CHilMH S A C H S T H I
T R U C J I M OT A I C H I M H - TIEIM T E
T^i chinh xanh cho t a n g t r u o n g va phat trien ben vCng tai Viet N a m
ThS. H 6 H A N H M Y
Chien lugc tdng tru&ng xanh tgi Viet Nam Id phucmg thirc thitc ddy qud trinh tdi ca cdu nin kinh te de tien t&i viec sic dung hieu qud tdi nguyen thiin nhien, gidm phdt thdi khi nhd kinh, img pho v&i bien doi khi hdu, gop phdn xoa doi gidm ngheo vd tgo dong luc thuc day phdt triin kinh ti nhanh, hiiu qud, bin vimg. Tdi chinh xanh Id mot phucmg thiec quan trong trong chiin lugc tdng tru&ng xanh. Bdi viit ndy ldm ro nhimg ca hoi vd thdch thirc trong phdt trien tdi chinh xanh tgi Viet Nam. Dong th&i, bdi viet ciing dua ra mot so ggiy nhdm phdt trien hieu qud tdi chinh xanh tgi Viet Nam giai dogn hiin nay.
Tir khda: Tdi chinh xanh, tdng tru&ng xanh, phdt triin bin vdng.
1. Gidi thieu
\ 1 I—^ ang trudng xanh da va dang dugc xie dinh Ii van de trpng tim trong chinh sach phat trien cua nhieu qudc gia tren the - gidi nham hudng tdi sy phat trien ben viing. Tang trudng xanh la mdt chuang trinh liu dii, lien tuc, cin co sy tham gia cua nhieu dom vi, nhieu ITnh vyc, nganh nghe khic nhau.
Nim chung trong xu the phit trien ctia the gidi, tai Viet Nam, tang trudng xanh dugc xie dinh Ii mdt chien lugc hudng den phit trien ben viing. Ngiy 25/9/2012, Thii tudng Chmh phli da phe duyet Chien lugc quoc gia ve tang trudng xanh thdi ky 2011 - 2020 va tam nhin den nim 2050 tai Quyet djnh 1393/
QD-TTg. Ngiy 20/3/2014, Thu tudng Chinh phli da ban hanh Quyet djnh sd 403/QD-TTg phe duyet Ke hoach hanh ddng qudc gia \ e tang trudng xanh giai doan 2014- 2020. Tiep do, ngay 06/8/2015, Thdng ddc Ngin hang
Nhi nudc Viet Nam da cd Quyet dinh sd 1552/QD-NHNN ban hanh Ke hoach hanh dpng cua nganh Ngin hang thuc hien Chien lugc qudc gia ve tang trudng xanh den nim 2020. Ngay 20/10/2015, Bp trudng Bd Tai chmh da ky QuySt dinh sd 2183/QD-BTC ban hanh Ke hoach hinh dpng cua nganh Tai chinh thyc hien Chien lugc qudc gia ve tang trudng xanh den nam 2020. Nhu viy, khudn khd cho tang trudng xanh d Viet Nam da dugc hinh thanh. Song vdi mgt nudc dang phit trien nhu Viet Nam, ngudn ngin sach qudc gia cdn eo hep va sy hd trg ciia cic td chitc quoc te ve vdn cd gidi han thi viec tham gia tich cyc cua he thdng tai chinh trong chien dich xanh hda nen kinh te cd vai trd het sire quan trpng.
Theo Chuang trinh Mdi truomg ciia Lien Hiep Qudc (UNEP, 2016), kinh tl xanh li mdt nen kinh te nham cii thien hanh phuc con ngudi, cdng bang xa hdi va giim thieu ding ke nhiing nguy ca kiet que ve moi sinh. Kinh te xanh Ii nen kinh te d dd con ngudi Ii trung tim, cic chinh sach tao ra cac ngudn lyc mdi
IHANG 8.2016 - SO 171 AP CHI KHOA HOC & DAO TAO NGAN HA
2 3
Chfnh sach Sthj tnuong Tai chfnh - Tien te
ve tang trudng kinh te ben viing vi binh ding.
Ting trudng xanh la md hinh phit trien chii trpng ning cao chit lugng ciia tang trudng, thay ddi eg ciu sin xuit vi tieu dimg theo hudng ben viing vi cii thien ddi sdng ngudi din, giim phit thii khi nhi kinh, ning cao kha nang thich iing vdi bien ddi khi hau (UNEP, 2016).
Tai chinh xanh hudng tdi tang trudng ciia nganh tii chinh trong muc tieu chung ciia phit trien ben virng.
Chua CO khii niem thdng nhit ve tai chlnh xanh, song ca ban tii chinh xanh dugc hieu nhu sau:
Tai chinh xanh lien quan den viec da dang hoa cac san phim vi dich vu tai chinh cung cip bdi cic djnh che tii chinh hudng tdi sy phit trien ben viing ciia qudc gia (UNEP, 2016).
Tii chinh xanh li nhirng hd trg ve tai chinh hudng
Chuyin ddi phuorng thiic phat trien, hudng tdi xiy dyng nSn kinh tl xanh la hudng tiep can mdi vdi nhilu thii thich vi khd khan trudc mat. Tuy nhien, do la con dudng ma Viet Nam phai lya chpn trong dii han vi con dudng do phii hgp vdi xu the phat triln chung cua nen kinh te toin cau.
