su KIEN/BiNH LUAN
Glai quyet ach tac von cho thuy san
D Dung Minh
]
NAM 2 0 1 3 , NHIEU D y BAO DEU CHO R A N G SE CO THEM NHU'NG HQ NUOI THUY SAN PHAI TREO AO, NGU" DAN BO BIEN, DN THIEU NGUYEN LIEU, ... CHI V I MOT N 6 I - THIEU VOIN^
Doi von trien mien Nudi trong thiiy san, dac bipt la nudi theo quy mo eong nghiep, dang dugc xem la nghe eiia nha giau vi doi hdi voh da'u tu ra't ldn. Theo ong Nguyen Ngpc Hai, Chii tich Hgp tac xa (HTX) nuoi ca tra Thdi An tgi Cin Tho, de eo mgt heeta nuoi ca tra, chi rieng tien da't va xay ao da can vo'n da'u tu len tdi 2 ty do'ng.
Ong cho bie't: "Cgng them hen thiic an cho ca chie'm 80%
gia thanh san xua't va so tien nay phai di vay ngan hang, nen dau tu nuoi 1 heeta ea tia gid day can
deh 8 - 10 ty dSng, cao gap doi so vdi each day vai nam. Toan nhiing mdn tien ti khieh nhiing nong dan cdn cam cy vdi nghe nudi ca tra chi dam dya vao siic minh cpng them co hgp dd'ng vdi nha may mdi dam nudi. Ngay ca HTX Thdi An nay ding chi con 10 ao ca, san lugng nam 2012 khoang 1.500 tah. Cdng nhan ed thdi diem da len de'n hang tram ngudi, nhung nay chi con 20 ngudi."
Vdi nghe nudi torn, dau tu nuoi 1 - 2 ao, dien tich vai ngan m^ so' vd'n ciing Ien de'n tien ty Ong Nguyen Van Nhipm - Chii
tich Hipp hpi Tdm My Thanh, tinh Sdc Trang - cho bie't, dau nam 2012, mdi ha nuoi tdm cong nghiep da can voh dau tu khoang 1 ty dd'ng. Dd la mdi tinh chi phi true tie'p tir liic tha cho tgi liic thu hoach, khong tlnh tien mua da't, dau tu xay dyng ban dau. 6ng Nhiem nham tinh: "Vdi 1 ao nuoi 5.000 m2, rieng tie'n hda chat xii ly nguon nudc thdi da ma't diit 100 trieu dong, tien eon gid'ng, thiic an, dipn ehay quat trong may thang nudi ciing phai td'n them tir 350-400 trieu dong niia."
Trai qua nhieu dgt tom bi hpi
:L;niep doan Nghe ca Ly S o n dang
su KIEN/BINH LUAN
"Ik.
ehiing che't sdm (EMS), nhieu hp dan nudi tdm roi vao tinh canh suy kipt tai chinh, khong edn kha nang dau tu them nham go gge phan thua l6 vi phan Idn da't da the chap ngan hang, chua ehupc Igi dupe. Nhiing hg may mSn hem, tdm khong chet thi lgi mong cd tien mua thiie an, thud'c phong tr; bpnh. Nhung de'n go eira ngan hang thi hoac ngan hang ngimg cho vay mdi, vdi Iy do khdng can ddi dupc vdh, tot Iam ciing chi duge eho vay nhd gipt, nhung lgi kem iheo rat nhieu die'u kipn ma trong h o ^ c^inh hi^n tai hau nhu khong ai dap ling noi.
Theo dng Nhipm, tom nuoi tir 2 thang tuoi trd len ngan hang mdi cho vay, edn dudi 2 thang tuoi hay khdng cd tdm trong ao deu khong gi^i quyet. Vdi quy djnh nay, gSn nhu cMng cd ngudi nudi tdm nao dupc vay vd'n vi da phin tdm da che't. 6ng Nhipm cho bie't, nhi^u h^i viSn ciia Hi§p hOi tdm My Thanh da he't vdh.
"Hipp hpi cd 130 hpi vien, hdi hg tong so'tien lo vy vira roi, tien np ngan hang dS'n nay la bao nhieu, chang ai thd'ng k^ noi. Gid ngan h ^ g khong tie'p tye cho vay thi dan che't he't".
Nam 2010, Chinh phii ban hJinh Nghj djnh 41/2010 ND/CP ve chinh s^ch tin dyng phat trie'n ndng nghidp, nong tiidn, theo dd, ea nhan, hp gia dmh Iam ngu nghipp dugc vay tdi da 50 tripu dong khdng elm cd dam hko b ^ g tM 8 ^ . Vdi nghe doi hdi ph^i dSu tu Idn nhu nghe ca, sd' fien nky th|t chang tham vao dau.
