دکشناد یناسنا مولع و تایبدا
یشزومآ هوگر یسرفا تایبدا و نابز
نایاپ هجرد تفایرد یارب همان ی
دشرا یسانشراک
رد هتشر شیارگ ی یقیبطت تایبدا
همانرفس نیماضم یقیبطت یسررب یاه
یعقاو
یسیلگنا و یناریا
رگشهوژپ :
دازکاپ سگرن
امنهار داتسا :
یمرحم نیمار
رواشم داتسا :
شناد میهاربا
نمهب 98
داتسا امنهار : یمرحم نیمار
داتسا :رواشم شناد میهاربا
خیرات :عافد 14
/ 11 / 98
دادعت حفص :تا 297
.ص
نایاپ هرامش :همان
یسراف تایبدا و نابز
:هدیکچ :فده نیا رد شهوژپ یسررب اب ات میراد دصق یقیبطت
رفس همان ی ییناریا همانرفیس و راودییما نارداریب ی
یجراخ هکزدراچیر درف هرود رخاوا هب طوبرم
،دنتسه یولهپ هرود و راجاق ی ز
یفنم و تبثم فلتخم یایاو
نیمزرس ریاس مدرم و نایناریا گنهرف اه
ار
، و مینک هعلاطم اب
نیمایام ییلحت ردینم
همانرفیس رد و ایه
تهابش یسررب نینچمه توافت و اه
اه ی نآ اه ناحایس یتح و
، شهوژیپ درویم عویضوم زا قیقد یتخانش
هب .میروآ تسد
شور :شهوژپ یسانش رد قیقحت شور
شهوژپ ،عویضوم تییهام هب هجوت اب رضاح یفییصوت
ییلیلحت–
هناخباتک تاعلاطا یروآدرگ هویش نینچمه .تسا هداد و تایعلاطا و باینم هیب عویجر اب هک تسا یا
یایه
.تسا هدمآ تسد هب یشهوژپ هتفای اه : همانرفس هدنرادربرد راودیما ناردارب ی ،یسایس ،یبهذم ،یعامتجا ،یگنهرف نیماام ی
،یخیرایت
نیمزرس زا یرایسب یداصتقا و ییایفارغج همانرفس .تسا فلتخم لم و ماوقا ،اه
هیب هیین زدرایچیر دریف ی
هدهاشم همانرفس نوچمه و تسا هتخادرپ یناریا و ناریا ی زا شییب ار گینهرف و هعماج راودیما ناردارب ی
دیما ناردارب هک توافت نیا اب ،تسا هداد رارق هجوت دروم یهیچ ره رد رویصخ هیب ار ییملع تاقیقحت راو
هدرک هتسجرب شیوخ همانرفس رد فلتخم ماوقا داژن تخانش اب هطبار .دنا
هجیتن :یریگ همانرفس هدرتیسگ کش هب ،هعلاطم دروم یاه ،یبهذیم ،ییگنهرف نیمایام هدینرادرب رد یا
هبنج اهنآ رانک رد هتبلا .دنتسه یعامتجا ،ییایفارغج ،یسایس فلتخم یاه
ماش هین ار یداصتقا و یخیرات
یم همانرفس نیا ناگدنسیون .دوش هتشاد فلتخم لم و ماوقا تخانش هب هک یصاخ هقلاع هب هجوت اب اه
؛دنا
هتسناوت ییمن نیادوجواب .دنشاب هتشاد فلتخم یحاون نامدرم یگدنز کبس و عون زا ار نشور یریوصت دنا -
اودیما ناردارب تادهاشم تبث هک تفگ ناوت ههیگنا ریثأت زا رود زدراچیر درف و ر
نییا قییلاع و یدریف یایه
تهابش شخب رد هچ همانرفس ود ره یقیبطت هسیاقم رد رما نیا .تسا هدوب دارفا توافت شخب رد هچ و اه
-
هب .دیدرگ هدهاشم اه هژیو
نیا همانرفس هک ی
هرتسگ یاراد ،راودیما ناردارب ناحایس و تسا یعیسو یناکم ی
نیح رد نآ هب ،یملع تاقیقحت هب ایند فلتخم طاقن هب رفس
هژیو فیلتخم یایهداژن تخانیش ایب هیطبار رد
هداد ناشن یصاخ هقلاع یناسنا همانرفس رد هک دنا
ی یمن مشچ هب زدراچیر .دروخ
هژاو :یدیلک یاه همانرفس ،یقیبطت یسررب
زدراچیر درف ،راودیما ناردارب ،سیلگنا ،ناریا ،یعقاو یاه
1-1 - فده و همدقم
همانرفس هعومجم ،اه ،اهراتفر ،رشب یعامتجا و یدرف یگدنز هک دنتسه یشزرااب تاعلاطا زا یا
شنک ،یتشیعم تیعضو ،راکفا و دیاقع ،موسر و بادآ ،اه ثحابم زا یرایسب و ناکم یایفارغج
یم رب رد ار یرگید دیفم همانرفس .دریگ
هن اه تلاسر هکلب ،دنتسه یعامتجا تاعلاطا یواح اهنت
یم شود رب ار یرشب خیرات لاقتنا یم قاو رد .دنشک
همانرفس :تفگ ناوت یگدنز زا یشرب اه
ناسنا هتشذگ رد هک دنتسه ییاه هدرک یگدنز یا
ام هک دنا یب نآ زا
و میربخ همانرفس کمک هب اه
نآ دننامه ییوگ ،یخیرات بتک و هتسیز ناشنامز رد ،اه
نیاربانب .میا همانرفس
بانم نایم رد اه
هعماج ره ندمت و گنهرف فلتخم یایاوز تخانش اب هطبار رد هک یربتعم و دنتسم اهنآ هب یا
ّیمها ،تسا هدش هیکت راد ییلااب ت
ن د
، همانرفس هک ارچ
ًابلاغ اه بانم رب مکاح یسایس یااف زا
تایح ینامز راخ هدودحم رد ،رفس ناکم نامدرم یعامتجا یگدنز هب و هدش رود یخیرات همانرفس یم دراو سیون وش
ن همانرفس .د ینابز اب ، قاوم بلغا سیون
و قیمع یشرگن اب و ناور و هداس
هدینش شراگن هب ضغب و بح زا رود هدید و اه
دوخ یاه م
ی یریوصت و دزادرپ و یسایس یااف زا
تقا همانرفس رد ار یناسنا ماوج تایح رب مکاح یداص یم سکعنم دوخ ی
مه یو .دنک هب نینچ
یگنهرف نیماام و رنه ،تایبدا و نابز ،ینید یاهرواب ،یبهذم و یلم موسر و بادآ نوچ ،
ورگ هاگیاج و یتاقبط راتخاس ،یخیرات و ییایفارغج تیعضو ،یرامعم ه
،یعامتجا فلتخم یاه
طوبرم هک هچنآ ره و شناد و ملع یاهزرم هب
هجوت ،تسا یو یعمج تایح و ناسنا هژیو
.دراد یا
هنیمز یخیرات بتک هب عوجر هچرگا مج و یهاگآ ،ییانشآ ی
ار هتشذگ زا تاعلاطا یروآ
یم رّسیم ام یارب همانرفس اما ،دزاس
تّیهم یاراد اه عم هک دنتسه ییاه
ا یخیرات بتک ًلاوم نآ ز
یب هرهب نیا لوا .دنا اب هک
یخرب دوجو همانرفس
ه ا،
ًاصوصخ همانرفس کی رد ناریا دروم رد هک ییاه -
نرق
ّبح اب و هدمآرد شراگن هب ریخا و
ضقانت و ضغب ییوگ
همانرفس ،تسا هارمه اه بتک دننامه اه
یرات هب یخ لااب نآ رد بذک و قدص لامتحا هک یشرافس تروص یمن فیلأت ،تسا
هیچ همه و دنوش
همانرفس ینیع تادهاشم یانبم رب هدینش و سیون
