Downloaded from ijpcp.iums.ac.ir at 12:23 CEST on Tuesday September 30th 2014

(1)

177

__________________________________________________________________________________

)1

ﺮــﺘﮐد(

ا ،ﯽــﺳﺎﻨﺸﻧاور ي رﺎﯾدﺎﺘــﺳا

رﻮــﻧ مﺎــﯿﭘ هﺎﮕــﺸﻧاد ﺮــﻬﺗ .

ﯽﺘــﺴﭘ قوﺪﻨــﺻ ،نا 3697

- 19395 :رﺎــﮕﻧرود . 88940033 - 021 (لﻮﺌــﺴﻣ هﺪﻨــﺴﯾﻮﻧ) E-mail:[email protected]

؛

)2

،ﮏﺷﺰﭙﻧاور(

رﺎﯾدﺎﺘﺳا هﺎﮕﺸﻧاد مﻮﻠﻋ ﯽﮑﺷﺰﭘ ناﺮﻬﺗ و ﺰﮐﺮﻣ ﯽﻠﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ دﺎﯿﺘﻋا اﺮﯾا ن

)3 ؛ رﻮﻧ مﺎﯿﭘ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽﻣﻮﻤﻋ ﯽﺳﺎﻨﺸﻧاور ﺪﺷرا ﯽﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ يﻮﺠﺸﻧاد(

.

1- addiction 2- problem drug users

3- World Health Organization 4- dependence

5- abuse 6- American Psychiatric Association

ﻪﻄﺑار ﻊﻟو

فﺮﺼﻣ ﺷ

ﯿ ﻪﺸ ) ﻣﺎﺘﻔﻣﺎﺘﻣ ﯿ

ﻦ ( و وﯾ ﮔﮋ ﯽ ﺎﻫ ي ﺼﺨﺷ ﯿﺘ ﯽ

رد ﻮﺟدﺪﻣ ﯾ

نﺎ ﺖﺤﺗ نﺎﻣرد هﺪﻧراﺪﻬﮕﻧ

ﺎﺑ نودﺎﺘﻣ

ﮐروا ﺪﻤﺤﻣ ﺮﺘﮐد

)ﯽ

1

ﺮﮑﻣ ﺶﺧرذآ ﺮﺘﮐد ،( )ي

2

ﯽﯾﺎﯿﮐ ﺪﯿﺠﻣ ﺪﯿﺳ ،(

يﺮﺑﺎﯿﺿ

) 3

(

هﺪﯿﮑﭼ

فﺪﻫ : ﺮﺿﺎﺣﺶﻫوﮋﭘفﺪﻫ ﯽﮔﮋﯾووﻪﺸﯿﺷفﺮﺼﻣﻊﻟوﻪﻄﺑارﯽﺳرﺮﺑ

ﯽﺘﯿﺼﺨﺷيﺎﻫ ـﻣردﺖﺤﺗنﺎﯾﻮﺟدﺪﻣرد

نودﺎـﺘﻣﺎـﺑهﺪـﻧراﺪﻬﮕﻧنﺎ .دﻮـﺑ

شور : ﺮﻔﻧ80 زا نودﺎﺘﻣﺎﺑنﺎﻣردﺖﺤﺗنﺎﯾﻮﺟدﺪﻣ ﺰﮐاﺮﻣزا

ويزروﺮﻬﻣبﺎﺘﻓآ،بﺎﺘﻓآﺖﯿﻌﻤﺟ،دﺎﯿﺘﻋاتﺎﻌﻟﺎﻄﻣﯽﻠﻣ ﯽـﺻﻮﺼﺧهﺎـﮕﻧﺎﻣردﮏﯾ

ﺪﻧﺪﺷبﺎﺨﺘﻧا ﻪﺑو

) ﺶﻨﻣوﺖﺷﺮﺳﻪﻣﺎﻧﺶﺳﺮﭘ (TCI

و ﺶﺳﺮﭘ ﻣﻪﻣﺎﻧ ﯿ ﻞ ﻣﺎﺘﻔﻣﺎﺘﻣ) داﻮﻣﻪﺑ ﯿ

) (ﻦ

(DDQ

هداد .ﺪﻧدادﺦﺳﺎﭘ ﺑﺎﻫ

نﻮـﻣزآﺎ ﮏـﯾt هﺮـﯿﻐﺘﻣ

و ﺐﯾﺮﺿ ﻞﯿﻠﺤﺗنﻮﺳﺮﯿﭘﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ .ﺪﺷ

ﯾ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ : ﻪﺘﻓﺎﯾ ﯽﻧدﻮﻣزآدادنﺎﺸﻧﺎﻫ ﺎﻫ

رد ﺐﯿﺳآوﯽﯾﻮﺟﻮﻧدﺎﻌﺑا يﺰﯿﻫﺮﭘ

ﺮﺗﻻﺎـﺑهﺮﻤﻧ ﯽﻣﻮـﻤﻋﺖـﯿﻌﻤﺟزا

ردو دﺎﻌﺑا شادﺎﭘﻪﺑﯽﮕﺘﺴﺑاو

، يرﺎﺸﻓﺎﭘ

، ﻦﯿﯾﺎﭘهﺮﻤﻧيوراﺮﻓدﻮﺧويرﺎﮑﻤﻫ،يﺮﺒﻫاردﻮﺧ زاﺮﺗ

ﯽﻣﻮـﻤﻋﺖﯿﻌﻤﺟ ﻨﺘـﺷاد

. ﺪ فﺮـﺼﻣﻊـﻟوﻦﯿـﻨﭼﻢـﻫ

ﻢﯿﻘﺘﺴﻣﻪﻄﺑارﯽﯾﻮﺟﻮﻧﺪﻌﺑﺎﺑﻪﺸﯿﺷ )

002 /0 p<

طﺎﺒﺗرايرﺎﮑﻤﻫﺪﻌﺑﺎﺑو ( نوراو

) 001 /0 p<

.ﺖﺷاد ( ﻪـﺠﯿﺘﻧ ـﯿﮔ يﺮ : ﯽـﮔﮋﯾوﯽﯾﺎـﺳﺎﻨﺷﺎـﺑ يﺎـﻫ

وﯽﺘﯿﺼﺨﺷ ﻢﻫ داﻮﻣفﺮﺼﻣﻊﻟوتﺪﺷناﺰﯿﻣكردﻦﯿﻨﭼ ﻪﺑ

ﻪﻠﯿﺳو هﺪﻧراﺪﻬﮕﻧنﺎﻣردﺖﺤﺗنﺎﯾﻮﺟدﺪﻣ

،نودﺎﺘﻣﺎﺑ جوﺮـﺧﺎـﯾيرﺎﮔﺪـﻧﺎﻣناﻮـﺗﯽـﻣ

ا ﺶﯿﭘارنﺎﻣردزاداﺮﻓ ﯽﻨﯿﺑ

.دﺮﮐ

هژاوﺪﯿﻠﮐ : ﯽﮔﮋﯾو يﺎﻫ ﺘﯿﺼﺨﺷ

؛ﯽ ﺶﻨﻣ و ﺖﺷﺮﺳ

؛ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو

؛ ﻪﺸﯿﺷ

؛ نودﺎﺘﻣ ﺎﺑ هﺪﻧراﺪﻬﮕﻧ نﺎﻣرد

:ﻪﻟﺎﻘﻣ ﺖﻓﺎﯾرد] 21

/ 10 / 1390 :ﻪﻟﺎﻘﻣ شﺮﯾﺬﭘ ؛ 18

/ 10 / 1391 [

ﻪﻣﺪﻘﻣ دﺎــﯿﺘﻋا ﻪــﺸﯿﻤﻫ1

ﻪــﺟﻮﺗ درﻮــﻣ هدﻮــﺑ

ﻪــﺑ ﻒــﻠﺘﺨﻣ ﻊــﻣاﻮﺟ و

شور ﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ يﺎﻫ ﯽ

ياﺮـﺑ ﻮﮐ نآ ﻞـﺣ هﺪﯿـﺷ

هﻮﯿـﺷ .ﺪـﻧا ﺎـﻫ

ﯾ ﯽ

ﺪﻨﻧﺎﻣ ترﺎـﺠﺗ و ﺖـﺸﮐ زا يﺮﯿﮔﻮـﻠﺟ ،ﺲﺒـﺣ ،نادﺎـﺘﻌﻣ رﺎﺘﺸﮐ

نﺎﻣرد عاﻮﻧا ،رﺪﺨﻣ داﻮﻣ و ﺎﻫرﺎﻨﯿﻤـﺳ يراﺰـﮔﺮﺑ و ﯽﮑﺷﺰﭘ يﺎﻫ

ﺲﻧاﺮــﻔﻨﮐ ــﻫ

ﺎ زا ﯽــﺧﺮﺑ شور ﻦــﯾا

ﺎــﻫ ﺪﻨﺘــﺴﻫ ) 1 .(

ﺮــﺑ ﻪــﯾﺎﭘ

ﯽﻧﺎﻬﺟ يﺎﻫدروآﺮﺑ

، دوﺪـﺣ 250 - 150

ﺮـﻔﻧ نﻮـﯿﻠﯿﻣ )

7/

5 - 5/

3

ﺪﺻرد (نﺎﻬﺟ ﺖﯿﻌﻤﺟ

، لﺎﺳ رد 2008

، ﺳد ﺖ ﻢﮐ ﮏﯾ داﻮﻣ رﺎﺑ

ﯽﻧﻮﻧﺎــﻗﺮﯿﻏ هدﺮــﮐ فﺮــﺼﻣ ار

ﺪــﻧا فﺮــﺼﻣ نﺎــﯿﻣ زا و نﺎﮔﺪــﻨﻨﮐ

و ﻦﯿﯾﺎـــﮐﻮﮐ ،كﺎـــﯾﺮﺗ تﺎﻘﺘـــﺸﻣ ،ﺶﯿـــﺸﺣ كﺮـــﺤﻣ

يﺎـــﻫ

ﻪﺒــﺷ ﯽﻨﯿﻣﺎــﺘﻔﻣآ

، 38 - 16 ﺮــﻔﻧ نﻮــﯿﻠﯿﻣ ءﺰــﺟ

» فﺮــﺼﻣ نﺎﮔﺪــﻨﻨﮐ

ﻞﮑﺸﻣ

2راد « هدﻮﺑ ﺪﻧا نﺎﻣرد ﻪﺑ زﺎﯿﻧ ﻪﮐ ﺎﻣا ،ﺪﻨﺘﺷاد

داﺪـﻌﺗ ﻦـﯾا زا 15

- 10 ﺗ ﺪﺻرد ﺪـﻧدﻮﺑ نﺎﻣرد ﺖﺤ .

