Downloaded from ijpcp.iums.ac.ir at 6:57 CEST on Tuesday September 30th 2014

(1)

326

__________________________________________________________________________________

)1

دﺎﺘﺳا ،ﮏﺷﺰﭙﻧاور(

ﯾ رﺎ ﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽ

ﺘﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ و ﯽ

ﻧﺎﻣرد ﯽ اﯾ ناﺮ . ﻠﻋ هﺪﮑﺸﻧاد رﺎﺘﻓر مﻮ ي ناور ﺖﻣﻼﺳ و -

؛ناﺮﻬﺗ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاور ﻮﺘﯿﺘﺴﻧا

)2

ﭘ نوﺎـﻌﻣ ،ﮏﺷﺰﭙﻧاور(

ﯿ ﮕـﺸ ﯿﺮ ي و

ﺘﻋا نﺎﻣرد ﯿ دﺎ ﺰﻬﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﯾ ﺘﺴ ﯽ ﭘ ﻪﻌﺳﻮﺗ ﺰﮐﺮﻣ ،رﻮﺸﮐ ﯿ

ﮕﺸ ﯿﺮ ي

، ﺰﻬﺑ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ،رﻮﺸﮐ ﯽﺘﺴﯾﺰﻬﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﯾ

ﺘﺴ ﯽ ناﻮﺗ و ﺸﺨﺑ ﯽ ضﺎـﯿﻓ ﺪﯿﻬﺷ نﺎﺑﺎﯿﺧ ،(هر)ﯽﻨﯿﻤﺧ مﺎﻣا ناﺪﯿﻣ ،ناﺮﻬﺗ . ،ﺶـﺨﺑ

ﺷ كرﺎﭘ ﯽﻟﺎﻤﺷ ﻊﻠﺿ .ﯽﺘﺴﯾﺰﻬﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ،ﺮﻬ

رﺎﮕﻧرود : 66707019 - 021 ﻮﻧ) ﯾ هﺪﻨـﺴ (لﻮﺌـﺴﻣ E-mail:[email protected]

)3؛ (

ﯽـﺼﺼﺨﺗ ياﺮـﺘﮐد ﻪـﺴﺳﺆﻣ ،ﺖﻣﻼـﺳ مﻮـﻠﻋ

ﯽﺷزﻮﻣآ - ؛ﺖﻣﻼﺳ ﻦﺷور مﺎﯿﭘ ﯽﺸﻫوﮋﭘ

)4

ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد دﺎﺘﺳا ،ﮏﺷﺰﭙﻧاور(

ﺘـﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪـﺧ و ﯽ

ﻧﺎـﻣرد ﯽ ناﺮـﯾا . ،ناور ﺖـﺷاﺪﻬﺑ تﺎـﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰـﮐﺮﻣ ـﺸﻧاد

و يرﺎـﺘﻓر مﻮـﻠﻋ هﺪﮑ

ناور ﺖﻣﻼﺳ - ناﺮﻬﺗ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاور ﻮﺘﯿﺘﺴﻧا .

1- Primary Health Care

،ناﺮﯾا ﯽﻨﯿﻟﺎﺑ ﯽﺳﺎﻨﺸﻧاور و ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاور ﻪﻠﺠﻣ لﺎﺳ

ﻢﻫدزﻮﻧ هرﺎﻤﺷ ، 4 ، نﺎﺘﺴﻣز 1392 ، 329 - 326

ﺶﻟﺎﭼ ﺶﯿﭘ ﯽﺳﺎﺳا يﺎﻫ

داﻮﻣ يﺎﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎﮐ مﺎﻏدا ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ يور

رد مﺎﻈﻧ ﺖﺒﻗاﺮﻣ ﯽﺼﺼﺨﺗ ﺖﺴﺸﻧ ﮏﯾ شراﺰﮔ :ناﺮﯾا رد ﻪﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫ

ﺮﺘﮐد يﺪﻨﻗﺮﻓز يﺮﺑﺎﺻ ﺮﻗﺎﺑ ﺪﻤﺤﻣ

) 1

،(

ﺮﺘﮐد ﻦﺷور ﻦﺴﺤﻣ

)هوﮋﭘ

2

،(

ﺮﺘﮐد ﯽﻤﻇﺎﮐﺮﯿﻣ ﺎﻧﺎﺴﮐر

) 3

،(

ﺮﺘﮐد ﺮﻔﻌﺟ يﺮﻬﻟاﻮﺑ

) 4

(

هﺪﯿﮑﭼ

ﻣآونﺎﻣرد،ﺖﺷاﺪﻬﺑترازو لﺎﺳزاﯽﮑﺷﺰﭘشزﻮ

ءﻮﺳنﺎﻣردويﺮﯿﮕﺸﯿﭘﻪﻣﺎﻧﺮﺑ1383

نﺎـﺴﻧاﯽـﻨﻤﯾاﺺـﻘﻧسوﺮﯾوزايﺮﯿﮕﺸﯿﭘوداﻮﻣفﺮﺼﻣ

) ردار (HIV مﺎﻈﻧ ﺖﺒﻗاﺮﻣ ) ﻪﯿﻟواﯽﺘﺷاﺪﻬﺑيﺎﻫ ﺶﻟﺎﭼ .ﺖﺳاهدﺮﮐمﺎﻏدا (PHC

ﻪﻣﺎﻧﺮﺑﻦﯾاﯽﺳﺎﺳايﺎﻫ

، ﻖﺒﻃ هﺎﮔﺪﯾد ﺐﺣﺎﺻ ناﺮـﻈﻧ ﺮـﯿﯿﻐﺗﻞﻣﺎـﺷ،

دﺮﮐرﺎﮐومﻮﻬﻔﻣ مﺎﻈﻧ

ﻢﮐﯽﮕﻨﻫﺎﻤﻫ،PHC ﺎﺑداﻮﻣيﺎﺿﺎﻘﺗﺶﻫﺎﮐتﺎﻣﺪﺧ

مﺎﻈﻧ يﺎـﺿﺎﻘﺗﺶﻫﺎـﮐتﺎﻣﺪـﺧمﺎـﻏداحﺮـﻃشﺮﯾﺬـﭘدﻮﺒﻧ،PHC

داﻮﻣ رد مﺎﻈﻧ ﺖﺳﺎﯿﺳ،دﻮﺟﻮﻣﻦﯿﻧاﻮﻗﺖﯿﻌﺿو،PHC ﺶﻟﺎﭼويراﺬﮔ

.ﺖﺳادﺎﯿﺘﻋاﺖﯿﻫﺎﻣﻪﺑطﻮﺑﺮﻣيﺎﻫ

:ﻪﻟﺎﻘﻣ ﺖﻓﺎﯾرد] 20

/4 / 1391 :ﻪﻟﺎﻘﻣ شﺮﯾﺬﭘ ؛ 2/

2/

1392 [

ﻪﻣﺪﻘﻣ ءﻮﺳ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ تﻼﮑﺸﻣ

ﻮﻣ فﺮﺼﻣ ﺎـﻫدرﺎﯿﻠﯿﻣ ﻪﻧﻻﺎﺳ ناﺮﯾا رد دا

ﯽﻣ دراو ترﺎﺴﺧ رﻮﺸﮐ ﻪﺑ لﺎﯾر دروآ

، شزرا و ﯽﮔﺪﻧز ﺖﯿﻔﯿﮐ يﺎـﻫ

ﺖــﯾﻮﻨﻌﻣ و هداﻮﻧﺎــﺧ ﺪــﻨﻧﺎﻣ ،ﻪــﻌﻣﺎﺟ يدﺎــﯿﻨﺑ

، ﯽــﻣ ﺪــﯾﺪﻬﺗ ار و ﺪــﻨﮐ

يرﺎﺠﻨﻫﺎﻧ ﻼﻀﻌﻣ و ﺎﻫ ت

ﯽﻤـﺳر رﺎﻣآ .دراد لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ﯽﻧاواﺮﻓ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا

