(Xidif. dtfii^ phdp. Iu4t 8612(273)-2014
«2J?..i5 Z^'3s , i 3
QUAN LV mft Nii6c
BKI V0I CAG THifT C H ^ VAN HOA 60 SA
I NGUYEN VAN PHUNG *
Q
uan ly nha nude ddi vdi cac thiet chi vdn hda CO sd dugc hiiu Id sy tdc dgng cd td chiic va dieu chinh bdng quyen lyc phdp lu|t, bang quy uac dugc cgng ddng thira nh|n len cdc quan he xa hOi ttong lihh vyc td chiic va hoat dgng ciia cdc thiet che van hod ca sd, do to churc vd ca nhan dugc Nha nude ttao quyen thyc hign de thda man nhu d u hgp phdp ve sinh boat, hudng thy, sdng tao vd bdo tdn bdn sac van hda ddn tdc ciia nhan ddn, duy tti sy dn djnh vd phat trien ttong Iinh vyc xay dyng ddi sdng van hda co sd. Trin thyc te, ngi dung quan ly nha nude doi vdi cac thiet che van hda ca sd cdn nhieu bat c|p, ddi hdi phdi hodn thign de cdc thiet chi van hda ca sd thuc sy Id "phao dai" vung chdc, gdp phan vdo sy nghiep phat trien chung ciia dit nude ttong vigc giii gui vd phdt huy cdc gid trj van hda dan tgc.1. Thyc trang qudn ly nhd nirdc d^i vol cdc thiet che van hda ca sd
Thu" nhdt, cong tdc xdy dung vd ban hdnh vdn bdn phdp ludt dieu chinh van de qudn ly nhd nude doi vai thiet che vdn hda co sd
Ddng ta da de ra nhiing dudng loi, chu truang, :hinh sdch qudn ly nhd nude v^ van hda, thiet che vdn hda ca sd vd da dugc Nhd nude ta the chd hda thanh nhiing quy djnh ciia phap ludt. MOt sd van bdn 3a dugc ban hdnh nhu: Thong tu sd 11/2010/TT-
BVHTTDL ngdy 22/12/2010 cua Bg Van hda, Thi thao va Du Ijch quy dinh tieu chi ciia Trung tdm Van hda - The thao quan, huyen, thj xa, thanh pho tryc tiiugc tinh; Thdng tir sd 12/2010/TT-BVHTTDL ngay 22/12/2011 cda Bd Van hda, Thi fliao vd Du Ijch quy djnh mau ve td chuc, hoat dgng vd tiiu chi ciia Trung tdm Van hda - Thi thao xa; Thdng tu sd 06/2D11/TT/BVHTTDL ngay 08/3/2011 ciia Bg Van hda. The thao vd Du Ijch quy djnh mau vl to chiic, ho^t dgng vd tieu chi ciia Nhd Van hda - Khu The thao thon... Khong thi phii nhyn, he thdng van ban phdp quy dd da dem den kim chi nam, tao sure bat cho thiet che van hda giu vung vd phdt huy vai trd ndng cdt ttong xay dung ddi sdng van hda co sd, la CO sd phap ly quan ttgng dl nen van hda nude nha dugc hoan thien vd ndng tdm, tao diiu kign tdt di nude ta cd CO hdi giao luu van hda vdi cdc nude tten the gidi.
Tuy nhien, ben canh nhimg mat dat dugc, thi vdn cdn mgt sd ban che nhdt dinh. Hdu hit cac van bdn dugc ban hdnh mang tinh chat chi dao, dieu hanh chung ve van hda md chua chii ttgng din mgt d6i tugng cy flil la cdc thilt chi van hda ca sd. Din nay, hau nhu chua cd mOt vdn ban luat ndo quy djnh rieng ve cdc tiiiet che vdn hda ca sd, cd chang chi thiy xudt hiln ttong mgt ngi dung nhd ciia mdt van ban cd lien quan va dac bigt la vj tri ciia cac van bdn ndy
" Tntdmg Trung cap Lugt Vj Thank
Ddn chCi & Phdp tu$t I
^^ diAtg, phdp ludt Sg 12 (273)-2014
a tim duoi luat. Diiu dd dan den tinh ttang khd dp dyng vdo tiiyc ti khi phat sinh cac quan he phap ludt lien quan den thilt che van hda ca so, gay khd khan cho CO quan cd tham quyen ttong viec thyc hien cong vigc quan ly ciia minh. Ket qud ddn den Id, he thdng cdc thilt che van hda ca scr khong dugc dau tu, xdy dyng diing miic, viec qudn ly se Idng leo, anh huong den viec td chirc cdc boat ddng van hda va nhu cau hudng thy van hda ciia ngudi ddn.