Tai chinh xanh li mdt phucmg thiic quan trpng trong chien lugc tang trudmg xanh ciia cac qudc gia tren thi gidi. Tuy nhien, tii chinh xanh vin khi mdi me trong nhin thirc ciing nhu thyc tien vdi nhieu qu6c gia, trong do cd Viet Nam. Vi viy, viec ning cao nhin thitc ve tii chlnh xanh cho tang trudng va phat trien ben viing, xie dinh nhiing ca hpi vi thach thirc trong qui trinh ap dung tai Viet Nam Ii dilu hit siic can thiet trong giai doan hien nay.
C
hien lugic quoc gia ve tang trudng xanh trong giai doan 2011- 2020 va tam nhin den nam 2050 cua Thu tu6ng Chfnh phu Vi?t Nam t|p trung vao 03 nhiem vv sau day: i) Gi^m cu6ng dO phat thil khf nha kfnh va thuc day stt dung nang iU0ng sach, nang lugfng tai tao; ii) Xanh hoa sin xucit; iii) Xanh hoa 161 song va thuc day tieu dung ben vOng.den tang trudng xanh thong qua viec cit giam khi phit thai nha kinh va 6 nhilm moi tru'OTig mpt cich cd y nghia (Chowdhury va cpng sy, 2013).
Tai chinh xanh la nguyen Iy cua tin dung xanh, bao gom cic bien phip quin Iy trong do yeu ciu cic ngin hang thuang mai vi cac dinh chl tii chinh khic thyc hien cic nghien cuu va phit triln dk tao ra cic sin phim ddi pho vdi tinh trang 6 nhilm mdi trudng, bio ve vi khoi phuc moi trudng sinh thii.
Tii chinh xanh khuyin khich phat triln vi sir dung cic ngu6n nang lupng mdi, sin xuit cic sin phim xanh, sin xuit nong nghiep sinh thai thdng qua cho vay uu dai Iai suit dii vdi cac doanh nghiep; dong thdi gidi han cic du in mdi cua cac doanh nghiep giy 6 nhiem ciing vdi viec ip dung Iai suit cao (Xu 2013).
Trudc thach thiic vl an ninh nang lugng vi d nhilm mdi trudng, mpt s6 qudc gia tren thi gidi da chuyin doi sang nln kinh tl xanh. Ndn kinh tl xanh la nln kinh te sir dung tai nguyen co hieu qui cao, co mirc phit thii thip va hudng tdi cdng bing xa hpi. Xanh hda nln kinh te tao ra ddng lyc tang trudng mdi, tao them viec lam va gdp phin xda doi giim ngheo.
2. Tai chfnh xanh cho tang trirdng va phat triln bin vu-ng- Cg hoi va thach thirc
Cic qu6c gia theo dudi chinh sich kinh tl xanh co the dat dugc cic Igi ich vl kinh tl qua viec nang cao hieu qui sir dung nang lugng trong sin xuit, tilt kiem nguyen lieu diu vao, tao Igi thi canh hanh cho cic loai hing hoa vi dich vu mdi trudng. Ben canh do, nln kinh tl xanh cd nhilu tilm nang phat triln nhiing nganh nghi mdi nhu du lich sinh thii, nong nghiep hiiu ca, nang lugng tii tao, giao thdng cong cpng, cdng nghiep xanh, dich vu mdi trudng... se tao ra ca hdi viec lim cho ngudi lao dpng. Lua chon tang trudng xanh Ii hudng di phii hpp dl giiip Viet Nam thu hep khoing cich phit triln vdi cic nudc trong khu vyc trong thdi gian tuomg ddi ngin.
2.1. Xdy dung tdi chinh xanh trong he thdng ngan hdng
Cic yeu td ca bin ciia tai chinh xanh trong Hnh vuc ngan hing bao gdm hoat dpng cho vay dya hen thi trudng hay cic hoat ddng kinh doanh diu Ur, bao gdm nghiep vu ngan hing bin Ie, tai trg du in, quan tri tai sin, nhiing khoin cho vay vi diu tu tai chinh
2 4 I P CHI KHOA HOC & DAO TAO NGAN H A h 50171 • 1
Chfnh sach Sthi tnuong Tai chfnh - Ten te
^ae i."gr-f-~"r-wmiir-'f fssi^^-jt^^^s:sss3a:i» Ar«J
gan vdi trach nhiem xa hdi vi bio ve mdi trudng.
Trong hoat ddng cua he thdng ngin hing, tai chinh xanh khdng chi Ii viec cic ngan hang giim thieu cic tic dpng tieu cue den mdi trudng trong hoat ddng ciia chinh minh ma bao gdm ci viec dim bio rang hoat ddng tai trg cua minh phai danh cho cic doanh nghiep xanh vi cic cdng nghe xanh. Cac ngin hang phii phit trien cic sin phim tai chinh xanh vi thi trudng xanh hudng tdi tang trudng kinh te cic-bon thip. Cic chinh sich phat trien tai chinh xanh gin lien vdi cac thda thuan va hiep udc bio ve mdi trudng d tim qudc te, khu wic, qudc gia vi timg ngin hing. Luu y rang, viec theo dudi cac chinh sich phat trien theo cic thoi thuan vi hiep udc bao ve mdi trucmg d tim quoc te khdng mang tinh bat budc. Tuy nhien cic qudc gia deu cd dpng lyc de theo dudi vi phat trien ben viing la muc tieu ma cac quoc gia dang hudng tdi. Cd the ke ra mdt sd thda thuin va hiep udc bio ve mdi trudng nhu sau:
Sdng lain Tdi chinh cho chucmg trinh bdo ve moi tru&ng cua Liin hgp quoc- UNEPFI (The United Nations Environment Program Finance Initiative) dugc dua ra vio nam 1992 vi da dugc ip dung trong cic dinh che tai chinh. Sing kien nay nham vio viec khuyen khich cac dinh che tii chinh tai trg cho phat trien cic ngudn nang lugng mdi va sach;
khdng tii trg cho cic khoin diu tu giy mit cin bang sinh thai, bien ddi khi hau, chit thai dgc hai.