ﻦﯾاﺮﺑﺎـﻨﺑ دوﺪـﺣ 5/

33 - 11

هدﺮﮑﻧ ﺖﻓﺎﯾرد ﯽﻧﺎﻣرد ﭻﯿﻫ ﺮﻔﻧ نﻮﯿﻠﯿﻣ ﺪﻧا

) 2 .(

لﺎـﺳ رد 1964

،

ﺖــﺷاﺪﻬﺑ ﯽﻧﺎــﻬﺟ نﺎﻣزﺎــﺳ )3

( WHO

هژاو يﺎــﻫ ﯽﮕﺘــﺴﺑاو و4

ءﻮﺳ فﺮـﺼﻣ وراد5

ـﯾ ﻦﯾﺰﮕﯾﺎـﺟ ار ﯽ هژاو

دﺎـﯿﺘﻋا دﺮـﮐ ) 1 ، 3 .(

ﺖــﺷاﺪﻬﺑ ﯽﻧﺎــﻬﺟ نﺎﻣزﺎــﺳ )

(WHO

ﯽﮑــﺷﺰﭙﻧاور ﻦــﻤﺠﻧا و

ﺎﮑﯾﺮﻣآ )6

( APA

ار دﺎﯿﺘﻋا ﻪﺑ ترﻮﺻ رﺎﻤﯿﺑ ﮏﯾ هاﺮـﻤﻫ ﻦﻣﺰـﻣ ي

نآ ﻪـﺑ ﻪﺘـﺴﺑاو تﻼﮑـﺸﻣ و داﻮـﻣ فﺮـﺼﻣ ﻪـﺑ ﺪﯾﺪـﺷ ﻞـﯾﺎﻤﺗ ﺎﺑ دﺮﮐ ﻒﯾﺮﻌﺗ ﺪﻧ

) 4 .(

ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﻫ نﺎﺸﻧ هداد ﺪﻧا ﯽﮕﺘﺴﺑاو ﻪﻧﺎﮔﺪﻨﭼ يﺎﻫ ياﺮﺑ ﯽﻌﻧﺎﻣ

ﯽﻧﺎﻣرد ﻖﻓﻮﻣ ﻪﻠﺧاﺪﻣ ﺪﻨﺘﺴﻫ

) 5 ، 6 و ﻦﯿﯾﺎـﮐﻮﮐ زا دﺎـﯿﺘﻋا ﺮﮔا .(

ﺮـﮕﯾد رﺪـﺨﻣ هدﺎـﻣ فﺮـﺼﻣ ﻪـﺑ ﻦﯿﯾوﺮﻫ ي

،ﺪـﻫد ﺖـﻬﺟ ﺮـﯿﯿﻐﺗ

ﻞﺣ ندﺮﮐ ﻞﻀﻌﻣ دﺎﯿﺘﻋا .دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ ﻞﮑﺸﻣ رﺎﯿﺴﺑ رﺪﺨﻣ داﻮﻣ ﻪﺑ

Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, Vol. 19, No. 3, Fall 2013, 177-186

،ناﺮﯾا ﯽﻨﯿﻟﺎﺑ ﯽﺳﺎﻨﺸﻧاور و ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاور ﻪﻠﺠﻣ لﺎﺳ

ﻢﻫدزﻮﻧ هرﺎﻤﺷ ، 3 ، ﺰﯿﯾﺎﭘ 1392 ، 186 - 177

ﯽﺸﻫوﮋﭘ ﻪﻟﺎﻘﻣ ﻞﯿﺻا

Original Article

Downloaded from ijpcp.iums.ac.ir at 12:23 CEST on Tuesday September 30th 2014

(2)

ﻪﻄﺑار ﻊﻟو فﺮﺼﻣ ﺷﯿ ﻪﺸ ) ﻣﺎﺘﻔﻣﺎﺘﻣ ﯿ ﻦ ( و وﯾ ﮔﮋ ﯽ ﺎﻫ ي ﺼﺨﺷ ﯿﺘ ﯽ

178

لﺎﺳﻢﻫدزﻮﻧرﺎﻤﺷ /ه 3 / ﺰﯿﯾﺎﭘ1392

Vol. 19 / No. 3 / Fall 2013

لﺎﺳ رد ،ﺮﯿﺧا يﺎﻫ هدﺎﻔﺘﺳا

هدﺎـﻣ ﺪـﻨﭼ زا ﺶﯾاﺰـﻓا1

يﺮﯿﮕﻤـﺸﭼ

ﻪﺘــﺷاد .ﺖــﺳا لﺎــﺳ رد 2008 ، كﺮــﺤﻣ ﺖﺧﺎــﺳ هداﻮﻧﺎــﺧ يﺎــﻫ

ﻦﯿﻣﺎﺘﻔﻣآ ﻦﯿﻣﺎـﺘﻔﻣﺎﺘﻣ ،ﻦﯿﻣﺎﺘﻔﻣآ)2

3

ـﺑ ناﺮـﯾا رد ﻪـﮐ ﻪ

ﻪـﺸﯿﺷ مﺎـﻧ

نﻮﻨﯿﺗﺎﮑﺘﻣ ،ﺖﺳا فوﺮﻌﻣ (ﻂﺒﺗﺮﻣ داﻮﻣ و4

دوﺪﺣ 588 - 161 ﻦﺗ

ﺳا هﺪﺷ شراﺰﮔ ) ﺖ

2 .(

اﺮﮔ ،ﺮﮕﯾد يﻮﺳ زا ﺎـﺑ نﺎـﻣرد رد يرﺎﮔﺪـﻧﺎﻣ و داﻮﻣ ﻪﺑ ﺶﯾ

ﯽﮔﮋﯾو ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ يﺎﻫ ﺖﺳا ﻂﺒﺗﺮﻣ

) 9 - 7 .(

ﺖﯿـﺼﺨﺷ ﻒـﯾﺮﻌﺗ

ناور نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ يﺎﻫدﺮﮑﯾور رد ﺎﻨﺷ

ﺘﺧ نﺎـﯿﻣ زا .ﺖﺳا توﺎﻔﺘﻣ ﯽ

،ﺎﻫدﺮﮑﯾور ﻦﯾا تﺎﻔﺻ دﺮﮑﯾور

و5

دﺮﮑﯾور ﯽﻠﻣﺎﻋ ﻦﯾﺮﺗذﻮﻔﻧﺮﭘ6

دﺮﮑﯾور ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺎﻫ . ﺷ ،تﺎﻔﺻ دﺮﮑﯾور ﺮﺑ ﺎﻨﺑ ﻮﻤﺠﻣ ﺖﯿﺼﺨ

ﻪﻋ يا

ﯽﮔﮋﯾو زا و راﺪﯾﺎﭘ يﺎﻫ

ﺖﺳا ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ و ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ ،يرﺎﺘﻓر ﺖﺑﺎﺛ .

ﯽــﮔﮋﯾو ﻦــﯾا زا ﮏــﯾ ﺮــﻫ ﻪــﺑ ﻦﯿــﻌﻣ و ﺺﺨــﺸﻣ يﺎــﻫ

ﺖﻔــﺻ ،

7

ﯽﻣ ﺪﻨﯾﻮﮔ . ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ زا يا ﺖﻔﺻ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ

، ﺖﯿـﺼﺨﺷ ﮏـﯾ

ﯽﻣ ﻞﮑﺷ ار ﺪﻫد

.

ﺮﺠﻨﯿﻧﻮﻠﮐ ﻪﯾﺮﻈﻧ رد

،8

ﻒﯾﺮﻌﺗ ﯽﻠﺻا ﺪﻌﺑ ود ﺖﯿﺼﺨﺷ ياﺮﺑ

ﯽﺘـﺷﺮﺳ ﺪـﻌﺑ :ﺖـﺳا هﺪﺷ نآ ﻪـﮐ9

ﺘـﺴﯾز ءﺰـﺟ ار ﺖﯿـﺼﺨﺷ ﯽ

ﯽـــﻣ و ﺪـــﻨﻧاد رﺎـــﻬﭼ ﻞﻣﺎـــﺷ

هدﺮـــﺧ ﻮـــﺟﻮﻧ سﺎـــﯿﻘﻣ ﯾ

10ﯽ

،

ﺐﯿﺳآ يﺰﯿﻫﺮﭘ ،11

ﻪـﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو شادﺎـﭘ

و12

يرﺎـﺸﻓﺎﭘ و ﺖـﺳا13

ﯽﺸﻨﻣ ﺪﻌﺑ نآ ﻪﮐ14

ﯽﻘﻠﺗ ﺖﯿﺼﺨﺷ ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ءﺰﺟ ار

ﯽﻣ ﺪﻨﻨﮐ ﻪﺳ ﻞﻣﺎﺷ و هدﺮﺧ

يﺮﺒﻫاردﻮﺧ سﺎﯿﻘﻣ يرﺎﮑﻤﻫ ،15

و16

يوراﺮﻓدﻮﺧ ﺖﺳا17

) 10 ( ﻪﻧﺎﻣﺎﺳ.

يﺎﻫ ﯽﺘـﺷﺮﺳ رد ﺰـﻐﻣ ا ﺮـﻈﻧ ز

ﻪﺑ يدﺮﮐرﺎﮐ ﻪﻧﻮﮔ

يا نﺎﻣزﺎﺳ ﺘﻓﺎﯾ ﻪ ﻪﮐ ﺪﻧا ﻪﻧﺎﻣﺎﺳ يﺎﻫ توﺎﻔﺘﻣ و

ﻞﻘﺘﺴﻣ زا ﺮﮕﯾﺪﮑﯾ ياﺮﺑ لﺎﻌﻓ

،يزﺎﺳ مواﺪﺗ و يرادزﺎﺑ رﺎﺘﻓر رد

ﺦﺳﺎﭘ ﯽﯾﻮﮔ هوﺮﮔ ﻪﺑ يﺎﻫ ﯽﻨﯿﻋ زا كﺮﺤﻣ ﻫﺎ ﻪﺘﻓﺎﯾ صﺎﺼﺘﺧا ﺪﻧا

.

ﺶﻨـﻣ ﻞﻣﺎـﺷ ﺖـﻓﺎﯾرد يﺎـﻫ

هرﺎـﺑرد ﯽـﻘﻄﻨﻣ

،دﻮـﺧ ناﺮـﮕﯾد و

ﺖﺳﺎﯿﻧد و ﺮﺘﺸﯿﺑ ﻞﻣﺎـﺷ ﯽـﮔﮋﯾو ﯽﯾﺎـﻫ ﺖـﺳا ﻪـﮐ ﺖـﺤﺗ ﺮﯿﺛﺄـﺗ

ﻞﻣاﻮﻋ ﯽﻄﯿﺤﻣ رد رﺎﺘﺧﺎﺳ ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ دﺮﻓ

ﺪﯾﺪﭘ ﺖﺳا هﺪﻣآ .

ﯽـﻤﻬﻣ دراﻮﻣ ﻪﻠﻤﺟ زا

ـﻣ ﺶـﻘﻧ ﻪـﮐ ﺆ

ﻪـﺑ ﺖـﺸﮔزﺎﺑ رد يﺮﺛ

ﻊﻟو ،دراد داﻮﻣ فﺮﺼﻣ )18

و سﻮﻫ (ﻪﺳﻮﺳو ﺖﺳا ﺶﻫوﮋﭘ . رد

درﻮﻣ مﻮﻬﻔﻣ طﺎﺒﺗرا ﻊﻟو

ﻪﻘﺑﺎﺳ دﺎﯿﺘﻋا و فﺮﺼﻣ دراد ﯽﻧﻻﻮﻃ يا

) 11 .(

ﻣ فﺮﺼﻣ ياﺮﺑ موﺎﻘﻣ و ﺪﯾﺪﺷ ﻞﯿﻣ ﻊﻟو داﻮ

رﺪـﺨﻣ ﺖـﺳا .

