. 24Tintlhari to tala ti ta ponisa misava,
hosi leyi tlhariheke yi tiyisa tiko ra yona.
25Hikokwalaho amukelani leswi ndzi mi dyondzisaka swona, kutani mi ta pfuneka.
Solomoni ú tivula munhu wo fana ni van'wana 1Tanihi vanhu hinkwavo, na mina ndzi ta fa,
ndzi ntukulu wa munhu wo sungula loyi a vumbiweke hi ntshuri wa misava. Ndzi vumbiwile ekhwirini ra manana,
2ndzi kurisiwile kona tin'hweti ta 10 engatini ya mana wa mina, ndzi tswariwile hi mbewu ya wanuna entsakweni wa ku etlelana.
3Loko ndzi velekiwile, tanihi vanhu hinkwavo ndzi sungurile ku hefemula, ndzi latiwile emisaveni leyi nga vutshamo bya hina hinkwerhu,
xirilo xi vile masungulo ya ku hanya ka mina. 4Ndzi hlayisiwile hi rirhandzu
ni ku phutseriwa kahle hi xincekana. 5Ku hava hosi na yin'we leyi nga sungula
ku hanya hi ndlela leyi hambaneke na sweswo. 6Vanhu hinkwavo va velekiwa hi ndlela yo fana, kutani va hundza emisaveni hi ndlela yo fana.
Solomoni ú komberile vutlhari hi xikhongelo
7 Hikokwalaho ndzi khongerile, kutani ndzi nyikiwile ku twisisa;
ndzi komberile eka Xikwembu, kutani moya wa vutlhari wu nghene eka mina. 8Ndzi lavile vutlhari ku tlula tinhonga ni swiluvelo swa vuhosi,
loko ndzi fananisile rifuwo na byona, ndzi anakanye leswaku rifuwo a hi nchumu. 9A ndzi byi pimanisanga ni ribye ra nkoka ra nxavo lowukulu,
hikuva nsuku wa misava hinkwayo loko wu fananisiwa na byona i sava ntsena, ni silivhere loko yi ringanisiwa na byona i vumba ntsena.
10Ndzi rhandzile vutlhari ku tlula ntsako emirini ni ku saseka ka nghohe, ndzi tihlawulele byona ku tlula ku vonakala,
hikuva ku vangama ka byona a ku timeki ni siku ni rin'we. 11Byi ndzi tisele hinkwaswo leswinene,
byi ndzi nyikile ni rifuwo leri tsandzaka vahlayi.
12Ndzi tsakerile leswi hinkwaswo, hikuva vutlhari byi ndzi tisele swona; kambe a ndzi tivanga leswaku a swi huma eka byona.
13Ndzi byi dyondzile hi ku tinyiketa, ndzi byi dyondzisa van'wana handle ko vilela. A ndzi fihlanga rifuwo ra byona.
Lava pfuniwaka ha byona va kuma xinakulobye na Xikwembu, va amukeleka eka xona hi mhaka ya tinyiko to huma eku leteriweni.
15Ndzi kombela leswaku Xikwembu xi ndzi pfuna ku vulavula hi ku xiyaxiya, ndzi va ni miehleketo leyi fanelaka tinyiko ta xona.
Hikuva mufambisi wa vutlhari i Xikwembu, hi xona muololoxi wa tintlhari.
16Hina, ni marito ya hina, ni ku twisisa ka hina, ni vuswikoti bya hina hinkwabyo,
swi le mavokweni ya xona.
17Xikwembu xi ndzi nyikile vutivi lebyi hetisekeke bya swivumbiwa hinkwaswo, xi ndzi paluxele xivumbeko xa misava ni mintirho ya swilo hinkwaswo.
18Hi xona xi ndzi tiviseke masungulo ya tinguva, swa le xikarhi ka tona ni mahetelelo ya tona.
Xi ndzi kombile ku hundzuka ka vugima-dyambu ni maxele ya rona, 19ku landzelelana ka minkarhi ya lembe ni mintlawa ya tinyeleti.
20Hi xona xi ndzi paluxeleke xivumbeko xa swifuwo ni mahanyelo ya swiharhi, matimba ya mimoya ni miehleketo ya vanhu,
tinxaka ta swimila ni matimba ya timitsu.
21Ndzi dyondzile leswi swi nga xihundla ni leswi vonakalaka,
22hikuva ndzi dyondzisiwile hi vutlhari lebyi nga muvumbi wa hinkwaswo.
Xivumbeko xa vutlhari
Vutlhari byi ni moya wo tlhariha, lowo hlawuleka,
lowu nga faniki ni swin'wana, wa maendlele yo tala, wa mano,
lowu hungelaka lomu wu rhandzaka kona, lowu tengeke, lowu basisiweke, lowu vonakaka swinene, lowu nga hluriwiki,
lowu rhandzaka leswinene, lowu tsakisaka.
23I moya wa matimba lamakulu, lowu katekisaka, wa musa, wo tiya, wo tshembeka, lowu nga riki ni ku chava,
wa matimba hinkwawo, mulanguteri wa hinkwaswo.
Wu nghena emimoyeni yin'wana hinkwayo yo tlhariha, yo tenga ni ya mano. 24Vutlhari byi tlula hinkwaswo hi ku famba-famba,
hikwalaho ka ku tenga ka byona byi nghena ni ku hangalaka eswivumbiweni hinkwaswo.
25Hi byona ku hefemula ka matimba ya Xikwembu.
Ntwalo wa Xikwembu-xa-matimba-hinkwawo wa tikomba eka byona, wu kala xivati; leswi nyamisiweke a swi ngheni eka byona.
26Ku vonakala loku nga heriki ku voninga vutlhari,
hi xona xifaniso lexi hetisekeke xa mintirho ni vunene bya Xikwembu. 27Hambiloko byi ri byoxe, vutlhari byi endla hinkwaswo,
a byi hundzuki, kumbe byi hundzula swilo hinkwaswo swi va leswintshwa; minkarhi ni minkarhi byi nghena eka lava hlawuriweke,
byi va endla vanghana va Xikwembu ni vaprofeta. 28A ku na leswi Xikwembu xi swi rhandzaka ku tlula munhu la hanyaka hi vutlhari.
29Vutlhari byi tlula dyambu ni tinyeleti hinkwato hi ku saseka ka byona. Byi tlula ku vonakala
loko byi ringanisiwa na kona,
1Matimba ya vutlhari ma fika emakun'wini ya misava, byi lulamisa swilo hinkwaswo.
Solomoni a rhandza vutlhari, onge i nsati wa yena
2 Ndzi rhandzile vutlhari, ndzi byi lavile ku sukela evuhlangini bya mina, ndzi navela ku byi endla nsati wa mina,
ku saseka ka byona ku koka mahlo ya mina.
3Byi kurisa ku velekiwa ka byona ka vuhosi hi ku hanya ni Xikwembu, kutani N'wini wa hinkwaswo wa byi rhandza.
4 Vutlhari byi averiwile vutivi bya Xikwembu, byi xi pfuna emintirhweni ya xona.
5Leswi rifuwo ri tsakisaka vanhu evutomini bya vona,
xana ku nga va ni xuma lexi tlulaka vutlhari, byi nga byona byi hetisaka hinkwaswo ke?
6Naswona leswi ku twisisa ku pfunaka swinene,
xana i mani la nga lunghisaka leswi nga kona ku tlula vutlhari? 7Eka loyi a rhandzaka ku lulama,
mintirho ya byona hi leyinene.
Tidyondzo ta byona i ku tikhoma ni ku ehleketa, ku lulama ni vunhenha.
Ku hava leswi pfunaka vanhu ku tlula byona.
8Loko ku ri na loyi a navelaka vutivi bya swilo leswo tala,
vutlhari byi tiva swa khale ni leswi swi nga ta humelela, bya swi bvumba.
Byi twisisa hinkwaswo leswi vanhu va swi vulavulaka, byi hlamusela ni mitshayito, mahlori ni swihlamariso byi swi tiva swi nga si humelela,
byi bvumba ni makumu ya tinguva ni minkarhi.