ا اه یم هتشون قّثوم دارفا ز رد .دنوش
طقف وا قاو
یم تیاور ،تسا هداهن مدق نآ هب هک ینیمزرس زا ار دوخ رفس تارطاخ نیا مود .دنک
یهاگ هک
همانرفس یم هراشا یعیاقو و روما هب اه هک دننک
بتک رد نآ زا یخیرات هب ینخس اه
هدماین نایم
همانرفس هجیتن رد .تسا یم فرطرب هین ار یخیرات تاماهبا یخرب اه
تسا نیا تّیهم نیموس .دنزاس
هب دوخ نامز یلک و یساسا و مهم یسایس و یخیرات یاقو ساسا رب رتشیب یخیرات بتک هک هدمآرد شراگن ئاسم زا یرایسب رکذ زا خروم و دنا
هج ئ و ی یعامتجا مشچ
یشوپ یم دنک زا اما
نآ همانرفس هک ییاج خیرات هب اه
هتشاد رظن مدرم یگدنز یعامتجا دنا
، هولاع هب هجوت رب ئاسم
یعامتجا یگدنز ئاسم تایئهج هب ،یسایس و یخیرات یلک هدرک هجوت هین مدرم
تّیهم .دنا رگید
نیا همانرفس رد هک تسا یم هراشا یتاعوضوم هب اه
ک دوش یلد هب هقطنم کی مدرم یارب ه
یب و یداع رایسب یگرمزور یم هدیدان ار نآ و تسا هدش شزرا
همانرفس یارب اما دنریگ مهم سیون
همانرفس رد ار یبلطم وا یهاگ .تسا هجوت بلاج و ی
یم تبث دوخ ناونع هب هدنیآ رد هک دنک
هم بلطم یخیرات م هعماج و
یم یتخانش ؛درک دانتسا نآ هب ناوت
تک رد نآ زا یرثا هک یبلاطم ب
یمن هدهاشم یخیرات .دوش
هب شهوژپ مغر هصرع رد هک یهجوت باق یاه
ی رب هیکت اب یبدا و یعامتجا ،یخیرات ثحابم
همانرفس همانرفس یملع هاگیاج زونه ،تسا هدش هتفرگ تروص اه هجرد و فعض و تّوق طاقن ،اه
ی
هب یملع تاقیقحت رد اهنآ رابتعا هژیو
هصرع رد ی یسررب یاه یقیبطت تسا هدیدرگن نشور ارچ
شهوژپ هک مهارف ار ناکما نیا یقیبطت یاه
یم دنک ات رف یفنم و تبثم فلتخم یایاوز گنه
نیمزرس ریاس مدرم و نایناریا
،اه و دریگ رارق هعلاطم دروم اب
نیماام یلحت ردنم
همانرفس رد اه
تهابش یسررب نینچمه و توافت و اه
اه ی همانرفس ناحایس یتح و اه
، نیا زا یملع یتخانش
نم ا هب یعامتجا و یخیرات مهم ب ساسا نیا رب .دیآ تسد
، شهوژپ رضاح رفس رب هیکت اب همان
یاه
یجرایخ و یناریا هرود رخاوا
یولهپ و راجاق ی ن هب هک یقیقحت بانم و
رابرد یلحت و دق ه
ی
همانرفس هدش هتشون اه ،دنا
یسررب هب همانرفس یقیبطت
ناریا یاه یارب .تسا هتخادرپ یجراخ و ی
نیا راک مانرفس ه ی ناونع هب راودیما ناردارب هنومن
همانرفس ی یناریا و همانرفس ی هب زدراچیر درف -
همانرفس ناونع ک یجراخ ی
هدودحم رد ه ینامز ی
روکذم هدش هتشون دنا
، گرارق یسررب دروم ر
تف .دن
م هک تسخن صف زا سپ یم ماش ار شهوژپ نیا فده و همدق
یسررب هب مود صف ،دوش
هب دعب صف رد و قیقحت شور هب موس صف رد نآ زا سپ .تسا هتفای راصتخا یرظن ینابم یداصتقا و ییایفارغج ،یسایس ،یخیرات ،یعامتجا ،یگنهرف نیماام قیبطت و یلحت ،یسررب شهوژپ زا صاح جیاتن مجنپ صف رد .دش هتخادرپ هب
هژیو تهابش اب هطبار رد وافت و اه
ت یاه
همانرفس نیب دوجوم همانرفس و راودیما ناردارب یاه
نایاپ رد و تسا هدش نایب زدراچیر درف ی
نایاپ لوصف .دش میظنت شهوژپ رد هدش هدافتسا بانم رب یعس دوخ راخ بوچراهچ اب ،همان
نآ
همانرفس رب هیکت اب هک دراد دیفم تاعلاطا هب ،اه
هزوح رد یمهم و هعماج ی
مدرم ،یتخانش -
نیمزرس ریاس مدرم یگنهرف تخانش و یتخانش اه
.دبای تسد
1 ـ 2 ـ هلأسم نایب
همانرفس هب هراومه اه مهم زا یکی ناونع
ثحب و هعلاطم دروم یخیرات مهم بانم نیرت
رب و تسا هتفرگ رارق نارگشهوژپ هاگدید ساسا
هزوح رد توافتم تارظن و اه همانرفس موهفم ی
،
همانرفس دروم رد یددعتم فیراعت هلمج زا دراد دوجو
نیا ی هک تسا یفیرعت ،اه شناد
هئارا هوژپ
نیا رد وا .تسا هداد یم هراب
:دیوگ
« ناتساد و ریشب ییگدنز زا یتاقیقحت و یملع یتیاور همانرفس
نیمزرس یعقاو ا کیدهن و رود نامدرم و اه
و بادآ ،اهراتفر هک تس لاع ،موسر
ئ یگژیو و ق یاه
ناکم رد ار ناسنا یگدنز ز و فلتخم یاه
نام یم دیعب و بیرق یاه دنایامن
» ( شناد هوژپ
، 12:1380 ).
نآ زا همانرفس هک ییاج رد یتاعلاطا ماش ،یسایس و یخیرات تاعلاطا رب هولاع اه
هنیمز
،دنتسه هین هتشذگ رد رشب یگدنز یعامتجا خیرات ی
« قییقحت نیاربانب رابرد شیهوژیپ و
-ه
ی هماینرفیس تشر هب اهروشیک ریایس و ام روشیک درویم رد هتیشذگ رد هیک یییاه
ه ی ریرحت
یم ،تسا هدمآرد یسایس و یداصتقا ،یعامتجا ،یگنهرف یگدنز مهیبم و کیرات یایاوز دناوت
شور ام یارب ار ناینیشیپ هنییآ و دنک ن
ارف فافش یا ،نآ رد ات دهد رارق ام یور
تشذگ ریوصت ه
ی
گنهرف و دیاقع ،موسر و بادآ و مینک هدهاشم نشور و حضاو تروص هب ار ماوج ریاس و شیوخ یچیرد زا ار نارگیید و شیوخ ه
ی هراظین رگیید یبییدا هاگین میشاب رگ
(»
ناخ دمحم ی
، 99:1393 ).
ناریا هب ترفاسم زا
هرود ی مشچ دشر یوفص رات نیا زا و تفای یریگ
،خی رد یتلاوحت
همانرفس هب یسیون اپورا زا باقیتم رویط هب یناحاییس هک دوب نایمز نیا زا هک ارچ .دمآ دوجو
و
هب اما .دندرک دییدزاب نارییا
ّقح یم تفگ ناوت :
همانرفیس مهیم طاقیم زا یکی نارییا رد یسیون
،
رود ه ی یم هک یزایتما .تسا راجاق همانرفیس رد ناوت
سن هرود نیا یاه هرود هب تبی
یبق یاه
تفای
، نییا صیقن هک تسا ه
ی تاعلاطا دوبمک زویح رد
ه ی و تسایس ،دایصتقا ،بدا ،گنهرف ..
.