Thu- hai, cdng tdc ddu tu co sd vgt chat, dau tu xdy dung, ddu tu kinh phi, ngdn sdch cho cdc thiet che vdn hda
Ddng vd Nhd nude ta, dac biet la cdc cdp cd tham quyen da chii ttgng dau tu co sd vat chat, kinh phi de xay dyng, ciing cd vd bdo tdn cac thilt che van hda CO sd. Hien nay, cd nude cd 4.109 trung tdm van hda - the thao d p xa, chiem ty Ig 38% ttong tong so cdc xa trong ca nude. Cap thdn, ban, Idng cd 45.459 nhd vdn hda xa, tnmg tdm van hda - thi thao, chiem ty le 43% ttong tdng so cdc thdn, bdn, Idng ttong ca nude.
Thdi gian qua, phuang thiic xa hdi hda ttong xdy dyng cdc thiet che vdn hda a ca sd da dugc thyc hien thdng qua vile ddu tu h6 ttg xdy dyng nhd van hda, khu thi thao xa, thon tu ngan sach cap tinh la 340 ty dong; ngan sdch cap huyen la 254 ty ddng; ngan sach d p xa Id 140 ty dong. Trong dd, nhan ddn dia phuang ddng gdp xay dyng nhd van hda, sdn thi thao xa, thdn, Ip hdng ttam tj- ddng. Cd flii nlu mdt so vi dy ve viec nhdn ddn ddng gdp xay dyng fliiit che van hda co sd ttong nhung nam qua nhu: Tai Tien Giang, nhdn ddn ddng gdp 35,5 ty d6ng; Bdc Giang (30 ty ddng); VTnh Phiic (60 ty dong); Thua Thien - Hui (U ty ddng); Nghg An (175 t^ dong);
Thanh Hda (222 tydong)!.
Ben canh dd, ttong cdng tdc nay cdn t6n tai khd nhieu bdt c^p, han chi. 0 cdc tinh, ngoai tnmg tdm van hda - thdng tm va ttung tam djch vy thi dau thi thao tinh dugc ddu tu kha hign dai, cdn lai cac thiit
che van hda khdc nhu: Nhd bdt, nha van hda fliieu nhi, trung tam thong tin - trien lam din nay vdn chua dugc ddu tu xay dyng. Tat cd cac huy?n, thanh, thj ttong mgt sd tinh, nhat la cac tinh miin niii phia Bdc, Tdy Nguyin, Tdy Nam Bg diu chua cd trung tdm van hda - thi thao theo quy chuan, da sd cac nha van hda cap huyen deu la cdc hdi trudng cu tu siia, cdi tao lai nin chua ddp ling dugc yeu cdu ciia mgt nha van hda d p huygn. Don cii nhu thyc te tai tinh Thdi Nguyen - mot dja phuang cdn nhieu khd khan d viing mien nui phia Bac ttong cac thiet chi thu vign. Hg tiidng thu viln cap huyen cua tinh rit khd khan bdi todn tinh hiln chua cd dja phuong nao cd thu viln dat chudn, ma chi cd phdng dgc sdch bdo vdi tdng sd 35.000 bdn sdch, 10 loai bao, chua dap ling dugc ylu d u cua ngudi dgc. Dac bi^t, cd tinh mdi chi cd 2/9 huyen, thdnh, thj cd nha van hda thieu nhi (TP. Thai Nguyin vd huyen Djnh Hda), nhung hign tai Nhd Thieu nhi Dinh Hda da xudng cap ttam ttgng, chua cd nguon kinh phi siia chiia, ndng cdp. Ddi vdi hg thdng thiet chi van hda CO sd, den thdi diim ndy mdi cd khoang 60% si xdm ban cd nhd van hda, chii yiu dugc xdy dyng tu nguon nhdn ddn ddng gop cung vdi sy h i ttg mgt phdn cua Nha nude vd dia phuang, cdn tten 1.300 xdm bdn chua cd nhd van hda vd chua cd nguon dau tu xdy dyng2...