9Hikokwalaho ndzi tibohile ku teka vutlhari byi hanya na mina, hi ku tiva leswaku byi ta ndzi nyika switsundzuxo leswinene, ni ku ndzi tiyisa nhlana eku karhatekeni ni le mahlomulweni. 10Hikwalaho ka byona, ndzi ta dzunisiwa exikarhi ka mintshungu,
hambiloko ndza ha ri lontshwa, vakulukumba va tiko va ta ndzi fundzha. 11Ndzi ta avanyisa hi vutivi lebyi enteke,
vafumi van'wana va ta ndzi hlamala va navela. 12Ndzi nga si vula nchumu, va ta ndzi langutela, va ta rhiya ndleve loko ndzi ri karhi ndzi vulavula. Hambiloko ndzi nga lehisa ku vulavula ka mina, va ta pfala milomu, va miyela.
13Hikwalaho ka byona ndzi ta kuma vutomi lebyi nga heriki,
lava nga ta hanya endzhaku ka mina a va nga ndzi rivali ni siku ni rin'we. 14Ndzi ta fuma vanhu,
matiko ma ta ndzi yingisa.
15Tihosi ta tihanyi ti ta ndzi chava loko ti twa ta mina,
ndzi ta va hosi leyinene eka vanhu va mina, enyimpini ndzi ta lwa hi vunhenha. 16Loko ndzi nghena emutini wa mina, ndzi ta kuma ku wisa ndzi ri ni vutlhari, hikuva ku va ni vunghana na byona, a ku vangi swivilelo,
ku hanya na byona a ku tisi ku vava, kambe ku nyika ntsako lowukulu.
Manghenelo ya xikhongelo xa Solomoni
17Ndzi xiyaxiyile timhaka leti embilwini ya mina, ndzi swi anakanyile emiehleketweni ya mina.
Kutani ndzi kumile leswaku vutomi lebyi nga heriki byi kumeka loko munhu a boha vuxaka ni vutlhari,
18ni leswaku vunghana na byona swi tsakisa swinene. Migingiriko ya byona yi hlengeleta rifuwo leri nga heriki. Ku tshama na byona ku nyika ku twisisa,
Kutani ndzi ringetile ku byi lava hi tindlela leto tala. 19Ndzi katekisiwile ndza ha ri xihlangi,
ndzi nyikiwa moya lowunene, 20ndzi nga ku, ndzi vile lonene, kutani ndzi ve ni miri lowu tengeke.
21Kambe ndzi vonile leswaku ndzi nga ka ndzi nga kumi vutlhari handle ka loko ndzi nyikiwa byona hi Xikwembu.
Kutani ndzi twisisile leswaku i Xikwembu ntsena lexi xi nga ndzi nyikaka byona. Hiloko ndzi khongela ni ku kombela Xikwembu,
hi mbilu ya mina hinkwayo ndzi vula ndzi ku:
Ta Solomoni loko a khongelela vutlhari 1 “We Xikwembu xa vatata wa mina
ni N’wini wa tintswalo,
u tumbuluxile swilo hinkwaswo hi rito ra wena. 2Hi vutlhari bya wena u vumbile munhu
ku fuma swivumbiwa swa wena hinkwaswo,
3a ta fuma ni misava hinkwayo hi ku hlawuleka ni ku lulama, ni ku avanyisa timhaka hi moya lowu lulameke.
4Hikokwalaho, ndzi kombela vutlhari lebyi tshamaka etlhelweni ra wena, u nga ndzi siveri ku va un'wana wa vatirhi va wena.
5Ndzi hlonga ra wena, na yena mana wa mina a a ri nandza wa wena, ntamu wa mina wa hela, vutomi bya mina byi komile ngopfu,
a ndzi twisisi ngopfu ku lulama ka wena ni nawu wa wena. 6Hambiloko munhu a hetisekile exikarhi ka vanhu,
a nge vuriwi nchumu loko a pfumala vutlhari lebyi humaka eka wena. 7U ndzi hlawurile ku va mufumi wa vanhu va wena,
u ndzi endlile muavanyisi wa vana va wena va xinuna ni va xisati. 8U ndzi lerisile ku aka Tempele entshaveni ya wena leyo hlawuleka, ni alitari emutini wa vutshamo bya wena,
xi va xifaniso xa ntsonga lowo hlawuleka lowu u wu lunghiseke ku sukela eku sunguleni.
9Vutlhari byi tshama na wena, byi tiva ni mintirho ya wena. Loko u tumbuluxile misava, a byi ri kona,
byi tiva leswi swi ku tsakisaka
ni leswi swi twananaka ni milawu ya wena.
10Hikokwalaho, byi rhumele byi huma etilweni lero hlawuleka, byi xika hi le xiluvelweni xa wena lexi dzunekaka,
a byi ve na mina emintirhweni ya mina leyo karhata, leswaku na mina ndzi ta dyondza leswi swi ku tsakisaka. 11Hikuva vutlhari byi tiva ni ku twisisa swilo hinkwaswo, kutani byi ta ndzi fambisa hi fanelo emintirhweni ya mina; hi ku dzuneka ka byona byi ta ndzi sirhelela.
12Hikokwalaho mintirho ya mina yi ta amukeleka, ndzi ta avanyisa vanhu va wena hi ku lulama, ndzi ta lulamela xiluvelo xa tatana.
13“I mani loyi a tivaka miehleketo ya Xikwembu? Loyi a twisisaka ku rhandza ka Xikwembu i mani? 14Miehleketo ya vanhu va ku fa a yi pfuni nchumu, ni makungu ya hina ya hluleka.
15Miri wa hina lowu faka wu hi tshikelela moya, wu karhata ni mianakanyo ya hina.
16Ku bvumba leswi nga kona emisaveni swa hi nonon'hwela, leswi nga kusuhi na hina hi swi tiva hi ku tikarhata,
kambe i mani la nga hlavutelaka leswi nga kona etilweni ke?
ni loko u n'wi tsona Moya lowo Kwetsima lowu humaka etilweni ke? 18Hi mukhuva lowu, tindlela ta vaaki va misava ti lulamisiwile,
vanhu va tivisiwile leswi swi ku tsakisaka, vutlhari byi va ponisile.”
Ta Adamu loko a sirheleriwa hi vutlhari
1 Vutlhari byi sirhelerile tata wa vanhu siku a vumbiweke eku sunguleni, a tumbuluxiwa a ri yexe.
Byi n'wi kutsurile eka milandzu ya yena,
2ni ku n'wi nyika matimba ya ku fuma hinkwaswo emisaveni.
Ta Kayini loko a tshika vutlhari
3 Ku vile ni munhu wo homboloka loyi a tshikeke vutlhari,
kutani a herisiwa, hikuva eku hlundzukeni ka yena ú dlayile makwavo.
Ta vutlhari loko byi sirhelela Nowa 4 Hikwalaho ka xidyoho xa Kayini, ndhambi ya mati yi vile kona emisaveni, kutani vutlhari byi yi ponisile,
byi tluta vanhu vo lulama hi ngalava.
Ta vutlhari loko byi pfuna Abrahama
5 Loko matiko ma pfilunganyisiwile emakungwini ya wona layo biha,
vutlhari byi hlawurile munhu wo lulama, byi n'wi hlayisa a tengile emahlweni ka Xikwembu,
byi n'wi tiyisa siku a tweleke n'wana wa yena vusiwana.
Ta vutlhari loko byi lamulela Lota
6 Vutlhari byi lamulerile munhu wo lulama loko lavo homboloka va herisiwa, byi n'wi ponisa eka ndzilo lowu weleke ehenhla ka miti ya ntlhanu.
7Switsundzuxo swa lavo homboloka lava, swa ha ri kona, swi nga leswi: mananga layo chavisa laha musi wu tuvikaka minkarhi hinkwayo, ni mirhi leyi vekaka mihandzu leyi nga vupfiki,
ni tshuka ra munyu leri nga xitsundzuxo eka lava nga pfumeriki. 8Leswi va nyenyeke vutlhari, a va kotanga ku tiva vunene,
kutani va siyele vanhu switsundzuxo swa vuphukuphuku bya vona, leswaku ku tsandzeka ka vona ku tivisiwa minkarhi hinkwayo. 9Kambe vutlhari byi ponisile vanhu
lava va byi tirheleke eku xanisekeni ka vona.