ﺮﮔا ﻦﯾا دﻮﺸﻧ هدروآﺮﺑ ﻞﯿﻣ

، ﺞـﻧر ناور يﺎـﻫ

ﯽﻧﺪـﺑ و ﯽﺘﺧﺎﻨـﺷ

،

ﯽﺑ ،ﻒﻌﺿ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﯽﺑ ،باﺮﻄﺿا ،ﯽﯾﺎﻬﺘﺷا

و يﺮﮕـﺷﺎﺧﺮﭘ ،ﯽﺑاﻮـﺧ

دراد ﯽﭘ رد ار ﯽﮔدﺮﺴﻓا )

12 ﻌﺟاﺮﻣ زا يرﺎﯿﺴﺑ .(

نﺎ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو

ﯽﻣ ﻒﯾﺮﻌﺗ داﻮﻣ فﺮﺼﻣ ياﺮﺑ ﻞﯾﺎﻤﺗ ار داﻮﻣ ﮐ

.ﺪﻨﻨ ﺲـﭘ دﻮـﺟو

ءﺰــﺟ

» ﯽﻠﻋﺎــﻓ ﻪــﺑﺮﺠﺗ

« 19

ﯽﻠــﺻا ﻪﺘــﺴﻫ ﻞﯿﮑــﺸﺗ ار هﺪــﯾﺪﭘ ﻦــﯾا

ﯽﻣ د ﺑ .ﺪﻫ ﺧﺮ

ـﻌﺟاﺮﻣ زا ﺮـﮕﯾد ﯽ نﺎ

ار فﺮـﺼﻣ ﻊـﻟو ﺰـﯿﻧ ﺖـﻟﺎﺣ

ناور داﻮﻣ ﺐﻠﻃ ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ ﯽﻣ20

داﻮـﻣ فﺮـﺼﻣ هﺰـﯿﮕﻧا ﻪـﮐ ﺪـﻨﻧاد

ﯽﻣ دﺎﺠﯾا ﮐ ) ﺪﻨ 13 .(

ﺖﺳد ﻪﺳ ﻢﮐ ﻪﻧﺎﻣﺎﺳ دﺎـﯿﺘﻋا ﺪﻧور رد يﺰﻐﻣ

و

ًﻻﺎﻤﺘﺣا ﺮﯿﮔرد فﺮﺼﻣ ﻊﻟو :ﺪـﻧ

1 -

ﯽﻧﺎـﯿﻣ ﺰـﻐﻣ ًﺎـﺻﻮﺼﺧ و21

ﯽﺗﺎﻨﻗ رود يﺮﺘﺴﮐﺎﺧ ﻪﯿﺣﺎﻧ

،22

ﮏـﻫﻼﮐ ﯽـﻨﻄﺑ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻪـﻓار و23

24ﯽﻔﻠﺧ ؛ 2 - ﮏﯿﺒﻤﯿﻟ ﻢﺘﺴﯿﺳ و25

ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺖﯿﻟﻮﮕﻨﯿﺳ

،26

لاﺪـﮕﯿﻣآ و27

ﻻﻮﺴﻨﯾا ؛28

3 - ﺮﺸﻗ هﺮﭘ لﺎﺘﻧوﺮﻓ ﻪﺑ و29

هﮋﯾو لﺎـﺘﻧوﺮﻓﻮﺘﯿﺑرا ﻪﯿﺣﺎﻧ

30

) 14 .(

1 ياﺮﺑ هزاﺪﻧا فﺮﺼﻣ ﻊﻟو يﺮﯿﮔ شور ،

دﻮـﺟو ﯽـﻔﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ

:دراد 1 - ﯽــﺼﺨﺷ شراﺰــﮔ ﯿــﺴﺑ ﺎــﻫراﺰﺑا ﻦــﯾا زا هدﺎﻔﺘــﺳا :31

رﺎ

ﺮﯿﮔاﺮﻓ ﺖﺳا

، اﺮﯾز نوﺰﻓا ﺮﺑ يرﻮـﺻ ﯽﯾاور ﻻﺎـﺑ32

، ﯽﮔدﺎـﺳ ﺎـﺑ

هﺪﺷ ﯽﺣاﺮﻃ يﺮﺘﺸﯿﺑ و

ﻪﺑ ﯽﻧﺎﺳآ ﻪﺑ رﺎﮐ ﯽﻣ دور زا ﻪﻧﻮﻤﻧ ود . ﻦﯾا

ﺎــﻫراﺰﺑا زا ﺪــﻨﺗرﺎﺒﻋ ﺶــﺳﺮﭘ

ﻪــﻣﺎﻧ داﻮــﻣ ﻪــﺑ ﻞــﯿﻣ )33

ﻦﯿﻣﺎــﺘﻔﻣﺎﺘﻣ (

) ( DDQ

) 15 ( لﺎــﺣ نﺎــﻣز رد ار فﺮــﺼﻣ ﻊــﻟو هﺪــﯾﺪﭘ ﻪــﮐ

ﯽــﻣ ﺪﺠﻨــﺳ سﺎــﯿﻘﻣ و فﺮــﺼﻣ

اﻮﺳو ﯽــﺳ - يﺮــﺒﺟ داﻮــﻣ

34

)

OCDUS

( ار فﺮــﺼﻣ ﻊــﻟو هﺪــﯾﺪﭘ ﻪــﮐ ﯽــﻃ

ﻪﺘــﺷﺬﮔ ﻪــﺘﻔﻫ

ﯽﻣ ﺪﺠﻨﺳ ) 15 (.

2 - سﺎﯿﻘﻣ يﺎﻫ داﻮﻣ ﯽﺘﯾﻮﻘﺗ شزرا ﻊـﻟو ﺮﮔا :35

فﺮﺼﻣ

، داﻮﻣ فﺮﺼﻣ هﺰﯿﮕﻧا زا ﯽﺳﺎﮑﻌﻧا ،ﺪﺷﺎﺑ

ﯽﻣ ناﻮﺗ تﺪﺷ

نآ ﺮــﺑ ار ﻪــﯾﺎﭘ ناﺰــﯿﻣ رﺎــﻈﺘﻧا ﻞــﺻﺎﺣ تﺬــﻟ زا دﺎــﺘﻌﻣ دﺮــﻓ36

زا

ﺖﺒﺜﻣ ﯽﺘﯾﻮﻘﺗ ﺮﺛا) داﻮﻣ فﺮﺼﻣ ( 37

ﯽﺑﺎﯾزرا دﺮﮐ ﺮﺑ . ﻪﯾﺎﭘ ـﮕﻟا يﻮ

ﯽـﻣ ،يرﺎـﺘﻓر دﺎﺼﺘﻗا ﯽـﺳرﺮﺑ ﺎـﺑ ار ﺺﺧﺎـﺷ ﻦـﯾا ﺖـﯿﻤﮐ ناﻮـﺗ

دﺮﻓ بﺎﺨﺘﻧا نﺎﯿﻣ

ﻦﯿـﯿﻌﺗ داﻮـﻣ ﺖـﻓﺎﯾرد ﺎﯾ لﻮﭘ يراﺪﻘﻣ ﺖﻓﺎﯾرد

دﺮــﮐ . 3 - داﻮــﻣ ﯽﻓﺮــﺼﻣدﻮﺧ :38

نآ زا ﻪــﮐ ﺎــﺟ فﺮــﺼﻣ ﻊــﻟو

_______________________________________

1- polydrug 2- amphetamine

3- methamphetamine 4- methcathinone 5- traits 6- factorial

7- trait 8- Cloninger

9- temperament 10- novelty seeking 11- harm avoidance 12- reward dependence 13- persistence 14- character

15- self-directedness 16-

cooperativeness

17- self-transcendence 18- craving

19- ubjective experience 20- drug-acquisitive state 21- midbrain 22- periaqueduct grey matter 23- ventral tegmental area 24- posterior raphe

25- limbic system 26- cingulate

27- amygdala 28- insula

29- prefrontal cortex 30- orbitofrontal cortex 31- self-report 32- face validity 33- Desires for Drug Questionnaire

34- Obsessive Compulsive Drug Use Scale 35- measurements for drug reinforcement 36- anticipation

37- positive reinforcement effect 38- Self-administration

(3)

ﯽﮐروا ﺪﻤﺤﻣ نارﺎﮑﻤﻫ و

179

لﺎﺳﻢﻫدزﻮﻧﺷ /رﺎﻤه 3 / ﺰﯿﯾﺎﭘ1392 Vol. 19 / No. 3 / Fall 2013

ﺳﺎﮑﻌﻧا زا ﯽ داﻮـﻣ فﺮﺼﻣ ياﺮﺑ يرﺎﺘﻓر ﺪﺼﻗ ،ﺖـﺳا

ﺮـﺑ ﺪـﯿﮐﺄﺗ

مﻮـﻬﻔﻣ ﻪـﺑ ﻪﮐ يداﺮﻓا رد داﻮﻣ فﺮﺼﻣ يﺎﻫرﺎﺘﻓر

فﺮـﺼﻣ ﻊـﻟو

روﺎﺑ لﺪﻣ زا ﻪﮐ يداﺮﻓا ،ﺪﻧراﺪﻧ ﻊـﻟو ﯽـﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ ﯽﻧاﻮﯿﺣ يﺎﻫ

ﯽﻣ هدﺎﻔﺘﺳا فﺮﺼﻣ ﺪﻨﻨﮐ

ﻢﻫ و ﻪـﮐ ﯽﻧاﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻦﯿﻨﭼ ـﺑ

دﺎـﻌﺑا ﻪ

فﺮﺼﻣ ﻊﻟو هﺪﯾﺪﭘ ﻪﻧﺎﻫﺎﮔآﺮﯿﻏ ،ﺪـﻧراد روﺎـﺑ

يﺪـﺟ ﯽﻫﺎـﮕﯾﺎﺟ

.دراد ياﺮﺑ ﺜﻣ ﺎ ل

، ﯽﻧﺎﻣز ﻪﻠﺻﺎﻓ نﺎﯿﻣ

ﺎﺗ نﺎﻣرد زا جوﺮﺧ ﻦﯿﺘـﺴﺨﻧ

فﺮـــﺼﻣ ،هرﺎـــﺑود

ﺞـــﯾار زا ﯽـــﮑﯾ ﺺﺧﺎـــﺷ ﻦﯾﺮـــﺗ

ﺎﻫ ﺖـــﺳ .