همانرفس رد هک تشذگ راودا یاه
ناربج یدودح ات دوب نایامن ه دوش
ّلع ،تسا مهم هچنآ اما . و ت
ّیمها همانرفس شرتسگ ت .تسا ناریا یخیرات طقم نیا رد یسیون
رد یسررب همانرفس شرتسگ لع راجاق رصع رد یسیون
یم یتعنص بلاقنا عوقو هک تفگ ناوت
هب اپورا و برغ رد ار میظع یلوحت هب .دروآ دوجو
هنوگ مه هک ییا ه
ی رد ار رشب یگدنز یایاوز -
هن .تفرگرب تعنیص اهینت
هک تراجت و یبهذم تاداقتعا و قلاخا ییتح و بدا ،گنهرف ،تیسایس
برغ مدرم هین
د ، دیش تلاوحت و رییییغت نیا شوختیس هب هرود نیا زا .
ین اب بریغ هک دوب دعیب هاگ
دوخ نوماریپ یایند هب یدیدج قیتنم نارگید هب ار دوخ یرترب سح و تسیرگن
ناییبرغ .درک
هب ار قیح نیا دوخ
هچ ایند مامت رب ات دنداد طیساو هب هچ و روز و رهق قیرط زا
ه ی تسایس یاه
،راخ
ّفوم هک دنبای لایتسا .دندش مه ق
هب هین ناریا یلد
کیژتارتیسا تیعقوم ی
ّجوت دروم هراویمه ،دراد و تیشاد هک یصاخ هی
یم رارق نارگید رد ییبرغ ناحاییس ور نیا زا .تیفرگ
هرود ی جاق ههیگنا اب یولهپ و را یفلتخم یاه
وچ ن
« هیرغ ه ی تقیقح ییوجارجام ،ییوج مهم و
همه زا رت لس داجیا
هط ی و یسایس ،یگنهرف
یداصتقا »
،یرهاط(
182:1390 )،
یم رفس ناریا هب زا یتمسق هتیساوخان ای هتیساوخ و دندرک
هداییپ ناینارییا نیب رد ار دوخ دیدج گنهرف یم
دندرک . هیگنا نیا ه ی هک تسا نامه ،مهم هزورما
ناونع تیحت
« رامعتسا
» .تسا روهشم بیترت نیدب
لوقم ه ی زا یکی قرش رب هطلس و رامعتسا
ههیگنا رتشیب هک دوب ناریا رد رواح یارب ییاپورا ناحایس مهم یاه رد
هرود ی یرادیب نیب
و تفای اور نایییاپورا یهاگ
هب ضرغ یلد هنوراو یخرب و فذح قییاقح یخرب ،هدنسیون یزرو
-
من دش ییا )نامه(
همانرفیس نیا رد . ،اه
خ گنهرف ًلاومعم هدنسیون بتر رد ار دو
ه ی تبسن یرتلااب
یم یناریا گنهرف هب یم هدنیناوخ خر هب ار نآ و دنیب
دشک . دوش رکذ تسا مزلا ههیگینا هک
دای یاه
یم هدید ییبرغ ناحاییس نیب رد رتشییب هدش .دوش
نیدب هرود رد بیترت ی
همانرفس ،یناریا ناحایس ًلاباقتم و یبرغ نارفاسم یولهپ و راجاق یاه
هدید زا یددعتم هدینش و اه
تبث ،دوخ یاه هب راثآ نیا زا مادک ره هک دندرک
ّیمها ظاحل عوضوم ت
د دنراد رارق یتوافتم هاگیاج ر .
ّیمها کرد همانرفس یخیرات و یبدا هاگیاج و ت
تخانش رد اه
توافت تهابش و اه
ّیمها ناهیم و فرط کی زا فلتخم لم یگنهرف یاه دنسیون هک یت
ه ی اهنآ هب
هفلؤم تبث ،رگید یفرط زا تسا هداد فلتخم ماوج مدرم یعامتجا و یگنهرف و یرکف یاه
شهوژپ دنمزاین .تسا یقیبطت یاه
تخانش اب هک یطباور و ناریا مدرم گنهرف گنهرف ریاس
اه و راجاق رخاوا ینامز طقم رد
یولهپ تسا هتشاد تسا یرورض یرما ،
ارچ ب ،ینامز طقم نیا رد هک این
ن و یعامتجا یاه
هب ناریا یگنهرف هدرتسگ طباور یلد
شلاچ راچد ،تشاد برغ اب هک یا .دش یددعتم یاه
تسا مزلا نیاربانب ات
شهوژپ اب یقیبطت
همانرفس و یناریا یاه زا و یسیلگنا
یسررب قیرط
توافت و تاکرتشا ،یقیبطت یاه
و نایناریا گنهرف گنهرف ریاس
هزاب رد اه مز ی هین و رظن دروم ینا
هتینردم نیب باقت هک یفنم و تبثم تاریثأت تنس اب برغ زا هدش دراو ی
هعماج یاه رب یناریا ی
هفلؤم یور گ ناریا یسایس و یداصتقا ،یعامتجا ،یگنهرف نیماام و اه
ذ صخشم ،تسا هتشا
.دوش
1 ـ 3 ـ لاؤس یاه شهوژپ
1 - همانرفس یقیبطت یسررب و یناریا یاه
یسیلگنا ناشن هدنهد باتزاب ی نیماام مادک
؟تسا
2 ی تهابش هچ توافت و اه
همانرفس نیب ییاه اه
یسیلگنا و یناریا ی دراد دوجو
؟
3 ی همانرفس و یناریا ناسیون اپورا
ی هچ ات ی ا
ثحابم دنتسناوت هزادن ینید
،یسایس ، یگنهرف
،
و یعامتجا هب ار دوخ رفس ناکم یداصتقا
؟دننک فیصوت ینشور
4 ی اگدید و ههیگنا همانرفس ه
یاپورا و یناریا ناسیون رد فلتخم تاعلاطا باتزاب رد یریثأت هچ ی
همانرفس
؟تسا هتشاد ناشیاه
1 ـ 4 ـ ا ده ا شهوژپ ف
مانرفس ود رب هیکت اب ات دراد یعس رضاح شهوژپ نیاربانب ه
ی اب نراقم یجراخ و یناریا رخاوا
رود و راجاق ه
ی یولهپ هب تروص ،یملع رفس همان هب یجرایخ و یناریا یاه همانرفس ،هژیو
یاه
ییاپورا ار د هک هتفای شراگن ناریا دروم ر دروم ،دنا
رارق هعلاطم فلتخم یایاوز باتزاب ات دهد
نیمزرس ریاس و ناریا گنهرف تهابش و اه
توافت و اه نآ یاه
ار همانرفس رد دهد ناشن اه
.