Ta vutlhari loko byi sirhelela Yakobo
10 Loko munhu wo lulama a balekele ku hlundzuka ka makwavo, vutlhari byi n'wi fambisile endleleni leyi fanelaka.
Byi n'wi kombisile mfumo wa Xikwembu, byi n'wi tivisa swa tintsumi.
Vutlhari byi n'wi pfunile ku ya emahlweni emintirhweni ya yena, ni ku n'wi andzisela mihandzu ya migingiriko ya yena.
11Loko lava va n'wi xanisaka va naverile swa yena, byi n'wi seketerile ni ku n'wi fumisa.
12Byi n'wi sirhelerile eka valala va yena,
byi n'wi hlayisa loko va n'wi bvutamela endleleni.
Eku nonon'hweni ka nyimpi ya yena, byi n'wi pfunile ku hlula, a ta tiva leswaku vukhongeri byi tlula hinkwaswo hi matimba.
Ta vutlhari loko byi lamulela Yosefa
Byi nghenile na yena ekhotsweni,
14byi tshamile na yena kona, a byi n'wi sukelanga
ku kondza byi n'wi tisela nhonga ya vuhosi ni matimba ya ku fuma vini va yena. Lava a va n'wi lumbeta byi va endle vahembi,
kutani byi n'wi fundzha hilaha ku nga heriki.
Ta vutlhari loko byi humesa Vaisraele etikweni ra Egipta 15 Vutlhari byi kutsurile vanhu vo hlawuleka vo pfumala xisolo eka rixaka ra vaxanisi.
16Byi nghenile emoyeni wa nandza un'wana wa HOSI Xikwembu, hi mahlori ni swikombiso byi lwile ni tihosi ta tihanyi.
17Byi nyikile lavo hlawuleka hakelo ya mintirho ya vona; byi va fambisile endleleni leyo hlamarisa.
Ninhlekanhi byi va sirhelele eka dyambu,
nivusiku byi va voningela ndlela hi ndzilo lowu pfurhaka. 18Byi va perisile Lwandle-ro-Tshwuka,
byi va fambisa exidziveni xa mati.
19Kambe byi dyisile valala va vona hi mati,
va ndzondzomela eswidziveni, kutani byi humesela mintsumbu ya vona eribuweni ra lwandle.
20Hikokwalaho lavo lulama va phangile lavo homboloka;
we HOSI Xikwembu, va tlangerile vito ra wena ro hlawuleka hi ku yimbelela risimu, hi mbilu yin'we va dzunisa wena u nga xisirhelelo xa vona.
21Vutlhari byi pfurile milomu ya timbheveve,
byi nyikile ni tindzumulo matimba ya ku vula leswi twalaka.
Ta vutlhari loko byi fambisa Vaisraele emananga 1 Vutlhari byi katekisile mafambisele hinkwawo ya vanhu va wena hi muprofeta lowo hlawuleka. 2Va fambile emananga, etikweni leri kalaka vanhu, va dzimile mitsonga ya vona kona.
3Va lwile ni valala va vona ni ku va hlula.
4Loko va khomiwile hi torha va komberile eka wena, we HOSI Xikwembu,
kutani u va nyikile mati lama humesiweke eribyeni lero nonon'hwa, va tima torha ha wona.
5Makhombo lawa u beke Vaegipta ha wona, ma ponisile vanhu va wena.
Ta ku biwa ka Vaegipta
6-8We HOSI Xikwembu, hikwalaho ka xileriso xa Vaegipta
xa ku dlaya vana hinkwavo va vafana exikarhi ka vanhu va wena,
u pfindlusile xiseluselu xa nambu wa valala lava va tiko ra wena lowu khulukaka minkarhi hinkwayo,
hinkwawo u wu thyakisile hi ngati.
Emananga u khomisile vanhu va wena torha,
ku va kombisa hilaha u beke valala va vona hakona, kutani u va nyikile mati yo tala va nga swi langutelanga. 9Loko va kambiwa, hambileswi a va layiwa hi tintswalo, va dyondzile hilaha lavo homboloka a va xanisiwa hakona, loko va avanyisiwa hi vukarhi bya wena.
10U kamberile vanhu va wena tanihi tatana loyi a layaka n'wana,
kasi u kamberile lavo homboloka tanihi hosi leyi avanyisaka vanhu hi tihanyi; 11va xanisekile hambi va ri ekusuhi kumbe ekule ni vanhu va wena.
12A va ri enhlomulweni lowukulu,
va gomela loko va tsundzuka leswi humeleleke.
va swi tivile leswaku a ku ri ku rhandza ka wena, we HOSI Xikwembu. 14Vaegipta va fularherile ni ku tseketsela
loyi a cukumetiweke ni ku vekiwa erivaleni loko a ha ri n'wana, kambe eku heteleleni ka timhaka ta kona va n'wi hlamarile, hikuva lavo lulama a va khomiwanga hi torha ku fana na vona.
15 Vuhunguki ni vuphukuphuku bya Vaegipta byi kanganyisile miehleketo ya vona, va gandzela tinyoka ni swiharhi leswi nga pfuniki nchumu.
Hikokwalaho u va bile hi ku funengeta
tiko hinkwaro ra vona hi swivumbiwa leswi swa magidi-gidi,
16u va dyondzisa leswaku munhu ú biwa hi leswi a dyohaka swona.
17Voko ra wena ra matimba hinkwawo leri tumbuluxeke misava exibakabakeni, ri kotile ku rhumela vanhu lava eswinkankankaswo tala ni tinghala ta matimba. 18Naswona a wu ta kota ku tumbuluxa swiharhi leswintshwa leswo leva,
leswi emilon'weni ya swona ku nga humaka ndzilo ni musi lowukulu lowu mbulukaka,
leswi mahlo ya swona ma vangamaka tanihi tinhlahle ta ndzilo leti chavisaka, 19leswi herisaka vanhu ku nga ri hi ku va dlayetela,
kambe hi ku swi languta ntsena, kutani va chava swinene, va ko va fa. 20Handle ka swona, wena a wu to va dlaya hi ku hefemula ka wena ntsena, u va hlongorisa hi ku lulama ka wena,
u va hangalasa hi ku tirhisa katsongo matimba ya wena.
Kambe wena u lulamisile swilo hinkwaswo hi ku swi pima ni ku swi hlaya ni ku swi veka exikalweni.
Xikwembu xi ni matimba ni tintswalo
21Ku komba matimba lamakulu minkarhi hinkwayo swi le ka wena, we HOSI Xikwembu.
I mani loyi a nga tiyelaka matimba ya wena xana?
22Emahlweni ka wena misava hinkwayo yi fana ni xilavi xo vevuka ngopfu exikalweni, ni thonsi ra mberha leri welaka ehansi.
23U twela vanhu hinkwavo vusiwana, hikuva u kota ku endla hinkwaswo; u rivalela vanhu swidyoho swa vona, leswaku va ta tisola.
24U rhandza hinkwaswo leswi nga kona,
a wu nyenyi xilo ni xin'we xa leswi u swi endleke, hikuva ingi u nga swi endlanga loko u swi venga.
25Swilo a swi ta ya emahlweni ni ku va kona hi ndlela yini, loko a wu nga lo swi lava?
Kumbe a swi ta va swi hlayiseke hi ndlela yini, loko a wu nga swi tumbuluxanga?
26We HOSI Xikwembu la rhandzaka hinkwaswo,
u hlayisa hinkwaswo leswi hanyaka, hikuva i swa wena.
1Moya wa wena lowu hanyaka hilaha ku nga heriki wu le ka swilo hinkwaswo.
2U ololoxa hakatsongo-tsongo lava hambukaka,
u va tsundzuxa swidyoho swa vona ni ku va tshinya hikwalaho ka swona, leswaku va ta ponisiwa eku hombolokeni ka vona,
kutani va tshemba wena, we HOSI Xikwembu.