Nguyin tdc xich dao- EPs (The Equator Principles) dugc dua ra nam 2003 vdi cac chuin muc mang tinh tu nguyen lien quan den nhiing quyet djnh, dinh gii va quan ly cic nii ro ve mdi trudng va xa hdi trong viec thim dinh dy in. Cic dom vi ap dung nguyen tac nay dugc gpi li Cac dinh che tai chinh theo nguyen tic Xich dao. Cic dinh che phii xiy dimg chinh sich, chuan myc va quy trinh tai trg hudng tdi bio ve mdi trudng va xa hpi, vi phii dam bio rang khdng dugc tai trg cho cic dy in khdng thoi man cac chuan myc ciia minh dua ra. Ddng thdi, cic dinh che tai chinh phai cd hudng din cu the cho khich hang ciia minh trong viec tuin thu cac nguyen tic trong qua trinh thyc hien du an.
Hiip tr&c todn cdu cua Liin hgp quoc- L'NGC (The UN Global Compact), bao gdm 10 nguyen tic mang tinh chit ty nguyen. Cic ngin hing ip dung hiep udc niy cam ket khdng cd hinh vi tham nhiing, \ i
pham quyln con ngudi, tuan thti cac chuan myc lao ddng, trich nhiem ip dung cic bien phap bio \ e mdi trudng, chdng bien ddi khi hiu. L'NGC khdng yeu ciu cac ngan hang phai xie nhan lieu cac doanh nghiep ma hp diu tu \ ao ip dung nhiing chinh sach tuang ty.
Nguyen tdc ddu tu co trdch nhiem cua Lien hap qudc- LSEPPRl (UN' Principles for Responsible Investment)
Sang kiln PRI Ii mang ludi qudc te cic nha diu tu Iam \ iec cimg nhau nham dua 6 nguyen tac diu tu cd trach nhiem di vio thyc te. Muc dich ctia PRI la giiip cic nha diu tu hieu dugc sy quan trpng ciia diu tu ben viimg \ i hd trg cac ben ky vao cam ket cd the ket hgp chat che 6 nguyen tac nay vao qua trinh dua ra quyet dinh dau tu ciing nhu khi thyc hien du in. Cho den na\. cd khoing 1.400 ddi tugng cam ket thyc hien cic nguyen tac nay, bao gdm ci nhin sd hiru tai sin. nhi diu tu, cdng t\' quin Iy va cic td chiic dich \'u diu tu chuyen nghiep (UNEP, 2016). Diu tu cd trich nhiem la mpt phuang phap diu tu dua tren su nhan thiic diy dii cua nha diu tu ddi vdi vin de mdi trudng, xa hdi \k quan tri doanh nghiep (environmental, social and corporate govemance- ESG). ciing nhu siic khde vi sy dn dinh lau dai ciia toan thi trudng. Dau tu cd trach nhiem ddi hdi cic nhi diu tu \ i cac doanh nghiep cin cd tam nhin rdng \ a sy hieu biet thiu dio de tim ra ca hpi ciing nhu nhiing thich thirc. Tir dd, hp cd the sap xep ngudn lyc hgp ly nhim mang Iai Igi ich trong ci ngan han ciing nhu dai han cho khich hang va nhiing ben lien quan khic.
Sang kien PRI dugc ban hinh nim 2006 vdi 6 nguyen tac, bao gdm: (i) Xem xet cic ngi dung EGS trong viec phin tich va dua ra quyet dinh diu tu;
(ii) ket hgp cic ndi dung ESG trong thuc hinh va cac chinh sach sd hiiu: (iii) tim kiem cich cdng bd thdng tin \ e ESG thich hgp tir cac ddi tugng dau tu; (iv) xuc tien cho viec chap thuan \ a ip dung cic ngu\ en tac trong cic nganh cdng nghiep dugc diu tu; (v) hgp tac de ning cao hieu luc cua \ iec thyc thi diy dil cac nguyen tic tren; va (vi) bio cao cic hoat dgng tich cyc \'a tien dp thyc thi day du cic nguyen tic niy.
Du dn kiim sodt khi thdi cdc-bon- CDP (The Carbon Disclosure Project)
IHANG 8.2016 - Sfl 171 )P CHI KHOA HOC & DAO TAO NGAN HAK
25
& Chfnh sach & t h j tnuong Tai chfnh - Tien tl
La mdt td chiic phi Igi nhuan khuyen khich cic doanh nghiep, nha diu tu vi cic td chirc khic bao cio s6 lieu khi thii nha kinh va nhumg nguy ca tiem in lim biln ddi khi hiu do hoat ddng ciia hp giy ra. Tuy nhien, cic cdng bd nay mang tinh chit tu nguyen, khdng bit bupc doi vdi cac doanh nghiep vay vdn ngin hing phii bao cio mirc khi thai cic-bon.
Sdn phdm tdi chinh xanh trong he thong ngdn hdng Theo Roopa vi cdng sy (2012), dya tren doi tugng dugc tai trg, tii chinh xanh cd the dugc chia thanh hai nhdm: ci nhan va doanh nghiep. Vdi khich hang ca nhin, chu yeu dya vio uu dai Iai suit (Iai suit tien gui cao va lai suit cho vay thip) hay cac khoin chiet khiu trong cic boat dpng xanh mang tinh chat ca nhin. Tuy nhien, tii chinh xanh chu yeu nham vio ddi tugng doanh nghiep nen cic uu dai cho doanh nghiep cao han uu dai dinh cho ci nhan.