1 ـ 5 ـ شهوژپ تیّمها و ترورض
یمن قافتا اپورا و برغ تفرشییپ نآ بقاعتم و یتعنص بلاقنا ،سناسنر رگا دیاش ،داتیفا
ورف و زارف اب دوخ تخاونکی ریس هب ناهج هج یاهد
ئ ور تکرح هب ی هب
ولج یم همادا تاریییغت و داد
زاب رد ار ینادنچ ه
ی رود هب تبسن راخ ینامز ه
ی لبق یمن دوخ ی مینک هدهاشم ،میتسناوت
اما اب
یتعنص بلاقنا
، لحرم دراو خیرات ه
ی دوخ تایح زا یدیدج ش
ّوحت و د ع یل اپورا و برغ رد ار میظ
درک هبرجت
؛ هب هنوگ مه هک ییا ه
ی رد ار رشب یگدنز یایاوز و تفرگرب
ار نآ تیسد تارییییغت شوخ
ّوحت و یمع تلا هب هرود نیا زا .داد رارق یق زا ایند مامت رب نایبریغ هک دوب دعیب
روز و رهق قیرط
.دنتفای هبلغ دعب هب نامز نیا زا ههیگنا اب ییبرغ ناحاییس
یم رفس ناریا هب فلتخم یاه هتیساوخ و دندرک
یم هداییپ ناینارییا نیب رد ار دوخ دیدج گنهرف زا یتمسق هتیساوخان ای زا .دندرک
رد یفریط
نارییا
، هب هژییو زا رود ه ی هب مه دعیب هب رایجاق تفرشیپ هب ندیسر شطع ییبوخ
هب برغ هک ییاه
ک ادیپ تسد نآ ،دوب هدر
مه یناسک نوچ
یم نادیم دراو هنلاؤسم ار ریبکریما و دنک
ناریا مه نامز
نپاژ اب
، یم زاغآ ار ییقرت یم ثیعاب دنیچ یلیماوع هنایتخبروش اما .دنک
یوپایکت زا نارییا ،دوش
داریفا زا یخرب .دنام زاب تیفرشیپ هک
هدرک رفیس برغ هب ههیگینا نییمه اب هدیید ،دنا
و اه
هدینیش ناغیمرا هب ناینارییا و نارییا یاریب هیمانرفیس بیلاق رد ار دوخ یاه نیا ییقاو رد .دندروآ
همانرفیس یم ار ناسیون دنیامن و ریفس ناوت
ه ی ... و یعامتجا ،یسایس ،یبدا ،یگینهرف تلادابم
یبرغ یاهروشک اب ناریا تخابلد دارفا نیا رتشیب هتبلا .تسناد
ه ی ش تفرشیپ رهاوظ هجوت و دند
ریز تلاوحت هب ینادنچ .دنتشادن برغ یتخاس
شهوژیپ نیاربانب رضاح
تسا نآرب اب
صیخشم یقییبطت ییسررب کی نک
زایب نیا رد هک د ه
ی
مه رد یساسا تاریییغت هک راخ ینامز ه
ی هنییمز ند رد اه نارییا ،تسا هدیمآ دویجو هب ایی رخاوا
و دشاب دنبیاپ دوخ یگنهرف و یعامتجا یاهراجنه ،موسر و بادآ هب هتسناوت ردقچ یولهپ و راجاق
ّنس ظفح رد یعس رتشیب ایآ ؟تسا هتیفرگ رارق تلاویحت نیا ریثأت تیحت ناهییم هچ ات ای ،هدوب ت
دنسیون ؟برغ گنهرف هب ندش کیدهن ه
ی ب یعس روطس همانرفیس هب دانتیسا اب هک دراد نیا ر
یاه
هتیشون ییبرغ و یینارییا هدش و یسایس ،یعامتجا ،یگینهرف تافلایتخا و تاکارتشا هب ،هرود نیا
لاوحت نیا هک ار یفنم و تبثم راثآ و دزادرپب نیمزرس ود یداصتقا یگدنز نتم رد ت
و بادآ ،
هرواب و دیایقع ،قلاخا ،مویسر ا
مدرم ی هتیشاذگ ،تیسا
یسررب .دنک
یب یم ماوع نیا هب هجوت کش بیسآ رد دناوت
هدیدپ یسانش عماج یعامتجا و یگنهرف یاه
-ه
ی همانرب یورارف یبسانم یوگلا و دشاب راذگریثات ناریا زورما و یداصتقا ،یگنهرف ناهیر
یسایس
،تلود یارب ئارا ه ی همانرب و زورما یارب بسانم یراتخاس و یلوصا یاه هدنیآ
ی .دهد رارق روشک
1 ـ 6 ـ هنیشیپ شهوژپ ی
یم یقیقحت راثآ رد یریس اب یواز اب هک یربتعم و هجوت باق بانم ناوت
ه ی و هیامتم دید
هبنج ،دوخ راخ همانرفس فلتخم یاه
هداد رارق یسررب دروم ار اه زا رظن فرص .درک یفرعم ،دنا
ب ،اهنآ یبدا و یملع هاگیاج و شزرا دیا
هک تشاد ناعذا هطبار رد یقیقحت بانم
یقیبطت یسررب اب
همانرفس اک اه یف تسین .تسا زاب نیققحم یارب شهوژپ هار زونه و اب
شهوژپ دوجو رد ددعتم یاه
هنیمز همانرفس ی همه و یقیبطت یسررب ،اه
همانرفس دنچ ای ود هبناج ی
یجراخ و یناریا هداد ماجنا
شهوژپ زا یخرب .تسا هدشن ییاه
:دنرارق نیا زا ،تسا هدوب هنیمز نیا رد هک
یرهاط ،داهرف ، 1386 ،
« ولج ه ی مهم رد یوضر انرفس نیرت
هم و راجاق نارود رد نایبرغ یاه
یولهپ یاوا
» ، یو نوگچ هب هلاقم نیا رد هب دهشم سدقم رهش حرش و فیصوت یگ
و رهطم مرح هژی
هبنج زا یوضر غ ناحایس هجوت یلاد و فلتخم یاه
رود رد رهش نیا هب یبر ه
ی دروم هتخادرپ رظن
هب ناحایس نیا .تسا ریغ و میقتسم تروص
هدید میقتسم ،اه
هدینش اه و تافیصوت خ ینهذ
رد ار دو
رید زا هک رهش نیا دروم
ّدقم نایناریا یارب زاب س
بوتکم ،تسا هدوب .دندرک
هب ًافرص هلاقم نیا یلد
یگدنز یگنوگچ و موسر و بادآ هب هجوت یخیرات راثآ هب هجوت ،یترایز و یبهذم رهش کی رد مدرم
رود رد ناریا زا یتمسق هک رهش نیا ه
ی چیه و تسا هجوت باق ،تسا یولهپ و راجاق هسیاقم هنوگ
-
.تسا هتفرگن تروص ییاپورا یاهروشک یبهذم یاهرهش ریاس اب نآ گنهرف و رهش نیا نیب یا تردق ،یرهاط ،هّللا
1390 ، رد لاقم ه ی
« همانرفس
ّیوه فیرعتزاب و یسیون مداصت رد یناریا ت
برغ اب یگنهرف
»
،
ّیوه یسررب هب و تسا هتخادرپ یعمج و یدرییف ت
هراشا یساسا صا کی هب
نیا رب ینبم دراد
ّیوه هک گنهرف اب دروخرب رثا رب یرویشک ره ت تاریییغت راییچد رگید لم یاه
یم یفنم و تبثم
ّیوه تخانیش و دوش ت
، د ناسنا دوخ تخانش زا یادییج یهیییچ اب طابترا ر
تسیین یرگید تخانش .
همانرفس هب هلاقم نیا داد یارب یطابترا پ ناونع هب اه
و اهدتس هسیاقم ، -اه
ی کش یگنوگچ هین و یگنهرف نآ نتفرگ
یم هراشا اه هب هراشا یلد هب رضاح شهوژپ .دنک
ههیگنا همانرفس رد شهوژپ و رفس یاه و اه
راهبا هین یطابترا همانرفس نایسیون رد هک یگینهرف اب
جیت لاح هب یبیسانم بینم ،تیسا ندیش هبر یم ریظن
سیایقم اما دسر ه
ی گنهرف نییب ساسا رب اه
همانرفس یاوتحم رود رد اه
ه ی .تسا هتفرگن تروص شهوژپ دروم ینامز
،هتشرف نیما و یلخ ،ینیورپ 1388
، هلاقم رد مان هب دوخ ی
« مانرفس یسررب ه
ی هطوطب نبا
یقییبطت تایبدا رظینم زا
»
، ب نبا یفرعم زا دع ب
،هطوط همانرفس شا هب نآ شزرا و یرثا ناونع
گنهرف رد دنمشزرا یماع یسانش
ه درم ی م همانرفیس طابترا هب ،)رولکلوف(
ا اب اه د یم یقیبطت تایب -
ناگدنسیون .دنزادرپ یم یروآدای
دننک هک ا اب شور زا هدافتس ،یقیبیطت تایبدا رد قیقحت یاه
یم خانیش هب ناویت تلم رتهب و رتشیب ت
تفای تسد اه .