Swidyoho swa Vakanana
3-4 U vengile vaaki va khale va tiko ra wena,
hikwalaho ka swiendlo swa vona leswo homboloka: va tirhisa swa vungoma ni ku gandzela swa manyala.
5A va dlaya vana hi tihanyi, va gandzela hi ku dya nyama ni ku nwa ngati ya vanhu. Va dyondzisiwile magandzelelo ya xihundla ya vamatiko,
U rhandzile ku va herisa hi ku va nyiketa emavokweni ya vatata wa hina, 7leswaku tiko leri u ri rhandzaka ku tlula matiko hinkwawo,
ri ta amukela vanhu va wena ku va vaaki va rona lava va ri fanelaka.
8 Hambiswiritano u tsetselerile vaaki lava va khale va tiko ra wena, hileswi na vona a vo va vanhu ntsena.
U rhangisile mimpfi emahlweni ka mavuthu ya wena, ku va dlayetela hakatsongo-tsongo,
9hambiloko u kotile ku nyiketa enyimpini lavo homboloka volavo emavokweni ya lavo lulama
kumbe ku va herisa xikan'we hi swivandzana leswo chavisa ni ku va avanyisa hi vukari.
10Kambe hi ku va vona nandzu hakatsongo-tsongo, u va nyikile nkarhi wa ku tisola, hambiloko a wu tiva leswaku va velekiwile eswidyohweni,
ni leswaku ku hanya ka vona hinkwako a ku ri ku homboloka, ni leswaku a va nga ta hundzuluxa miehleketo ya vona.
11A va ri vanhu lava rhukaniweke ka ha ri eku sunguleni,
kambe a hi leswaku a wu va chava ku ka u nga va banga hikwalaho ka swidyoho swa vona.
Xikwembu i N'wini wa hinkwaswo
12We HOSI Xikwembu, i mani la nga ku vutisaka a ku: “Xana u endlile yini ke?” La nga alelaka ku avanyisa ka wena i mani?
I mani la nga ku vonaka nandzu loko u herisa matiko lama u ma tumbuluxeke xana? I mani la nga taka eka wena ku kombelela ni ku yimelela lavo homboloka xana? 13Swilo hinkwaswo swi le mavokweni ya wena,
ku hava xikwembu xin'wana handle ka wena lexi eka xona u faneleke ku tihlamulela loko u avanyisa vanhu.
14Ku hava hosi kumbe mufumi loyi a nga ku tengisaka hi vanhu lava u va beke. 15Wena u Xikwembu xo lulama, u fuma hinkwaswo hi ku lulama.
Ku ba munhu loyi a nga dyohangiki a swi fambelani ni matimba ya wena. 16U tirhisa ntamu wa wena ku endla leswo lulama,
hikuva u Mufumi wa hinkwaswo, u kota ku tsetselela hinkwavo.
17U kombisa matimba ya wena loko vanhu va kanakana leswaku hi lama hetisekeke, u ba lava va ma tivaka kambe va nga ma lavi.
18Hambiloko u ri Xikwembu xa matimba hinkwawo, u avanyisa vanhu hi musa. U hi fuma ni ku hi twela vusiwana lebyikulu.
Matimba ya ku endla hinkwaswo leswi u swi lavaka, ma le ka wena. 19Hi swiendlo leswi swa wena u dyondzisile vanhu va wena,
leswaku munhu wo lulama ú fanele ku va ni musa. U nyikile vana va wena ku tshemba lokukulu, u endla leswaku va tisola eswidyohweni swa vona. 20U bile valala va vanhu va wena hi vukheta ni nsovo; hambiloko a va fanele ku fa,
u va nyikile nkarhi wa ku fularhela ku homboloka ka vona. 21Nakambe u avanyisa vanhu va wena hi rilondzo,
hambiloko u endlile mintwanano ni vatata wa vona, ni ku va tshembisa leswinene hi ku hlambanya.
22Wa hi ba, kambe valala va hina u va ba ngopfu ku tlula hina,
leswaku hi ta anakanya vunene bya wena loko hi ri karhi hi avanyisa van'wana, ni loko hina hi avanyisiwa, hi ta langutela ku tsetseleriwa.
Ta Vaegipta loko va biwa
23U xanisile lava nga ni vuphukuphuku bya ku hanya hi ku homboloka hi swa manyala leswi va swi gandzelaka.
24Va lahlekile ni ku tshika ntiyiso,
Va kanganyisiwile tanihi hi swihlangi leswi nga tiviki nchumu. 25Tanihi vana lava pfumalaka miehleketo,
u va avanyisile ku va vungunya.
26Lava nga amukelangiki ku layiwa lokutsongo loku,
va ta avanyisiwa hi vukari bya wena Xikwembu, va ta biwa hilaha swi faneleke hakona.
27Loko va ri karhi va biwa swin'we ni swivumbiwa leswi a va anakanya leswaku i swikwembu,
va kariha swinene ni ku hela matimba,
kutani va swi vona ni ku tiva leswaku wena Xikwembu hi wena ntsena loyi va nga ala ku n'wi amukela.
Hikokwalaho va biwa ramakumu.
Vuphukuphuku bya ku gandzela ntumbuluko
1Hinkwavo lava nga tivangiki Xikwembu va velekiwa va ri swiphukuphuku;
va vona swilo leswinene leswi nga kona, kambe va tsandzeka ku tiva Xikwembu lexi hanyaka.
Va xiyaxiya swivumbiwa swa xona, kambe va ala ku pfumela eka muvumbi wa swona. 2Va ehleketa leswaku swikwembu leswi fumaka misava i ndzilo kumbe moya kumbe xidzedze;
i tinyeleti leti fambaka etilweni kumbe maboboma ya mati kumbe dyambu ni n'weti. 3Loko va pfumela leswaku swilo leswi swi va swikwembu, hileswi swi va tsakisaka swinene hi ku saseka ka swona,
a va ta fanela ku twisisa leswaku N'wini wa swona, ú swi tlula ngopfu hi vunene, hikuva hi yena mutumbuluxi wa vuxongi ni muendli wa byona.
4Loko va hlamala ku vona matimba ni mintirho ya swona,
a va ta fanela ku twisisa leswaku loyi a swi vumbeke ú swi tlula swinene hi matimba. 5Vukulukumba ni ku saseka ka swivumbiwa,
swi pfuna ku twisisa mutumbuluxi wa swona.
6Kasi vanhu lava a va faneli ku soriwa ku tlula mpimu, hikuva kumbexana va hambuka endleleni
va ri karhi va lava Xikwembu, va navela ku xi kuma.
7Ni ku hanya exikarhi ka swivumbiwa swa xona, va tshama va ri karhi va swi xiyaxiya,
kutani va tshemba eka leswi va swi vonaka hikuva swi sasekile. 8Hambiswiritano va ni nandzu.
9Leswi va nga ni matimba ya ku xiyaxiya swivumbiwa,
va tsandzeka ha yini ku hatlisa va kuma N'wini wa swilo leswi hinkwaswo?
Vuphukuphuku bya ku gandzela swikwembu swa hava
10 Va hluphekile swinene vanhu lava tshembaka swilo leswi kalaka vutomi, lava gandzelaka leswi swi endleke hi mavoko ya vanhu,
lava tirhelaka swifaniso swa swiharhi swa nsuku ni silivhere leswi endliweke hi vutshila,
kumbe maribye lama nga pfuniki nchumu lama vatliweke khale. 11Mutivi wa ku tsema mirhi a nga tsema murhi lowu fanelaka, a khwamula mahanti ya wona,
kutani a vatla hi vutshila xibya lexi pfunaka eku hanyeni ka muti. 12A tshivela ndzilo hi mavatlo ya murhi lowu a wu tirhiseke, kutani a tiswekela swakudya, a dya a xurha.
13Kambe hi rikunyi leri nga pfuniki nchumu, lero gombonyoka ra swikhutu, a hungasa hi ku ri vatla hi vutshila,
a humesa eka rona xifaniso xa munhu,
14kumbe xa xiharhi lexi nga pfuniki nchumu. A xi sasekisa hi pende leyo tshwuka,
15Kutani a endlela xifaniso lexi evutshamo lebyi byi xi ringaneke, a byi veka ekhumbini ni ku byi bohelela kona hi nsimbhi.