Tai chinh xanh cho doanh nghiep chii ylu li cic sin pham cong, tiic Ii nhiing sin phim vdi su gdp mat ciia chinh phii. Trong do, cic ngin hing ua thich san phim bio lanh cdng nhit, bdi Ie cic khoin vay ctia doanh nghiep xanh dugc dim bao bdi Chinh phu.
Trong giai doan diu trien khai cac cong nghe xanh va sin phim xanh thi sy dam bio cua Chinh phii cho cac doanh nghiep li mpt sy dam bio cd y nghia ddi vdi cac ngan hang.
- Sin phim tai chinh xanh dinh cho ci nhan:
Tii khoin tilt kiem: Khach hang tham gia cac chiln dich xanh, khong sir dung tai lieu giiy, trich Igi
cac hoat ddng giim thilu khi thai nha kinh.
Bio hilm: Khich hang mua bao hilm xe dap va dugc giam phi bao hiem cho cac hoat ddng than thien vdi mdi trudng.
Khoan vay khich hing ca nhin: Danh cho ca nhan khi mua cac sin pham thin thien vdi mdi trudng nhu xe dap, cac loai xe giam tieu thu cic-bon.
- Sin phim tii chi'nh xanh danh cho doanh nghiep:
Khoin vay thdng thudng: Cic ngin hing tu nhan cung cip nhiing khoan vay cho cac doanh nghiep va doanh nghiep sin xuit sin phim thin thien vdi moi trudng.
Khoan vay cdng: Bao gdm cac khoin vay diing dl tai trg cho viec lip dat miy phat dien nang lugng mat trdi, phd bien nang lugng tii tao, hgp ly hoa viec su dung nang lugng.
Bao lanh cdng: Bao lanh cho mdt khoin vay cu tM dimg de tii trg cho cdng nghe xanh, sin phim xanh vi doanh nghiep xanh. Bio lanh nay cho phep cac cdng ty vin vay dugc vdn tir ngan hang khi khong dil tai san the chip.
Quy cdng cdng: La sy ket hgp giiia cic nhi diu ttr tu nhin va nhi diu tu cdng nhim dl diu tu vao cac doanh nghiep xanh. Vi cic nginh cdng nghiep xanh cd nii ro cao va Igi nhuan cao, quy niy dugc xem la phil hgp cho cic nganh cdng nghiep hon so vdi cac khoin vay thdng thudng.
Bao hilm cdng: Mgt loai sin phim bao hilm dl loai bo cic nii ro trong xuit khiu va thda thuin tin dung cua cac doanh nghiep xanh.
I X e ho?ch hanh dOng cua nganh Tai chfnh Viet Nam thuc hi$n Chien luoc quoc gia ve m I Xtrudng xanh den nam 2020 xac djnh Uy ban chtrng khoan Nha nu6c (UBCKNN), S6 Giao did Chiing khoan (GDCK) co vai tro quan trpng trong viec djnh hudng phat tridn thi trudng von xanh, cac san pham tai chfnh xanh. Ke hoach dua ra nhiem vu cu the^ la xay dung, hoan thif n Ichung clitt sach tai chmh nham phat trien thi trudng vdn xanh va cac san pham tai chinh xanh
nhuin dong gop cho cic tl chiic gin vdi ting trudng xanh.
The tin dung: Khich hing dugc hudng nhiing uu dai nhu chiit khiu, tich luy dilm dinh cho chii the cd nhung hoat dpng than thien vdi moi trudng.
Quy: Khich hang theo dudi mgt mirc lgi nhuan cd dinh vi bio ve mdi trudng thdng qua viec diu tu vio cac cdng ty xanh hoac cic cdng ty lien quan tdi
Theo Roopa vi cdng sy (2012), cac sin phim tii chinh xanh dinh cho khich hang ca nhin va doanh nghiep neu tren da vi dang dugc triln khai hieu qua tai Hin Qudc. Han Qudc la mpt trong nhiing qu6c gia Chau A di tien phong trong ap dung tai chinh xanh, ting trudng xanh va da dat dugc nhiing thinh cdng nhit djnh. Sin pham tai chinh xanh trong ngan hang tai Viet Nam li vin de cdn khi mdi me. Vi
2 6 %P CHI KHOA HOC & DAO TAO NGAN Hfli^ (fi 171 Tuuir oin;
' Chfnh sach S. thi tnuong Tai chfnh - Ten te '^
^vay, cic ngan hang Viet Nam cd the tham khao kinh
!*• nghiem tir cic qudc gia khac trong do cd Hin Qudc
•^ vi lya chgn sin pham phit hgp vdi minh trong giai doan diu trien khai tai chlnh xanh.
