H O A N T H I E N H E T H O N G C H I N H S A C H B E P H A T T R I E N L I E N D O A N H , L I E N K E T G l f f A C A C T R U O N G D A Y N G H E V A
D O A N H N G H I E P T R O N G D A O T A O
• TS. NGUYEN XUAN MAI
Trudng Dai hoc Supham KT thuat Vinh 1. Lien doanh, lien ket giura trddng day
nghe va doanh nghiep la mot yeu cau cap thiet de nang cao chat luong va hieu qua dao tao nghe
Mdi lien ket gida nha trddng va doanh nghiep da dddc Nghi quyet Hpi nghi Ian thd bay Ban Chap hanh Trung ddng Dang khoa VII chi ro: "Xay ddng quan he chat che gida cac cd quan quan li nha nddc ve giao due, dao tao (GD-DT) vdi cac cd quan quan li nhan Idc va viec lam, gida cd sd dao tao vdi cd sd sd dung nhan Idc"
Trong cd che thi trddng, npi dung chddng trinh dao tao can dddc thddng xuyen phat trien, cap nhat, hien dai hoa cho phu hdp vdi cac cong nghe ma san xuat dang dng dung hoac se dddc dng dung trong tddng lai gan; so Iddng tuyen sinh cac nganh nghe va trinh dp dao tao nghe phai phu hdp vdi nhu cau phat trien nhan Idc cua cac cd sd san xuat tren dia ban hoat dpng cua trddng trong tdng giai doan phat trien. Do vay, chi khi thiet lap dddc mdi lien ket gida nha trddng va cac cd sd san xuat ddi tac thi chat Iddng dao tao cua nha trddng mdi dap dng dddc yeu cau cua cd sd san xuat va nang cao dddc hieu qua dao tao, hpc sinh/sinh vien tot nghiep mdi cd cd hpi tim dddc viec lam.
Trong nhdng nam qua, cac trddng day nghe da cd gang thiet lap mdi quan he vdi cac cd sd san xuat vdi nhieu npi dung da dang nhd xay ddng va trao ddi thong tin ve cung-cau lao dpng kT thuat, hdp tac trong xay ddng chddng trinh dao tao, hd trd ve cd sd vat chat, dp ngu cong nhan kT thuat, giao vien, lien doanh, lien ket dao tao, hdp tac trong nghien cdu khoa hpc, trao ddi va chuyen giao cdng nghe,... Cac hinh thdc hop tac, lien ket trong thdi gian qua da dda lai Idi ich cho ca hai ben, nha trddng cung nhd doanh nghiep.
Tuy nhien, trong thdc te hien nay, sd lien doanh, lien ket gida nha trddng va doanh nghiep dang mang tinh td phat, hieu qua chda cao va
dang gap khong it khd khan. Cd nhieu nguyen nhan, nhdng nguyen nhan cd ban la dang thieu sd quan tarn, chi dao mang tinh he thdng td cap nha nddc den cap trddng, dac biet la dang thieu cac van ban phap qui vdi nhdng chinh sach can thiet cho viec thdc hien lien doanh, lien ket gida nha trddng va doanh nghiep.
2. Thdc trang cac chinh sach ve lien ket dao tao giura nha trddng va doanh nghiep
Trong nhdng nam qua, Qudc hpi va Nha nddc ta da ban hanh mot so van ban cd de cap den chu trddng thiet lap mdi quan he gida nha trddng va doanh nghiep. Chang han, Luat GD (2005), Dieu 59 Muc C cd de cap den nhiem vu cua nha trddng "Lien ket vdi cac td chdc kinh te...", Luat Doanh nghiep (2006) Dieu 50 Muc C cung de cap den nhiem vu cua cac co sd DT nghe la "Lien doanh, lien ket hoat dpng day nghe vdi doanh nghiep...". Tuy nhien, cho den nay chu trddng thiet lap mdi lien ket gida nha trddng va doanh nghiep mdi chi ddng lai d met so dieu qui djnh chung trong cac luat, con rat thieu cac van ban dddi luat, cac thong td hddng dan cu the, dac biet la cac chinh sach de lam cd sd phap li cho trddng day nghe cung cac doanh nghiep thdc hien chu trddng lien ket trong dao tao va sd dung lao dong qua dao tao. Mac du mdi quan he lien doanh, lien ket gida trddng day nghe va doanh nghiep la mdi quan he cung- cau va quan he nhan - qua, mang lai Idi ich cho ca doi ben, song trong khuon khd luat phap hien nay, trddng day nghe va cac cd sd san xuat dang hoat dpng vdi hai the che khac nhau: trddng day nghe la mot cd sd djch vu cdng khong vu Idi, hoat dpng theo Luat Giao due va Luat Day nghe, con cac cd sd san xuat la nhdng doanh nghiep lai hoat dpng theo Luat doanh nghiep, lay Idi nhuan tdi da lam muc tieu hoat dpng cua minh.