رد ﯽﻣ نﺎﺸﻧ ناﺮﯾا ﺪﻫد

ﻪﮐ

ﮐ ﺖـﯿﻌﻤﺟ زا ﺮـﻔﻧ نﻮـﯿﻠﯿﻣ ود دوﺪﺣ رﻮـﺸ

ﯽﻣ فﺮﺼﻣ رﺪﺨﻣ داﻮﻣ

ﻪـﺑ و ﺪﻨﻨﮐ

ﯽـﺒﯾﺮﻘﺗ رﻮـﻃ 1200000

ﺎـﻬﻧآ ﺮـﻔﻧ

ﯽﮕﺘﺴﺑاو داﻮـﻣ ﻪـﺑ ) ﺪـﻧراد 1 .(

شزﻮـﻣآ و نﺎـﻣرد ،ﺖـﺷاﺪﻬﺑ ترازو

لﺎﺳ زا ﯽﮑﺷﺰﭘ 1383

ءﻮﺳ نﺎﻣرد و يﺮﯿﮕﺸﯿﭘ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ

و داﻮـﻣ فﺮﺼﻣ

) نﺎـــﺴﻧا ﯽـــﻨﻤﯾا ﺺـــﻘﻧ سوﺮـــﯾو زا يﺮﯿﮕـــﺸﯿﭘ رد ار (HIV

مﺎـــﻈﻧ

ﺖﺒﻗاﺮﻣ ﻪـﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫ )1

ا (PHC

) ﺖـﺳا هدﺮـﮐ مﺎـﻏد 2

ﻪـﻟﺎﻘﻣ .(

ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻟﺎﭼ ﻪﺑ زا ﯽـﺧﺮﺑ ﺮـﻈﻧ ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ ﺎـﺑ ،ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ ﻦـﯾا ﯽﺳﺎﺳا يﺎﻫ

ﺐﺣﺎﺻ رد لﺎﻌﻓ ناﺮﻈﻧ مﺎﻈﻧ

ﯽﻣPHC

.دزادﺮﭘ

ﻢﻫ ﯽﺸﯾﺪﻧا

» ﺶﻟﺎﭼ رد داﻮـﻣ يﺎـﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎـﮐ مﺎـﻏدا يﺎـﻫ مﺎـﻈﻧ

ﺖﺒﻗاﺮﻣ ﻪﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫ

« هرادا ﻂﺳﻮﺗ ﻞﮐ

نﺎـﻣرد و ﺖـﯾﺎﻤﺣ يﺎـﻫ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا

دﺎﺘﺳ هزرﺎـﺒﻣ ﺎـﺑ ﻮـﻣ دا رﺪـﺨﻣ يرﻮـﻬﻤﺟ ﯽﻣﻼـﺳا

ناﺮـﯾا رد

ﭼ ﻬ بﻮﭼرﺎ يرﺎـﮑﻤﻫ يﺎـﻫ كﺮﺘـﺸﻣ ﺎـﺑ ﻪـﻠﺑﺎﻘﻣﺮﺘﻓد ﺎـﺑ

مﺮـﺟ و داﻮـﻣ

نﺎﻣزﺎﺳ ﻞﻠﻣ ﺪﺤﺘﻣ )

UNODC

( رد ناﺮﯾا

، رد ﺮﯾز ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ هرﺎﻤـﺷ ،ود

ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ يرﻮﺸﮐ » ﮐ ﺶﻫﺎ ﺎﺿﺎﻘﺗ ياﺮﺑ داﻮﻣ و لﺮﺘﻨﮐ

« HIV

ﺎﺑ و فﺪـﻫ

،روﺮﻣ ﯽﺑﺎﯾزرا و ﺖـﯾﻮﻟوا يﺪـﻨﺑ مﺎـﮔ يﺎـﻫ مزﻻ ياﺮـﺑ ﻞﯿﻬـﺴﺗ دا مﺎـﻏ

ﻪــﻣﺎﻧﺮﺑ تﺎﻣﺪــﺧ ﻂﺒﺗﺮــﻣ ﺎــﺑ ﺶﻫﺎــﮐ ﺎــﺿﺎﻘﺗ ياﺮــﺑ داﻮــﻣ رد مﺎــﻈﻧ

ﺖﺒﻗاﺮﻣ يﺎﻫ ﯽﻧﺎﻣرد ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ ﻪﯿﻟوا ﻪﺒﻨﺸﺠﻨﭘ ﺦﯾرﺎﺗ رد 12

نﺎـﺑآ 1390

هﺎﮕﺸﻧاد ﻖﯾﺎﻘﺷ ﻦﻟﺎﺳ رد مﻮﻠﻋ

ﯽﮑﺷﺰﭘ ﻞﯿﮑﺸﺗ ناﺮﻬﺗ ﺪﯾدﺮﮔ

.

رﺎﺘﺧﺎـﺳ و ﻢﯿﻫﺎﻔﻣ مﺎـﻈﻧ

ﺖـﺒﻗاﺮﻣ ﺮـﯿﯿﻐﺗ ،ﻪـﯿﻟوا ﯽﺘـﺷاﺪﻬﺑ يﺎـﻫ

ﯽﻣﻮﻬﻔﻣ و دﺮﮐرﺎﮐ مﺎﻈﻧ ﺖﺒﻗاﺮﻣ يﺎﻫ ﯽﻧﻮﻨﮐ ﻪﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ

مﺎﻈﻧ ﺖﺒﻗاﺮﻣ ) ﻪـﯿﻟوا ﯽﺘـﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫ (PHC

ﺎـﺑ ﻪـﮐ ناﺮـﯾا رد

ﺖﺳد و ﻦﯿﻣﺄﺗ فﺪﻫ ياﺮـﺑ ﺖﻣﻼـﺳ و نﺎـﻣرد ،ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﻪﺑ ﯽﺑﺎﯾ

ﻪﺑ ،ﺖﻓﺮﮔ ﻞﮑﺷ مدﺮﻣ ﻪﻤﻫ ﯽﻠـﺻا دﺮﮐرﺎـﮐ و مﻮـﻬﻔﻣ زا ﺞﯾرﺪﺗ

ﻪـﺑ ﻪـﯿﻟوا يﺮﯿﮕـﺸﯿﭘ ﺚﺤﺑ .ﺖﺳا هﺪﺷ جرﺎﺧ دﻮﺧ ﻦـﮐر ناﻮـﻨﻋ

ﯽﺳﺎﺳا ﻦﻫذ رد ،PHC

يرﺎﯿﺴﺑ اﺮﯾﺪﻣ زا دراﺪـﻧ دﻮـﺟو زوﺮـﻣا ِن

Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, Vol. 19, No. 4, Winter 2014, 326-329