2.2. Xdy dung tdi chinh xanh tren thi tru&ng vdn Tai chinh xanh la khai niem rit mdi ngay ci vdi ca quan quin ly nha nudc. Tuy nhien, nhiing dinh hudng ldn ve phit trien xanh da dugc Thu tudng Chinh phu va Bd trudng Bp Tai chinh triln khai dugc xem la ca sd viing chac cho phat trien ben
\Ting cua nen kinh te Viet Nam. Ke hoach hinh dgng ciia nganh Tai chinh nham thyc hien cd hieu qua Chien lugc qudc gia ve tang trudng xanh, gdp phan thiic day qua trinh tang trudng xanh. K I hoach nay gdp phan ning cao nhan thiic, vai trd va nang lyc cua nganh tii chinh trong phin bd vi quin Iy su dung ngan sach nhi nudc nham thiic day su dung hieu qua, tiet kiem cic ngudn nang lugng, tai nguyen thien nhien va bao ve mdi truomg; thyc hien xanh hda sin xuat, xanh hda ldi sdng va tieu dung ben viing. Theo ke hoach nay, budc tilp theo nganh Tai chinh se xiy dimg tdng the dinh hudng phat trien nganh Tai chinh xanh, trong dd xie dinh dinh hudng dieu chinh chung, phuang thiic td chirc thuc hien, cich thiic phin bd, sti dung cac ngudn luc tii chinh nham hudng tdi thiic diy tang trudng xanh. Mpt sd ndi dung cu the quan trpng cd the ke den nhu: Bd Tai chinh se ban hinh quy che mua sam cdng xanh, trong do chi mua sam su dung ngudn Ngan sach Nhi nudc phai uu tien hang hda dan nhan sinh thii, hang hda cd kha nang tii chl, rieng cac phuorng tien giao thdng ca gidi mua bang kinh phi cdng tir nam 2017 phii dat tieu chuin khi thii Euro; uu tien bd tri kinh phi cho cic hoat dpng cd lien quan den bao ve mdi trucmg, thiic diy tang trudng xanh. Ddng thdi phat trien xanh cic loai thi truomg (Bd Tai chmh, 2015).
Sdng kiin S& GDCK phdt triin bin vimg- SSE Initiative (Sustainable Stock Exchange Initiative) Sing kien SSE dugc thanh lip vao nam 2009 bdi cic td chiic: Hdi nghi Lien Hgp qudc ve Thuang mai va Phit triln (UNCTAD), UNGC, UNEPRI v i UNEPFI. Sing kien SSE tao lip nen ting toin ciu de cac Sd GDCK cimg vdi Lien Hgp Qudc, cic nha hoach dinh chinh sach, doanh nghiep, nha diu tu
thiic diy sy phit trien va diu tu ben viing tren thi trudng vdn trong nudc.
Muc tieu ciia SSE li tao ra mdi quan he hgp tic giiia cac Sd GDCK vdi cac ca quan quin Iy va eg quan lip phap, gidi diu tu, doanh nghiep va nhiing td chirc cd hen quan tren toan the gidi. SSE Initiative mdi cic san GDCK tren toan cau trd thanh ddi tic cimg vdi SSE trong do cac san nay tinh nguyen cam ket mdt cich cdng khai diy manh viec hoan thien cac thdng tin ESG va viec thyc hien cac ndi dung nay trong sd cic cdng ty niem yet. Them vao dd, SSE chao ddn cic thanh vien Ii nhiing ngudi Iam luat, nha dau tu, cdng ty vi cic cd ddng chien lugc khic vdi tu each la thanh vien cua nhdm tu vin. Vdi su hgp tac nay, tinh minh bach trong viec quan tri doanh nghiep se dugc nang cao. Ben canh do, cic ben tham gia cd ca hpi thio luan va cam ket ve trach nhiem cua doanh nghiep ddi vdi mdi trudng va xa hdi ciing nhu cdng bd cic bao cao phit trien ben viing cua hp.
Thdng qua viec td chiic cac hoat ddng hd trg, hdi thio, tpa dam, in phim, nghien ciiu vi cac hoat dpng chung khic. Sang kien SSE khuyin khich cic Sd GDCK hudng tdi cac hoat dpng diy manh diu tu cd trich nhiem, cii thien minh bach thdng tin vl mdi trudng, xa hdi va quin tri va hieu qui hoat ddng ciia cic doanh nghiep niem yet. Diln dan ddi thoai toin cau Sd GDCK phit trien ben viing la mdt trong nhung hoat dpng chinh yeu ciia Sing kien duac dinh ky td chiic 2 nam/Iin. Diy Ii dip &k. cic Sd GDCK hpc hdi kinh nghiem va tim kiem ca hdi hgp tic nham thiic diy diu tu ben vung tren thi trudng chimg khoin (Tudng Vi va Trinh Hing, 2015).
Nim 2015, Sd GDCK TP.HCM va Sd GDCK Hi Ndi chinh thurc trd thinh ddi tic cua Sang kiln Sd GDCK Phit trien Ben viing cua Lien Hgp qudc ciing 19 Sd GDCK hang diu fren toan ciu. Vdi viec gia nhip SSE, Sd GDCK TP.HCM thi hien cam ket se chia se va thiic diy cac thdng Ie lien quan den phit trien ben viing ddi vdi cac cdng ty niem yIt. Trong khi dd, Sd GDCK Hi Npi cd ca hpi chia se vi hpc hdi kinh nghiem cic thdng Ie tdt vl quin tri cdng ty vi phat triln bin viing dl tir do khuyin khich ip dung cho cic doanh nghiep niem yIt nhim tang cudng quin tri cong ty va trach nhiem vdi xa hdi. Tham gia SSE, ci hai Sd GDCK Viet Nam diu
„.HANG 8.2016-SO 171 AP CHi KHOA HOC & DAO TAO NGAN HAI 2 7
^ Chfnh RRch S t h i t n u o n g Tai chfnh - T e n t e
dua ra muc tieu thuc day cic doanh nghiep niem yet thyc hien trich nhiem lap bio cio phit trien ben vihig hang nim, hudng cic doanh nghiep den van hoa phit trien ben viing trong dai ban. Khai niem bao cio phat trien ben viing di dugc nhieu doanh nghiep niem yet biet den khi tir nim 2013, trong khudn khd Cuge binh chpn Bao cao thudng nien do Sd GDCK TP. HCM vi Bio Diu tu Chiing khoin khdi xudng (Tuomg Vi, 2015).