Hai cd che nay hau nhd hoan toan trai ngdpc nhau. Do vay, neu khong cd nhdng van ban phap quy lam cau ndi, dung hda hai the che nay thi khd cd the thdc hien dddc mdi lien ket gida
KHGD so 57, thang 6 - 2010 55
Khoa hoc Gido due
t r dd n g day nghe va cac doanh nghiep mot each co hieu qua va ben vdng.
Td yeu cau ve nang cao chat luting, hieu qua dao tao nghe va de co dddc mot doi ngu CNKT dong dao dap dng dddc nhu cau ve nhan Idc cho cac doanh nghiep trong qua trinh CNH, HDH dat nddc, thi viec ban hanh mot so van ban phap quy, mot sd chinh sach lam cd sd phap li cho viec thiet lap lien doanh, lien ket gida cac trddng day nghe va doanh nghiep trong dao tao la mot van de bde thiet.
3. Kien nghi mot sd chinh sach ve lien doanh, lien ket gida nha trddng va doanh nghiep
Oe giup cac cd sd dao tao nghe va doanh nghiep nhanh chdng thuc day tien trinh lien doanh, lien ket, gdp phan nang cao chat Iddng OT nghe va gin OT vdi nhu cau xa hoi, de nghi Nha nddc sdm ban hanh mot so van ban sau day:
3.1. Quyet dinh cua Chinh phu ve su hop tac, lien doanh, lien ket giua cac trudng day nghe va cac doanh nghiep
De cu the hoa cac dieu khoan da dddc qui dinh trong luat GD (Dieu 59) va luat Day nghe (Dieu 50) cung nhd de dieu hda 2 the che hoat dong cua nha trddng va doanh nghiep, can cd mot Quyet dinh cua Chinh phu qui djnh cu the ve nghTa vu, trach nhiem, quyen han, quyen Idi cua nha trddng va doanh nghiep trong viec thdc hien mdi lien ket, lien doanh trong dao tao cung nhd nhdng chinh sach khuyen khich nha trddng va doanh nghiep trong viec thdc thdc hien cac nhiem vu lien doanh. lien ket. Quyet djnh can de cap cac noi dung chinh sau:
- Pham vi, hinh thdc va cac noi dung trong hop tac, lien doanh, lien ket dao tao;
- Cac nguon Idc phuc vu lien doanh, lien ket (nhan Idc, vat Idc, tai Idc);
- Mot so chinh sach khuyen khich lien doanh, lien ket.
3.2. Mot so thdng tu (Bp hoac lien bp) hudng din, cu the hoa mot so chinh sach theo tUng linh vue cu the
- Chinh sach ve xay dung, trao doi va su dung he thong thdng tin dao tao - viec lam
Trong cd che thi trddng, nha trddng va doanh nghiep cd mdi quan he gan bd hdu cd vdi nhau, trddc het, dd la quan he cung - cau. Do vay, nha trddng can biet dddc nhu cau CNKT thuoc cac nganh nghe va trinh dp cua cac cd sd san xuat la khach hang cua minh dd lap ke hoach va td chdc cac khoa dao tao cho phu hop.
Ngddc lai. cac cd sd san xuat can hieu dddc kha nang dao tao cua nha trddng de cd dddc ddn dat
hang theo nhu cau lao dpng kT thuat (LDKT) cua minh trong tdng giai doan phat trien san xuat. Oe lam ddpc dieu nay, nha trddng cung nhd doanh nghiep can cd mot he thdng thu thap va trao ddi thong tin ddpc cap nhat thddng xuyen ve kha nang dao tao cua trddng day nghe va nhu cau ve viec lam cua cac doanh nghiep trong ca nddc cung nhd tren tdng d|a ban lanh thd. Neu khong cd ddpc he thdng thdng tin 2 chieu nay thi dao tao khong gin dddc vdi sd dung, vdi nhu cau xa hpi; hpc sinh tot nghiep khong tim dddc viec lam trong khi cac doanh nghiep khong cd du LDKT de phat trien san xuat la dieu khong tranh khoi.