نآ زا ییاج همانرفیس هک مهم زا یکی اه
-
راهبا نیرت یاه
م تخانش تل
رگید یاه دنتسه
مانرفیس ییسررب ، ه
ی هطوطب نبا ار
نییآ رد ه ی
یم تّیمها هئاح یقیبطت تاییبدا رد .دنناد
ن تیاه جوت دروم ماوع هب ه
ی رد هطوطیب نبا
همانرفیس یم هراشا شا هک دننک
هب مامت هچره تیفافش و یبوخ زا رت
دهع ه ی هدمآرب نآ فیصوت
.تسا ینب یردیح هدازآ و دیهان ،لابقا ،
1388 ، رد
« همانرفس یاوتحم یلحت دش همجرت یاه
ه ی
رابرد یسیلگنا ناحایس ه
ی ناریا
»
، رد هدش پاچ هلجم
ی یسانش شناد ،
هیئارا زا دعیب ی
کیی
عیمایج ه ی همانرفیس حییضوت هب ،یرایمآ ،فادیها ،اه
ههیگینا
،اه و دیاوف نآ زا هدافتسا ترورض اه
ناریا زا رتهب تخانش یارب تخادرپ
ه ا دن جییاتین . قییقحت
یایوگ یسیلگنا ناحایس هک تسا نیا
نیرتشیب ار رفس
هتشاد ناریا هب .دنا
75 نارود رد اهرفس نیا دصرد راجاق
، 74 / 18 رد دصرد
ود هر ی و یولهپ اب نیرتمک دصرد رود رد ه ی میین هین و تسا هتیفرگ ترویص هیدنز ه
ی نرق لوا
(متسییب 1900-1950 )م
، بتر ه ی ناحایس بذج رد ار لوا .تساراد
هب ،شهوژپ نیا نتخادرپ یلد
قلاع دروم تاعویضوم و رییسم ،نایمز ،ناکیم هب ه
ی رد بنم ،یسیلگنا ناحایس یهیجوت روخ
رضاح قییقحت یارب .تسا
اما یمن هطبار رد نآ یارب یمهس ناوت علاطم اب
ه ی ینابم یقیبطت
زاب رد سیلگنا و ناریا یعامتجا و یگنهرف ه
ی ،رظندم ینامز ئاق
.دش
ناینسحم ،یدهم ،دار
1365 ، هلاقم رد هین ی
« همانرفس رد هدش همجرت یاه راب
ه ی ناریا
» ، پاچ
لجم ه ی تاقیقحت رغج
یدیفم تاعلاطا ،ییایفا ار
رابرد ه ی همانرفس لوط رد هک ییاه 800
اس ل
هدش هتشون ناریا هب جار هتشذگ تسا
، تسا هداد رارق ناققحم و ناگدنناوخ رایتخا رد رد یو .
-
خ و خاد رد هک یدارفا هب همادا لاس یط روشک زا را
هب هتشذگ یاه مج
مجرت و یروآ ه
ی
همانرفس
ّمه اه هدرک بسک ار یدیفم تاعلاطا و هدرامگ ت یم هراشا ،دنا
ت صاح .دنک شلا
،
یماسا تبث هب یهتنم 682
لاس ات هک تسا هدش حایس 1914
رک رفس ناریا هب یدلایم و هد
هدرک رشتنم همانرفس هب .دنا
رواب دنسیون ه ی عاضوا نیب شهوژپ نیا و شهاک و ناریا یسایس
هطبار ناحایس دادعت شیاهفا یم شهوژپ نیا .تسا هتشاد دوجو گنتاگنت ییا
کی ناونع هب دناوت
هنیمز رد قیقحت یارب دنس همانرفس اب طبترم رگید یاه
نآ یقیبطت یسررب هلمج زا اه
،اه ییاراک
ب .دشاب هتشاد ا
دوجو نیا چیه نیمز رد یتاعلاطا هنوگ ه
ی یبرغ و یناریا گنهرف نیب هسیاقم رد
یمن رارق هدنناوخ رایتخا .دهد
،یملاغ موثلک و نسح ،هاوخداد 1391
،
« رصان همانرفس یقیبطت یسررب نبا و ورسخ
هطوطب
» ،
،یعامتجا ،یگنهرف فلتخم حوطس ،هلاقم نیا ناگدنسیون
،ییایفارغج و یخیرات
یداصتقا ود
ار همانرفس یسررب دروم
یقیبطت رارق و دنداد هب تهابش و اه توافت هنیمز رد ییاه درکیور ی
و ریواصت فیصوت هاگن عون
همانرفس رد روبهم یاه
دنتفای تسد .
باتک
« همانرفس همانرفس تلاوحت هب یهاگن :یسیون برغ رد یسیون
» ، لراک رثا نوسپمات تسا
طسوت هک دیعس
ه دانقداز لاس رد و تسا هدش همجرت 1396
، تاطابترا و رنه ،گنهرف هاگشهوژپ
باتک نیا .درک رشتنم ار نآ یم ار
زوح رد مهم راثآ زا ناوت ه
ی همانرفس تاعلاطم پ
ناریا رد یهوژ
یو .تسناد صف رد
ار هدنناوخ ات دراد یعس باتک نیا نیزاغآ یاه اب
تّیمها همانرفس فیرعت و اه
اهنآ ماج هب نوسپمات داقتعا هب .دنک انشآ
یلد موهفم تعسو یگدرتسگ
،همانرفس را
هئا ی فیرعت
هیحور رگید فرط زا ،تسا راوشد یرما هبناج همه ی
عون رد یساسا شقن هین ناحایس یتاقیقحت
حارم هب موس صف رد یو .دراد هدهعرب راثآ قلخ همانرفس
یسیون هراشا خیرات لوط رد یم
و دنک
یم یلئاسم هب مجنپ و مراهچ لوصف رد هنآ دیاب همانرفس نتشون رد حایس هک دزادرپ
ّدم ار ا ن رظ
رد .دهد رارق ن
هب ینایاپ لوصف رد تیاه همانرفس تلاوحت
رد یسیون مه و برغ
نینچ تیدودحم اه
،
رد هک یتابصعت و تاعقوت همانرفس
احایس یسیون یم هراشا ،تسا هدوب راذگریثأت درم و نز ن
.دنک
یب زا دناوت یم باتک نیا کش همانرفس تاعلاطم ثیح
یتخانش و یهوژپ لوقم زا ماج
ه ی
همانرفس همانرفس و یسیون یسانش
، یبسانم یوگلا .دشاب
اب دوجو نیا
، هب نتخادرپ مدع و هسیاقم
هعلاطم ی یقیبطت گنهرف همانرفس هیواز زا فلتخم لم یاه توافت زا اه
عوضوم اب نآ یساسا یاه
.تسا رضاح شهوژپ
2 - نابم ی پ و ی ش ی هن قحت ی ق
2-1 - رعت ی همانرفس ف
طق ار رفس رگا یناکم زا هک یهار و تفاسم
یم یط رود ناکم هب دننک
و
ِ یلاد هب انب
یم سپ ،مینادب نامز اب بسانتم چخیرات ناوت
ه ی مه ار رفس
ّیلوا رشب شیادیپ اب نامز .تسناد ه
رتهب یناکم و اذغ نتفای زا رفس نما و
تفرشیپ و ندمت شیادیپ اب و دش زاغآ یگدنز یارب رت یاه
و یجیردت همادا رگید تارک هب رفس و یزاجم یاهرفس ات رشب هجوت باق
.تفای
« اگزور رد نار
شخب هب اهنت ،مدرم ،هتشذگ هرکزا یدودحم یاه
ی د ییانشآ یکاخ زا کی ره اما دنتشا
مک نادرگناهج و
هدرک فشک ار نآ زا یتمسق شیب همه هب تبسن هک زورما ات ؛دنا
ناهج طاقن ی
تمسق رگم هدش صاح ییاسانش هجیتن رد ای و تدورب رثا رد هک ییاه
تقاط ترارح ی ای اسرف
رگید ماوع تسا هدماین نادرگناهج دید هب
(»
،ینذؤم 1375 : 88 .) ندمت هلمج زا ،یناتساب یاه
هداج داجیا نوچمه یتادیهمت و تلایهست رشب یگدنز گرهب مهس نیا یارب ،ناریا هوکشاب ندمت -
پ ،اه نیب یاهارسناوراک و یطابترا یاه اجنآ زا و دندوب هدرک مهارف نارفاسم شیاسآ یارب یهار
نایناریا هک نامهم ،نابرهم ینامدرم خیرات لوط رد
ن نوخ ،زاو نیمزرس نیا ،دندوب ندمتم و مرگ
.تسا و هدوب ناحایس و نادرگناهج یارب ینما نمأم روانهپ هاگن یگدرتسگ یلد هب هرابرد یددعتم فیراعت و میهافم ،دیاقع و اه
.دراد دوجو همانرفس ی
هتفگ هب نوسپمات ی
« یلک حلاطصا همانرفس هدرتسگ رایسب
یب فیط هراومه هک تسا یا هزادنا
تسا هداد یاج دوخ رد ار بلاطم زا یعونتم (»
،نوسپمات 1396 : 34 بحاص فیراعت نیب زا .) ظن
،نار
هاگدید زا همانرفس موهفم هب یم دانتسا وجمزر
.مینک انب هک یفیرعت رب وا
تسا هداد هئارا :
« ،همانرفس
بلاق رد هدنسیون هک تسا شراهگ یعون نیمزرس ای اهرهش عاضوا زا ار دوخ تادهاشم نآ
هک ییاه
یم حرش ،تسا هدرک ترفاسم نادب اتک ،دجاسم ،یخیرات یاهانب زا یتاعلاطا و دهد
هناخب ،اه
بادآ ،ناگرهب ،اهرازاب بآ ،تیعمج ،ییایفارغج تیعقوم ،مدرم یبهذم و یلم موسر و
و نابز ،اوه
،تسا هدومن دیدزاب هک یقطانم یلاها یم هدنناوخ رایتخا رد
دراذگ (»
،وجمزر 1390 : 212 .)