Thirba, cdng tdc to chuc bo mdy, cacdu nhdn su cho cdc thiet che vdn hda co s&
Tai cdc trung tam van hda d p tinh, hdu hit cdn bg diu cd nang luc, trinh do chuyen mdn phu hgp, ddm bdo thyc hign cdng tdc van hda dat hieu qua nhu t^i tmh Kien Giang, dgi ngu cdn bg, da phdn deu c6 bang trung cap ttd lln, cdng tdc vien hang nam ciing dugc b6i duong, cong tdc dao tao tii he tiidng fliiet che van hod huygn din xa da dugc day manh ttong nhiing nam gan ddy, tap hgp dugc nhiiu cdng tdc viln hat nhdn cho phong ttdo van hod, van ngh§
E l Ddn chu & Phdp ludt
^d^ di^Hg, phdp la4l 8612(273)-2014
qudn chiing, 1dm ndng cdt de day manh phong trdo d ca sa3. Tuy nhien, bin c?nh nhiing uu diim dd thi vin cdn nhirng han che nhat djnh, md van de ndi bdt hem hit la ttlnh dg dgi ngii nhdn lyc d cdc cdp, dac bigt Id tu cdp huygn ttd xudng. Thyc te cho thay, dgi ngu cdn bd dang 1dm vigc tai thiet chi van hoa d p tinh ciing chi cd 60% sd ngudi c6 trinh dd dai hgc trd len. O cdp huygn, xa, thon, bdn thi ti Ig ndy cdng thIp ddn, vi vdy khdng v|n hdnh dugc co sd vat chat cua thiet che van hda co sd mgt cdch hieu qud^.
Ngodi hgn che vi nang lyc, trinh dg, mgt bg p h ^ cdn bd lam cdng tac van hda, the thao d co sd cdn thiiu tinh than ttdch nhilm, chua 1dm tdt nhilm vy tham muu cho cdp uy, chinh quyen dja phuang, 1dm cho hoat ddng vdn hda bj dnh hudng, ban che quyen dugc hudng thy van hda ciia ngudi dan.
Thii- tir, cdng tdc thanh tra, kiem tra cdc hogt dgng cua cdc thiit chi vdn hda cosd
Day Id cdng tac quan ttgng nham danh gia, ra sodt vd thiic day hoyt dgng ciia cdc thilt chi van hda CO sd dien ra higu qua, ddp ling ngdy cang tdt han nhu cau hudng thy van hda ciia ngudi ddn. Cdc co quan, cd nhdn cd thdm quyin boat dgng thanh tta ciing dd thyc hiln tot cdng viec cua minh, hdng nam deu td chiic cdc dyt thanh tta din tiing dan vj nhat djnli di kiim tta, gidm sdt. Thyc tl cho thiy, hdng nam, lanh dao Bd Vdn hda. The thao vd Du lich diu cd nhung chuyin cdng tdc ve thanh tra, kiim tra tinh hinh tiiyc te vigc xay dung, boat dgng ciia cdc thiet chi van hda ca sd tai cdc dja phuong, de tren ca sd dd, rd sodt, chi dao thyc hign vi^c tiip h^c xdy dyng, chan chinli hogt dgng cua cdc thiet che van hda co sd dugc hieu qua. Tuy nhien, ttong cdng tac thanh tta, kiim Xxz. van cdn nhttng tinh ttang nhu flianh tta qua loa, hmh thiic, chua di vao kiem ti^ sau, sat vdi ddi tugng can duoc thanh tta, hdu qua ciia viec nay Id ddn din nhiing ton tai, bdt cap ve co sd vdt chdt, vl kinh phi,... cua cdc thiet che van hda co sd, higu qua
boat dgng van hda khdng the nang cao, Idm han chi nhu cau ciia nguoi ddn ttong vigc hudng thy cdc gia trj vdn hda.