4 - ﺦﺳﺎﭘ ﯽﻫد ناور يژﻮﻟﻮﯾﺰﯿﻓ ﺮﯿﯿﻐﺗ :1

ناور تا يژﻮﻟﻮﯾﺰﯿﻓ ﺪﻨﻧﺎﻣ

،ﺐﻠﻗ نﺎﺑﺮﺿ

،نﺪﺑ يﺎﻣد

،نﻮﺧ رﺎﺸﻓ ﺢـﺷﺮﺗ و ﯽﺘـﺳﻮﭘ ﺖﯾاﺪـﻫ

ﻪــﺑ قاﺰــﺑ

ﻪــﺑ فﺮــﺼﻣ ﻊــﻟو ﺺﺧﺎــﺷ ناﻮــﻨﻋ رﺎــﮐ

ﯽــﻣ .ﺪــﻧور

5 - ﺦــﺳﺎﭘ ﯽــﻫد ﺐــﺼﻋ ﺖــﺴﯾز ﯽﺘﺧﺎﻨــﺷ ﺮــﯿﯿﻐﺗ ﯽــﺳرﺮﺑ :2

تا

ﺐــﺼﻋ ﺖــﺴﯾز ﯽﺘﺧﺎﻨــﺷ فﺮــﺼﻣ ﻊــﻟو ﺮﯿﺛﺄــﺗ ﺖــﺤﺗ

، زا ﯽــﮑﯾ

ﯿﻋ يﺎﻫراﺰﺑا فﺮـﺼﻣ ﻊـﻟو ﺮﯿﺛﺄـﺗ ﯽـﺳرﺮﺑ رد ﺐـﺳﺎﻨﻣ رﺎﯿﺴﺑ و ﯽﻨ

ﺖﺳا . هﺮﻬﺑ يرادﺮﺑﺮﯾﻮﺼﺗ زا يﺮﯿﮔ ﺶﯾﺎـﭘ ﺎﺑ ﯽﻟﻮﮑﻠﻣ يﺰﻐﻣ يﺎﻫ

نﺎﺸﻧ ﺰﮐﻮﻠﮔ فﺮﺼﻣ راد

ﻪﺑ

نوﺮﺘﯾزﻮـﭘ ﺮـﺸﻧ يرﺎـﮕﻧﻮﺗﺮﭘ ﻪﻠﯿـﺳو

3

) (PET

ﯾ

يﺰـﻐﻣ ﻒـﻠﺘﺨﻣ ﯽﺣاﻮﻧ رد نﻮﺧ نﮋﯿﺴﮐا ﺢﻄﺳ ﺮﯿﯿﻐﺗ ﺎ ﻪــﺑ

يدﺮﮐرﺎــﮐ ﯽــﺴﯿﻃﺎﻨﻐﻣ ﺲﻧﺎــﻧوزر يرادﺮﺑﺮﯾﻮــﺼﺗ ﻪﻠﯿــﺳو

4

) ﺷ رد (fMRI

ﺖﺧﺎﺳﺮﯾز ﺖﺧﺎﻨ ﻊﻟو ﺪﻨﯾاﺮﻓ شزادﺮﭘ ﯽﺒﺼﻋ يﺎﻫ

ﮏــﻤﮐ فﺮــﺼﻣ .ﺪﻨﺘــﺴﻫ هﺪــﻨﻨﮐ

6 - ﯽﺘﺧﺎﻨــﺷ شزادﺮــﭘ ﻦــﯾا :5

ﯽﺘﺧﺎﻨــﺷ شزادﺮــﭘ ﯽﻋﻮــﻧ زا ﯽــﺷﺎﻧ ار فﺮــﺼﻣ ﻊــﻟو هﺎﮔﺪــﯾد ﯽﻣ

ﻦـﯾا سﺎـﺳا ﺮـﺑ .ﺪـﻧاد

،هﺎﮔﺪـﯾد ﻊـﻟو ﮏـﯾﺮﺤﺗ نﻮـﻣزآ ﺮـﮔا

ﺦـﺳﺎﭘ ﺪﻨﻣزﺎﯿﻧ ﻪﮐ ﯽﻧﻮﻣزآ هاﺮﻤﻫ ﻪﺑ فﺮﺼﻣ

ﺖـﺳا ﻊﯾﺮـﺳ ﯽـﻫد

،

ﻢﻫ نﺎﻣز ،دﻮﺷ مﺎﺠﻧا ناﺰﯿﻣ

اﻓ ﺦﺳﺎﭘ نﺎﻣز ﺶﯾاﺰ ﯽـﻫد

د نﻮـﻣزآ ر

ﻪـﺑ مود ﻞـﯿﻟد

فﺮـﺼﻣ ﻊـﻟو ﺪـﻨﯾاﺮﻓ ﺎـﺑ ﯽـﻫاﺮﻤﻫ

،

ﺖـﺳا ﻦـﮑﻤﻣ

ﻧﺎﺸﻧ ﮕ

شور .ﺪـﺷﺎﺑ فﺮـﺼﻣ ﻊﻟو تﺪﺷ ﺮ ﻪـﻈﻓﺎﺣ ﯽﺑﺎـﯾزرا يﺎـﻫ

نﺎﻬﻨﭘ ءﻮـﺳ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ6

ـﯾا رد ﺰـﯿﻧ داﻮـﻣ فﺮـﺼﻣ ﻦ

ﺶﺠﻨـﺳ عﻮـﻧ

هدﺎﻔﺘﺳا ﯽﻣ ﻮﺷ .د 7 - هﺮﻬﭼ نﺎﯿﺑ نﺎﺠﯿﻫ يا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ :7

ناﺰـﯿﻣ ﺮـﯿﯿﻐﺗ

ﻠﻀﻋ سﻮﻧﻮﺗ ﻪ

ﻫﺎ ي ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻪﺑ و هﺮﻬﭼ زوﺮـﺑ ،ﺮﮕﯾد نﺎﯿﺑ

ﻪـﻔﻃﺎﻋ

ﺎــﻘﻟا ﻂﯾاﺮــﺷ ﺎــﺑ ﻪــﻠﺑﺎﻘﻣ مﺎــﮕﻨﻫ رد ﯽﻧدﻮــﻣزآ هﺮــﻬﭼ رد ي

ﻊــﻟو

فﺮﺼﻣ

، ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ .ﺪﺷﺎﺑ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو ﺶﺠﻨﺳ ياﺮﺑ ﯽﺼﺧﺎﺷ

هﺮﻬﺑ شور زا يﺮﯿﮔ ﺮﯾﻮﺼﺗ شزادﺮﭘ يﺮﺗﻮﯿﭙﻣﺎﮐ يﺎﻫ

يﺎﻫ هﺮـﻬﭼ

ﻢﺘـــﺴﯿﺳ ﺎـــﺑ يراﺬـــﮔﺪﮐ يﺎـــﻫ

لﺎـــﻤﻋا هﺮـــﻬﭼ )8

(FACS

و

ﻪﻠﻀﻋ يرﺎﮕﻧ ﯽـﮑﯾﺮﺘﮑﻟا )9

ﻦـﯾا رد (EMG

دراد دﺮﺑرﺎـﮐ ﻪـﻨﯿﻣز

) 13

، 16 .(

ﻟﺎﺘـﺴﯾﺮﮐ ﻦﯿﻣﺎـﺘﻔﻣﺎﺘﻣ ﺎـﯾ ﻪﺸﯿﺷ ﯽ

ﯽﻨﯿﻣﺎـﺘﻔﻣآ يرﺎﺘﺧﺎـﺳ هﺪـﺷ

ﯽﻟو ،دراد ﺮﺑ شﺮﺛا

ﺮﮕﯾد زا ﺮﺘﺸﯿﺑ يﺰﮐﺮﻣ ﯽﺒﺼﻋ هﺎﮕﺘﺳد داﻮﻣ

هوﺮﮔ ﻦﯾا ﺖﺳا

) 1 ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ .(

ﻪـﮑﻨﯾا ﻪـﺸﯿﺷ ﺞـﯾار ﻦﯾﺮـﺗ هدﺎـﻣ

كﺮــﺤﻣ ناﺮــﯾا رد هدﺎﻔﺘــﺳا درﻮــﻣ

،ﺖــﺳا ﻪــﺑ ﺺﺧﺎــﺷ ناﻮــﻨﻋ

كﺮﺤﻣ ﻔﻣآ هداﻮﻧﺎـﺧ يﺎﻫ ﻦﯿﻣﺎـﺘ

)10

(ATS

ﯽـﻣ ﻪﺘﺧﺎﻨـﺷ و دﻮـﺷ

هوﺮــﮔ ﻦــﯾا ﺮــﮕﯾد داﻮــﻣ

، يزﺎﺘــﺴﮐا و ﻦﯿﻣﺎــﺘﻔﻣآ ﻞﻣﺎــﺷ

، ﺮــﺘﻤﮐ

هدﺎﻔﺘﺳا ﯽﻣ دﻮﺷ .

ﺎـﺑ هﺪـﻧراﺪﻬﮕﻧ نﺎﻣرد رد نﺎﯾﻮﺟدﺪﻣ يرﺎﮑﻤﻫ و يرﺎﮔﺪﻧﺎﻣ نﺎﻣرد ﺮﯾﺎﺳ ﺎﯾ و نودﺎﺘﻣ ﯽـﮑﯾ داﻮﻣ ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو ﯽﺻﺎﺼﺘﺧا يﺎﻫ

ﺶﻟﺎﭼ زا رد نﺎـﻣرد كﺮـﺗ ﻢﻬﻣ ﻞﻠﻋ زا .ﺖﺳا ﯽﻧﺎﻣرد ﻢﻬﻣ يﺎﻫ

ﺟدﺪﻣ رﺪـﺨﻣ داﻮﻣ ﻪﻧﺎﮔﺪﻨﭼ فﺮﺼﻣ ،داﻮﻣ ﻪﺑ ﻪﺘﺴﺑاو نﺎﯾﻮ ﺖـﺳا

ﻪﮐ ﻢﻬﻣ ﻪﺸﯿﺷ ﺎﻬﻧآ ﻦﯾﺮﺗ و

ا نآ ﻪـﺑ ﺖﺒـﺴﻧ فﺮـﺼﻣ ﻊـﻟو سﺎﺴﺣ

ﻪﺑ .ﺖﺳا دﺎﯾز ﺖﺒﺴﻧ ﻊـﻟو راﺪـﻘﻣ و داﻮـﻣ ﻪـﺑ ﺖﺒﺴﻧ داﺮﻓا ﺶﯾاﺮﮔ

شراﺰﮔ

ﺦﻨـﺳ ﺎـﺑ يداﺮـﻓا رد فﺮـﺼﻣ ﻪـﺑ هﺪـﺷ ﯽﺘﯿـﺼﺨﺷ يﺎـﻫ

.ﺖــﺳا توﺎــﻔﺘﻣ نﻮﮔﺎــﻧﻮﮔ ﯽــﮔﮋﯾو ﯽﯾﺎــﺳﺎﻨﺷ ﻦﯾاﺮﺑﺎــﻨﺑ

يﺎــﻫ

دﺪﻣ ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ طﺎﺒﺗرا و نﺎﯾﻮﺟ

نﺎـﯿﻣ

ﯽـﮔﮋﯾو ﻦـﯾا ناﺰـﯿﻣ ﺎـﺑ ﺎـﻫ

ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو كرد ﺖـﺳا ﻦﮑﻤﻣ

ـﺑ يرﺎﮔﺪـﻧﺎﻣ و ﺪـﻨﯾاﺮﻓ ﺮ

.ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺛﺆﻣ نﺎﻣرد رد ﺎﻬﻧآ نﺎـﯿﺑ ﺐﻟﺎﻄﻣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ

،هﺪـﺷ فﺪـﻫ

ﺶﻫوﮋــﭘ ﯽﻠــﺻا ﺮــﺿﺎﺣ

و ﻪــﺸﯿﺷ فﺮــﺼﻣ ﻊــﻟو ﻪــﻄﺑار ﯽــﺳرﺮﺑ

ﯽﮔﮋﯾو ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ يﺎﻫ ﺎﺑ هﺪﻧراﺪﻬﮕﻧ نﺎﻣرد ﺖﺤﺗ نﺎﯾﻮﺟدﺪﻣ رد

نودﺎﺘﻣ .دﻮﺑ

شور ﻪﻧﻮﻤﻧ

سﺮﺘـﺳد رد هﻮﯿـﺷ ﻪـﺑ يرﺎﻣآ ﻣ زا

تﺎـﻌﻟﺎﻄﻣ ﯽـﻠﻣ ﺰـﮐﺮ

و يزروﺮــﻬﻣ بﺎــﺘﻓآ ،بﺎــﺘﻓآ ﺖــﯿﻌﻤﺟ ،دﺎــﯿﺘﻋا هﺎــﮕﻧﺎﻣرد ﮏــﯾ

لﺎﺳ ﯽﻃ ،ﯽﺻﻮﺼﺧ يﺎﻫ

89 - 1388 ﻪـﻧﻮﻤﻧ داﺪـﻌﺗ .ﺪـﺷ بﺎـﺨﺘﻧا ،

80 .دﻮﺑ ﺮﻔﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﺑ دورو يﺎﻫرﺎﯿﻌﻣ ،ندﻮـﺑ دﺮﻣ زا دﻮﺑ ترﺎﺒﻋ

يﺮﯿﮔراﺮﻗ ﺖﺤﺗ

) نودﺎﺘﻣ ﺎﺑ هﺪﻧراﺪﻬﮕﻧ نﺎﻣرد ( MMT

د ﺰـﮐاﺮﻣ ر

ﺮﺒﺘﻌﻣ ندﻮﺑ اراد ، كﻼﻣ

يﺎـﻨﺒﻣ ﺮﺑ ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو يﺎﻫ

DSM-IV-TR

) 4(

و ﻪـﺑ راردا ﻦﯿﻣﺎـﺘﻔﻣﺎﺘﻣ ﺶﯾﺎـﻣزآ ندﻮـﺑ ﺖﺒﺜﻣ

ﻪـﺸﯿﺷ مواﺪـﻣ فﺮـﺼﻣ ﺮﺑ ﯽﻨﺒﻣ ﻮﺟدﺪﻣ يزاﺮﺑادﻮﺧ هاﺮﻤﻫ .