شراﺰﮔ

ﯽﻤﻠﻋ

Scientific Report

Downloaded from ijpcp.iums.ac.ir at 6:57 CEST on Tuesday September 30th 2014

(2)

يﺪﻨﻗﺮﻓز يﺮﺑﺎﺻ ﺮﻗﺎﺑﺪﻤﺤﻣ نارﺎﮑﻤﻫ و

327

لﺎﺳﻢﻫدزﻮﻧرﺎﻤﺷ /ه 4 / نﺎﺘﺴﻣز1392 Vol. 19 / No. 4 / Winter 2014

ﺪﻤﺣا ﺮﺘﮐد) ﻂﯿـﺤﻣ

،

مﻮـﻠﻋ هﺎﮕـﺸﻧاد ﯽـﻤﻠﻋ تﺄـﯿﻫ ﻮـﻀﻋ ،ﮏـﺷﺰﭙﻧاور

ﯽﮑﺷﺰﭘ ناﺮﯾا ﻪـﻧاﺮﺘﯾﺪﻣ ﻪـﻘﻄﻨﻣ ﺖـﺷاﺪﻬﺑ يﺎـﻘﺗرا و ﻆﻔﺣ هﺮﯾاد ﻖﺑﺎﺳ ﺲﯿﯾر ،

ﺖــﺷاﺪﻬﺑ ﯽﻧﺎــﻬﺟ نﺎﻣزﺎــﺳ ﯽﻗﺮــﺷ

يدﻮــﺟو ﻪﻔــﺴﻠﻓ .(

مﺎــﻈﻧ

PHC

ﻢﮐ رد .ﺖﺳا هﺪﺷ ﮓﻧر مﺎﻈﻧ

ﺮـﺑ ﯽﻨﺘﺒﻣ و لﺎﻌﻓ تﺎﻣاﺪﻗا ،ﯽﻧﻮﻨﮐ

ﺎــﺸﻣ ،ﯽــﻠﺤﻣ ﻊﺑﺎـﻨﻣ يرﺎـﮑﻤﻫ و مدﺮــﻣ ﺖﮐر

نﺎــﯿﻣ يﺎــﻫ ،ﯽــﺸﺨﺑ

،ﯽﯾﺎـﯾﻮﭘ ،مدﺮــﻣ يﺎـﻫزﺎﯿﻧ ﺎــﺑ ﻖﺑﺎـﻄﺗ ،ﺖﻣﻼــﺳ رد ﺖﻟاﺪـﻋ مﺎــﻈﻧ

ﺖـﯿﻟﺎﻌﻓ ناﻮـﺗ .دراﺪـﻧ دﻮـﺟو ﺐـﺳﺎﻨﻣ عﺎﺟرا و يﺮﮕﻟﺎﺑﺮﻏ يﺎـﻫ

نﺎﯿﻣ رﺎﯿﺘﺧا رد ﯽﺸﺨﺑ مﺎﻈﻧ

مزﻻ يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎﺳ و دراﺪﻧ راﺮﻗPHC

يرﺎﮑﻤﻫ ياﺮﺑ نﺎﯿﻣ يﺎﻫ

ﻦـﯾا رد ﺖﻣﻼﺳ هزﻮﺣ زا جرﺎﺧ ﯽﺸﺨﺑ

مﺎﻈﻧ ﻧ ﺺﺨﺸﻣ .(يﺪـﻨﻗﺮﻓز يﺮﺑﺎـﺻ ﺮﻗﺎﺑﺪﻤﺤﻣ ﺮﺘﮐد) ﺖﺳا هﺪﺸ

ﺎﺗآﺎﻤﻟآ ﺲﻧاﺮﻔﻨﮐ نﺎﻣز زا نﻮﻨﮐ ﺎﺗ1

، رﺎﺑ و عﻮﻧ رد يدﺎﯾز لﻮﺤﺗ

يرﺎﻤﯿﺑ زا ﻪـﻌﻣﺎﺟ يﺎـﻫرﺎﻈﺘﻧا ،ﺎﻫرﻮـﺸﮐ يدﺎـﺼﺘﻗا ﺖﯿﻌـﺿو ،ﺎﻫ

ﺦﺳﺎﭘ ﺖﻟود ﯽﯾﻮﮔ و شﺮﮕﻧ و ﯽﻧﺎﻣرد و ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫزﺎﯿﻧ ﻪﺑ ﺎﻫ

ﻪﺑ ﺖﻣﻼﺳ زا كرد ﺮﮔا .ﺖﺳا هﺪﻣآ دﻮﺟو

مﺎﻈﻧ ﺪـﻫاﻮﺨﺑPHC

ﺑ ﻞﮑﺷ ﻪﯿﻟوا لﻮﺻا ﻪ ياﺮﺑ ﺖﻣﻼﺳ و ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﯽﻨﻌﯾ ،دﻮﺧ يﺮﯿﮔ

ﯽﺗﺎﺣﻼــﺻا نآ رﺎﺘﺧﺎــﺳ رد ﺖــﺳا ﺮﯾﺰﮔﺎــﻧ ،ﺪــﻧﺎﻤﺑ رادﺎــﻓو ﻪــﻤﻫ ﻪﺑ ﻖﯿﻤﻋ ﯽﻟﻮﺤﺗ و ﯽﺳﺎﺳا ﻦﺷور ﻦﺴﺤﻣ ﺮﺘﮐد) ﺪﯾآ دﻮﺟو

.(هوﮋﭘ

ﺎــﺑ رﺪــﺨﻣ داﻮــﻣ يﺎــﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎــﮐ تﺎﻣﺪــﺧ ﯽﮕﻨﻫﺎــﻤﻫ مﺎــﻈﻧ

ﺖﺒﻗاﺮﻣ ﻪﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫ

ﺮﻬﺷ ﻪﯿــﺷﺎﺣ و ﺎﻫﺮﻬــﺷ ﻞﮑــﺸﻣ دﺎــﯿﺘﻋا ﻪﻨﯿــﺸﯿﺑ ﺎــﻣا ،ﺖــﺳﺎﻫ

ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ﺎﻫﺎﺘﺳور ردPHC

ا هدﻮﺑ ناﺰـﯿﻣ رد يزرﺎﺑ توﺎﻔﺗ .ﺖﺳ

ﺮـﺘﮐد) دراد دﻮـﺟو ﺎﺘـﺳور و ﺮﻬـﺷ هزﻮﺣ ود رد ﻪﮑﺒﺷ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ﯽﻠﻋ ﺎﺿر يزورﻮﻧ ،

،دﺎـﯿﺘﻋا ﯽـﺼﺼﺨﺗ ياﺮـﺘﮐد يﻮﺠـﺸﻧاد ،ﮏـﺷﺰﭙﻧاور

،ﺖـﺷاﺪﻬﺑ ترازو داﻮـﻣ فﺮـﺼﻣ ءﻮﺳ نﺎﻣرد و يﺮﯿﮕﺸﯿﭘ هرادا ﻖﺑﺎﺳ ﺲﯿﯾر ﺎــﻌﻟﺎﻄﻣ ﯽــﻠﻣ ﺰــﮐﺮﻣ ﺮﯾﺪــﻣ ) دﺎــﯿﺘﻋا ت