Theo xu hudng phit trien chung cua the gidi thi cic doanh nghiep cd kha nang quan Iy tdt khia canh ben vung thucmg thinh cong ve mat tii chinh.
UBCKNN khuyen khich cac doanh nghiep dua hoat dpng diu tu cd trach nhiem vdi moi trudng vi xa hpi vio hoat ddng kinh doanh ciia minh. Trong tuang Iai, cic tieu chi bio cio ben viing co khi nang trd thanh quy dinh bat bupc. Sy nd luc cao ciia CO quan quin ly ciing vdi hoat dpng vinh danh cic doanh nghiep quan tim den phat triln bin virng se la yen td quan trpng khdi tao van hoa bio cio ben virng trong cac doanh nghiep niem yIt tren thi trudng chirng khoin Viet Nam.
2.3. Thdch ihuc trong qud trlnhphdt triin tdi chinh xanh
Theo Roopa vi cdng sy (2012), nhirng rio can trong phit trien tai chinh xanh trong viec tai trg phit triln cdng nghe sir dung cic-bon thip bao g6m:
Rdo cdn vi tdi chinh: Nhirng chinh sach trg gii ciia Chinh phil cho mdt s6 hoat dpng sin xuit nhu khai thac nhien lieu hda thach,... khiln cic doanh nghiep nay khai thic, sin xuit san phim mi khdng quan tam den gii ci. Chinh vi viy, cac doanh nghiep khong dugc khuyin khich theo du6i sir dung cdng nghe cic-bon thip. Cic nganh sti dung cong nghe cic-bon thip doi hoi chi phi diu tu rit cao, Igi nhuin thip trong giai doan diu phit triln.
Rdo cdn vi cdu triic: IChi cic nginh sir dung cong nghe cic-bon thip con nho va manh miin thi cic doanh nghiep nay chua thi tan dung lgi thi theo quy mo. Dilu niy khong hip din cac doanh nghiep theo dudi cdng nghe cic-bon thip bdi le khi nang phit trien la rit khd.
Rdo cdn vi cong nghe: Nhung cong nghe sir dung cic-bon thip vin cdn mdi me vdi phin Idn cac qudc gia tren thi gidi, dac biet li cac qu6c gia dang phit
triln. Nhiing chinh sach diu Or va ngudn lyc tii chinh khdng thi phit huy tie dung nlu khdng vugt qua dugc nhung rio can vl cdng nghe.
Phit triln tai chinh xanh d Viet Nam la hudng di diing din trong chiln dich tang trudng xanh. Song Cling nhu cic qudc gia dang phat triln khac, con dudng nay cdn nhilu thach thiic Idn trudc mat can vugt qua. Nhung thach thuc chu ylu bao gdm:
Thit nhdt: Nhin thirc ve tai chinh xanh cdn han che.
Thic hai: Chinh sach, luat phap cdn thilu hoac chua hd trg phat trien tai chinh xanh.
Thir ba: Su sin sang chua cao cho tai chinh xanh.
Thir tu: Ngudn tai chinh hd trg cho cac dy in xanh, sin phim xanh cdn eo hep.
Tii chinh xanh la khii niem rat mdi, mdi vdi ca quan quin ly nha nudc va mdi vdi ci nhiing thanh vien tham gia thi trudng. Cic giai phap ve tii chinh xanh con it trong chien luge tang trudng xanh. Cac ngan hang thuang mai truyen thdng chua san sing cung ling sin phim vi dich vu tii chinh xanh. Do chinh la nhiimg boat dgng nghiep vu cua ngin hang khuyen khich cac hoat dgng vi mdi trugng va giam phit thii khi cic-bon.
Chuyen gia Roland Gross- Giim ddc Quy viing dac biet vl phit trien he thing tii chinh d Hgi sd ciia Td chiic Hgp tic Phit triln Diic (GIZ) cho ring cac rao cin, thit bai thi truomg trong triln khai he thing tii chinh xanh xuit hien d ca ba cip dp: Cip chinh sich; d p ngan hang va cip doanh nghiep. Cac ngan hang thudng gap khd khan khi dinh gii cic dy in tai chinh xanh, die biet lien quan din cac nii ro do han che ve nhin sy cd chuyen mdn. Ben canh do, cic ngin hing thucmg cd thoi quen cho vay dya vao tii sin the chip hom la dya vao ddng tiln; cic ngan hang thudng tip trung vao cic dy in ngin han han li cic dy in dii han. Va mpt dilu quan trpng khong kem, do la sy nhin thuc va sin sing cho tii chinh xanh til- cic dinh chl tai chinh vi cic doanh nghiep cdn d miic thip. Day diu la nhiing ylu td cin trd sy phit triln cua tai chinh xanh.
2.4. Cff hoi khi phdt trien tdi chinh xanh Phit trien tai chinh xanh hudng din tang trudng xanh vi phit trien ben viing Ii con dudng tit ylu ma nhieu qudc gia tren thi gidi trong do cd Viet Nam lua chpn. Ben canh nhung thii thich noi tren, frong
28
^P CHI KHOA HOC & DAO TAO NGAN HAI^ (fi'ni lukir. sonuChfnh sach Sithi tnuong Tai chfnh - Ten te
Abdi canh vdn tir ngin sich Nha nudc va sy hd frg tir cic td chtic qudc te cdn han che thi diy ciing cd the xem la mdt ca hdi cho cic td chiic tai chinh vi doanh nghiep Viet Nam. Phit trien tii chinh xanh dem Iai nhieu Igi ich ben viing cho chinh cic dinh che tai chinh, cho cic doanh nghiep dugc vay vdn vi cho ci cdng ddng. Lgi ich cd the ke ra nhu lgi nhuin, danh tieng, gii tri tang them cho cic djnh che tii chinh vi cic doanh nghiep, cdng nghe xanh va sach, sin phim xanh, ldi tieu dimg xanh cho ca cdng ddng.