ياﺮـﺑ

هداد يروآدﺮﮔ ﻪﺑ ﺮﯾز يﺎﻫراﺰﺑا ،ﺎﻫ

:ﺖﻓر رﺎﮐ 1

_______________________________________

1- psycho-physiological response 2- neurobiological response 3- positron emission tomography 4- functional magnetic resonance imaging 5- cognitive processing

6- implicit

7- facial emotion expression 8- facial action coding system 9- electromyography

10- amphetamine-type stimulants

(4)

180

Vol. 19 / No. 3 / Fall 2013

ﭘ ﺶﺳﺮ ﻪﻣﺎﻧ ﺖﺷﺮﺳ ﺶﻨﻣ و

)1

ﻪﺑ (TCI

ﻪﻠﯿﺳو ﻨﯿﻧﻮﻠﮐ

2ﺮﺠ و ﺮـﺑ

ﻪﯾﺎﭘ ﺐﺼﻋ لﺪﻣ ﺖﺴﯾز

ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ هﺪﺷ ﻢﯿﻈﻨﺗ ﺖﺳا

و ﻪﺨﺴﻧ هﺎـﺗﻮﮐ

نآ 125 ) دراد ﻪﯾﻮﮔ 17

، 18 .(

ﺎﺑ دﺮﻓ ﺮﮔا ﻪﯾﻮﮔ

ﺎﻫ ﺪـﺷﺎﺑ ﻖﻓاﻮﻣ

،

هژاو

» ﺢﯿﺤﺻ

« (ﮏﯾ) ﺮﮔا و ﺎﺑ ﺎﻬﻧآ ﺪـﺷﺎﺑ ﻒﻟﺎﺨﻣ

، هژاو

» ﻂـﻠﻏ

«

(ﺮﻔﺻ) ار ﯽﻣ ﺖﻣﻼﻋ ﭘ .ﺪﻧز

ﺶﺳﺮ ﻪـﻣﺎﻧ ﺖـﺷﺮﺳ ﺶﻨـﻣ و ) (TCI

رﺎﻬﭼ ﻔﻟﺆﻣ ﻪ ﯽﺘﺷﺮﺳ ) ﻮـﺟﻮﻧ ﯾ

،ﯽ ﺐﯿـﺳآ ﭘ يﺰـﯿﻫﺮ ، ﻪـﺑ ﯽﮕﺘـﺴﺑاو

شادﺎﭘ و ) ﺶﻨﻣ ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻪﺳ و (يرﺎﺸﻓﺎﭘ و يرﺎﮑﻤﻫ ،يﺮﺒﻫاردﻮﺧ

يوراﺮﻓدﻮﺧ (

ﯽﻣ ﯽﺑﺎﯾزرا ار ﺪﻨﮐ

ﺐﯿﺳآ . يﺰﯿﻫﺮﭘ ﺶﯾاﺮﮔ ﯽﻋﻮﻧ

ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ رد ﻪﮐ ﺖﺳا يرﺎﺘﻓر لﺮﺘﻨﮐ رد ﯽﺛرا ﻪﻧﺎﺸﻧ

يﺎﻫ ﺎـﯾ ﻪﯿﺒﻨﺗ

ﯽﻣ زاﺮﺑا ،شادﺎﭘ زا ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ﺑ ار ﺪﻌﺑ ﻦﯾا .دﻮﺷ

ﻪ ترﻮﺻ سﺮـﺗ

و مﺎﻬﺑا زا دﻮﺒﻧ

ﻄﻗ

ﻢـﮐ و مﺮـﺷ ،ﺖﯿﻌ ور

ـﯾ ،ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ياوﺰـﻧا ،ﯽ

ﻼﮑـﺸﻣ زا ﻪـﻧﻼﻌﻔﻨﻣ ﺰﯿﻫﺮﭘ ت

ﺎـﻫﺮﻄﺧ و و

مﺎـﮕﻨﻫدوز ﯽﮕﺘـﺴﺧ

ﯽﻣ هﺪﻫﺎﺸﻣ

ﻮـﺟﻮﻧ .ﻢﯿـﻨﮐ ﯾ

ﯽ ﺮﮕﻧﺎـﺸﻧ

عوﺮـﺷ رد ﯽـﺛرا ﺶﯾاﺮـﮔ

ندﺮﮐ ﺦـﺳﺎﭘ ﻪﺑ ﻞﯾﺎﻤﺗ ﺎﯾ ﻪـﺑ ﻞـﯾﺎﻤﺗ ،ﺪـﯾﺪﺟ كﺮـﺤﻣ ﻪـﺑ ﯽﯾﻮـﮔ

ﻪﻧﺎﺸﻧ يرود ،شادﺎﭘ يﺎﻫ ﻂﯾاﺮﺷ زا ﻪﻧﻻﺎﻌﻓ ﯽﻨﯾﺰﮔ

ﺮﺑ لاد و ﻪـﯿﺒﻨﺗ

ﺎﺸﻧ زا راﺮﻓ ﻪﻧ

.ﺖـﺳا ﯽﻃﺮـﺷﺮﯿﻏ ﻪﯿﺒﻨﺗ يﺎﻫ

شادﺎـﭘ ﻪـﺑ ﯽﮕﺘـﺴﺑاو

ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﻪﻧﺎﺸﻧ ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ رد رﺎﺘﻓر ﻆﻔﺣ ﯽﺛرا ﺶﯾاﺮﮔ شادﺎـﭘ يﺎﻫ

ﺖﺳا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا رﺎﮑﺘﺸﭘ.

نﺎﺸﻧ هﺪﻨﻫد ﺎﺑ رﺎﺘﻓر ﻆﻔﺣ ﯽﺛرا ﺶﯾاﺮﮔ

يﺮﺒﻫاردﻮـﺧ .ﺖـﺳا بوﺎﻨﺘﻣ ﺖﯾﻮﻘﺗ و ﯽﮕﺘﺴﺧ ،ﯽﻣﺎﮐﺎﻧ دﻮﺟو ﺮﮕﻧﺎﯿﺑ توﺎﻔﺗ ﯽﺘﯾﺮﯾﺪـﻣ و ﯽـﯾاﺮﺟا يﺎـﻫدﺮﮐرﺎﮐ رد يدﺮﻓ يﺎﻫ

ﻫذ ﺖﺳا ﻦ . يرﺎﮑﻤﻫ ﺰﯿﻧ توﺎـﻔﺗ

دﺮﮐرﺎـﮐ رد يدﺮـﻓ يﺎـﻫ ﺎـﻫ

ي

داﺮــﻓا ﯽﻋﺎــﻤﺘﺟا ﯽــﻣ نﺎــﺸﻧ ار

ﺪــﻫد ﺎــﺸﻧ يوراﺮﻓدﻮــﺧ و ﺮﮕﻧ

توﺎﻔﺗ دﺮﮐرﺎﮐ رد يدﺮﻓ يﺎﻫ ﺖـﺳا ﯽـﻗﻼﺧا و ﯽﺗوﺎـﻀﻗ يﺎـﻫ

) 19 .(

ﭘ ﺶﺳﺮ ﻪﻣﺎﻧ ﺖﺷﺮﺳ ﺶﻨﻣ و ) (TCI

ﻪﺑ ﻪﻧﻮﮔ هﺪـﺷ ﯽﺣاﺮﻃ يا

ﺑ ﺪﻧاﻮﺘﺑ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻪ

ﺶﺳﺮﭘ ﮏﯾ ناﻮﻨﻋ ياﺮـﺑ ﻊﻣﺎﺟ ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ ﻪﻣﺎﻧ

ﺖﯿﻌﻤﺟ

ﺪـﺷﺎﺑ ﻪﺘـﺷاد دﺮﺑرﺎـﮐ رﺎـﺠﻨﻫﺎﻧ و رﺎﺠﻨﻫ .

زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ

رﺎﯿﻌﻣ

ﯽـﻣ ﺶﻨـﻣ يﺎﻫ

ﻻﻼﺘـﺧا ناﻮـﺗ ت

زا و ﻦﯿـﯿﻌﺗ ار ﺖﯿـﺼﺨﺷ

سﺎﯿﻘﻣ ﻼﺘـﺧا ﻦﯾا عاﻮﻧا ﯽﻗاﺮﺘﻓا ﺺﯿﺨﺸﺗ ياﺮﺑ ﺖﺷﺮﺳ يﺎﻫ تﻻ

هدﺎﻔﺘــﺳا ﺮــﮐ ) د 17 .(

ﻦــﯾا ﺶــﺳﺮﭘ ﻼﺘــﺧا ﯽﯾﺎــﺳﺎﻨﺷ رد ﻪــﻣﺎﻧ تﻻ

ﯽﯾﺎﭘﺮـﺳ و يﺮﺘـﺴﺑ ﯽﻧاور نارﺎﻤﯿﺑ رد ﺖﯿﺼﺨﺷ

ﯽﺒـﺳﺎﻨﻣ ﯽـﯾاور

دراد . ﯽﺳرﺮﺑ ﯽﻣ نﺎﺸﻧ ﺎﻫ ﻪﺷﻮﺧ ﺮﻫ ﺪﻫد

زا ﻼﺘﺧا تﻻ ﺖﯿﺼﺨﺷ

رد DSM

رد ﺖـﺷﺮﺳ دﺎـﻌﺑا زا ﯽﮑﯾ ﺎﺑ دراد طﺎـﺒﺗراTCI

) 18 (.

ﻢﻫ ﻦﯿﻨﭼ

، خﺮﻤﯿﻧ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ يﺎـﻫ

،TCI

توﺎـﻔﺗ رد ﯽﻨﯿﻟﺎـﺑ يﺎـﻫ

ﻼﺘﺧا ﯽﺿﺮﻣ نﺎﮕﻧﺎﺸﻧ تﻻ

فﺮﺼﻣ و ندرﻮﺧ ،ﯽﻘﻠﺧ ،ﯽﺑاﺮﻄﺿا

داﻮﻣ ﺺﯿﺨﺸﺗ ﻞﺑﺎﻗ ﺖﺳا

) 17 .(

تﺎــﺒﺛ و رﺎﺘﺧﺎــﺳ ردTCI

يﺎﻫرﻮــﺸﮐ توﺎــﻔﺘﻣ

، ﻪــﻠﻤﺟ زا

ژوﺮﻧ و ﻦﭘاژ ،يوﻼﺴﮔﻮﯾ ،ﮏﭼ يرﻮﻬﻤﺟ ﺖـﺳا هﺪـﺷ ﯽﺳرﺮﺑ

) 20 ( ﯽﮔﮋﯾو ﯽﺳرﺮﺑ.