De vuon khai, tim ngu trudng mdi, bam bi^n dai ngay, nhieu
• # s = ^ ^ ^
A o nudi tOm thd chdn t r l n g t^i Sdc Trdng
ngu dan mong mudh dau tu tau thuyen Idn. Moi chiec tau cd cdng sua) ldn thudng cd gi^ thanh ISn d«i 3 deh 5 ty dmig - mgt con so' khong lo so vdi nguon vdh ty cd oia ngu dan. Ong Nguyen Qud'c Chinh, Chii tjch Nghipp doan nghe ca An Hai - Ly Son cho bie't: "Gia thanh ddng tau qua Idn, nhieu ngu dan phai gdp fi^n vdi nhau, cgng them VMI vay vdi lai sua't uu dai ciia ngan hang danh cho hogt dgng khai thae xa bd tiong chucmg trinh ho trg ciia Chlnh phii mdi may ra ddng dugc tau".
Thie'u voh nudi, ding chang dli tien mua nguyen fipu, chi cd the nhgn nhung don hang nhd le la tinh trgng dien ra pho bie'n hipn nay oia nhieu DN XK thiiy san Vi^t Nam. 6ng Lam Ngpc Hai, Phd GD Cdng ty TNHH Thuy hAi s ^ Sai Gdn-Me Kdng (Tra Vinh) cho biei, tir dau nSm tdi nay, do thi^u vdh de mua
nguySn li^u nen san lugng XK cae m|t hang ca tra oia cdng ty da giam 5% so vdi cimg ky nam 2011. Hipn cdng ty dang cd rat nhieu don hang eho nhiing ngay cudi nSm 2012 va quy 1 nam 2013, nhung vi khdng dii ti^n mua nguySn lipu nen ehi cd the nhgn nhiing don hang vira phai chii khdng the ky cac hgp dong ldn.
Cin nhCpng gidi phap thdo gd* todn di$n
Tinh hinh kinh te'khd khan d nhieu thj trudng NK quan trpng, ciing se tie'p tyc anh hudng xau deh XK thiiy skn Vipt Nam nam 2013. Tuy nhien, cai khd khan nhat ddi vdi XK thuy san Vipt Nam - nha't la d nganh h<ing ca tia va tdm - trong nam 2013 van se la vd'n. Cai lo nha't trong nSm 2013 la se thiS'u hyt ea tra nguyen lipu bdi tinh trgng ngudi dan
"treo" ao Igi dang tie'p tyc tSng
su KIEN/BiNH LUAN
^r
len vi nong dan ddi von khdng the nudi tie'p, do dd san lugng se giam manh. Vi the', lugng ca tra nguyen lipu se phai trdng egy nhieu hon vao nguon ca do cac DN tu nudi,
Nhung cac DN ehe' bie'n tu nudi ca tra ciing khdng tianh khdi tlnh canh doi vd'n. Hien cac DN dang cd vimg nuoi chie'm khoang 70% san lugng ca tra nguyen lipu. Nudi ea tra can thdi gian dai 6-8 thang/vy, ciii phi nuoi ca 8-9 ty dong/ha. Thanh ra so' vdn luu ddng ma cac DN can cho mpt vy denudi sd'ca vdi san lugng chie'm 70% san lugng ca tra ca nudc Ien tdi hang ehyc ngh'm ty dong. Nhung DN chl dugc vay vd'n vdi ehu ky 4 thang va ban miie tin dyng tha'p.
Ong Duong Nggc Minh, Chii tieh Cdng ty CP Hung Vuang, eho bie't: "Cae DN dang ISm vao tinh tigng cd ea trong ao ma lgi khdng cd thiic an de nudi chiing
bdi khdng cd tien mua thiie an".
Ong Pham Anh Tuah, Phd Tdng eye trudng TCTS ciing cho ring khd khan Idn nhat ddi vdi XK thuy san hipn nay va trong thdi gian tdi khdng phai la thi trudng ma la vdh. Ong ndi: "Cac ngan hang thuong mai hogt dgng theo CO che' kinh doanh, tu chiu trach nhipm Id - Iai. Vi the", Chinh phii tuy cd chii trucmg hd trg vdh nhung khdng the chi dgo cae ngan hang phai cho vay the nay, tiie'kia vdi cae DN thiiy san".
Ong Nguyen Hiiu Diing, Phd Chii tich VASEP de nghi Chinh phii can cd cac chinh sach cy the de' giai quyet khd khan ve vd'n cho DN nudi va che' biai ca tra, thyc hipn gian ng va ea eau lgi ng eho eae DN ea tra thye su cd nang Iyc san xua't va XK, ma cy the la ehuyen ddi vdh vay ngan han da sii dyng dau tu nuoi ca tia sang thanh vdh vay trung ban, dd'ng thai tang hgn miie vg tiep tye cho
vay ngan ban theo nhu eau DN ca tra. Trude mat denghi thi diem md rgng hgn miic tin dung cho 20 DN hang da'u, dang chiem hon 60% tdng gia tri XK ca tra, hau he't deu cd vimg nudi nen tu chii dugc nguySn lieu, co thi trudng XK va cd uy tin ldn. Tren cd sd ket qua dat dugc, se md rgng phucmg thiic nay cho cac DN san xuat ca tra khac.