INCAS

.((

ﺶﻟﺎــﭼ زا ﯽــﮑﯾ يﺎــﻫ

مﺎـﻏدا تﺎﻣﺪﺧ شﺮﯾﺬﭘ ناﺰﯿﻣ عﻮﺿﻮﻣ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﻮـﺳ زا ﻪـﺘﻓﺎﯾ

ﻪﮐ ﺖﺳا دﺎﯿﺘﻋا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﮓﻧا ،مدﺮﻣ ﺖـﺳا ﻦﮑﻤﻣ

دﻮـﺒﻧ ﺐﺒـﺳ

يﻻﺎـﺑ ﺶـﺷﻮﭘ دﻮـﺟو ﺎـﺑ .دﻮـﺷ مدﺮﻣ رد شﺮﯾﺬﭘ مﺎـﻈﻧ

،PHC

ﻦﯿﻨﭼ شﺮﯾﺬﭘ ﺎﻈﻧ

ﯽﻣ ﻂـﺳﻮﺗ

نارﺎـﻤﯿﺑ ﻦـﯾا ﺖـﺳا ﺪـﯾدﺮﺗ درﻮـﻣ

ﺮﯿﺒﮐ شورﻮﮐ ﺮﺘﮐد) ،

ﺼﺨﺘﻣ ﯽـﻤﻠﻋ تﺄـﯿﻫ ﻮﻀﻋ ،ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﯽﮑﺷﺰﭘ ﺺ

زﺮﺒﻟا ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد

.(

ءﻮﺳ نﺎﻣرد و يﺮﯿﮕﺸﯿﭘ ،داﻮﻣ فﺮﺼﻣ

يرﺎﮑﻤﻫ ﻪﺑ

نﺎـﯿﻣ يﺎـﻫ مزﻻ يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎـﺳ ﺎـﻣا ،دراد زﺎـﯿﻧ ﯽـﺸﺨﺑ

ﻦﯾا ياﺮﺑ ﺮﻣا رد ﻢﻬﻣ مﺎﻈﻧ ﺎﻧﺎـﺴﮐر ﺮـﺘﮐد) دراﺪـﻧ دﻮـﺟوPHC

.(ﯽﻤﻇﺎﮐﺮﯿﻣ ﻪﯾﺎﭘ ﺮﺑ

ﺶﻫوﮋﭘ ناور يﺎﻫ ﻪﻟﺄـﺴﻣ ﺎـﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ،ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ

ا دﻮـﺟو ﺎـﻫزرﻮﻬﺑ رد ﻪـﮐ ﺖـﺳا ﯽـﺼﺼﺨﺗ ﺶـﻧاد ﺪﻨﻣزﺎﯿﻧ دﺎﯿﺘﻋ

شزﻮﻣآ .دراﺪﻧ ﻪﺋارا يﺎﻫ

ﺖـﯿﻠﺑﺎﻗ ﺰـﯿﻧ ﯽﻧﻮـﻨﮐ هﺪـﺷ ار مزﻻ يﺎـﻫ

ءﻮـﺳ نﺎـﻣرد و يﺮﯿﮕﺸﯿﭘ تﺎﻣﺪﺧ ﻪﺋارا ياﺮﺑ

رد داﻮـﻣ فﺮـﺼﻣ

دﺎﺠﯾا نﺎﻨﮐرﺎﮐ ﻦﯾا هدﺮﮑﻧ

ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ .ﺖﺳا

، ﻪـﺑ ﺪﯾﺎﺑ مﺎـﻈﻧ عﺎـﺟرا

ﻪـﺑ ،ﻖﻓﻮﻣ مﺎﻏدا .دﻮﺷ ﻪﺟﻮﺗ حﺮﻃ ﻦﯾا رد مﺎـﻈﻧ

را ﺐـﺳﺎﻨﻣ عﺎـﺟ

ﺮــﺿﺎﺣ لﺎــﺣ رد و ﺖــﺳا ﻪﺘــﺴﺑاو مﺎــﻈﻧ

رد عﺎــﺟرا مﺎــﻈﻧ

PHC

دراﺪﻧ ﯽﺒﺳﺎﻨﻣ دﺮﮑﻠﻤﻋ .

ﻢـﻫ ﻦﯿـﻨﭼ مﺎـﻈﻧ رد يﺮـﯿﮕﯿﭘ و ﺖـﺒﻗاﺮﻣ

مﺎﻈﻧ

ﻦﺴﺣ ﺮﺘﮐد) ﺖﺳا ﻒﯿﻌﺿPHC

ﯽﮑﺷار ،

ﯽﮑـﺷﺰﭘ ﺺﺼﺨﺘﻣ

ﺎﻔﺷ بﺎﺼﻋا مﻮﻠﻋ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰﮐﺮﻣ ﯽﻤﻠﻋ تﺄﯿﻫ ﻮﻀﻋ ،ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا

.(

داﻮـﻣ يﺎـﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎـﮐ تﺎﻣﺪﺧ مﺎﻏدا حﺮﻃ شﺮﯾﺬﭘ

رد ﻧ مﺎـﻈ

ﻪﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ

مﺎــﻈﻧ ﻞﮑــﺸﻣ ار دﺎــﯿﺘﻋا ،ﻪــﯿﻟوا ﯽﻧﺎــﻣرد ﯽﺘــﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪــﺧ

ﯽﻤﻧ ﺶﯾﻮﺧ ﻪﻟﺄـﺴﻣ ،ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﻪﻧﺎﺧ ﯽﺘﺣ ﺎﯾ نﺎﺘﺳا ﺢﻄﺳ رد .ﺪﻧاد