ناور يﺎﻫ ﯽﺠﻨـﺳ

ناﺮـﯾا ردTCI

، زا ﺲـﭘ

نﺎﺴﮑﯾ و ﻪﻤﺟﺮﺗ ﻞﺣاﺮﻣ ﯽﻃ يزﺎﺳ

ﻪﯾﻮﮔ ﻪﺑ ﺎﻫ ،نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ ﻪﻠﯿﺳو

:ﺪﺷ ﯽﺳرﺮﺑ ترﻮﺻ ود ﻪﺑ ﻪﻧﻮﻤﻧ (ﻒﻟا

يﺮﯿﮔ زا ناﺮـﻬﺗ ﺮﻬﺷ ود

) 112 (ﺮﻔﻧ زاﺮﯿﺷ و ) 127 (ﺮﻔﻧ ﺖـﯿﻌﻤﺟ يور ﯽﯾﻮﺠـﺸﻧاد

نﺎـﺸﻧ

داد ﯽﯾﺎــــﻣزآزﺎﺑ ﯽﯾﺎــــﯾﺎﭘ ﺐﯾﺮــــﺿ يور3

20 رد ﯽﻧدﻮــــﻣزآ

سﺎﯿﻘﻣ يﺎـﻫ ﯽﯾﻮـﺟﻮﻧ ﺐﯿـﺳآ ، يﺰـﯿﻫﺮﭘ ،شادﺎـﭘ ﻪـﺑ ﯽﮕﺘـﺴﺑاو ،

ﻪـﺑ ،يوراﺮﻓدﻮـﺧ و يﺮﺒﻫاردﻮـﺧ ،يرﺎـﮑﻤﻫ ،يرﺎﺸﻓﺎﭘ ،ﺐـﯿﺗﺮﺗ

96 /0 ، 91 /0 ، 61 /0

، 76 /0

، 95 /0

، 85 /0 و 88 /0 ) ﺖــﺳا 17 ،

18 .(

(ب ﯽﺳرﺮﺑ 1212 دﺮﻣ و نز ﺎﺑ ﻦﺳ يﺎﻫ ا ﻒﻠﺘﺨﻣ ز ﻖﻃﺎﻨﻣ

ﻒـﻠﺘﺨﻣ ﺮﻬـﺷ ناﺮـﻬﺗ

، ﺰﯿﯾﺎـﭘ رد 1384 ـﺑ ، ﻪ ترﻮـﺻ ﯽﻓدﺎـﺼﺗ

ﺮﯿﻏ مﺎﻈﻧ ا راد نﺎﯿﻣ ز ﻨﮐﺎﺳ ﺎ ن ﺮﻬﺷ ناﺮﻬﺗ ﺎﺑ ، ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﻪﺑ رادا ه ـﻫ ﺎ و

ﻪﻧﺎﺧ ﺿ ،ﺎﻫ ﯽﯾﺎﯾﺎﭘ ﺐﯾﺮ ﯽﯾﺎﻣزآزﺎﺑ

ﯽـﻧورد ﯽﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ و ﯽﯾاور ،

ﯽﯾﻻﺎﺑ ار داد نﺎﺸﻧ ) 20

1.(

ﺶﺳﺮﭘ ﻪﻣﺎﻧ ﻪﺑ ﻞﯿﻣ داﻮﻣ ) ﻦﯿﻣﺎﺘﻔﻣﺎﺘﻣ

) (

( DDQ

ﺮﺑ يا ﯽـﺳرﺮﺑ

.ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎﺳ لﺎﺣ نﺎﻣز رد ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو ﻪﺨﺴﻧ

ﻪـﯿﻟوا

،نآ لﺎﺳ رد 1998

، ﻪﺑ ﻪﻠﯿﺳو

4وﻻ ياﺮـﺑ فﺮـﺼﻣ ﻊـﻟو ﺶﺠﻨـﺳ

5ﻞﮑﻟا ) (DAQ

ﺳ ﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎ ) 21 ( . ﻦﮑﻧاﺮـﻓ ،6

لﺎـﺳ رد 2002

، ﺎـﺑ

زا سﺎﺒﺘﻗا ﺶﺳﺮﭘ ،DAQ

ﻪﻣﺎﻧ

ﺮـﻫ درﻮـﻣ رد ار داﻮﻣ ﻪﺑ ﻞﯿﻣ ﻦﯿﯾو

) دﺮﮐ ﻦﯾوﺪﺗ 21

(.

ﺶـﺳﺮﭘ ﻦﯾا

ـﯾرﻮﺤﻣ ﺎـﺑ ﻪـﻣﺎﻧ فﺮـﺼﻣ ﻊـﻟو ﺖ

ﻪﺑ ﯽـﺣاﺮﻃ ﯽﺷﺰﯿﮕﻧا ﺖﻟﺎﺣ ﮏﯾ ناﻮﻨﻋ ،هﺪـﺷ

14 و دراد ﻪـﯾﻮﮔ

ﺳ ﯽﺑﺎﯾزرا ار ﯽﻠﺻا ﻞﻣﺎﻋ ﻪ ﯽﻣ

:ﺪﻨﮐ 1 -

» ﺪﺼﻗ و ﻞﯾﺎﻤﺗ

« فﺮﺼﻣ

ﻪﺒﻨﺟ ﻪﺑ ﻪﮐ

ﯽـﻣ زﺎـﺑ ﻦﯿﯾوﺮﻫ فﺮﺼﻣ ﺪﺼﻗ و قﺎﯿﺘﺷا يﺎﻫ ددﺮـﮔ

؛

2 -

» ﺗ ﯽــﻔﻨﻣ ﺖــﯾﻮﻘ

«

ﺖــﯿﻌﻗﻮﻣ زا ﯽﯾﺎــﻫر ﻪــﮐ ﯽــﻔﻨﻣ يﺎــﻫ

ار

ﯽﻣ

؛ﺪﺠﻨﺳ و 3 -

» لﺮﺘﻨﮐ

«

ﻮـﺑﺮﻣ دراﻮـﻣ ﻞﻣﺎـﺷ ﻪـﮐ لﺮـﺘﻨﮐ ﻪـﺑ ط

كرد ﻦﯿﯾوﺮﻫ فﺮﺼﻣ درﻮﻣ رد هﺪﺷ ﺖﺳا

. يور ﻞـﻣﺎﻋ ﻪﺳ ﻦﯾا

ﻢﻫ 62 ﺲﻧﺎﯾراو ﺪﺻرد ار كﺮﺘـﺸﻣ

ﯽـﻣ ﻦﯿـﯿﺒﺗ ﺐﯾاﺮـﺿ .ﺪـﻨﻨﮐ

خﺎــﺒﻧوﺮﮐ يﺎــﻔﻟآ ﻪــﺑ ﻞــﻣﺎﻋ ﻪــﺳ7

ﺐــﯿﺗﺮﺗ

، 81 /0 ، 84 /0 و 37 /0

ﺖــﺳا هﺪــﺷ شراﺰــﮔ )

22 .(

ﺤﺗ ﻠﻣﺎــﻋ ﻞــﯿﻠ ﯽ

ﯽﻓﺎــﺸﺘﮐا )8

( EFA

ﯽﻠــــﺻا ﻪــــﻔﻟﺆﻣ شور ﻪــــﺑ ﯽــــﺳرﺎﻓ ﻪﺨــــﺴﻧ9

يورDDQ

_______________________________________

1- Temperament and Character Inventory 2- Cloninger

3- test-retest reliability coefficient 4- Love

5- Desires for Alcohol Questionnaire 6- Franken

7- Cronbach's α

8- exploratory factor analysis 9- principal components

(5)

ﯽﮐروا ﺪﻤﺤﻣ نارﺎﮑﻤﻫ و

181

لﺎﺳﻢﻫدزﻮﻧﺷ /رﺎﻤه 3 / ﺰﯿﯾﺎﭘ1392 Vol. 19 / No. 3 / Fall 2013

53 ءﻮــﺳ ــﺼﻣ فﺮ ﺪــﻨﻨﮐ ه ﻪــﺳ ﻦــﯾا داد نﺎــﺸﻧ ﻦﯿﻣﺎــﺘﻔﻣﺎﺘﻣ ﻞــﻣﺎﻋ

63 / 73 ﺪﺻرد هداد ﺲﻧﺎـﯾراو

ﯽـﻣ ﻪـﯿﺟﻮﺗ ار ﺎـﻫ ﺪـﻨﻨﮐ

. و ﯽـﯾاور

ﯽﯾﺎﯾﺎﭘ رد هدﺎﻔﺘـﺳا ياﺮـﺑ ﺰـﯿﻧ راﺰﺑا ﻦﯾا ءﻮـﺳ

فﺮـﺼﻣ نﺎﮔﺪـﻨﻨﮐ

ﯽﺳرﺎﻓ نﺎﺑز ﺖـﺳا هﺪـﺷ شراﺰـﮔ ﺐـﺳﺎﻨﻣ )

23 .(

ﯽـﺳرﺎﻓ ﻪﺨـﺴﻧ

سﺎﯿﻘﻣ يور تﺮﮑﯿﻟ

ﺖﻔﻫ ﻪﺟرد ﻪـﺑ زا ،يا ﻢﻔﻟﺎـﺨﻣ ﻞـﻣﺎﮐ رﻮـﻃ

ﻪﺳ ﯽﻔﻨﻣ) ( ﺎﺗ ﻪﺑ

ﯽـﻣ هداد ﺦـﺳﺎﭘ ،(ﻪﺳ) ﻢﻘﻓاﻮﻣ ﻞﻣﺎﮐ رﻮﻃ .دﻮـﺷ

ياﺮﺑ رد ﺖﻗد

ﻪـﺸﯿﺷ فﺮـﺼﻣ ﻊﻟو ﺶﺠﻨﺳ

ﺮـﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋـﭘ رد

ﻢﮐ ﺖﺳد دﻮﺑ ﻪﺘﺷﺬﮔ ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ ﻦﯾﺮﺧآ زا ﺖﻋﺎﺳ ﺖﻔﻫ

.

هداد ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ ﺎﻫ

مﺮﻧ ﮏﻤﮐ ﺎﺑ راﺰـﻓا

SPSS-18

ﺎـﺑ و1

نﻮﻣزآ هﺮﯿﻐﺘﻣ ﮏﺗt

نﻮﺳﺮﯿﭘ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ و2

ﺪﺷ مﺎﺠﻧا3

.

ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺎﻫ ﮕﻧﺎﯿﻣ ) ﻦﯿ ±

ﯽﻧدﻮـﻣزآ ﻦـﺳ (رﺎـﯿﻌﻣ فاﺮـﺤﻧا ﺎـﻫ

8/

7 0/± 34

و دﻮــﺑ لﺎــﺳ 37

) 3/

46

،(ﺪــﺻرد 29 ) 3/

36

،(ﺪــﺻرد 12 ) 15

و (ﺪﺻرد 2

) 5/

2 ﻪـﺑ ﯽﻧدﻮﻣزآ (ﺪﺻرد

هوﺮـﮔ رد ،ﺐـﯿﺗﺮﺗ يﺎـﻫ

ﯽﻨﺳ 29 - 20

، 39 - 30 ، 49 - 40 و 59 - 50 .ﺪﻨﺘـﺷاد راﺮﻗ لﺎﺳ 36

) ﺮﻔﻧ 45 ،دﺮﺠﻣ (ﺪﺻرد 38

) ﺮﻔﻧ 5/

47 و ﻞـﻫﺄﺘﻣ (ﺪـﺻرد 6

ﺮـﻔﻧ

) 5/

7 د تﻼﯿــﺼﺤﺗ ناﺰــﯿﻣ .ﺪــﻧدﻮﺑ هﺪــﺷاﺪﺟ (ﺪــﺻر 17

) 3/

21

،(ﺪﺻرد 53 ) 3/

66 و (ﺪﺻرد 10

) 5/

12 ﻪﺑ ﺮﻔﻧ (ﺪﺻرد ،ﺐـﯿﺗﺮﺗ

.دﻮــﺑ ﯽﻫﺎﮕــﺸﻧاد و ﻪﻄــﺳﻮﺘﻣ ،ﯽﯾاﺪــﺘﺑا 18

) 5/

22

،(ﺪــﺻرد 11

) 8/

13 ،(ﺪــﺻرد 6

) 5/

7

،(ﺪــﺻرد 35 ) 8/

43 ،(ﺪــﺻرد 2

) 5/

2

و (ﺪﺻرد 8

) 10 ﻪﺑ ﺮﻔﻧ (ﺪﺻرد ،ﺪـﻨﻣرﺎﮐ ،ﺮﮔرﺎﮐ ،رﺎﮑﯿﺑ ﺐﯿﺗﺮﺗ

اد و ﺪـﻧدﻮﺑ ﻪﺘـﺴﺸﻧزﺎﺑ و دازآ ﻞﻐﺷ يار 8

) ﺮـﻔﻧ 10 ﺰـﯿﻧ (ﺪـﺻرد

ﻪـﻧﺎﻫﺎﻣ ﺪﻣآرد .ﺪﻧدﻮﺑ هدﺮﮐ ناﻮﻨﻋ ار دراﻮﻣ ﺮﯾﺎﺳ 37

) ﺮـﻔﻧ 3/

46

زا ﺮــﺘﻤﮐ (ﺪــﺻرد 300

درﻮــﻣ رد ،نﺎــﻣﻮﺗ راﺰــﻫ 31

) ﺮــﻔﻧ 8/

38

(ﺪﺻرد 600 - 300 درﻮﻣ رد و نﺎﻣﻮﺗ راﺰﻫ 12

) ﺮﻔﻧ 15 (ﺪـﺻرد

زا ﺮﺗﻻﺎﺑ ﺮﻔﻧ 600

) ﻦﯿﮕﻧﺎـﯿﻣ .دﻮﺑ نﺎﻣﻮﺗ راﺰﻫ (رﺎـﯿﻌﻣ فاﺮـﺤﻧا و

نودﺎـﺘﻣ فﺮـﺼﻣ تﺪﻣ 2/

15 ) 5/

2 فﺮـﺼﻣ زود ،هﺎـﻣ ( 38

90±

ﯽﻠﯿﻣ ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ تﺪﻣ ،مﺮﮔ 5/

16 4/± 21 ﻪـﻨﯾﺰﻫ راﺪﻘﻣ و هﺎﻣ

فﺮﺻ ﻪﻧازور ﻪﺸﯿﺷ ياﺮﺑ هﺪﺷ

850 6000± .دﻮﺑ نﺎﻣﻮﺗ

نﻮﻣزآ ﯽﻧدﻮﻣزآ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ داد نﺎﺸﻧt

هدﺮﺧ رد ﺎﻫ سﺎﯿﻘﻣ

يﺎﻫ

ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ ، ﺐﯿﺳآ يﺰﯿﻫﺮﭘ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو و ﯽﻧدﻮﻣزآ رد

ﻪـﺑ ﺎﻫ رﻮـﻃ

ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ زا ﺶﯿﺑ رادﺎﻨﻌﻣ ﯽﻣﻮﻤﻋ ﺖﯿﻌﻤﺟ

هدﺮﺧ رد و سﺎﯿﻘﻣ

يﺎﻫ

شادﺎــﭘ ﻪــﺑ ﯽﮕﺘــﺴﺑاو ،

يرﺎــﺸﻓﺎﭘ ﺮﺒﻫاردﻮــﺧ ، ي

يرﺎــﮑﻤﻫ ، و

يوراﺮﻓدﻮﺧ ﻪﺑ

ﻦﯿﮕﻧﺎـﯿﻣ زا ﺮﺘﻤﮐ رادﺎﻨﻌﻣ رﻮﻃ

ﯽﻣﻮـﻤﻋ ﺖـﯿﻌﻤﺟ

) دﻮﺑ

لوﺪﺟ

.( 1

ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو ﺎﺑ

ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ و ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ طﺎﺒﺗرا

ﺎﺑ يرﺎﮑﻤﻫ ) ﺖﺷاد نوراو طﺎﺒﺗرا

لوﺪﺟ

(.2

لوﺪﺟ 1 - ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ) رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا و هدﺮﺧ (

سﺎﯿﻘﻣ يﺎﻫ ﺶﺳﺮﭘ ) ﺶﻨﻣ و ﺖﺷﺮﺳ ﻪﻣﺎﻧ (TCI

ﺶﺳﺮﭘ و ) داﻮـﻣ ﻪﺑ ﻞﯿﻣ ﻪﻣﺎﻧ (DDQ

ﻪﺘﻓﺎﯾ و نﻮﻣزآ يﺎﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ياﺮﺑt

ﯽﻣﻮﻤﻋ ﺖﯿﻌﻤﺟ

ﺮﯿﻐﺘﻣ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ

(رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا) يدازآ ﻪﺟرد t

p-value ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ

ﯽﻣﻮﻤﻋ ﺖﯿﻌﻤﺟ

ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ 15

/ 11 ) 75 /3 ( 67

/6 79

001 /0 35 <

/8

ﺐﯿﺳآ يﺰﯿﻫﺮﭘ 68

/9 ) 25 /3 ( 88

/7 79

001 /0 81 <

/6

شادﺎﭘ ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو 8/

7 ) 33 /2 ( 18

/2 - 79 03

/0 37

/8

يرﺎﺸﻓﺎﭘ 68

/2 ) 46 /1 ( 1/

3 - 79

003 /0 18

/3

يﺮﺒﻫاردﻮﺧ 10

) 1/

4 ( 3/

12 - 79 001

/0 61 <

/ 15

يرﺎﮑﻤﻫ 8/

15 ) 5 ( 4/

4 - 79

001 /0 23 <

/ 18

يوراﺮﻓدﻮﺧ 1/

9 ) 6/

2 ( 68

/2 - 79 009

/0 83

/9

ﻊﻟو ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ 8/

49 ) 2/

16 ( 4/

27 79

001 /0 0

_______________________________________

1- Statistical Package for the Social Science-version 18 2- one-sample t test

3- Pearson correlation

(6)

182

Vol. 19 / No. 3 / Fall 2013

2لوﺪﺟ هدﺮﺧ نﺎﯿﻣ نﻮﺳﺮﯿﭘ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﺐﯾاﺮﺿ- سﺎﯿﻘﻣ

يﺎﻫ

ﺶﺳﺮﭘ ) ﺶﻨﻣ و ﺖﺷﺮﺳ ﻪﻣﺎﻧ ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو ﺎﺑ (TCI

ﯽﺸﻨﻣ و ﯽﺘﺷﺮﺳ دﺎﻌﺑا

ﺐﯾاﺮﺿ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ نﻮﺳﺮﯿﭘ

ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ 335∗

/0

ﺐﯿﺳآ يﺰﯿﻫﺮﭘ 049

/0 -

شادﺎﭘ ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو 186

/0 -

يرﺎﺸﻓﺎﭘ 212

/0 -

يﺮﺒﻫاردﻮﺧ 124

/0 -

يرﺎﮑﻤﻫ 352∗

/0 -

يوراﺮﻓدﻮﺧ 132

/0 -

*p≤ /001

ﺚﺤﺑ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﯽﻣ ار ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ ﻞـﯿﻠﺤﺗ ﺶـﺨﺑ ود رد ناﻮـﺗ

:دﺮﮐ اﺪﺘﺑا ﯽﮔﮋﯾو ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ درﻮـﻣ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ يﺎﻫ

ﺶﻫوﮋـﭘ

و ﯽﻣﻮﻤﻋ ﺖﯿﻌﻤﺟ و

ﺲﭙﺳ ﯽـﮔﮋﯾو ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﯽﺘﯿـﺼﺨﺷ يﺎـﻫ

.ﻪﺸﯿﺷ فﺮﺼﻣ ﻊﻟو ناﺰﯿﻣ ﺎﺑ ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻪـﺘﻓﺎﯾ

نﺎـﺸﻧ ﺎـﻫ

ﯽﻧدﻮﻣزآ داد ﻪـﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺎﻫ

ﯽﻣﻮـﻤﻋ ﺖـﯿﻌﻤﺟ

،

ﻻﺎـﺑ هﺮـﻤﻧ يﺮﺗ رد

و ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ ﺐﯿﺳآ

يﺰـﯿﻫﺮﭘ

ﻦﯿﯾﺎـﭘ هﺮـﻤﻧ و يﺮـﺗ

رد ﻪـﺑ ﯽﮕﺘـﺴﺑاو

ادﺎــﭘ ش ، يرﺎــﺸﻓﺎﭘ يوراﺮﻓدﻮــﺧ و يرﺎــﮑﻤﻫ ،يﺮﺒﻫاردﻮــﺧ ،

ﺪﻨﺘﺷاد ﺮﺠﻨﯿﻧﻮﻠﮐ . نﺎﯿﺑ

دﺮﮐ نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ ﻟﺎـﺑ

ﯿﻨ ﯽ اﺪـﺘﺑا ﺪـﯾﺎﺑ دﺎـﻌﺑا

،ﺶﻨﻣ و ﺑﻪ وﯾ يﺮﺒﻫاردﻮﺧ هﮋ

، ﺑ ار فﺪﻫ ﺎ ﻌﺗ ﯿﯿ ﻦ ﻪـﺑ ﻼﺘﺑا لﻼﺘـﺧا

ﺼﺨﺷ ﯿ زرا ﺖ ﯾﺑﺎ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ و

ز ﺪـﻌﺑ ﻪـﻠﺣﺮﻣ رد ﯾ

ـﺼﺨﺷ هوﺮـﮔﺮ ﯿﺘ

ﯽ

ا ﺎﻣا .دﻮﺷ ﺺﺨﺸﻣ ﯾ

ﻤﻫا مود ﻪـﺒﺗﺮﻣ رد درﻮـﻣ ﻦ ـﯿ

اد راﺮـﻗ ﺖ در

،

زﯾ ﻠﺻا ﺰﮐﺮﻤﺗ اﺮ ﯽ

ﺶﻨـﻣ ﻞـﻣﺎﮑﺗ ،دﺮﻓ ﺮﻫ رد نﺎﻣرد ﺖـﺳا

) 19 ،

24 .(

ﻪﻌﺳﻮﺗ ﺶﻨﻣ ﻧﯿ

ﻪﺘﻓﺎ

، ﺑﻪ وﯾ ﺎـﭘ يرﺎﮑﻤﻫ و يﺮﺒﻫاردﻮﺧ هﮋ ﯿﯾ

ﻦ

،

ﺎﺷ ﯾﻊ ﺮﺗ ﯾ رد ﻞﮑﺷ ﻦ مﺎﻤﺗ

زﯾ هوﺮﮔﺮ ﻼﺘـﺧا يﺎﻫ تﻻ

ـﺼﺨﺷ ﯿ و ﺖ

ﭘﯿ ﺶ ﺑﯿﻨ ﯽ هﺪﻨﻨﮐ ﻪﻧﺎـﺸﻧ يﺎـﻫ ﮑـﺷﺰﭙﻧاور ﯽ

ﻦـﯾا ﻼﺘـﺧا تﻻ .ﺖـﺳا

ﭘ و ﻻﺎــﺑ ﯽﯾﻮــﺟﻮﻧ يرﺎــﺸﻓﺎ

ﻦﯿﯾﺎــﭘ ﻧ ﺰــﯿﻧ ﻧﺎــﺸ ﻪ ﺗ ﻪــﺑ ﻖــﻠﻌ ﻪﺘــﺳد

B

ﻼﺘﺧا تﻻ ﺖﯿﺼﺨﺷ ﺖﺳا

) 25 .(

ﭘ ﺶﺳﺮ ﻪﻣﺎﻧ ﺖﺷﺮﺳ ﺶﻨﻣ و ) (TCI

ﻼﺘـﺧا ﺺﯿﺨﺸﺗ رد تﻻ

ﯽﯾﻻﺎﺑ رﺎﺒﺘﻋا ﺖﯿﺼﺨﺷ دراد

. هﺮﻤﻧ ﺺﺧﺎـﺷ يﺮﺒﻫاردﻮـﺧ ﻦﯿﯾﺎﭘ

ﯽﻤﻬﻣ ﻪﯿﻟوا

ﻼﺘـﺧا ﺺﯿﺨـﺸﺗ ياﺮﺑ تﻻ

ﺖـﺳا ﺖﯿـﺼﺨﺷ )

19 .(

49 ﯽﻧدﻮــﻣزآ ﺪــﺻرد ﺮــﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋــﭘ يﺎــﻫ