De gd khd ve vdh cho cae DN thiiy san, Bd NN&PTNT dang de nghi Chinh phii xem xet sii dyng ngud'n vd'n vay ODA tir mdt sdto chiic tai chinh quo'e te'dS' cho cac DN vay phye vy san xuat vdi Iai suat tha'p hon so vdi lai suat vay tir eae ngan hang thuong mgi. Ve nguon vd'n trong nudc, Tong eye Thiiy san cho biet se tac dgng de Ngan hang Nha nude ed ea che tin dyng Iinh dpng hon, khdng can thS' chap, ma dya vao tin chap, vdi sy bao lanh ciia chinh quyen dig phuong, dS' ngan hang thyc su dong hanh cimg nganh thiiy san vugt khd di Ien.
NhQ'ng thao go ban dau Nghi quyet 02/2013/NQ-CP ngay 07/1/2013 ciia Chinh phu da de' ra cae giai phap thao gd niit that vd'n cho DN va cdng dd'ng san xuat kinh doanh. Mpt trong 8 va'n de Idn tiong nhdm gigi phap ve vdh va tin dyng la tie'p tuc hg mat bang Iai suat tin dyng phil hgp vdi miic giam ciia Iam phat; cd bien phap hd trg va tang tin dyng ddi vdi khu vye ndng nghipp, ndng thdn, DN vira va nhd, DN san xuat hang XK, DN edng nghiep hd trg; gia han thdi hgn cho vay ngSn hgn bing
s u KIEN / BINH LUAN
^ k
ngoai tp ciia td chiic tin dyng, chi nhanh ngan hang nudc ngoai dot vdi DN XK.
Cling theo Nghi quyet nay, DN hoat dpng trong Iinh vyc gia edng, san xua't, ehe'bie'n thiiy san sii dyng nhieu lao dpng (sii dung trSn 300 lao ddng) dupc gia ban 06 thang thdi hgn npp thue* thu nhgp DN ddi vdi so thue' phai ngp quy I va 03 thang thdi ban nop thue' dd'i vdi so thue' phai npp quy II va quy III nam 2013.
Dd'ng thdi ciing dupc gia hgn 06 thang ddi vdi sd'thue'GTGT phai ngp ciia thang 1, thang 2, thang 3 nam 2013 .
Ngan hang Phat tiien Vipt Nam tie'p tyc cho eac DN cd nhu cau vay von de mua thiie an ehan nudi thiiy san phuc vu XK theo CO che'vay vd'n tin dyng XK ciia Nha nudc va xem xet gia han thdi gian vay vdh tdi da tir 12 - 36 thang (tdng thdi gian vay von toi da la 36 thang) ddi vdi khoan vay vd'n tin dyng XK ciia Nha nudc cho nhdm hang thiiy san.
Trong thang 1/2013, Bd Tai Chinh, Bg Ke' hoach va Da'u tu, Bp NN&PTNT, Ngan hang Nha nudc Vipt Nam... theo chiic nang, nhipm vy dugc giao ban hanh cac quy dinh hudng dan cy the cac npi dung ed hen quan de to chiic trie'n khai Nghi quySt nay. Dong thdi, khan truong trinh cap cd tha'm quyen ban hanh hoac siia ddi, bd sung cac van ban phap lugt lien quan de thyc hien Nghi quyet 02 theo quy dinh.
Ngay 28/12/2012, Ngan hang Nha nude la eo quan dau tiSn
"hipn thyc hda" cac npi dung Nghi quyet 02 bang Thong tu so
Thu hoach cd tra t^i cong ty Thily san Bli 37/2012/rr-NHNN quy dinh cho vay bang ngoai te oia to chuc tin dyng, chi nhanh ngan hang nudc ngoai ddi vdi khach hang vay la ngudi cu tru dugc thye hipn de'n het ngay 31/12/2013. Thdng hr nay co hieu lue thi hanh ke tu ngay 01/01/2013 de dap iing nhu eau voh trong nudc nham thuc hien phuong an san xuat de XK, ne'u khaeh hang vay cd du ngoai tp tir nguon thu XK de tra ng.
Ong Mai Ngpc Son Phd Giam ddc Cdng ty Hop danh Ddng lanh Quy Nhon ehia se: "Vay ngogi te lai suat ehi khoang 5%
/nam, trong khi vay VND phai tir 12-15%/nam Chinh nguon tin dyng ngogi tp da giiip eae DN giam chl phi tai chxnh, cd them siic egnh tranh trong XK".
Dugc biS't, khi ed nhu cau cho
h An t^i CSn Tho-
vay bing ngogi tp, to chiic tin dung (TCTD) phai cd van ban de nghi Ngan hang Nha nudc chap thugn. Khi dugc TCTD giai ngan vd'n cho vay, khach hang vay phai ban sd' ngogi tp vay do eho to chiic tin dung cho vay theo hinh thiic giao dich hdi doai giao ngay, trir trudng hgp khaeh hang vgy vd'n de thye hipn giao dich thanh toan ma phap luat quy dinh dong tie'n giao dich phai bang ngoai te.
Nghi quyet mdi ban hanh va mpt sd' chinh sach sap duoc ban hanh se thao gd nhiS'u khd khan, tie'p siie eho cac DN XK thiiy san trong nam nay - mgt nam chac ehan se cd nhieu sdng gio. •
D.M.