16A vona leswaku xi nga tshuki xi wa, hi ku tiva leswaku xi nge tiyimisi, xo va xifaniso ntsena, xi lava ku yimisiwa.
17Kambe a nga khomiwi hi tingana ku khongela xilo lexi xo kala vutomi,
a xi kombela ku hlayisa vukati bya yena ni vana ni hinkwaswo leswi nga swa yena. 18Ku titwa kahle emirini wa yena a khongela xilo xo hava ntamu,
vutomi a byi kombela eka lexi pfumalaka byona ni ku pfuniwa eka lexi nga riki na vutivi.
Eka lexi nga fambiki a khongelela minkateko eriendzweni ra yena.
19Ku engetela xuma xa yena ni ku katekisiwa eka bindzu ni le mintirhweni ya mavoko ya yena,
a kombela xilo lexi mavoko ya xona ma nga hava matimba.
Ta ku fanisa swikwembu leswi vatliweke ni ngalava ya Nowa 1Hi ndlela yoleyo loyi a tilunghiselaka
ku famba ehenhla ka magandlati yo ndlandlamuka ya lwandle,
a kombela ku pfuniwa hi rikunyi leri tshovekaka hi ku olova ku tlula ngalava leyi a nga kusuhi ku nghena eka yona.
2Ú yi akile hi vutlhari hi xikongomelo xo bindzurisa.
3Kambe leswi swi yi fambisaka i ku hlayisa ka wena, we Tatana. Hi wena u yi boxelaka ndlela elwandle,
u yi sirhelela eka magandlati,
4leswaku hambi va ri vanhu lava kalaka vutivi byo tluta, va nga famba elwandle, u ta va ponisa emakhombyeni hinkwawo.
5I ku rhandza ka wena leswaku mintirho ya vutlhari bya wena yi tirhisiwa. Hikokwalaho vanhu va nghena ni le ka ngalava leyitsongo ngopfu,
va boxa ndlela elwandle va kondza va ya fika lomu va kongomeke kona.
6Hambi ku ri eku esunguleni loko swihontlovila swa ku tikurisa swi ri karhi swi herisiwa,
loyi a a ri ku tshemba ka misava a pona hi ngalava,
a fambisiwa hi voko ra wena a siya emisaveni mbewu ya rixaka lerintshwa. 7Ku katekile ngalava leyi vululami byi taka ha yona.
8Xi ni khombo xifaniso xa manyala ni loyi a xi endleke;
ú xi endlile, kutani xilo lexi onhakaka lexi, xi thyiwile vito ra “xikwembu”.
9Xikwembu xi venga hi ku ringana lavo homboloka ni vuhomboloki bya vona. 10Leswi endliweke swi ta biwa ni muendli wa swona.
11Swikwembu swa hava swi ta avanyisiwa hi Xikwembu.
Hambiloko swi ri swin'wana swa swivumbiwa swa xona, swi hundzukile manyala, ni swirimbana swo phasa mimoya ya vanhu,
ni mintlhamu yo khoma swiphukuphuku.
Ta masungulo ya ku gandzela swikwembu swa hava
12Ku gandzela swikwembu swa hava ku ve masungulo ya vunghwavava, ku sunguriwa ka swona ku ve ku onha vutomi.
13Swikwembu swa hava a swi vanga kona khale, kutani a swi nga vi kona hilaha ku nga heriki.
14Swi nghenisiwile emisaveni hi ku tikurisa ka vanhu, kutani swi ta herisiwa hi ku hatlisa.
15Tatana loyi a vavisekeke swinene hi ku feriwa loku nga languteriwangiki, ú tiendlerile xifaniso xa n'wana wa yena loyi a feke xikan'we,
kutani a xixima tanihi xikwembu loyi a a ri mufi ntsena.
A hundzisela eka va ka vona magandzelele ya xihundla a va lerisa ku ma hlayisa enkarhini lowu taka.
ma toloveriwile, ma hlayisiwa tanihi nawu. Swikwembu leswi vatliweke swi gandzeriwa hi ku landza xileriso xa tihosi.
17Vanhu lava tsandzekeke ku fundzha tihosi ta vona,
hileswi a va tshama kule na tona, va anakanyile tinghohe ta tona va ri kule. Va tiendlela swifaniso swa tihosi leti va ti fundzhaka,
kutani va tsakisa lava va nga ha riki kona kukotisa loko ingi va ri kona. 18Vavatli lava naveleke ngopfu ku vatla swifaniso leswi,
va kucetela vanhu ku swi gandzela hambi va ri lava nga tivangiki tihosi ta kona. 19Kumbexana hi ku lava ku tsakisa hosi ya yena,
muvatli a tikarhata ku endla hi vutshila xifaniso xo saseka lexi tlulaka leswi hosi yi nga xiswona.
20Vanhu vo tala va kokiwa mahlo hi ku saseka ka ntirho wa yena,
va gandzela tanihi xikwembu loyi ku nga ri khale a va n'wi xixima kukotisa munhu. 21Leswi swi hundzukile xirimbana eka vanhu hinkwavo,
hikuva lava xanisiweke hi makhombo kumbe hi tihosi,
va thyile swifaniso leswi vatliweke vito leri swi nga faneriwanga ha rona.
Hakelo ya ku gandzela swikwembu swa hava
22Endzhaku ka swona a va dyohanga ntsena emhakeni ya ku tiva Xikwembu, kambe va vile ni madzolonga lamakulu, hikuva a va nga tivi nchumu,
kutani va ma vula va ku i ku rhula.
23Va dlaya vana va vona emagandzelweni, va endla mihivani ya vona ya xihundla,
va tlangela minkhuvo yimbe ya vuhlanyi ni vunghwavava. 24Va nyamisa vutomi ni vukati bya vona,
va dlayana hi ku xisana, va xanisana hi ku oswa. 25Va pfuxa mikitsikitsi yo halata ngati,
va dlaya, ni ku yiva, ni ku xisa, ni ku onha, ni ku xenga, ni ku vanga madzolonga, ni vukanganyisi.
26Va xanisa lavo lulama, va nga va nkhensi.
Va nyamisa mimoya, va hanya hi mikhuva ya thyaka, hi mpfilumpfilu evukatini, ni ku oswa, ni vutondolo.
27Masungulo ni xivangelo ni hakelo ya leswo biha leswi hinkwaswo,
i ku gandzela swikwembu swa hava leswi mavito ya swona ma nga fanelangiki ku vuriwa.
28Vanhu lava va swi gandzelaka va tinhlanganisa nhloko hi ku tiphina swinene ni ku hlavutela mavunwa.
Va hanya hi ku homboloka, va kanganyisa hi ku olova.
29Mhaka hileswaku va tshemba swikwembu leswi kalaka vutomi, va hlambanya leswo biha va nga languteli ku xanisiwa.
30Kambe va ta rihisiwa hikwalaho ka milandzu leyi mimbirhi: va dyoherile Xikwembu hi ku tinyiketa eka swikwembu swa hava,
ni ku sola vukhongeri hi ku vulavula mavunwa, va xisa vanhu ha wona. 31Loko lavo homboloka va dyoha, va ta landzeleleriwa
ku nga ri hi matimba ya leswi va hlambanyeke swona, kambe va ta biwa hilaha swi fanelaka vadyohi.
Xikwembu xa ntiyiso xi nyika vutomi lebyi nga heriki 1We Xikwembu xa hina, u tele tintswalo ni musa,
u lehisa mbilu ni ku fuma hi nsovo misava hinkwayo.
2Hambiloko hi dyoha, hi tiva matimba ya wena, hi va wena.
Kambe a hi nga dyohi, hikuva hi tiva leswaku hi hlayiwa exikarhi ka vanhu va wena. 3Ku lulama loku hetisekeke i ku tiva wena,
kumbe hi leswi nga pfuniki nchumu leswi sasekisiweke hi pende hi muendli wa swona,
kumbe hi swikwembu swa hava leswi phamiweke hi mavala yo hambana-hambana.