همانرفس هولاع اه نیا رب هدید شراهگ رب ینتبم ینتم هک هدینش و اه
یلحت هب یهاگ ،تسا اه
شراهگ یم اه یم ققحم و دزادرپ هیلا رد شواک زا دناوت
یدعب یاه همانرفس
،اه تیصخش یلحت هب
هدنسیون راکفا و رد .دزادرپب همانرفس ی
یم عوضوم دییأت ا .درک هراشا هین نوسپمات رظن هب ناوت
ز
یو رظن
« هبنج یاراد همانرفس ره نیا اب :تسا هناگود یا
زا یشراهگ ،همانرفس تسا نشور هک
هصرع ناکم و مدرم زا یتیاور و یناهج ی مک لاح نیع رد ،تسا انشآان یاه
و هک تسا ینتم شیب
شزرا ،تیصخش هلغشم ،اه
تشادنپ و اه ه
یم راکشآ ار هدنسیون یا مه .دنک
زا یشخب ،نینچ
یم ادیوه ،هدش هتشون نآ هب باطخ نتم ار یگنهرف ای هتساخرب نآ زا هدنسیون هک یگنهرف -
دزاس » ،نوسپمات(
1396 : 32 .)
همانرفس ناهج رد مهم یماگ دنتسناوت اه هبنج زا قرش و برغ یسانش
،گنهرف فلتخم یاه
،عامتجا داصتقا ،بهذم نانآ زا یرثا یخیرات بانم رد دیاش هک ار مهبم تاکن و دنرادرب خیرات و
.دننک نشور ،دوبن نآ زا
همانرفس رد دوجوم تاعلاطا هک اج ناونع هب اهدعب اه
مهم دانسا نیرت و
بانم مدرم و یخیرات یسانش
هدافتسا دروم یم رارق ناققحم ی
نآ ات ،دنریگ اج
یم هک دنناوت
دننکراکشآ ه
ی یکیرات رابرد ام شناد یاه ه
ی ،رگاز دنز( دنشاب تلم کی خیرات و گنهرف 1389
:
155 ) نآ شراگن رد تناما تیاهن دیاب نیاربانب . .دوش تیاعر اه
یم هدهاشم یخیرات بتک رد یریس اب یسایس تاقافتا اب هتخیمآ یخیرات ثداوح رثکا دوش
نیمزرس همانرفس اما .تسا فلتخم یاه یعبانم اه
یم هک دنتسه بان تفای نآ رد ار خیرات مه ناوت
مه و یم دناوت یهاگآ هنیمز رد ار ام یاه ئاسم ی
،یدابآرهم(دهد شیاهفا یگنهرف و یعامتجا
1379 : 24 هتکن نیا زا دیابن هتبلا .) جوم تاعلاطا یخرب هک دوب فاغ مهم ی
همانرفس رد دو ار اه
یمن هب ناوت دص و متح روط رد
و تسرد دص ای و یتسرد کرد یارب .تسناد تیعقاو اب قباطم
همانرفس زا هرداص تاعلاطا یتسردان هعلاطم هج یهار اه
نآ قیبطت و رگید نوتم ی تسین مه اب اه
همانرفس اریز ههیگنا ساسا رب اه
یم هتشون ناحایس رفس فادها و اه کش رد قاو رد .دنوش
یریگ
عقوم ،تّیصخش دننام یلماوع همانرفس کی و دیاقع ،تلایصحت ،هدنسیون یعامتجا و یگداوناخ تی
یسررب و دقن ماوع نیا هب هجوت نودب هک دنتسه یخد یسایس و یعامتجا طیارش و اهرواب یم ههاریب هب همانرفس یمن رذگهر نیا زا .دور
هارمگ تاعلاطا هب ناوت یناسک تیعقاو زا رود و هدننک
ضرغم هک یتسدارف هاگن اب و هنا یم شمدرم و رفس دروم نیمزرس هب
هیاپ رب و تشاد دامتعا ؛درگن -
،یدوصقم(درک توااق ،تاعلاطا نآ ی 1380
: 43 .)
« رد هچ و مع رد هچ ،همانرفس و رفس
ّلجت ظحل کی رگنایب ،یبدا تای ه
ی هظحل نآ ؛تسا ییاسانش باق ًلاماک یگنهرف حل نامه ،
هظ ی
ان یب ناهج اب س سا ینور
]...[ت هظحل یا یب ،ناسنا هک تسا و هتخانش هب ار هتخانشان ملاوع هفقو
بم هدش مهف یم لد
دزاس (»
،یراوج 1382 : 85 .)
2 ـ 2 ـ همانرفس عاونا
تروص هب دوخ شیادیپ نامز زا همانرفس ،تّیمها ثیح زا و تسا هدش هتشون یفلتخم یاه
علاطم رد هک یهاگیاج و رابتعا ه
ی یبهذم ،یگنهرف ،یبدا یاهراتخاس یسایس عاضوا و یعامتجا ،
تلم یخیرات و یم میسقت هتسد دنچ هب دراد اه
همانرفس :دوش همانرفس و یلیثمت و یلایخ یاه
یاه
یقیقح ای یعقاو .
2 ـ 2 ـ 1 ـ همانرفس یلایخ یاه
تسد ه ی همانرفس ،لوا تسا یلایخ یاه
هک همانرفس نیا رد اه
هب یرفس یلمع و یعقاو تروص
یمن قافتا و دتفا
همانرفس طقف سیون ،دیاقع
هاگدید شنیرفآ و ینهذ یاه
ار دوخ هب شراهگ تروص
همانرفس رد یم نایب
مه .دنک یم دوخ هب ار رایتخا نیا وا نینچ بوچراچ و بلاق رد ات دهد
همانرفس یلایخ ی رارق یسررب و دقن دروم ار هعماج
یناماسبان و تایعقاو و دهد رد دوجوم یاه
شلاچ هب ار هعماج .دناشکب
همانرفس زا عون نیا یهاگ یم هتشون تایعقاو اب قباطم یدح هب اه
دوش
هک یسک رگا دصق
ناکم نآ هب یعقاو رفس ار
تیعقاو اب یعون هب ،دشاب هتشاد یم وربور ییاه
دوش
همانرفس نیا رد هک اه
هتشون .تسا هدش
همانرفس هک تسا رکذ باق یاه
« یلیثمت ی یناتساد
» و
« یملع ی یلّیخت
» میسقت نیا رد مه -
یم رارق یدنب .دنریگ
همانرفس زا عون نیا رد
،اه هدنیسیون هب
نایهج ایور یم رفس دنک هدید و اه و
دوخ مایپ و تلاایخ ار
هب تروص ناتساد و یثمت قتنم بطاخم هب
یم .دنک .