ﯽﻣﺎـﻈﺘﻧا يوﺮﯿﻧ ﻞﮑﺸﻣ ار دﺎﯿﺘﻋا

ﯽـﻣ ﻪﮑﺒـﺷ ﻞﮑـﺸﻣ ﻪـﻧ و ﺪـﻨﻧاد

.نﺎﻣرد و ﺖﺷاﺪﻬﺑ رد

مﺎﻈﻧ يرﺎﻤﯿﺑ ﺮﺑ ﯽﺳﺎﺳا ﺪﯿﮐﺄﺗPHC

يﺎـﻫ

ﻪﮐ ﺎﺠﻧآ زا .ﺖﺳا ﯽﻧﻮﻔﻋ

يرﺎـﻤﯿﺑ ﻦـﯾا

ﮏـﺗ ﺎـﻫ ،ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﯽﻠﻣﺎـﻋ

ﻪﻠﺧاﺪﻣ ﺖﺴﯾز يﺎﻫ ﺢﺿاو ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ

و دراد دﻮﺟو ﺎﻬﻧآ ياﺮﺑ يﺮﺗ

يرﺎﻤﯿﺑ ﻪﮐ ﺎﺠﻧآ زا ﯽﻟو .ﺖﺳا ﺮﺘﻤﮐ ﺎﻬﻧآ ﺮﺑاﺮﺑ رد ﺖﻣوﺎﻘﻣ يﺎـﻫ

ﺮﯿﮔاوﺮﯿﻏ ، يرﺎﻤﯿﺑ ﺪﻨﻧﺎﻣ ناور يﺎﻫ

ﯽﻠﻣﺎﻋﺪـﻨﭼ ،دﺎﯿﺘﻋا و ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ

ﺖﺨﺳ ﯽﻠﯿﺧ ﺎﻬﻧآ زا يﺮﯿﮕﺸﯿﭘ ،ﺪﻨﺘﺴﻫ

ﻪـﺠﯿﺘﻧ رد و ﺖـﺳا ﺮﺗ

، ﺎـﺑ

ﺪﻗا ﻢـﮐ و ﻪﯿﻟوا تﺎﻣا رد ﻪـﮐ ﻪـﻨﯾﺰﻫ

مﺎـﻈﻧ ،ﺖـﺳا لﻮـﻤﻌﻣPHC

ءﻮﺳ نﺎﻣرد رد ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ نﺎﮑﻣا

داﻮﻣ فﺮﺼﻣ ﺮـﺘﮐد) ﺖﺳا ﺮﺘﻤﮐ

ﯽﻠﻋ ﺎﺿر يزورﻮﻧ

1.(

دﻮﺟﻮﻣ ﻦﯿﻧاﻮﻗ ﺖﯿﻌﺿو

، ﺖﺳﺎﯿﺳ يرادا ﯽﺸﻣ ﻂﺧ و يراﺬﮔ

ﺶﻟﺎﭼ رﻮﺸﮐ رﺪﺨﻣ داﻮﻣ ﺎﺑ هزرﺎﺒﻣ دﻮﺟﻮﻣ ﻦﯿﻧاﻮﻗ زا ﯽﺧﺮﺑ ﯽﻔﻨﻣ ﺮﯿﺛﺄﺗ تﺎﻣﺪﺧ شﺮﯾﺬﭘ ﺮﺑ و ﺪﻧﺰﯿﮕﻧاﺮﺑ يداﺮﻣ هوﺎﮐ) ﺪﻧراد

،

،ﯽﺳﺎﯿﺳ مﻮﻠﻋ ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﮐ ﺮﺘﻓد نوﺎﻌﻣ

ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ﻞـﻠﻣ نﺎﻣزﺎﺳ مﺮﺟ و داﻮﻣ ﺎﺑ

ﺪــﺤﺘﻣ ناﺮــﯾا رد ) UNODC

.(

ﻞــﺣ ياﺮــﺑ ﯽــﻌﻗاو ﯽــﺳﺎﯿﺳ ﺖــﺳاﻮﺧ

ﺖــﺳﺎﯿﺳ ﺖــﯾﺎﻤﺣ .دراﺪــﻧ دﻮــﺟو دﺎــﯿﺘﻋا ﻞــﻀﻌﻣ زا ناراﺬــﮔ

ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ و ﻢـﮐ داﻮﻣ يﺎﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎﮐ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ مﺎـﻈﻧ

دﻮـﺟﻮﻣ

ﺣ) ﺖﺳا ﮓﻨﻫﺎﻤﻫﺎﻧ رﺎﯿﺴﺑ

ﺖـﺴﺨﻧ يﺮﻫﺎـﻃ ﺎﺿرﺪﯿﻤ ،

سﺎﻨـﺷرﺎﮐ

ﺮـﺘﻓد داﻮﻣ يﺎﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎﮐ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺮﯾﺪﻣ ،ﯽﺳﺎﻨﺸﻧاور ﺪﺷرا ﻪـﻠﺑﺎﻘﻣ

و داﻮـﻣ ﺎـﺑ

ﺪﺤﺘﻣ ﻞﻠﻣ نﺎﻣزﺎﺳ مﺮﺟ ناﺮﯾا رد

) UNODC

.(

ﯽـﻣ ﺮـﻈﻧ ﻪـﺑ ﻞـﯿﻟد ﺪـﺳر

دﻮـﺟو دﺎـﯿﺘﻋا ﻞـﻀﻌﻣ ﻞـﺣ ياﺮـﺑ ﯽﻌﻗاو ﯽﺳﺎﯿﺳ ﺖﺳاﻮﺧ ﻪﮑﻨﯾا ﺖـﺳا ﻪﮑﺒﺷ مﻮﺳ ﺢﻄﺳ رد ترﺪﻗ نﺎﻤﺘﻔﮔ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻦﯾا ،دراﺪﻧ ﻪــﻧ و ﻢــﺳﺎﻘﻟاﻮﺑا ﺮــﺘﮐد) نآ لوا ﺢﻄــﺳ رد ﺎــﺿررﻮﭘ

،

ﺺــﺼﺨﺘﻣ

_______________________________________

1- Alma Ata

(3)

ﺶﻟﺎﭼ يﺎﻫ ﺎﻈﻧ رد داﻮﻣ يﺎﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎﮐ مﺎﻏدا ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺖﺒﻗاﺮﻣ م

ﻪﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫ

328

لﺎﺳﻢﻫدزﻮﻧرﺎﻤﺷ /ه 4 / نﺎﺘﺴﻣز1392

Vol. 19 / No. 4 / Winter 2014

ﯽﻤﻠﻋ تﺄﯿﻫ ﻮﻀﻋ ،ﺖﺷاﺪﻬﺑ ناﺮﻬﺗ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد

.(

ﻊـﺟاﺮﻣ دﺪﻌﺗ

ﻢﯿﻤﺼﺗ ﺰـﯿﻧ ﻪﮑﺒﺷ رد و ﺖﺳا زرﺎﺑ دﺎﯿﺘﻋا هزﻮﺣ رد يﺮﯿﮔ ﻣﺎـﻈﻧ

ﯽ

ﺖﯾﻮﻟوا ﻦﯿﯿﻌﺗ ياﺮﺑ ﮏـﯾ دﺎـﯿﺘﻋا ﺮـﻄﺧ هزوﺮـﻣا .دراﺪﻧ دﻮﺟو ﺎﻫ

تﺎﻣﺪﺧ رد ﯽﻟو ،ﺖﺳا ﺖﯾﻮﻟوا مﺎﻈﻧ

PHC

دﺎـﯾز ﻪـﺟﻮﺗ درﻮـﻣ

ﮏـﻠﻣ ﻦﯿـﺴﺣ ﺮﺘﮐد) ﺖﺴﯿﻧ ﯽﻠـﻀﻓا

،

روﺎـﺸﻣ ،ﯽﺗﺎـﯿﺣ رﺎـﻣآ ياﺮـﺘﮐد

ﺖﺳﺎﯾر و ﻮﻀﻋ يارﻮﺷ هﺪﻨﯾآ يرﺎﮕﻧ و ﻪﯾﺮﻈﻧ يزادﺮﭘ نوﺎـﻌﻣ ،ﺖﻣﻼﺳ ﻖﺒـﺳا

ترازو ﺖﺷاﺪﻬﺑ رد ﺖﺷاﺪﻬﺑ و ﺶﻫوﮋﭘ

، ﻢﺋﺎﻗ مﺎﻘﻣ ﺮـﯾزو ﻖﺒﺳا ﺖـﺷاﺪﻬﺑ

رد

دﺎﺘﺳ شﺮﺘﺴﮔ ﻪﮑﺒﺷ

، ﺲﯿﯾر ﻖﺒﺳا هﺪﮑﺸﻧاد ﺖﺷاﺪﻬﺑ هﺎﮕﺸﻧاد مﻮﻠﻋ ﯽﮑـﺷﺰﭘ

ناﺮــــﻬﺗ

؛ ﺲﯿــــﯾر ﻮﺘﯿﺘــــﺴﻧا ﻖﺒــــﺳا تﺎــــﻘﯿﻘﺤﺗ

ﯽﺘــــﺷاﺪﻬﺑ

.(

ﻪﻧﺎﻔــــﺳﺄﺘﻣ

ﺖﺳﺎﯿﺳ ﺮﯿﺛﺄﺗ ﻪﺑ ﺮﺘﻤﮐ ناراﺬﮔ مﺎﻈﻧ

روﺎﺑ ﺎﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎﮐ ردPHC

ﻒـﯾﺮﻌﺗ ،ﯽﺷزﻮﻣآ نﻮﺘﻣ ﯽﯾاﻮﺘﺤﻣ تﻼﮑﺸﻣ .ﺪﻧراد

نﺪـﺸﻧ مﺎـﻈﻧ

ﺖﯾﻮﻟوا ،ﯽﺑﺎﯿﺷزرا و ﺶﯾﺎﭘ ﺺﯿـﺼﺨﺗ و ﻪـﺟدﻮﺑ ﺐـﺳﺎﻨﻣﺎﻧ يﺪﻨﺑ

يراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻪﺑ نآ زا ﯽﮔرﺰﺑ ﺖﻤﺴﻗ ﺖﺳا ﯽﯾاﺮﺟا تﻼﮑﺸﻣ زا ﺎﻫ

ﺖﺳﺎﯿﺳ روﺎﺑ ﻦﯾا ﺮﺑ ﻪﮐ ﺮـﻔﻌﺟ ﺮـﺘﮐد) ﺖـﺳا هدز ﻦـﻣاد ناراﺬـﮔ

.(يﺮﻬﻟاﻮــﺑ ﯽــﺸﺨﺑﺮﺛا ،ﻪــﺟدﻮﺑ صﺎــﺼﺘﺧا و رﺎــﺒﺘﻋا ﻦﯿﻣﺄــﺗ رد

ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﯽﻤﻧ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ،دﻮـﺷ

اﺮـﯾز ﯽﻣﺎـﻈﻧ ياﺮـﺑ

ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﯽﺑﺎﯿﺷزرا و دراﺪـﻧ دﻮـﺟو ،دﻮـﺟﻮﻣ ِﯽﻧﺎـﻣرد ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ

ﻢﯿﻤﺼﺗ يﺮﯿﮔ

زا يرﺎﯿـﺴﺑ .ﺖـﺴﯿﻧ ﺪﻫاﻮـﺷ ﺮﺑ ﯽﻨﺘﺒﻣ ﺎﻫ ﻪـﺟدﻮﺑ

ﺎـﻫ

ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ فﺮﺻ ﻢﮐ يﺎﻫ

ﯽـﺑ ﺎـﯾ ﺮﺛا

ﯽـﻣ ﺮﯿﺛﺄـﺗ و دﻮـﺷ

زا زا يرﺎﯿـﺴﺑ

ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺖـﯾﺎﻤﺣ ،بﻮـﺧ ﯽـﻠﯿﺧ ﺞﯾﺎـﺘﻧ دﻮـﺟو ﺎـﺑ ﺶﺨﺑﺮـﺛا يﺎـﻫ

ﯽﻤﻧ

ﯽـﻣاﺮﺘﺣا دادﺮـﻬﻣ ﺮﺘﮐد) دﻮﺷ ،

ﺶﻫﺎـﮐ سﺎﻨـﺷرﺎﮐ ،ﮏـﺷﺰﭙﻧاور

رﻮــﺸﮐ ﯽﺘــﺴﯾﺰﻬﺑ نﺎﻣزﺎــﺳ ،داﻮــﻣ يﺎــﺿﺎﻘﺗ

.(

رد ﯽﺤــﺿاو ﯽﮕﻨﻫﺎــﻤﻫﺎﻧ

ﺖﺳﺎﯿﺳ ياﺮـﺑ .دراد دﻮـﺟو ﻦﯿﻧاﻮـﻗ و ﺎﻫ ﻦـﯾا

ﯽﮕﻨﻫﺎـﻤﻫ ﻪـﺑ ﻪـﮐ

ﻦﯿﯾآ و ﻦﯿﻧاﻮﻗ ﺪﯾﺎﺑ ،ﻢﯿﺳﺮﺑ ﻪﻣﺎﻧ

ﻪـﮐ ﻢﯿـﺷﺎﺑ ﻪﺘـﺷاد ﯽﺤـﺿاو يﺎﻫ

ﯽـﺣاﺮﻃ ﺪـﯾﺎﺑ ﺮـﮕﯾد يداﺪـﻌﺗ ﺎﻣا ،ﺖﺳا دﻮﺟﻮﻣ ﺎﻬﻧآ زا يداﺪﻌﺗ .(ﺮـﯿﺒﮐ شورﻮـﮐ ﺮـﺘﮐد) دﻮﺷ

ﻪـﺘﻓﺎﯾ نﺎـﯿﻣ يدﺎـﯾز ﻪﻠـﺻﺎﻓ يﺎـﻫ

ﺖﺳﺎﯿﺳ و ﯽﺸﻫوﮋﭘ ﻊـﻗاﻮﻣ زا يرﺎﯿـﺴﺑ رد .دراد دﻮـﺟو يراﺬـﮔ

ﺖــﺳﺎﯿﺳ يراﺬــﮔ ﺮــﻈﻧ يﺎــﻨﺒﻣ ﺮــﺑ ﺎــﻫ ﺖــﺳاﻮﺧ و ﯽــﺼﺨﺷ

ﺖﺳﺎﯿﺳ نآ ﺮﺑ نوﺰﻓا .ﺖﺳا ناراﺪﻣ

، ﺶﻫوﮋﭘ ﻊـﻗاﻮﻣ ﺮﺘـﺸﯿﺑ رد ﺎﻫ

رﺎﻣآ ﻖﺒﻃ و ﺪﻨﺘﺴﯿﻧ ﺪﯿﻔﻣ و يدﺮﺑرﺎﮐ

، ﻂﻘﻓ 10 ﺶﻫوﮋﭘ ﺪﺻرد ﺎﻫ

ﻢﻫ

ﯽـﻣ مﺎـﺠﻧا رﻮـﺸﮐ تﻼﮑـﺸﻣ ﺎـﺑ ﻮﺳ

ﺮـﺘﮐد) دﻮـﺷ ﺐـﯿﺒﺣ

ﷲا

ﺪﯾﺮﻓ يدﻮﻌﺴﻣ ،

و ﻪـﻠﺧاﺪﻣ ﺮـﺘﻓد ﻞـﮐ ﺮﯾﺪـﻣ ،ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﯽﮑﺷﺰﭘ ﺺﺼﺨﺘﻣ