2. Giai phap ndng cao hifu qua qudn ly nha nude dSi vol cac thiet che van hoa ctf sor
De cdc thiet chi van h6a ca sd thyc sy Id thdnh tti vimg manh, la "cdi ndi" cua sy nghiep phdt ttiln van hda, bdo tdn cac gia ttj van hda dan tgc, thi viec 1dm dau tien va can thiet trudc hit Id phai cd nhiing giai phap, bign phdp cy till dl khdc phyc nhiing ban che, thieu sdt ttong cdng tdc qudn ly nhd nude ddi vdi thiet chi van hda ca sa. Tren ca sd phdn tich nhung tiiyc ttang qudn ly nhd nude ddi voi cdc thiit chi van hda co sd, cd the dua ra mgt sd gidi phdp nhu sau:
Mgt Id, ve co che, chinh sdch: Trudc hit, can phdi quan tam diu tu bg thdng thiet che co sd cd Ig trinh, cd phan ky, cd ttgng tdm, ttgng diim, ttdnh dau tu ttan Ian, viec ddu tu phai tren ca sd nhu d u va that sy birc xuc. Bai vi, thiet che van hda ca sd khdng nhu mdi dinh xua, d dd vira la nai lam viec.
Id nai sinh hoat cdng ddng, la noi "thd thdn" mang yeu to tdm linh sdu sac, chinh vi le do da tao nen khd nang gdn ket cgng ddng mdt cdch chat che, cdn thilt che van hda ca sd thiiu hdn yiu td thir ba. Cho nin, ttong tinh hinh hign nay, d n phai cd ca chi chinh sdch uru tiin phdt trien he thdng thiet che van hda ca sd d viing sdu, vimg xa, vung can cu each mang, vung tdn gido, dan tgc, vi ddy la nhiing viing dac bigt khd khan ve ddi sdng vdt chit vd ddi sdng tinh thdn mgt each rd net nhat. Ngodi ra, cdn cd chinh sach fliich hgp v i ddo tyo, sur dyng dgi ngii can bg cho td chiic vd hoat ddng ciia he flidng thiit chi van hda co sd; hodn fliien chi dg chinh sdch vi djnh bien, ve luong, che dg fliu lao cdng tdc ddi vdi nhiing ddi tugng 1dm cdng tac van hda ca sd d cdc ITnh vyc mang tinh dac thu.
Hai la, ve the che: Vigc xay dung mgt van ban
Ddn chCi & Phdp ludt I
%djn. diftig. phdp UMM 8612(273)-2014
ludt quy dinh ve muc tieu, chiic nang, nhiem vy, quyen ban, co d u td chiic, qudn ly nhd nude ddi vdi thiet che van hda co sd Id mgt viec lam cdn dugc Nhd nude ta quan tdm, chi ttgng, co thi xay dyng van ban luat mang tin la "Ludt Td chuc va boat dgng thilt chi van hda ca sd" nham the che hda mgt cdch tdt hon, day du hon, tap tnmg ban ve cdc tiiiet che ndy. Ben canh dd, ciing can bd sung, sira ddi lai cho phu hgp, nhdt quan vdi cac van bdn cd gia trj phdp ly cao ban; cdn cd van ban quy dinh nhat qudn ve thiit chi vdn hda co sd bao gdm nhiing loai hinh ndo, bdi vi hign nay ttIn thyc te, da khong it trudng hgp hiiu rdng, thiet chi van hoa co sd chi cd d cdc d p CO sd nhu xa, phuong, thj trdn.