Cic doanh nghiep tham gia cic dy an xanh va sin xuat sin phim xanh cin phii diu tu vao ca sd ha tang va cdng nghe xanh, sach, thin thien vdi mdi trudng. Trong dai han, dieu nay se giiip cho cic doanh nghiep cd the giim chi phi ve nang lugng va chi phi sin xuit, tit do gia tang Igi nhuan. Cic qudc gia, dac biet li cic qudc gia dang phit trien, cd the franh dugc md hinh phit trien theo kieu tang trudng trudc, giii quyet hiu qua ve thim hpa mdi trudng sau. Nhd do, mdi trudng sinh thii cua quoc gia khdng bi de dpa, franh dugc chi phi ldn cho viec giai quyet hiu qua ve mdi trudng.
Lgi the canh franh, danh tieng cua doanh nghiep, cua qudc gia ciing dugc tang them khi tii chinh xanh hd frg cho cac dy in xanh vi sin phim xanh frong nen kinh te. Doanh nghiep diu tu vio cdng nghe xanh va sin xuat sin phim xanh co the phii cin nhieu vdn va gap nhieu khd khan frong giai doan dau trien khai va ap dung. Tuy nhien, nhiing doanh nghiep ip dung cdng nghe xanh se thu hut dugc nhieu vdn tir cic nha diu tu, gia tang lugng khich hang, tir do Iam gia ting gii tri cua doanh nghiep.
Tai chinh xanh cho cic dy in xanh, cdng nghe xanh vi sin pham xanh se thay ddi Idi tieu dimg xanh frong cpng ddng. Muc tieu mi tai chinh xanh hudng den chinh la viec giam phat thii khi nha kinh, sir dung nhien lieu xanh sach, thin thien vdi mdi trudng, tranh sy kiet que tai nguyen thien nhien, bao
\ e mdi trudng sinh thai, tao nen su ting trucmg v i phit trien ben vimg cho qudc gia.
3. Dinh hirong va ggi y chinh sach
Tai chinh xanh dugc vi nhu ca sd ha ting cho qui trinh tang trudng xanh. Trong qua trinh phit trien tai
chinh xanh tdn tai khdng it nhiing khd khan, bdi IS cic dy an xanh cin dugc tii trg bdi tai chinh xanh tdn tai nhieu nii ro. Vi vay, ngin hang va cac dinh chl tii chinh khic khdng miy man mi vdi viec tai trg nay. Ddi vdi cac qudc gia dang phat trien frong giai doan diu trien khai tang trudng xanh v i kinh te xanh nhu Viet Nam, sy tham gia va hd trg tich cyc cua Chinh phu va sy hd trg tir ben ngoii cho chien lugc tai chinh xanh cd vai trd het sire quan trpng.
Chuong trinh Cii cich kinh te vi md- Tang trudng xanh cua GIZ da neu cam ket se hd trg UBCKNN phit trien chiing khoan xanh vdi muc tieu xiy dung chinh sich, quy dinh nham hd trg huy ddng vdn fren thi trudng von phuc vu cho dau tu xanh (Chu Thii, 2015).
Mpt sd kien nghi nhim phat trien tii chinh xanh d Viet Nam dugc dua ra nhu sau:
Thu nhdt, Nha nudc nen uu tien va dinh kinh phi thda ding tir ngin sich trung uong vi ngin sich dia phuang de thyc hien chien lugc tang trudng xanh, dac biet ning cao hieu qua sir dung nang lugng vi phit trien nang lugng nhin tao. Nhi nudc tao ca sd phap ly khuyen khich cic td chiic tii chinh, cic doanh nghiep diu tu ngudn luc de thuc hien cic nhiem vu cua Chien lugc Ting trudng xanh, frong dd cd phit trien tai chinh xanh.
Thir hai, Chinh phii nen dim bao mdt miic lgi nhuin tdi thieu de khuyen khich cic doanh nghiep diu tu vao cic nganh sit dung cdng nghe xanh va sin xuit cic sin phim xanh. Khi nhin thirc cua ngudi dan ve
\ iec bio ve mdi trudng va phat trien kinh te xanh ning cao thi nhu cau su dung cic sin pham xanh, cdng nghe xanh ciing cd ca hgi phit trien. Viec da dang hda sin phim xanh va cic nganh sir dung cdng nghe sach tir do cang dugc md rdng. Nhiing doanh nghiep di tien phong trong viec ip dung cdng nghe sii dung cic-bon thip va sin xuit nhiing sin phim sach se hudng Igi nhieu nhit, bdi co hinh inh dep frong mat cdng chiing, lgi the canh tranh cao va sin xuit da di vao dn dinh. Cic dinh chl tai chinh dugc danh gii cao bdi vai trd ciia chimg trong viec tai trg de phit trien cic doanh nghiep xanh, cdng nghe xanh, hudng den sy phit trien ben vung ctia quoc gia.