ﻮﺸﮐ ﯽﺘﺴﯾﺰﻬﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﯽﻧاﻮﺗزﺎﺑ

.(ر

ﯽﻣﻮﻬﻔﻣ ﺖﯿﻫﺎﻣ

نآ ﻪﺑ دﺮﮑﯾور و دﺎﯿﺘﻋا

ﮏـﯾ رد ؛دراد دﻮـﺟو مﻮﻬﻔﻣ ود دﺎﯿﺘﻋا ﻞﮑﺸﻣ درﻮﻣ رد هﺪﻨﻨﮐدﻮﻋ ﻦﻣﺰﻣ يرﺎﻤﯿﺑ دﺎﯿﺘﻋا ،مﻮﻬﻔﻣ نﺎﻣرد ﻪﺑ ﻪﮐ ﺖﺳا يا

رد .ﺖـﺳا ﯽـﻧاور فاﺮـﺤﻧا ﮏﯾ ﺮﮕﯾد مﻮﻬﻔﻣ رد و دراد زﺎﯿﻧ ﺮﺿﺎﺣ لﺎﺣ

، ﻪـﺑ ﻒﯿﻃ ﺮﺳ ود ﻦﯾا نﺎﯿﻣ دﺎـﺠﯾا لدﺎـﻌﺗ يﻮـﺤﻧ

ﺮﮑﯾور و هﺪﺷ

ﻞﮑـﺷ لﺎـﺣ رد يﺪـﯾﺪﺟ يﺎـﻫد ﺖـﺳا يﺮـﯿﮔ

دادﺮﻬﻣ ﺮﺘﮐد) ﯽـﻣاﺮﺘﺣا

ﺖﮐرﺎـﺸﻣ ﺪـﻨﻣزﺎﯿﻧ دﺎـﯿﺘﻋا نﺎـﻣرد .(

ﻪﺘﺷر ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ .ﺖﺳا دﺪﻌﺘﻣ ﯽﺼﺼﺨﺗ يﺎﻫ

، رد دﺎـﯿﺘﻋا مﺎـﻏدا

مﺎﻈﻧ ﮏﯾ زا ،تﺎﻣﺪﺧ نﺎﻣزﺎﺳ مﺎﻏدا ﻮﺳ

ﺖـﺳا ﯽـﻔﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ

ﯽﻣ رﺎﮐ ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد ﻪﮐ

ﺮـﮕﯾد يﻮـﺳ زا و ﺪﻨﻨﮐ

، رد مﺎـﻏدا

ﻪﮑﺒﺷ

ـﮐ ﺖـﺳا ﯽﺘﯿﻌﻤﺟ يﺎﻫ فﺪـﻫ هوﺮـﮔ ﻪـﺑ ار تﺎﻣﺪـﺧ ﻪ

ﯽــﻣ ور ﻦــﯾا زا .ﺪﻧﺎــﺳر

، هﺪــﯿﭽﯿﭘ يﺮــﻣا مﺎــﻏدا و ﺖــﺳا

ﺪــﯾﺎﺑ

ﻪﺑ

ﻪﺘـﺷر ناﺪﻨﻤـﺸﯾﺪﻧا زا و مﺎـﺠﻧا ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳﺪﻨﭼ ترﻮﺻ يﺎـﻫ

ﺪـﻤﺣا ﺮـﺘﮐد) دﻮـﺷ هدﺎﻔﺘـﺳا ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻂﯿـﺤﻣ

داﻮـﻣ ﺚـﺤﺑ .(

ناور و ﯽﯾﺎﯿﻤﯿﺷ ﻪﺑ هزوﺮﻣا ﻪﮐ نادﺮﮔ

و ﻊﯿـﺳو رﺎﯿﺴﺑ ترﻮﺻ

ﺎﻏدا ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ رد ،ﺖﺳا عﻮﯿﺷ لﺎﺣ رد ﻊﯾﺮﺳ ﺖﺳا هﺪﺸﻧ هﺪﯾد م

.(يداﺮﻣ هوﺎﮐ)

ﻪﺠﯿﺘﻧ يﺮﯿﮔ

مﺎﻈﻧ PHC

ﻪـﺑ ﻪـﻤﻫ ياﺮﺑ ﺖﻣﻼﺳ ﻦﯿﻣﺄﺗ فﺪﻫ ﺎﺑ ﻪﮐ دﻮـﺟو

) ﺖﺳا هﺪﻣآ 3

ﯽﻤﻧ ،(

ﻦﯿﻣﺄـﺗ رد ﺾﯿـﻌﺒﺗ ﻪـﺑ ﺖﺒـﺴﻧ ﺪﯾﺎﺒﻧ و ﺪﻧاﻮﺗ

ﯽﺑ ﻪﻌﻣﺎﺟ زا يﺮﺸﻗ ياﺮﺑ ﺖﻣﻼﺳ ﺎﻨﺘﻋا

ﻪـﮐ ﺪـﺷﺎﺑ ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ نوﺪﺑ و

ءﻮــﺳ ﻪــﺑ ﻼﺘــﺑا ﻪــﺠﯿﺘﻧ رد

ﺐﯿــﺳآ ،داﻮــﻣ فﺮــﺼﻣ رد و ﺮﺗﺮﯾﺬــﭘ

ﺷﺎﺣ ﻪﯿ ﯽﺑ درﻮﻣ ﺮﺘﺸﯿﺑ ،ﺪﻧﺮﺗ

ﯽـﻣ ﻊـﻗاو ﯽﺘﻟاﺪﻋ رد ﺮﺘـﺸﯿﺑ و ﺪﻧﻮـﺷ

ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ مﺎـﻏدا .ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﺮـﻄﺧﺮﭘ يﺎـﻫرﺎﺘﻓر ضﺮﻌﻣ ﺶﻫﺎـﮐ يﺎـﻫ

رد داﻮـﻣ يﺎﺿﺎﻘﺗ مﺎـﻈﻧ

ﺎـﺑ درﻮـﺧﺮﺑ ياﺮـﺑ ﺖـﺒﺜﻣ ﯽﻣﺎـﮔ ،PHC

ءﻮﺳ ﻞﻀﻌﻣ

ﯽﻣ ﯽﻘﻠﺗ ﻪﻌﻣﺎﺟ رد داﻮﻣ فﺮﺼﻣ ﻊـﻓر ﻪـﺑ ﻪـﮐ دﻮـﺷ

ﯽﻣ ﺞﺘﻨﻣ ﺖﻣﻼﺳ ﻪﺑ ﯽﺳﺮﺘﺳد رد ﺾﯿﻌﺒﺗ دﻮﺷ

.