Ba Id, ki$n todn bd mdy td chuc: Ddi vdi cdn bg quan ly vd cdn bd chuyin mdn van hdnh he thdng thiit chi vdn hda co sd, cy thi la cap tinh va huygn, gidi phdp trudc mdt la phdi dn djnh chuyen mdn, phan bd can bg dii cho cdc linh vyc boat dgng va diing chiic danh theo quy djnh, ddng thdi chii y vigc ddo tgo cdn bg cd trinh dg chuyin mdn cao, khd nang thich iing nhanh vdi yeu cau ddi mdt boat dgng, can bg cd tam huylt vdi nghe va cd nang Idiilu tac nghigp, hudng ddn cho ca sd. Can bg cap xa vd d Ip vdn phdi quy hoach ddo tao d trinh do trung cap, dan nang lln trinh dg dai hgc, nhung la dai hgc chuyen mdn chii khdng phdi qudn ly va thudng xuyin dugc ttang bj kiin tfnic, ky ndng boat ddng, khd nang tdp hgp quan chiing. Ve td chiic bg mdy, hien tai vigc thyc hi^n cdc chiic ndng nghilp vy v i van hda, thi thao va du Ijch Id chiic ndng cua mgt phdng duy nhat, do Id phdng nghiep vy van hda, the thao vd du Ijch. Thyc sy, cdc nghigp vy ve van hda, the thao vd du lich Id ba nghiep vy tuy cd cung nhung chiic nang chung nham ddp ling nhu cdu giai tri cho ngudi dan, song xet vl ban chdt, mdi mgt lihh vyc van hda, thi thao vd du lich deu cd nhiing net khdc biet, do dd khi nhap chung ba nghilp vy nay vdo ttong cung mgt
E9 Ddn chu & Phdp lu$t
phdng thi chiic nang dac ti-ung cua mdi phdng se rdt khd phdt huy va do vdy, hieu qua boat ddng cimg se khdng cao. Chinh vi thi, ddi vdi nhirng tuih cd duy nhat mdt phdng chiic nang nay, trudc hit phdi tach phdng nghigp vu van hda, the thao vd du lich dnh flianh ba phdng, gom: Phdng nghiep vu van hda, phdng nghiep vu du Ijch va phdng nghilp vy flie tfiao. Trong dd, phdng nghilp vu van hda giiip sd vdn hda, thi thao vd du Ijch thyc hien cbiic nang qudn ly" nhd nude ddi vdi thilt che van hda co sd.
D6ng thdi, phdi xdc dinh ro pham vi, ttach nhiem vd bg mdy qudn ly nhd nude ddi vdi thiet che van hoa ca sd ciia phdng van hoa va thdng tin cap huyen, Uy ban nhan ddn d p xa de viec quan ly thdng suot, flidng nhat.
B6n Id, da dgng hda ngi dung vd hinh thuc hogt ddng: Cd the cdi tien phuang thiic thdng qua vi?c ket hgp vdi cdc boat dgng giao luu, kit nghTa vdi cac dja phuang, ban, ngdnh, dodn thi ttong vd ngoai tinh. To chiic loai hinh ndi chuyin chuyin dl, dien gidng, tga ddm smh hogt cau Igc bg,... kit hgp vdi van nghe, chieu phim tgo ra sy da dgng v i hinh thiic, dong thdi nang cao hieu qud chat lugng ve nOi dung, chinh boat dgng da dang ndy se tao ra sy hdp dan va phdt huy rdt tot tinh chii dgng, sang tao ciia cong chiing, giiip mgi ngudi bgc Id sy hiiu biet, nguy?n vgng vd nhu d u dugc sinh hogt va hudng thy van hda ciia minh.
Ndm Id, tdng cuong kiim tra, gidm sdt: Trudc bet phdi triin khai cd higu qua Nghj djnh so I03/2009/ND-CP ngdy 06/11/2009 ciia Chmh phd vi vile ban hdnh quy chi hogt ddng van hda va kinh doanh djch vy van hda cong cgng va Nghj dinh s6 75/2010/ND-CP ngay 12/7/2010 cua Chmh phii ve xur phgt vi pham hdnh chmh ttong hoat dgng van hda. Theo dd, vin d i dgt ra id, cong tac tuyin truyen, gido due, nang cao nhdn thuc va y thuc chdp hdnh pCem tiep trang 3i)
%dJi,djfng, phdp. ludt 86 12 (273)-2014
26/7/2010). Cling vdi cdc tranh chdp khac liln quan. Ddng tiidi, Tu nhung phan tich nlu ttIn, d i phap ludt dugc xem xet theo thii tyc giam ddc tham ddi vdi vu chip hdnh nghiem chinh va thong nhlt, hudng din ttanh chip nlu tten theo hudng huy todn bg ban dn vi^c bdo vg tot quyin Igi ciia chu sd hiru, cimg nhu phiic thim nam 2013 chuyen ve xet xu Igi theo thii bdo vg quyen Igi ciia ngudi thii ba ngay tinh, chiing tyc chung, cd xem xet den quyen va Igi ich hpp tdi cho rang, cac co quan trung uang can cd van phap cua ngudi thur ba ngay tinbU
bdn hudng dan thyc hign khodn 2 Diiu 138 vd Dieu
258 Bd luat Dan sy nam 2005 di tao su tiidng nhlt ;. Hd Thi Mai Hien (2010), Tdi sdn vd quyin so hihi ttong thyc tiin cdng tac xet xii, d n bupc ngudi cd cu« cdng ddn a Viet Nam, Nxb. Cdng an nhdn ddn, tr.