« یاهراکهاش رثکا
نیمز رد یبدا ه
ی همانرفس بلاق رد کولس و ریس یلایخ یاه
هدش هتشون دنا
»
،یرهاط(
1395 :
180 .)
ّوق ددم هب هدنسیون قاو رد ه
ی
ّیخت و
ّکفت و ر دوخ یبلق تادهاشم زا ماهلا اب هب تسد
شراگن یم .دنز همانرفس هغبص رتشیب برغ رد یلّیخت یاه
،دنراد یلّیخت ی یملع ای و یلّیخت ی
مه نوچ ناتساد یاه
« رو لوژ ن » هک همانرفس تسد نیا زا اه
.دنتسه همانرفس اما رد یلّیخت یاه
همانرفس زا یخرب ،تسا ینتفگ .دنراد یناحور و یونعم ،ینافرع یاهرفس گنر رتشیب قرش یاه
هب ایند یبدا راثآ نیرترب وهج یلّیخت یم رامش
هلمج زا .دنیآ یم راثآ نیا ی
همانرفس هب ناوت ی
« فاریوادرا همان » یمیدق زا هک درک هراشا و راثآ نیرت
هب نایناساس نامز رد هلیسو
دبوم ،فاریوادرا ی
.تسا منهج و تشهب هب یو یلّیخت رفس فیصوت و حرش همانرفس نیا .تسا هدش هتشون یتشدرز
« یهلا یدمک
» ای
« ییادخ ناتسدنخ »
همانرفس هک تسا یرگید یلایخ ی
« هتناد یریگیلآ
1» ،
رعاش و هدنسیون ترفاسم گرم زا سپ یایند هب ،ییایلاتیا ی یم
زا نت ود ییامنهار اب یو .دنک
هقلاع دروم دارفا یم رذگ تشهب و منهج فلتخم حارم زا شا
تّیصخش و دنک فلتخم یاه
یم تاقلام ار یخیرات یم دنوادخ رادید هب قّفوم تشهب رد تیاهن رد و دنک
.دوش
« قطنم ریطلا
»
1.Dante Alighieri
اطع یروباشین ر
، لهنم تفه ریسفت و حرش هب هین یرجه مشش نرق فراع نورد اب قشع
هیام ی
یم ینافرع (دزادرپ
،وجمزر 1390 : 177 ).
همانرفس بلاق رد بلغا و دنتشاد یمیلعت و یقلاخا ،ینید یدرکیور هتشذگ رد یلّیخت یاه
یم هتشون رعش و یفیصوت ،یبدا بلاق زا یرادربوگلا اب هزورما اما .دندش
اب ،برغ یگدنسیون یاه
س عاضوا هب یضارتعا یاهدرکیور یعامتجا و یسای
یم هتشون دوخ نامز هلمج زا .دنوش
نیا ی
همانرفس یم اه هب ناوت
« تحایس میهاربا همان گیب
» هک درک هراشا
« نیز هغارم نیدباعلا یا
» رفس رد
ار راجاق راگزور ناریا یعامتجا و یسایس یاسم ،هنادقتنم یهاگن اب دهشم هب رصم زا دوخ یلایخ یم ریوصت هب یرایهلا(دشک
،دنودمحا و 1398
: 4 .)
2 ـ 2 ـ 2 ـ همانرفس یعقاو یاه یقیقح ای
تسد ه ی مود همانرفس همانرفس ،اه همانرفس نیا .دنتسه یعقاو یاه
اه ترفاسم حرش تسا ییاه
ًاتقیقح ار نآ ناحایس هک هداد ماجنا
دنا هب و و حرش هدید فیصوت هدینش ،اه
هرطاخ ،اه و اه
یعیاقو
فّتا رفس نایرج رد هک هتخادرپ ،تسا هداتفا قا
.دنا همانرفس زا عون نیا اور ملاسا ناهج رد یسیون
مه و موس نرق یط ار ایفارغج ملع شرتسگ اب نامز
هتسناد .دنا
زا مهم یگژیو نیرت همانرفس یاه
یعقاو یاه
، یلمع عوقو تسا نآ
. همانرفس عون نیا اه
نایب رگ
نیمزرس یخیرات و یگنهرف ،یداصتقا ،یعامتجا ،یسایس لاوحا و عاضوا اه
فلتخم ی .دنتسه
« ره
همانرفس دنچ یم یسایس و یخیرات ئاسم هب رتمک دوخ یگنهرف و یعامتجا یاوتحم یلد هب اه
-
اثآ نیا یعامتجا بلاق و اوتحم تهج هب اما ،دنزادرپ ،ر
یم هک ار یخیرات نوتم فعض طاقن دنناوت
ت دنزاس فرطرب تسا هدش هتشون ناخروم طسو (»
،یهانپ 1:1388 ).
ربانب یم نیا هک تفگ ناوت
نیا هعماج شزرا زا راثآ هنوگ هژیو یتخانش
هعلاطم ماگنه رد یفرط زا .دنتسه رادروخرب یا ی
خیرات
همانرفس زا هدافتسا یروشک ره یم رظن هب یرورض یعقاو یاه
.دسر
همانرفس زا عون نیا اه
.دنتسه ناور و هداس شراگن کبس یاراد بلغا
« همانرفس رد نوچ ،اه
تادهاشم و ثداوح و یاقو حرش ًامومع
، هدوب دوصقم تسا
یجعت هب و ترفاسم یط رد بلغا و
یم تبث ترابع یارب یلاجم ،دش یمن یظافل و یزادرپ
همانرفس رثکا ببس نیمه هب .دنام هب اه
ون ناور و هداس ییاشنا و بولسا
ّلکت زا رود هب ،دودعم یدراوم هج و هدش هتش یمسر تاف
تسا (»
راگتسر
،ییاسف 1397 : 414 .) همانرفس رد نادرگناهج هبرجت هب ًامومع یعقاو ی
یعقاو یاه
گنهرف اب دروخرب رد یم تسد توافتم یاه
ههیگنا رگا هتبلا ؛دنبای .دنشاب هتشادن نیا زا ریغ یا
همانرفس نیمه یعون هب هک دنتسه اه
یم نارگید و دوخ نّدمت زا قیمع یکرد هب ار ام .دنناسر
یگژیو زا رگید یکی همانرفس یاه
همانرفس یوار ًامومع هک تسا نیا یعقاو یاه هدنسیون ،اه
هدنسیون و دنتسه مه یم یزاب ار ناتساد یلصا نامرهق و تّیصخش شقن اه
راتشون عون نیا .دننک
مه تروص هب ای و رفس اب نامز
یم هتشون رفس ماجنا زا دعب ای همانرفس زا یاعب دنچ ره .دوش
یاه
یعقاو هین هب هلیسو ب هارمه رفس رد هک یشنم ی یم هتشون ،تسا حایس ا
یگژیو .دوش رگید مهم
همانرفس تیاور هک تسا نیا یعقاو یاه یم رارق فیصوت تمدخ رد یزادرپ
همانرفس سکعرب .دریگ -
تساد و نامر( یلّیخت یاه نا
) تیاور تمدخ رد فیصوت هک یم رارق یزادرپ
.دریگ
ون هک یدرکیور هب هجوت اب همانرفس ناگدنسی
ترفاسم زا اه اه
تاغیلبت :ریظن ،دنتشاد دوخ ی
ریس ،یبهذم تیرومأم ،یملع تاعلاطم ،تحایس و
و یماظن ،یداصتقا ،یسایس یاه یم ...