ﺎﻧﺮﺑ ﻦﯾا ياﺮﺟا ﺶﻟﺎﭼ ﺎﺑ ناﺮﯾا رد ﻪﻣ

ﻪﺑور ﯽﯾﺎﻫ ﺖﺳا هدﻮﺑ ور

حﻼـﺻا ،نآ يﺎﻨﺒﻣ ﺮﺑ ﻪﮐ رﺎﺘﺧﺎـﺳ رد ﯽـﺳﺎﺳا يﺎـﻫ

مﺎـﻈﻧ

PHC

ﻢﻬﻣ .دراد تروﺮﺿ ﯽـﻠﻌﻓ رﺎﺘﺧﺎﺳ ،نآ ﻦﯾﺮﺗ

مﺎـﻈﻧ .ﺖـﺳاPHC

ﻞـﮐ يدﺮـﮑﯾور ﻪـﺑ ﺪﯾﺎﺑ ﯽﻠﻌﻓ رﺎﺘﺧﺎﺳ ،ﻪـﻌﻣﺎﺟ ﺮـﺑ ﯽـﻨﺘﺒﻣ و ﺮـﮕﻧ

ناﻮﺗ ﻪﺑ ﺎﺗ ﺪﺑﺎﯾ ﺎﻘﺗرا رﻮﺤﻣدﺮﻓ و ﻊﻣﺎﺟ ياﺮـﺑ نﺎـﻌﺟاﺮﻣ يزﺎﺳﺪﻨﻣ

ﺣ

دﻮـﺷ ﺮـﺠﻨﻣ دﻮــﺧ ﺖﻣﻼـﺳ ﻆـﻔ

، رد داﺮــﻓا و نﺎـﯾﻼﺘﺒﻣ ﺪــﻧاﻮﺘﺑ

ﻪــﺑ ار ﺮــﻄﺧ ضﺮــﻌﻣ ﻻﺎﻌﻓ و ﻊــﻗﻮﻣ

ﻪــﻧ ﯽﯾﺎــﺳﺎﻨﺷ ﺪــﻨﮐ

ﻦﻤــﺿ و

ءﻮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ ،داﻮﻣ فﺮﺼﻣ عوﺮﺷ زا يﺮﯿﮕﺸﯿﭘ

فﺮـﺼﻣ

ﻪـﻌﻣﺎﺟ ﻪـﺑ ﻞـﻣﺎﮐ ﺖﺸﮔزﺎﺑ و ﯽﻧاﻮﺗزﺎﺑ ،نﺎﻣرد ﻪﻠﺣﺮﻣ ﺎﺗ ار داﻮﻣ ﯽﻫاﺮﻤﻫ ﺪﻨﮐ ﺶﻟﺎﭼ زا . ﺎﯿﺳ ،مﺎﻏدا ﻪﻟﺄﺴﻣ رد هﺪﻤﻋ يﺎﻫ

ﺖﺳ ،ﺎـﻫ

ﺖﺳﺎﯿﺳ ﺖﯿﻌﺿو يﺎﺟ ﻪﺑ ﺪﯾﺎﺑ ؛ﺖﺳا هزﻮﺣ ﻦﯾا ﻦﯿﻧاﻮﻗ و يراﺬﮔ

ﺖﺳﺎﯿﺳ ﺖﺳﺎﯿﺳ ،ﯽﻬﯿﺒﻨﺗ يﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ و دﻮﺷ ﻪﺸﯿﭘ ﯽﺘﯾﺎﻤﺣ يﺎﻫ

ﺎـﻫ

(4)

يﺪﻨﻗﺮﻓز يﺮﺑﺎﺻ ﺮﻗﺎﺑﺪﻤﺤﻣ نارﺎﮑﻤﻫ و

329

لﺎﺳﻢﻫدزﻮﻧرﺎﻤﺷ /ه 4 / نﺎﺘﺴﻣز1392 Vol. 19 / No. 4 / Winter 2014

ﻢـﻫ .دﻮـﺷ ﻢﯿﻈﻨﺗ ﺎﻬﻧآ ﯽﺸﺨﺑﺮﺛا و ﺪﻫاﻮﺷ ﺮﺑ ﯽﻨﺘﺒﻣ شﻼـﺗ ﻦﯿـﻨﭼ

ﻦﯾﺰﮕﯾﺎﺟ دﺎﺠﯾا ياﺮﺑ نﺎـﯿﻣ يﺪـﻨﻤﻓﺪﻫ ﺲﺣ دﺎﺠﯾا و ﺖﺒﺜﻣ يﺎﻫ

ﯽﻧﺎﻣﺎﺴﺑﺎﻧ ﻪﺑ ﯽﮔﺪﯿﺳر و ﻪﻌﻣﺎﺟ داﺮﻓا ﺾﯿﻌﺒﺗ و ﺎﻫ

ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا يﺎﻫ

ﯽﻣ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﻠﻣاﻮﻋ زا ﺪﻧاﻮﺗ

ﺑ ءﻮﺳ زا يﺮﯿﮕﺸﯿﭘ ﺮ

داﻮـﻣ فﺮﺼﻣ

.ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺛﺆﻣ ﻪﻌﻣﺎﺟ رد ﻢﻟﺎﺳ ﯽﮔﺪﻧز ﮏﯾ دﺮﺒﺸﯿﭘ و

يراﺰﮕﺳﺎﭙﺳ

ﻦﯾﺪﺑ رﺪـﺨﻣ داﻮـﻣ ﺎـﺑ هزرﺎﺒﻣ دﺎﺘﺳ نﺎﻣرد ﻞﮐ هرادا زا ﻪﻠﯿﺳو ،ناﺮـﯾا رد ﺪـﺤﺘﻣ ﻞﻠﻣ نﺎﻣزﺎﺳ دﺎﯿﺘﻋا و مﺮﺟ ﺎﺑ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ﺮﺘﻓد ،ناﺮﯾا

ﻮﺘﯿﺘــﺴﻧا

ﺐﺣﺎــﺻ ﻪــﻤﻫ و ناﺮــﻬﺗ ﯽﮑــﺷﺰﭙﻧاور رد ﻪــﮐ ﯽــﻧاﺮﻈﻧ

ﺖﺴﺸﻧ يراﺰﮔﺮﺑ

» ﺶﻟﺎﭼ رد داﻮـﻣ يﺎـﺿﺎﻘﺗ ﺶﻫﺎـﮐ مﺎﻏدا يﺎﻫ

مﺎﻈﻧ ﺖﺒﻗاﺮﻣ ﻪﯿﻟوا ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ يﺎﻫ

« ﻪﻧﺎﻤﯿﻤـﺻ ،ﺪـﻧدﺮﮐ يرﺎﯾ ار ﺎﻣ

ﯽﻣ ﯽﻧادرﺪﻗ .دﻮﺷ

و ﺶﻫوﮋـﭘ زا ﯽﻟﺎـﻣ ﺖـﯾﺎﻤﺣ ،ﻪﻟﺎﻘﻣ لﻮﺌﺴﻣ هﺪﻨﺴﯾﻮﻧ رﺎﻬﻇا ﻪﺑ ﺎﻨﺑ] ﺖﺳا ﻪﺘﺷاﺪﻧ دﻮﺟو ﻊﻓﺎﻨﻣ ضرﺎﻌﺗ .[

ﻊﺑﺎﻨﻣ

1. Preliminary report of the epidemiology of drug abuse in Iran, 2001. Ministry of Health and Medical Education, Iran.

[Persian]

2. Mojtahedzadeh V, Razani N, Malekinejad M, Vazirian M, Shoaee S, Saberi Zafarghandi MB, et al. Injection drug use in rural Iran: Integrating HIV prevention into Iran’s rural primary health care system. AIDS Behav.

2008; 12(sup 1):7-12.

3. Primary health care: Report of the international conference on primary health care, Alma-Ata. USSR, 6-12 September, 1978, jointly sponsored by the World Health Organization and the United Nations children’s fund. Geneva: World Health Organization; 1978. (Health for All, Series No.1)