ار ﻪــﺼﺨﺸﻣ ﻦــﯾا

اد

ﻦﯾاﺮﺑﺎـﻨﺑ .ﺪﻨﺘـﺷ ﯽـﻣ

ناﻮـﺗ ﺘﻧا

ﺖـﺷاد رﺎـﻈ

لﻼﺘـﺧا عﻮﯿـﺷ

يﺎــﻫ

رد ﺖﯿـﺼﺨﺷ ﯽﻧدﻮـﻣزآ

ﺎــﻫ

ﻻﺎـﺑ رﺎﯿـﺴﺑ

،ﺪــﺷﺎﺑ ﯽﻟﺎـﺣ رد رد ﻪــﮐ

ﯽﻣﻮـﻤﻋ ﺖﯿﻌﻤﺟ عﻮﯿـﺷ

ﺖﯿـﺼﺨﺷ لﻼﺘـﺧا 8

/ 14 - 9/

5 ﺪـﺻرد

.ﺖﺳا شادﺎﭘ ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو ﻻﺎﺑ

ﺘﻇﺎـﻔﺣ ﺶـﻘﻧ ﯽ

لﻼﺘـﺧا ﺮـﺑاﺮﺑ رد

ﺼﺨﺷ ﯿ دراد ﺖ

؛ ﻟﺎـﺣ رد ﯽ ﻪـﮐ

شادﺎـﭘ ﻪـﺑ ﯽﮕﺘـﺴﺑاو ﺎـﭘ

ﯿﯾ ﻦ

، ﻪـﺑ ﺐﯿﺳآ و ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ هاﺮﻤﻫ ﻻﺎﺑ يﺰﯿﻫﺮﭘ

،

لﻼﺘـﺧا ﺮـﻄﺧ ﺖﯿـﺼﺨﺷ

يزﺮــﻣ رﺎــﺠﻔﻧا و1 2ي

اﺰــﻓا ار ﯾ ــﻣ ﺶ ﯽ ) ﺪــﻫد 19 ( . رد عﻮــﻤﺠﻣ

،

ﯽﻣ و ناﻮﺗ ﯾ ﮔﮋ ﯽ يﺎﻫ ﺘﺼﺨﺷ ﯽ ﯽﻧدﻮﻣزآ ر ﺎـﻫ ا ا ـﯾ ﻦ ﻪـﻧﻮﮔ ـﺴﻔﺗ ﯿﺮ

ﺮﮐ د : ﻪﻠﺻﻮﺣ نآ ﺎﻫ ﯽﻣ ﺮﺳ ﯽﮔدﺎﺳ ﻪﺑ دور

و ﯽﺸﻧﺎﮑﺗ

، و جﺮﺨﻟو

ﺪﻨﺘــﺴﻫ ﻢﻈﻨﻣﺎــﻧ

؛ طاﺮــﻓا ﯽــﺴﻨﺟ ﻂــﺑاور رد ﯽــﻣ

ﺪــﻨﻨﮐ ﺪﻌﺘــﺴﻣ و

ﻪﻧﺎﮔﺪﻨﭼ داﻮﻣ فﺮﺼﻣ ﺪﻨﺘﺴﻫ

.(ﻻﺎﺑ ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ) نﺎـﯿﻣ يﻮـﻗ ﻪﻄﺑار

ﯽﮔﮋﯾو رد ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ ﺪﻌﺑ ﺘﯿﺼﺨﺷ يﺎﻫ

ﯽ رﺎﺘﻓر و يدﺎﯿﺘﻋا يﺎﻫ رد

ﺖﺳا هﺪﺷ هداد نﺎﺸﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﺪﻨﭼ )

9 ، 26 داﺮـﻓا ﻦـﯾا .(

ﻞـﻤﺤﺗ

و ﺪﻧراﺪﻧ ار ﺎﻨﺷآﺎﻧ و راﺪﯾﺎﭘﺎﻧ ﻂﯾاﺮﺷ ﻪـﺑ

رﻮـﻃ

ﺑﺮﻄـﻀﻣ لﻮـﻤﻌﻣ ﻨ

ﺪ

) ﺐﯿﺳآ يﺰﯿﻫﺮﭘ (ﻻﺎﺑ ﺎﻬﻧآ . دﺮﺳ ، ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ

ـﺑ عﺎـﻤﺘﺟا ﯽ سﺎـﺴﺣا ،

ﺖﺒﺴﻧ ﺑﻪ ﺎﻬﻨﺗ نﺪﻧﺎﻣ ﺑ ﯽ ا ﺎﻨﺘﻋ و ﻖـﻠﻄﻣ ﺮـﮕﻧ ﺪﻨﺘـﺴﻫ ) ﻪـﺑ ﯽﮕﺘـﺴﺑاو

شادﺎﭘ ﻦﯿﯾﺎﭘ .(

داﺮﻓا ،شادﺎﭘ ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﺑاو رد ﻻﺎﺑ هﺮﻤﻧ ﺎﺑ ﺖﺒﺴﻧ

ﻪﺑ

ﻂﺑاور ﻋﺎﻤﺘﺟا ﯽ سﺎﺴﺣ ﺪﻨﺘﺴﻫ

، رد ﻟﺎﺣ ﯽ ﻪﮐ داﺮـﻓا هﺮـﻤﻧ ياراد

رد ﻦﯿﯾﺎــﭘ

شادﺎــﭘ ﻪــﺑ ﯽﮕﺘــﺴﺑاو ،

زا ﺮــﻈﻧ ﻂــﺑاور ﻋﺎــﻤﺘﺟا ﯽ

ﺪﻨﺟاﺰﻣدﺮﺳ )

19 .(

يداﺮﻓا ﻦﯿﻨﭼ ﻓﺮﯿﻏ ،نادﺮﮔﺮﺳ

لﺎﻌ و ﯽﺑ تﺎـﺒﺛ

ﺪﻨﺘــﺴﻫ و ﺎﻧ ﺮــﺑاﺮﺑ رد تﺎــﻤﯾﻼﻣ

ﻢﯿﻠــﺴﺗ دوز ﯽــﻠﯿﺧ ﯽﺘﺨــﺳ و

ﯽﻣ ﺪﻧﻮﺷ ﺎﻬﻧآ . ﺑﻪ ﯽﻣ شﻼﺗ ﺮﺗﻻﺎﺑ يﺎﻫدروﺎﺘﺳد ياﺮﺑ ترﺪﻧ ﺪﻨﻨﮐ

) ﺖـﺳا دﺎـﯾز ﺎـﻬﻧآ رد نﺎﻣرد كﺮﺗ لﺎﻤﺘﺣا و يرﺎـﺸﻓﺎﭘ

.(ﻦﯿﯾﺎـﭘ

ﻮﺋﺎﻧرآ داد نﺎﺸﻧ ﺰﯿﻧ3

هﺮﻤﻧ ﻦﯿﯾﺎـﭘ رد ﭘ

ﺎـﺑ يرﺎـﺸﻓﺎ لﺎـﻤﺘﺣا

ﺮﺘـﺸﯿﺑ

كﺮﺗ نﺎﻣرد هاﺮﻤﻫ ﺖﺳا ) 27 (.

ﯽﮔﮋﯾو ﺮﮕﯾد زا ﯽﺘﯿـﺼﺨﺷ يﺎﻫ

ﯽﻧدﻮﻣزآ ﺎﻫ ﺮﮕﺘﻣﻼﻣ ي دﺎﻤﺘﻋا ﻞﺑﺎﻗﺮﯿﻏ ، ندﻮﺑ

، ﺴﻣ ﺌ ﺖﯿﻟﻮ يﺮﯾﺬﭘﺎﻧ

ﻧاﻮﺗﺎﻧ و ﺎﻬﻧآ .ﺖﺳا ﯽ

ًﺎﻣﻮﻤﻋ ﻪﻤﯿﻧ ار نﺎﻣرد ﯽﻣ ﺎﻫر هرﺎﮐ

ﺎﯾ و ﺪﻨﻨﮐ

ﯽــﻣ ﻪــﻣادا ﺮــﮕﯾد داﻮــﻣ فﺮــﺼﻣ ﻪــﺑ نﺎــﻣرد لﻮــﻃ رد ﺪــﻨﻫد

.(ﻦﯿﯾﺎﭘ يﺮﺒﻫاردﻮﺧ)

4ﻦﻣ ﺎﺑ ﺮﺒﻫاردﻮﺧ ي

ﻪﻄﺑار ﻮﻗ ي دراد . نﺎﺸﻧ

هداد ا ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﺷ ﺮﻓ

اد ﻪﮐ ي ﺮﺒﻫاردﻮﺧ ي

ﺎﭘ ﯿﯾ ﻦ

،ﺪﻧراد يداﺮﻓا

ﻎﻟﺎﺑﺎﻧ و ﻘﺤﺗدﻮﺧ ﯿ هﺪﻨﻨﮐﺮ ﺪﻨﺘﺴﻫ5

و رد تﺎﺒﺛ و ﭘﯿ ﮕ ﯿﺮ ي فاﺪـﻫا

) ﺪﻨﻧاﻮﺗﺎﻧ 28 ( . ﺮﺒﻫاردﻮﺧ ي

ﺎﭘ ﯿﯾ ﻦ ﯾ ﮏ ﻞﻣﺎﻋ هﺪﻨﻨﮐﺪﻌﺘﺴﻣ اﺮـﺑ

ي

ﮕﺘـﺴﺑاو ﯽ ﻪــﻧﺎﮔﺪﻨﭼ ﺖــﺳا

. رد ﯽﯾﻮــﺟﻮﻧ ﺮﺗﻻﺎــﺑ تاﺮــﻤﻧ ﺮــﻫ

ود

هوﺮــﮔ فﺮــﺼﻣ نﺎﮔﺪــﻨﻨﮐ ﻪــﻧﺎﮔﺪﻨﭼ

داﻮــﻣ و فﺮــﺼﻣ ﺎﮔﺪــﻨﻨﮐ ن

ﻣﺎﺘﻔﻣﺎﺘﻣ ﯿ ﻦ

، ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ هوﺮﮔ ﺪﻫﺎـﺷ

، ) ﺖـﺳا هﺪـﺷ شراﺰـﮔ 28

( .

داﺮﻓا ي ﻪﮐ ﯽﯾﻮﺟﻮﻧ ﻻﺎﺑ ﺪﻧراد

، ـﺸﻧﺎﮑﺗ ،ﯽ ﻓﺎـﺸﺘﮐا ،ﯽ ـﺑ ﯽ تﺎـﺒﺛ ،

ﺮﺤﺗ ﯾ ﮏ ﺬﭘ ﯾﺮ ، ﻮﺧﺪﻨﺗ ، جﺮﺨﻟو و ﻢﻈﻨﻣﺎـﻧ ﻒﯿـﺻﻮﺗ ﯽـﻣ

ﻮـﺷ ﻧﺪ و

،ﺪــﻧراد ﯽــﻤﮐ يرﺎــﮑﻤﻫ ﻪــﮐ ﺎــﻬﻧآ ــﺷدﻮﺧ

ﯿ ﻪﺘﻔ ، رﺎﮔزﺎــﺳﺎﻧ ،

هدﺮﺧ ﮔﯿ ﺮ ، ﮐﺎﺷ ،ﯽ ﮐﯿ ﻪﻨ يا و ﺖﺻﺮﻓ ﺐﻠﻃ ﺪﻨﺘﺴﻫ . ترﺎﻬﻣ يﺎـﻫ

ﻌﺿ ﯿ ﻒ رد اﯾ ﻦ ﺪﻌﺑ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ ار داﺮﻓا

ﻪـﺑ ـﺳ ﻮ ي ﺘﻋا ـﯿ دﺎ قﻮـﺳ

ﺪﻫد ) 29 ( ،ﻦﯿﯾﺎﭘ يوراﺮﻓدﻮﺧ ﺐﺒﺳ ﻪﺑ داﺮﻓا ﻦﯾا.

و ﯽﻨﯿﻋ ،يدﺎﻣ

_______________________________________

1- borderline 2- explosive

3- Arnau 4- ego

5- self-humbling