اهنآ ناوت
ن هتبلا .درک میسقت یفلتخم عاونا هب ار هک دوب فاغ دیاب
رتشیب شیپ کی اب ناحایس زا ینهذ ضرف
یم رفس هار رد یاپ ،دصقم .دنهن
همانرفس نیا هفلؤم و نیماام یاراد اه
،یگنهرف نوگانوگ یاه
هزوح مادک ره هک دنتسه ...و یداصتقا ،یماظن ،ییایفارغج ،یسایس ،یعامتجا یتاعلاطم ی
هدرتسگ یم راصتخا دوخ هب ار یا ش و دنهد
هخاشریز ما یم یناوارف یاه
و یسررب هک دنوش
نآ تخانش قیرط زا هج اه
هبلارد قیقد و هنافاکشوم یشاکنک همانرفس یلا
تارطاخ و یعقاو یاه
ناکما ناحایس همانرفس هلمج زا .تسین ریذپ
یعقاو یاه همانرفس ،
نبا ی هب هک تسا نلااف ناونع
همانرفس نیلوا بوسحم ملاسا ناهج رد یعقاو ی
یم .دوش
« دنهللام قیقحت »
و ینوریب ناحیروبا
همانرفس همانرفس هلمج زا هین ورسخرصان ی دنتسه ییاه
کی هک رفس شراهگ اهنت هن هک
ةریاد فراعملا یب ن ظ مدرم ،یخیرات ،ییایفارغج ،یعامتجا ئاسم زا ری .دنتسه ...و یسانش
همانرفس
نیماینب لدوتود هین
« همانرفس نیتسخن یا
تسا هک کی رابرد مهدزاود نرق رد ییاپورا ه
ی ناریا
تسا هتشون (»
،تخبناوج 20:1379
).
« ولوپوکرام
» حایس ، مهدهیس نرق رد ،یهینو درگناهج و
ترفاسم هین یدلایم نیمزرس ات و درکزاغآ هینو زا شیومع و ردپ هارمه هب هک ار دوخ یراجت یاه
-
انرفس رد ،داد همادا نیچ و ناتسکرت ،ناریا نوچ رود یاه هم
.تسا هدرک فیصوت و حرش شا
2 ـ 3 ـ همانرفس یبدا عون
همانرفس میهاوخب رگا عون صیخشت اسیمش رظن قبط ؛میهد رارق یبدا عاونا زا یهورگ رد ار اه
یمن هشیمه رثا کی یبدا قیقد تاعلاطم ساسا رب هزورما .دشاب تّیمتح و تّیعطق اب دناوت
و رت
هنافاکشوم یمرد رت
هک میبای یم ار یددعتم یاهرناژ و عاونا هب و دروآ نوریب یبدا عاونا لد زا ناوت
هطساو اب ای و قتسم تروص .درک نییعت ار یدیدج رناژ ،رثا کی یارب ،بلاغ یبدا عون ی
« زونه
میسقت یدنب ،راخ دروم دنچ رد هج .دنتسین نام و ماج ،یبدا عاونا تاحلطصم و ام یاه
ثا ،یبدا عاونا تاحلاطصا هبنج ود ره زا ار ر
یمن ارف ینعم و تروص ی دریگ
» ،اسیمش(
1394 :
50 نیا یلد هب و تسا هتسناد یسراف رثن مهم عاونا زا یکی ار همانرفس یو ،عومجم رد اما .) هک
گدنز زا یشخب یم رب رد ار هدنسیون ی
ریز ،دریگ ومجم
هع ی همانیگدنز رارق یسیون
تسا هداد
همانرفس.)نامه(
یوس زا اه هب رگید
تیاور راتشون یلد یم رارق ییاور و یناتساد تایبدا وهج هنوگ
-
همانرفس هچرگا .دنریگ همانرفس دننام یهاگ اه
ی
« حوتف نیمرحلا » یم هتشون موظنم تروص هب -
اما ،دنوش نآ ًامومع
هب اه ناتساد ،یعون د نامرهق هک دنتسه یروثنم یاه
همانرفس نامه ناتسا -
رد .تسا سیون تقیقح
یو طخ اب هک دراد ار یرگیزاب مکح ددم هب هین و شناتساد ییاور یشم
یب ای هک تسا ددصرد دراد هک یتیقلاخ مک
و ار ّیخت و تیعقاو ای ،دنک سکعنم ار تعیقاو تساک
مه رد هعومجم ربارب رد ار بطاخم ای و دهیمآ نیا شریذپ ریسم رد و دهد رارق دوخ تلاّیخت زا یا
یعقاو زرم ات تلاّیخت شیپ هین ت
نوناق(دور
،رورپ 1382 : 157 .)
همانرفس هک تشاد رود رظن زا دیابن یم ار اه
اریز .تسناد یخیرات ی یبدا نتم کی ناوت
تّیعقاو ،یوار و هدنسیون یاه
هتخاس هک ار هچنآ ای و دوخ نامز و
هتخادرپ ّیخت و هشیدنا ،نهذ ی
دوخ نامز یبدا راتشون عون و رثن قباطم ،تسا یم تبث
.دنک
شناد نیا نمض هوژپ همانرفس زا یتمسق هک
یم یخیرات بتک وهج ار اه یگژیو اما ،دناد
ار ییاه
همانرفس یارب یم یخیرات بتک هب تبسن نوتم نیا یرترب ببس هک تسا ئاق اه
دقتعم یو .دوش
توافت نیا دوجو تسا همانرفس ات هدش ثعاب اه
شزرا بانم زا اه ش یارب دنم
نیمزرس تخان یاه
هعماج یارب مهم بانم یترابع هب و ناشنامدرم اب فلتخم .دوش بوسحم یسانش
توافت اب یا :دنرارق نیا زا اه یدوجو
هلم زا یاقو تسرد تبث یخیرات بتک نتشون رد هک تامو
نیا ًامومع نوچ اما ،تسا نآ باتک زا هنوگ
یم هک یشرافس ساسا رب اه یم هتشون ؛دوش
نوش ،د
مهم ک و دایز ار یبلاطم وا دنیاشوخ یارب و تسا هدنهد شرافس تیاضر ،خروم فده نیرت -یم م
همانرفس بلغا اما دنک هب اه
نتشادن یلد فن
هیاپ رب ،یصخش مک نودب و فیصوت ی
و و تساک
ضرغ یزرو یم هتشاگن همانرفس قاو رد .دنوش
تشاددای یعون اه یرادرب
هنازور یاه زا حایس ی
او تیعق نیمزرس ای دوخ نیمزرس زا هک تسا ییاه یم رگید یاه
،هدنسیون رظن زا هّتبلا .دسیون
همانرفس کیور و هاگن هک یطیارش رد دیاش یگژیو نینچ اب ییاه ،دشاب هتشادن دوجو یسایس در
قدص نیا ریغ رد .دنک همانرفس هک یتقو تروص
رد ار یصاخ فده و دشاب رومأم دوخ سیون
شیاهرفس ضرغ راطتنا دیاب ،دنک لابند
تشادرب و یزرو .تشاد همانرفس رد مه ار یصخش یاه
2 ی
هب هاگن و هّجوت یخیرات بتک رد مهم تاقافّتا و ئاسم یوس
خیرات هتشذگ رد نوچ و تسا یّلک و
هلسلس ضارقنا و سیسأت روحم لوح رب یم یتموکح یاه
تبث ار یلئاسم خروم ریهگان ،دیخرچ
یم ن زا هک درک ئاسم زا یرایسب اسب هچ و دشاب هجوت باق یتموکح رظ
اما هدوب مهم دیاش هک یل
هب خروم یتموکح یدنسرخان یلد نآ تبث زا دوخ ناج سرت زا و اه
مشچ اه .تسا هدرک یشوپ
نیرتهب نیمزرس کی مدرم یعامتجا و یصخش یگدنز خیرات رد قیقحت و هعلاطم یارب نیاربانب همانرفس هنیهگ دنتسه اه
همانرفس اریز ، هک تکلمم یساسا و یلک ئاسم هب اهنت هن ناسیون
روما هب
بادآ ثم مدرم هب طوبرم و
.دنتشاد هجوت ...و یعامتجا ئاسم ،دیاقع و راکفا ،موسر 3
ئاسم ی
همانرفس و حایس یارب ،تسا هدش یداع هک ینیمزرس مدرم هنازور و یئهج هجوت روخ رد سیون
یآ رد روما نیمه و تسا یم بوسحم یخیرات دانسا وهج هدن
شناد(دوش ،هوژپ
1371 : 28 ی 29 .)