Van de nay cung da dddc de ra td nhieu nam nay, tuy nhien, cho den nay, chung ta chda xay ddng dddc mot he thdng thdng tin ve dao tao va viec lam trong ca nddc cung nhd tdng dia phddng, bdi le day la mot viec lam phdc tap va khd khan, can cd nhdng nguon Idc can thiet, dac biet la dpi ngu nhan Idc am hieu nghiep vu chuyen mon va nhiet tinh, gin bd vdi cdng viec nay. Do vay, ban hanh nhdng chinh sach de khuyen khich va ho trd cac trddng day nghe cung nhd doanh nghiep trong viec xay ddng he thdng thong tin dao tao va viec lam la yeu cau bde bach hien nay.
- Chinh sach sd dung LDKT
Hien nay nhieu nddc tren the gidi da ban hanh cac van ban, qui dinh trach nhiem cua doanh nghiep trong viec sd dung LDKT bang cac chinh sach thue. O Phap, "thue day nghe"
bang 0,5% qui Iddng; O cac nddc My La tinh:
bang 1% qui Iddng; Cac nddc Singapo, Han qudc; Thai Lan "qui phat trien kT nang" bang 1%
qui Iddng,... O nddc ta, mot nghich ly dang xay ra la trong cd che thi trddng nhdng ngddi sd dung LDKT lai khong tra tien cho ngddi cung dng lao dpng, cho cac cd sd dao tao nghe. Vi vay, de xuc tien nhanh va ben vdng cac mdi quan he hdp tac, lien doanh, lien ket gida nha trddng va doanh nghiep, can cd chinh sach thue trong sd dung lao dpng sau OT, ddng thdi cd che dp mien trd ddi vdi nhdng cd sd san xuat tham gia lien doanh, lien ket, hd trd trddng day nghe treng dao tao dddi mpi hinh thdc.
- Chinh sach doi vdi giao vien kiem nhiem tir san xuat
Ldc Iddng LDKT d cac doanh nghiep hien la nhdng kT sd, cdng nhan cd trinh dp li thuyet va tay nghe cao, dac biet hp dddc tiep can thddng xuyen vdi cong nghe mdi va kT thuat tien tien, day la nguon lao dpng qui hiem ddi vdi cac trddng day nghe. Nha nddc da cd chu trddng ve viec trddng day nghe sd dung giao vien kiem
56 KHGD so 57, thdng 6 - 2010
Trao ddi
/ \ 1
Khoa hpc Gido due nhiem tdcac cd sa san xuat, tuy nhien. tren thuc
te dang cd nhieu vudng mac can dddc thao gd.
dac biet la chinh sach ve che do lao dpng va dai ngp cua ca nha trddng va doanh nghiep doi vdi dpi ngu GV kiem nhiem nay. Do vay, de tan dung tdi da dpi ngu lao dpng nay phuc vu cho qua trinh giang day va phat huy hieu qua trong dao tao nghe, viec ban hanh mot so che dp, chinh sach phu hdp de thu hut hp la het sdc can thiet.
- Chinh sach doi vdi hoc sinh/sinh vien hoc nghe trong qua trinh thuc tap san xuat tai xi nghiep
Hpc sinh, sinh vien td nha trudng den cac doanh nghiep thdc tap mot mat la de ren luyen kT nang theo mot chddng trinh hpc tap cua nha trddng, mat khac la de tham gia cung cac cong nhan cua doanh nghiep san xuat ra cua cai vat chat cho xa hpi. Bdi vay, hp can dddc ddi xd vdi ca 2 tdcach: vda la ngddi hpc vda la ngudi lao dpng. 6 CHLB DUc va Nga, hpc sinh thdc tap tai doanh nghiep dddc gpi la "ngddi hpc viec", dddc hddng "Iddng hpc viec" va mot so che dp nhd cdng nhan.
Oe thdc hien dddc dieu nay, can cd sd ket hpp hai hda gida Idi ich cua 3 ben: ngddi hpc, nha trddng va doanh nghiep theo quy dinh cua nha nddc. Do vay, ban hanh mot van ban phap quy ve chinh sach ddi vdi hpc sinh/sinh vien hpc nghe trong qua trinh thdc tap san xuat tai xi nghiep la dieu can thiet.