tdisdnfliychignvigcchuyingiaotdisdnchongudi ^ \ leDhih Nghi (chu biin). 2011. Gido trinh Lugt mua dau gia tdi sdn diing tiieo quy djnh ciia phdp Ddn sg Viit Nam (tgp 1), Nxb. Gido dgc Viit Nam, tr.
luat, bdo vg ngudi thii ba ngay tinh khi mua tdi san ^^7.
.,\ , , i - , . , i ., .. .,. . 3. Hodng Thi Lien (chu bien). 2010, Binh ludn khoa Uiong qua ho?! dpng ban dau gia, v.?c mua ta. san ^^^ ^^ ,„^f^^„ ^^ J ^ ^^^^ '^.^ ,^^ ^ ^ j ^^.^^ ,^.
khi ban ddu gia hodn todn dgc ISp, Ididng bi vd bieu Qudc gia, Hd Ngi. tr 607.
Quan ly nha nuoic doi voii...
(Hep theo trang SO) phdp lugt cua nhan ddn phdi dupe tien hdnh thudng hdnh vi vi pham het siic tinh vi ciia cac co sd boat xuyen, Hen tuc, cdc mat boat dgng gan lien vdi quan dgng. Tang cudng ttach nhilm quan ly dja ban ciia I;^ nhd nude vl van hda. De 1dm dugc diiu dd, phdi cdc ca quan cd thdm quyen chung vd vai ttd tham thdnh lap ddi kiem tta chuyen ngdnh vd lien nganh muu cua cac co quan cd tham quyin chuyin mdn, tir tinh din cdc xa du mgnh d i thyc hign chiic nang cdc gid tri vdn hda tdt dgp can dugc tieu chuin hda quan I^ hoat dgng van hda vd djch vy van hda cdng ttong vigc cdng nhgn cdc danh higu van hda, 1dm ca cgng vdi nhiiu hinh thiic nhu: Thudng xuyIn va dot sd dl cdc cdp uy Ddng lanh dao, chinh quyen qudn xudt, kiem tra cd ttgng tdm, ttgng diim de phat hiln ly. Mat ttan, cdc dodn tiie tang cudng cdng tac van vd xii Ij- vi phgm, dau tu ca sd vgt chat, ttang tiiiit dpng vd phan bign xa hgi, dpng vien todn xa hgi bj phii hgp vdi cdng tdc kiim tta, dau ttanh vdi cdc tham gia mpt cdch tich cyc va cd hieu qua Q/. Ddy mgnh ddu tu xdy dung cdc thiet che vdn hda casd, Bdo mdi, http://www.baomoi.com/Day-manh-dau- tu-xay-dung-cac-thiet-che-van-hoa-co-so/144/5471474.epi
2. H? thdng thiet che vdn hda a Thdi Nguyin cdn nhieu bdt cap, Bdo di?n tu Ddng Cgng sdn Viet Nam, http://www.cpv.org.vn/cpv/modules/news/newsdetail.aspx?cn_id=425332&co_id=S0071
3. The Hgnh, Kiin Giang ndng cao hi?u qud hogt dgng thiet chi vdn hda cap huy$n gdn v&i xdy dgng ndng thdn mdi, Bdo dien tu Ca quan dgi dien Bg Van hda. The thao vd Du lich tgi TP. Hd Chi Minh, http://vhttdlkv3.gov.vn/Van-hoa/Kien-Giang-nang-caO'hieu-qua-hoat-dong-thiet-che-van-hoa-cap-huyen-gan- voi-xay-dung-nong-thon-moi.2456.detail.aspx
4. Hdng Hd, "Thiit che vdn hda ca sd, thiiu vd yeu ", Bdo Td quoc (Bdo dign tu cua Bg Vdn hda, Thi thao vd Dulfch). http://toquoc.vn/Sites/vi-vn/details/ll/di-san/113900/thiet-che-van-hoa-co-so-thieu-va-yeu.aspx