5Ku vona kunene swilo leswi, ku pfuxa ku hiseka loko biha ka swiphukuphuku, hikuva swona swi navela swifaniso leswi pfumalaka vutomi.
6Lava endlaka swikwembu leswi,
kumbe ku swi navela, kumbe ku swi gandzela, va rhandza leswo biha,
va boheka ni ku tsemba leswo hava leswi.
Ta vuphukuphuku bya ku gandzela swikwembu leswi endliweke hi vumba 7Muvumbi wa timbita ú tirhisa vumba byo olova,
a vumba hi vukheta xibya xin'wana ni xin'wana leswaku hi xi tirhisa.
Swibya swin'wana leswi a swi endlaka swi tirhisiwa ku endla leswinene, swin'wana ku endla leswo biha,
kambe ú swi endla hinkwaswo hi vumba byin'we, a swi vumba hi ndlela yin'we. Loyi a nyikaka swibya leswi mintirho ya swona
i muvumbi wa swona.
8Hi yena munhu loyi na yena a vumbiweke hi ntshuri wa misava ku nga ri khale. Hi yena loyi a nga ta tlhelela entshurini endzhaku ka nkarhinyana,
loko a fanela ku tlherisela moya lowu a wu lombiweke.
Hi yena loyi a onhaka ntirho wa yena hi ku vumba swikwembu leswi nga pfuniki nchumu
hi vumba lebyi a endlaka timbita ha byona. 9A nga tsundzuki leswaku ú tswaleriwe ku fa, ni leswaku ú ta hanya xinkarhanyana ntsena. Ú phikisana ni vafuri va nsuku ni silivhere,
vafuri va koporo ú va encisa ku endla leswi va swi endlaka. A tikurisa hi leswi a swi vumbaka,
kambe swo va swikwembu swa hava ntsena.
10Mbilu ya yena yi endliwile hi nkuma, ritshuri ri tlula ku tshemba ka yena. Vutomi bya yena byi tluriwa hi vumba,
11hikuva ú tsandzekile ku tiva muvumbi wa yena,
loyi a huhuteleke emirini wa yena moya lowu hanyaka ni ku tirha. 12A ehleketa leswaku ku hanya i ku tlanga ntsena,
a anakanya leswaku vutomi i bindzu ra ku engetela mali.
A vula leswaku ú fanele ku kuma mali hambi ku ri hi ndlela leyo biha. 13Munhu loyi ú tiva ku tlula van'wana leswaku wa dyoha,
loko a tirhisa vumba byin'we ku endla swikwembu swa hava ni timbita leti fayekaka.
Ku biwa ka Vaegipta
14We HOSI Xikwembu, valala lava xaniseke vanhu va wena,
i vanhu lava tlulaka hinkwavo hi vuphukuphuku ni ku pfumala miehleketo ku tlula swihlangi.
15Va anakanyile leswaku swifaniso swa vona swa manyala leswi vatliweke i swikwembu,
hambiloko swi ri ni mahlo lama nga voniki, ni tinhompfu leti nga hefemuliki,
ni tindleve leti nga twiki, ni tintiho leti nga khomiki, ni milenge leyi nga fambiki. 16Swi endliwile hi munhu,
swi vumbiwile hi loyi moya wa yena wu lombiweke.
kambe leswi hinkwaswo a swi endlaka hi mavoko yo homboloka ya yena, a swi tisanga vutomi ni siku ni rin'we.
A antswa ku tlula leswi a swi gandzelaka leswi pfumalaka vutomi, hikuva yena ú na byona.
18Valala va vanhu va wena va gandzela ni swiharhi swo nyenyetsa swinene, leswi kalaka mano ku tlula swivumbiwa swin'wana hinkwaswo.
19Naswona swiharhi swa kona, a swi sasekanga hi ndlela leyi swin'wana swi sasekeke ha yona.
Xikwembu xi swi tshikile, xi nga swi nkhensi kumbe ku swi katekisa.
1A swi fanerile leswaku vanhu lava va biwa hi swivumbiwa leswi, ni ku xanisiwa hi papa lerikulu ra mabawa.
2 We HOSI Xikwembu, a wu lathisanga vanhu va wena hi ndlela leyi, kambe u va kombisile tintswalo.
U va rhumerile switsatsatsa leswaku nyama ya swona yi va swakudya leswo nandziha ngopfu, yi va xurhisa.
3U endlile hinkwaswo leswi leswaku Vaegipta, hambiloko va twa ndlala, va nga koti ku dya, hikwalaho ka swivumbiwa leswo nyenyetsa leswi rhumiweke eka vona. Kambe vanhu va wena va khomiwile hi ndlala nkarhinyana ntsena,
kutani va dya swakudya swo nandziha ngopfu.
4A swi fanerile leswaku vaxanisi lava va vavisiwa hi ku pfumala lokukulu, loko vanhu va wena va ri karhi va kombiwa
hilaha valala va vona va xanisiwaka hakona.
5 Loko tinyoka to chavisa swinene ti lumetela vanhu va wena, ti va dlaya hi vuxungu bya tona,
vukari bya wena a byi va herisanga.
6Khombo leri ri yile mahlweni nkarhinyana ntsena leswaku ri va xitsundzuxo eka vona.
Kutani va nyikiwile xikombiso xo hanyisa
lexi xi va tsundzuxaka swileriso swa nawu wa wena.
7Un'wana ni un'wana loyi a xi languteke a ponisiwa, ku nga ri hileswi a swi vonaka, kambe a kutsuriwa hi wena, Muponisi wa vanhu hinkwavo.
8Hi ku endla leswi, u khorwisile valala va hina,
leswaku hi wena ntsena loyi a ponisaka eka hinkwaswo leswo biha. 9Va dlayiwile hi ku lumiwa hi tinjiya ni mabawa,
kutani ndlela ya ku va tshungula a yi kumiwanga, hikuva a va fanele ku biwa hi swivumbiwa leswi.
10Kambe hambiloko vanhu va wena va lumiwile hi tinyoka ta vuxungu, a ti va dlayanga,
hikuva u va twele vusiwana, u va pfuna ni ku va avanyisa. 11Va lumiwile leswaku va tsundzuka swileriso swa wena, kutani va hatla va kutsuriwa, leswaku va nga ku rivali, va nga tshiki ni tintswalo ta wena.
12A va hanyisiwanga hi timitsu kumbe mafurha,
kambe hi rito ra wena HOSI Xikwembu, leri nga rito leri horisaka vanhu hinkwavo. 13Hi wena ntsena loyi a hanyisaka ni ku lovisa vanhu,
hi wena loyi a va nghenisaka ni ku va humesa exivandleni xa vafi. 14Muhomboloki ú kota ku dlaya munhu,
Swimbhembhe swo onha tiko ra Egipta
15We HOSI Xikwembu, ku hava loyi a nga chupukaka emavokweni ya wena. 16Vahomboloki lava va ku fularheleke,
va biwile hi matimba ya voko ra wena,
va xupuriwa hi swimbhembhe swo chavisa ngopfu ni xihangu, ni ku herisiwa hi ndzilo.
17Leswi hlamarisaka hi leswaku ndzilo a wu pfurha swinene hambi ku ri ematini lama a ma fanele ku wu tima,
hikuva swivumbiwa hinkwaswo swi lwela lavo lulama. 18Nkarhi wun'wana ndzilo wu ve wu timeka,
leswaku wu nga hisi swivumbiwa leswi rhumiweke ku xanisa vahomboloki. Vona, loko va vona leswi humeleleke, va ta tiva
leswaku va avanyisiwa hi Xikwembu.
19Nkarhi wun'wana ndzilo, hambiloko wu ri exikarhi ka mati, a wu pfurha ku tlula mpimo,
kutani wu herisa swibyariwa hinkwaswo etikweni ra vahomboloki.
Ta Vaisraele loko va nyikiwa manna yi va swakudya swa vona 20 We HOSI Xikwembu, khombo leri a ri banga vanhu va wena, kambe u va nyikile xinkwa xatintsumi.
U va phamele xinkwa lexi humaka etilweni, va dya va xurha va nga endlanga nchumu, kutani ku nandziha ka xona ku va tsakisa hinkwavo.