- Chinh sach ve sd dung co sd vat chat va tai chinh cua co sd san xuat cho dao tao
Mot trd ngai trong mdi quan he gida trddng day nghe va doanh nghiep la moi ben deu phai thdc hien nhiem vu chu yeu cua minh. Xi nghiep phai thdc hien san xuat theo ke hoach da hoach dinh hang nam. Khi nhan hpc sinh cac trddng day nghe, doanh nghiep can bd tri nguon Idc cho viec tham gia dao tao, trong dd cd cac cd sd vat chat va trang thiet bi san xuat nen it nhieu se anh hddng den ke hoach san xuat. Nhieu doanh nghiep thddng phai chay dua vdi ke hoach san xuat, nhat la vao giai doan cudi nam nen khong may man ma vdi viec thdc hien lien ket vdi nha trddng trong dao tao. Do vay, Nha nddc can cd chinh sach de tao hanh lang phap li cho viec huy dpng cd sd vat chat va tai chinh cua cd sd san xuat phuc vu cho cac ke hoach dao tao, theo phddng thdc giao nghTa vu. O nhieu nddc tren the gidi, doanh nghiep phai dong gop khoan tai chinh cho dao tao nghe td 1% - 2% quy lddng va ddpc khau trd neu doanh nghiep cd tham gia vao viec dao tao, hd trp cho sinh vien thdc tap tai doanh nghiep.
- Chinh sach hd tra cua Nha nude, cac cap, cac nganh cho cac doanh nghiep de giai quyet cac khd khan nay sinh trong qua trinh then khai thuc hien lien danh, lien ket dao tao vdi nha trudng
Trong viec then khai thdc hien lien doanh, lien ket dao tao vdi trddng day nghe, ben canh nhdng Idi ich thu dddc, cac dcanh nghiep thddng cung gap khong it khd khan ve nguon Idc va thdi gian. Viec tham gia lien ket dac tad vdi trddng day nghe dan den viec phan tan ngudn Idc cua san xuat va it nhieu cung anh hddng den ke hoach va tien dp san xuat. Do vay, d nhieu nddc, cac cd sd san xuat phai xay ddng nhdng phan xddng danh rieng de dao tao nghe va bd tri mot so cong nhan, kT sd gidi tham gia dao tao lien ket vdi trddng day nghe. 6 nddc ta, cac doanh nghiep chda cd dieu kien de thdc hien dieu nay. Dc vay, de nghi nha nddc, cac cap, cac nganh cd chinh sach de ho trd cho cac doanh nghiep thdc hien tot nhiem vu lien doanh lien ket vdi cac trddng dac biet la khi cac doanh nghiep gap khd khan trong san xuat kinh doanh de gid dddc mdi lien ket dao tao vdi trddng day nghe mot each ben vdng de vda phat trien nhan Idc, vda phat then dddc san xuat.
Nhdng chinh sach neu tren se giup cho cac cd sd dao tao nhanh chdng nang cao dddc chat Iddng va hieu qua dao tao, cac doanh nghiep cd dddc dpi ngu lao dpng ddng bp ve CP cau nganh nghe va trinh dp dap Ung dddc yeu cau cua san xuat de thdc hien CNH, HDH dat nddc va cd du n3ng Idc de canh tranh trong tien trinh hpi nhap va va gdp phan xay ddng dat nddc phat trien ben vdng.
TAI LIEU THAM KHAO
1. Luat giao due 1998 va 2005.
2. Luat Day nghe 2006.
3. Ouyef dinh so 68/1998/QD-TTg ngay 27/3/1998 cua Thu tudng Chinh phu ve viec cho phep thi diem thanh lap cac doanh nghiep Nha nude trong cac co sd dao tao, co sd nghien cuu,
4. Quyef dmh so 643 ngay 14/3/1991 cua Bp trudng Bd GD-DT ve viec ban hanh Qui dinh ve hoat ddng lao dpng san xuat va khoa hoc kT thuat trong cac trudng trung hoc chuyen nghiep va day nghe.
SUMMARY
The current linkage between school and business in training is still spontaneous and less effective. This article analyzes the status of policies for linking school and busi- ness in training while making suggestions for increasing efficiency.
KHGD so 57, thdng 6 - 2010 57