Thir ba, cic chinh sich lien quan din tai chinh xanh sdm dugc ban hinh cu the song song vdi nhiing
IHANG 8.2016-SO 171 4P CHI KHOA HOC & DAO TAO NGAN HA
2 9
tw,
Chfnh sach S thj tnuong Tai chfnh - Ten te
chmh sich ve tang trucmg xanh. Nganh Tai chinh sdm hoan thien khung chinh sich tii chinh nhim phat frien thi trucmg vdn xanh va cic sin phim tii chinh xanh, trong do cd cac quy dinh, dieu kien khi niem yet co phieu- niem yet xanh, bio cao- bio cio ben viing va giira sit doanh nghiep theo cic tieu chi tii chinh xanh.
Thu tu, nang cao nhin thiic ve tang trucmg xanh, tii chinh xanh cho mpi doi tugng lien quan frong xi hpi mdt each thiet thyc, hieu qui va rpng rai.
Thu ndm, franh thii sy hd frg ciia cic td chiic qudc te vi hpc hdi kinh nghiem cua cic qudc gia di trudc trong viec trien khai tai chinh xanh.
4. Ket luan
Thiic day nen kinh te xanh hudng den tang trudng vi phat frien ben vumg la con dudng mi Viet Nam da lua chpn. Trong qua trinh do, tii chinh xanh Ii mdt giii phip quan frpng. Diy la van de cdn mdi me
tai Viet Nam frong nhan thiic ciing nhu trong thyc tiln, vdi nhilu ca hdi va thich thiic trudc mat. Vi viy, frong giai doan hien nay, cin cd sy quyet tam va sy vao cupc cua nhieu nginh, nhieu ITnh vyc, nhilu dom vi dl tii chmh xanh frd thanh hien thyc vi cd y nghia thilt thyc frong chien lugc xanh hoa nln kinh tl Viet Nam. •
tiip theo trang 15
kit va thuc hien diing ty Ie bpi chi ngan sach theo chi tieu dugc duyet, se tao niem tin cho thi trudng.
Nhtmg neu ngugc Iai, khi niem tin ciia cdng chiing bj suy giim, thi khd cd the kiem soit dugc mat bing Iii suit. Ngin hang HSBC dy bio miic bdi chi ngan sach ciia Viet Nam 2016 se rai vio khoing 6,6%
GDP (cao hom 1,65% so vdi chi tieu 4,95% Quic hdi duyet tir diu nim). •
TAI LIEU THAM KHAO
/. Bg Tdi chinh (2015), "Ke hogch hdnh dong ciia ngdnh Tdi chinh thuc hien Chien luac quoc gia vi tdng trudng xanh den ndm 2020" tgi Quyel dinh so 2183/QD-BTC.
2. Clm Thdi (2015). "Xdy lg trinh xanh hoa ihi tnr&ng ldi chinh ", truy cap tgi <htlp://thoibaolaichinhvietnam.vn/pages/chung- khoan/2015-10-30/xay-lo-trinh-xanh-hoa-lhi-tniong-lai-chinh-25726.aspx>. [truy cap ngdy 12/05/20I6f.
3 Tudng Vl (2015). "So GDCK chinh thirc "nhgp cuoc "phdi irien bin vimg ", truy cap lai <hllp://tiimhanhchungkhoan.vn/chimg- khoan/so-gdck-chinh-thuc-nhap-cuoc-phat-trien-ben-vung-120154.html>. [tniv cap ngdy 12/05/2016f.
4 Tuang Vi vd Trinh Hdng (2015), "Mudn hin von Ion, doanh nghiep tnrdc hit phdi "sach nu&c cdn ", truy cdp lai <hllp://tinnhan- hchungkhoan. vn/chung-khoan/muon-hul-von-lon-doanh-nghiep-truoc-hel-phai-sach-mioc-can-124760.html>. [truy cap ngdy 5 ChowdhwyT, DallaR.. and Mohajan H. (2013). "Green finance is essential for economic development and sustainability"
International Joumal Of Research In Commerce, Economics & Management, vol 3, no. 10.
6. Roopa T.N. Rajan X and Suhasim (2012) "Green Finance-The Trends and opportunities ", Joumal ofManagemem & Entrepre- neurship Research, vol. 1, no. 2. pp. 239-248. J & r
'jo^^iai^fl'hL'yRiskM:::^^^^^^
SUMMARY
Green finance for sustainable growth a n d d e v e l o p m e n t in V i e t n a m
fat^Ir^.tZT3!!'rInTr.r " "h'^''" "''''"'"" ""'P''^'^'^' of restructuring the economy towards efficient use of TZvL^^ZuciioflT^lfh^r^"^^^^ T T " ' ""d adaptation to climate change. This strategy will contribule TsaZmZrlaTt^ZnolZLn '^ «»r,v«rro«/or/a./, efficient and sustainable economic development. Greenfinance lanc7dZilonienZl^IZ At Te7 ^ T ^ ' T ' ^ ' ^'"Y^P^' describes opportunities and challenges of green effiZd^'tvZamin InZptriod """' ' " " ' • """"""' '"^o provides some suggestions to develop gfeen finance Key^vords: greenfinance, green growth, sustainable development.
T H O N G TIN TAC GIA H6 H a n h My. Thac sy
Dom vi cong tdc: Dai hoc Ngan hang TP HCM
LTnh vvc nghien cim chinh: He t h i n g tai chinh, tai chinh doanh nghiep tin d u n s n s a n h a n s Tgp chl lieu bieu da co ba v et ddno tdi- Tan clii rn„„ „„i,s M "° cf^' " • " § " S ^ " aang.
Email: [email protected] " ^^ ° ° "^""^ ' ^ S ^ " '^^"8' ^ W chi Khoa hoc va Dao tao Ngan hang,
3 0 AP CHI KHOA HOC & DAO TAO NGAN HAN mi7i.rt)ANi;fl?(lli