21Leswi swi kombisile leswaku u hlayisa vana va wena hi rirhandzu lerikulu. Xinkwa lexi xi xurhisile hinkwavo lava va xi dyeke,
xi hundzuluxiwile leswaku xi nandzihela munhu un'wana ni un'wana. 22Gwitsi ni gamboko a swi n'okanga, hambiloko swi hisiwa hi ndzilo.
Leswi swi kombile vanhu va wena leswaku swibyariwa etikweni ra valala va vona, swi herisiwa hi ndzilo lowo pfurhaka exikarhi ka ximbhembhe ni xihangu.
23Loko ndzilo lowu wu fikile eka vanhu va wena lavo lulama, wu hungutile matimba ya wona, leswaku va ta kuma swakudya. 24Ntumbuluko, hi ku yingisa wena Mutumbuluxi wa wona, wu tirhisa matimba ya wona ku ba vahomboloki,
kambe wu komba lava va ku tshembaka musa ni tintswalo.
25Ntumbuluko wu nyikiwa swivumbeko swo hambana-hambana, ku komba hilaha wena u pfunaka hakona lava va ku khongelaka.
26We HOSI Xikwembu, leswi swi humelele leswaku vanhu lava u va rhandzaka, va dyondza leswaku leswi swi xurhisaka a hi leswi va swi tshovelaka ntsena, kambe i rito ra wena leri hlayisaka lava va ku tshembaka.
27Swakudya leswi nga herisiwangiki hi ndzilo, swi n'okile loko dyambu ri tlhava ri swi kufumeta.
28Leswi swi hi dyondzisa leswaku hi fanele hi pfuka nimpundzu swinene hi ku nkhensa,
ni ku ku khongela loko dyambu ri xa.
29Ku tshemba ka loyi a tsandzekaka ku nkhensa, ku nyamalala tanihi gwitsi,
ku khuluka ku kotisa mati lama nga tirhisiwiki.
Ta Vaegipta loko va chava swinene nivusiku
1We HOSI Xikwembu, ku avanyisa ka wena i kukulu, ku entile ngopfu! Hikokwalaho lava va nga dyondzisiwangiki va lahlekile.
2Loko vahomboloki va ehleketa leswaku va hlurile vanhu va wena lavo hlawuleka, vona hi voxe va funengetiwile hi xinyami lexikulu,
va khotsiwa etindlwini ta vona, va pfumala ku hlayiseka ka wena loku nga heriki. 3Va ehleketile leswaku swidyoho leswi
va swi endleke exihundleni a swi voniwangi,
Kutani sweswi va chava swinene,
va pfilunganyisiwa, va tshukisiwa hi leswi fanaka ni swipuku.
4Tindhawu to tumbela eka tona a ti kotanga ku va sirhelela eku chaveni ka vona. Mimpfumawulo yo chavisa yi va rhendzela,
swipuku swo hlunama leswi nga ni gome swi humelela eka vona. 5Ku ve hava ndzilo lowu kotaka ku va voningela.
Tinyeleti hi ku vangama ka tona a ti kotanga ku hlula munyama wa vusiku lebyi bya rifu.
6A wu ri ndzilo wo chavisa ntsena lowu titshiveleke, lowu wu va voningelaka. Kutani eku chaveni ka vona lokukulu a va ehleketa leswaku leswi va swi vonaka swi bihile ku tlula leswi nga voniwiki.
7Swivono leswi vangiweke hi migilo-gilo ya vona swi khomisiwile tingana, kutani vutlhari lebyi va tikurisaka ha byona a byi va pfunanga nchumu.
8A va tshembisa leswaku va ni matimba ya ku ntshunxa vanhu eku chaveni ka vona ni ku hanyisa lava nga ni miehleketo ya rihuhe,
kambe hi vona lava vabyeke hi ku chava leswa hava. 9Hambiloko ku nga humelelanga xo chavisa,
va chavisiwile hi miloti ya tinyoka ni swivandzana leswi swi va tshinelelaka.
10Va rhurhumele hi ku chava, va tsandzeka ku pfula mahlo ya vona hambi ku ri ku ma pfala, kutani va fa.
11Vuhomboloki i xilo xa vutoya, bya tiavanyisa.
Loyi a titwaka a ri ni swidyoho ú ehleketa leswaku swilo swi bihile ku tlula leswi swi nga xiswona.
12Ku chava ku vangiwa ntsena hi ku loloha ku ehleketa. 13Loko munhu a nga tshembi miehleketo ya yena,
ú hluriwa hi ku chava loku vangiweke hi ku pfumala vutivi. 14Vusiku hinkwabyo Vaegipta va karhatiwile hi nkelu-nkelu, hambiloko xinyami xa vusiku xi ri hava matimba ehenhla ka vona, hikuva a xi huma exivandleni xa vafi lava pfumalaka ntamu.
15Va hlongorisiwa hi swipuku swo chavisa, va nga koti ku endla nchumu,
hikuva va tshukile swinene va nga swi langutelanga. 16Kutani va titivala xikan'we, va ku, lákáhlá,
va bohiwa hi tinketani ta ku chava ka vona.
17Varimi, ni varisi, ni vatirhi van'wana va le nhoveni,
va hluriwa hinkwavo hi khombo leri nga riki na ku siveriwa, va bohiwa hinkwavo hi nketani yin'we ya xinyami.
18-19Ku ba ka moya,
kumbe tinyanyana leti yimbelelaka emirhini,
kumbe pongo ra magandlati, kumbe huwa ya maribye lama waka entshaveni, swi va chavisa swinene.
Va tshuka mpfumawulo wa ku tlula-tlula ka swiharhi leswi nga voniwiki,
kumbe ku vomba ka swivandzana swo leva, kumbe ngulumelo leyi tlherisiweke etintshaveni.
20Vanhu van'wana va ya emahlweni ku tirha eku vonakaleni, va nga karhatiwi hi nchumu.
21I Vaegipta ntsena lava a va funengetiwile hi xinyami lexikulu xa vusiku.
Lexi a xi ri xikombiso xa xinyami xa xivandla xa vafi laha a va fanele ku ya kona. Va titikisela vutomi ku tlula hilaha xinyami xi va tikelaka hakona.
Ku vonakala ku voningela Vaisraele
1 Kutani vanhu va wena lavo hlawuleka va voningeriwile hi ku vonakala lokukulu. Vaegipta a va twa ku vulavula ka vona, kambe a va va vonanga.
Va tshohokile minkateko ya vanhu va wena lava a va nga xanisekiki.
3We HOSI Xikwembu, u rhangerile vanhu va wena hi ku nembeleta ndzilo lowu fanaka ni dyambu leri nga hisiki,
ku va voningela ndlela loko va famba etikweni leri a va nga ri tivi.
4Kambe valala va vona lava tsoniweke ku vonakala, va bohekile ku pfaleriwa exinyamini,
hikuva a va khotsile vanhu va wena.
Vanhu van'wana hinkwavo va nyikiwile hi vanhu va wena ku vonakala loku nga heriki ka nawu.
Ta ku fa ka mativula ya Vaegipta
5Loko Vaegipta va tiyimiserile ku dlaya swihlangi swa vanhu va wena lavo hlawuleka, ku vile ni xihlangi lexi chukumetiweke ehandle lexi xi nga tsavuriwa ematini.
Kutani we HOSI Xikwembu, u va bile hi ku dlaya vana lavo tala va vona, ni ku mbombometa mavuthu ya vona hinkwawo hi magandlati ya lwandle.
6Kambe vatata wa hina va tivisiwile ka ha ri nkarhi leswi swi nga ta humelela vusiku byebyo,
leswaku va ta tsaka ni ku tshemba eka leswi u va tshembiseke swona. 7Vanhu va wena a va tiva leswaku u ta kutsula
lavo lulama ni ku herisa valala va vona.
8Hi ndlela leyi wena u beke valala va hina ha yona, u hi dzunisile hi ku hi vitanela eka wena.
9Enkarhini lowu vakhongeri va Vaisraele va humesela Xikwembu emagandzelo exihundleni,
va tshembisana leswaku va ta hlayisa nawu wa xona, ni ku avelana hi ku ringana minkateko ni makhombo. Va yimbelela tinsimu to dzunisa ta vatata wa vona.
10Kambe swirilo swa valala va vona swi twakala hinkwako-nkwako, loko va rilela vana va vona lava feke.
11Malandza ni vinyi va wona va biwile hi ndlela yin'we, hosi ni vanhu va yona va lahlekeriwile ku fana.
12Mintsumbu a yi tsandza vahlayi.
Lava va saleke va hanya, a va tsandzeka ku yi lahla.
Vana va vona lava rhandzekeke va herisiwile hi ndlela yin'we ni nkarhi wun'we.
13Vaegipta a va amukelanga xitsundzuxo ni xin'we xa wena, hikuva a va pfumela eka migilo-gilo ya vona.
Kambe loko mativula ya vona ma dlayiwile va pfumela leswaku Vaisraele i vana va wena.
14We HOSI Xikwembu, exikarhi ka vusiku, loko hinkwaswo swi te whíí,
15rito ra wena ra matimba hinkwawo ri xikile etilweni, ri huma exiluvelweni xa vuhosi bya wena,
ri nghena etikweni leri avanyiseriweke khombo, ri fana ni nhenha yo chavisa,
16leyi hlomeke xileriso xa wena tanihi banga leri lotiweke swinene.
Yi yima hi matimba, milenge ya yona yi ri emisaveni ni nhloko ya yona yi fika etilweni, yi tisa rifu hinkwako.
17Enkarhini lowu lava a va ri kusuhi ni ku fa, va lorha swivono swo chavisa, kutani va chava swinene.
18Loko va ri karhi va lova hinkwako-nkwako, va boxa nandzu lowu wu va dlayaka.
19A va tiva swivangelo swa ku fa ka vona,
hikuva va swi vonile emilorhweni ya vona yo chavisa.
Ta loko xikhongelo xa Aroni xi ponisa Vaisraele eka rifu 20 Vaisraele van'wana na vona va file,
kambe vukari bya wena HOSI Xikwembu byi hatla byi hela. 21Ku vile ni munhu wo kala xisolo loyi a nga hatla a va sirhelela. Aroni ú hlurile vukari bya wena, ni ku heta khombo leri,
ni ku tikomba leswaku i nandza wa wena,
hi ku hloma matlhari ya ntirho wa yena wa vuprista,
lama nga swikhongelo ni murhi wa risuna wa magandzelo.
22A nga hlulanga ku nonon'hwa lokukulu loku hi matimba ya yena, kumbe hi matlhari.
Kambe ú yimisile ku biwa loku hi xikhongelo,
ni ku ku tsundzuxa mintwanano ni switshembiso leswi u swi endleke ni vatata wa hina.
23Loko mintsumbu yi tlhandlekeriwile yi endla tinhulu, ú lamulerile lava va ha hanyaka evukarini bya wena, a endla leswaku va nga vavisiwi.
24Eka xiambalo xa yena xo leha a ku ri ni xifaniso xa misava hinkwayo.
Ku dzunisa vatata wa hina ú ambarile tingoti ta mune ta maribye ya nkoka lama kovotliweke exincekaneni xa yena xa le xifuveni.
Xidlodlo xa nhloko ya yena a xi ri xikombiso xa vuhosi bya wena.
25Ntsumi leyi yi tisaka rifu yi chavile swilo leswi hinkwaswo, kutani yi tlhelela endzhaku. Ku ba loku ka wena ka Vaisraele hi ntungu, a ku ringene.
Ta vuphukuphuku bya ku tidlaya ka Vaegipta
1Lavo homboloka va pfukeriwile hi vukari bya wena ku ya fika emakumu, hikuva wena HOSI Xikwembu u tivile swiendlo swa vona va nga si swi endla. 2U swi tivile leswaku hambiloko va tshikile vanhu va wena va hatlisa va famba, a va ta hundzuluxa miehleketo ya vona va va landza.
3Loko Vaegipta va ha ri enkosini wa ku rila vafi va vona emasirheni, va bohile kungu rin'wana ra vuphukuphuku,
kutani va landza lava va va kombeleke ku hatla va famba, va va lava tanihi malandza lama balekeke.
4Xiendlo lexi xa vona xi fambelana ni ku biwa loku ku va faneleke, xi va endla va rivala leswi humeleleke,
leswaku va ta xanisiwa hi mahlomulo lama ma va faneleke. 5Va file hi ndlela leyi hlamarisaka,
loko vanhu va wena va ri karhi va ya emahlweni ni riendzo ra vona ra mahlori.
Xikwembu xi rhangela ni ku sirhelela vanhu va xona
6Swivumbiwa hinkwaswo swi vumbiwile hi vuntshwa hi xileriso xa wena HOSI Xikwembu,
leswaku vanhu va wena va ta hlayiseka.
7Va vonile papa leri funengetaka mixaxa ni ndhawu leyi omeke laha a ku ri ni mati kona. A ku ri ni rivala ra byanyi exikarhi ka magandlati ya Lwandle-ro-Tshwuka, ri ri ndlela leyi endlaka leswaku va pela lwandle hi ku olova.
8Vanhu va wena hinkwavo lava sirheleriweke hi wena va hundzile kona, va ri karhi va vona mahlori lawa.
9Va tlula-tlurile tanihi tihanci emadyelweni ya tona, va tlalamba kukota swinyimpfana,
kutani va dzunisa wena HOSI Xikwembu hikuva u va ponisile. 10A va ha tsundzuka leswi humeleleke loko va ha ri mahlonga, leswaku misava yi tswarile tinhwala ematshan'wini ya swifuwo,
ni leswaku nambu wu humesile mintlambya ya ntsandza-vahlayi ematshan'wini ya tinhlampfi.
11Endzhaku ka sweswo loko va lavile ku tlula mpimo swakudya swo xonga, va vonile tinyanyana leti va nga ti tiviki,
Ta ku biwa ka Vaegipta
13Ku dzindza ka tilo ku tsundzuxile vadyohi lava ku biwa loku ku nga ta va wela.
Va xanisiwile hi ndlela leyi yi va faneleke hikwalaho ka swiendlo swa vona leswo homboloka.
A va tlula vanhu hinkwavo hi ku venga valuveri.
14Vanhu van'wana va arile ku amukela valuveri lava taka eka vona,
kambe Vaegipta va xanisile vayeni va vona lava a va va pfuna, va va endla mahlonga. 15Vanhu hinkwavo lava alaka ku amukela valuveri
va ta biwa.
16Vaegipta khale va amukerile valuveri hi ntsako lowukulu ni ku va fundzha tanihi vamakwavo,
kambe endzhaku va va xanisile swinene. 17Va hundzuluxiwile lavo-fe-mahlo
kukota vavanuna va Sodoma lava a va ri enyangweni ya yindlu ya munhu wo lulama a nga yena Lota.
Vavanuna lava va funengetiwile hi xinyami lexikulu,
kutani un'wana ni un'wana wa vona a gugurhuteka a lava nyangwa ya yena.
Matimba ya Xikwembu ya ku endla mahlori
18Ngoti yin'wana ni yin'wana ya tiharipa yi hlayisa mpfumawulo wa yona, kambe mpfumawulo lowu wu kota ku endla tinsimu to hambana-hambana, loko wu hlanganisiwa ni mimpfumawulo yin'wana.
Leswi swi fana ni leswi swi humeleleke masiku lawaya,
loko swilo swo hambana-hambana swi hlanganisiwile ku endla swilo leswintshwa. 19Swiharhi leswi hanyaka emisaveni swi hundzukile swa le matini,
ni leswi hanyaka ematini swi hundzukile swa le misaveni.
20Ndzilo wu pfurha hambiloko wu ri ematini, lawa ma nga kotangiki ku wu tima. 21Malangavi ya ndzilo a ma hisanga
swivumbiwa leswi a swi fanele ku fa leswi fambaka exikarhi ka wona. A ma n'okisanga ni swakudya leswi humaka
etilweni
leswi a swi ta va swi n'okile tanihi gwitsi.
