Jrg. 5. J<aapsla<l, \Voensdag, 18 Sept. 19-16.
rn llCZJrru oc ~~ JlilYB 1HI tmfl ~~%, ~ ·
W~ll1l JJrrucl!rr~rr@ JM® w
No. 13.
ilml ~~@ CGJ~~ff(f;~}k
A-; gn·oJg- ,·au die Indit:r-vcltltog teen die blanl;:es, sal ,·er- sl{ei!' blanl>c g<•:-inrw. waaronder Afl'ilmners. in die agterbuurtcs vau Kaapstad "at rt-<·d.., M'll<'d jar<: as gc,•olg vau die woning- noou ,·an Jndicrs afhani;:JiJ; wa<; \'ir <lie dal;: bo hulle hoo!de, binnc- Jwrt op slraat 1>il ont~lat tli<· lndiCrs hnile in ],;ennis gestel het dat hulle dir hui:-c moct verlaat onder \'Oorwendscl dat lnlllo dit self wil bel relc
In die woonbuurle van Sont- rivier en \Voodstock woon daar verskcie blani(e gcsinne wal ge- om·endc die oorlog van die ge- nade van die In<licrs afhanklik was. Aileen dcur die nood- maatreel wat tydens die oorlog uitgevaardig is, kon <lie Tndie1·s hullc nie uil die l'iuisc luy nic.
Om by die wet verby tc kom gee hierclic Int!H~rbasc voot· dat hullc die huisc self wil bcwoon.
Die loestanet waarin hicr<lic blankes vir 'n IJaie lanl< tyll woon, is volgens g-eluienis van sosiale wcrl;:stcrs uiters treurig.
Dit grcm; aan die l;:Jeurling- buun. is vuil, bouvallig en oot··
bewoon.
Tn cen gc,·al word die ecn helfte van die huis deur nie- blankcs bewoon en die ander hclftc dcur hlanl<es. Hulle gebruik dieselfde agterplaas en sanitere gcricwe.
ROOP IIUli-~E
!P (OJ~ /k@ 7Ti2 f/(0)({)) Tt
!Be~(f:(Em
W~i~w P@/k /kiczr£
Duit~land
0
~llrt
D ie regcrin g in die uito ef ening van sy wraakbeleid tcenoor Duits- land lwt rcrbied dot pahhies volgens 'n bestawule reclina oor Switserlaml
1w0flit :>land gestuur 1t·ord. Aile pakl.·ies wat voortaan
baanS - witserland geadresst•N· is, u·ord non deur die poskantoor oopgemaak en indien vas·
ges tel m>rd dot die paJ.-kies 1 ,;,. persone in Duitslcmd bestem is, word dit:
aan dif• af:;endl'r t . e ruggest.linr .
Deur die bemictdeling van Switserse privant organisnsies was dil moontlik om pnlddcs bevaLtendc ldere ann persone in Duitsland tc stuur. Die pak- fdes is geadressecr Mtn die or- ganisasiel:> wal dit weet• nan die gcmeldc ad1·cs in Duitsland ge- stuur hel. Die reeling is gedoen omdat daar nog geen betrou- bare posdicns in Duitsland is nie. Hierclie organisasies heL depots in Dui tsland wat soc- sinal sorg vi1· die aflcwcring aan die belrol<kc ach·cs.
Die poskantoor in KJap$tad dee! mce dat daar sowat 700 pakldes dcur die posl<antoor \'ir
a(sending geweicr is en wat aan die afscnders tcrug bcsorg sal word. Hierdic palddes het alma! klere bevat, mcestal ou l;lere, wat bestem is om die nood in Duitslancl te vcrlig. J)ic weiedng om tlie JHl.lddes wat.
vir Dnilslanll bestem is, te ver- scnd, geskied in opdntg van die hoofposl;antoor.
Vocdselpal,ldes en an<lcl' pakldcs wat v!r Engdand be- stem is waarvan daar· sowat 30,000 per· maanu ,·ersen<l word, is n.!e onderhewig aan die reeling uat hullc oopgc- maal; of ge'n'ier word nie.
Pakkies kan nog op die ge-
WOlle manicr na Switserland g?stuur word, maar geen pak- lues wat hecloel is vir verscn- ding vanaf Switserland na Duilsland sal voortaan deur die posl\antoor aangeneem word nie.
s·ruun
GELDDie weicl'ing ,·an versending h?t aileen b'etrel;l;ing op pak- J;JCs wat !n Suid-Afril\a opgc- maak word en hct gecn betrck- ldng nic op die shrur ,·an geld aan die bct!'Oklce noodlenigin"'- or·ganisasies in Switser·land w~t dan dje ,·oedsclgeskenl<e 'aan- kooil en clit aan <lie betrokke adrcs lewcr.
Ecn ,·an hicrdie Switserse firmas, die Schweizet·ische Ca- ritaszcntrale, het so pas 'n agent. in Suid-Afrika aangestel wat. voortaan die taak namens hom in Suid-Afrika sal bchar- tig. Die agent, Oorseesc Ge- skenlcpakkette llfpy. (Edms.J Bpk, sctcl in Pretoria. en deer mce dat d.ic volgende tipe pak-·
k1es b.csl\llcbaar is teen pryse·
wat che Switscrse firma neer- gel~ het: Dlincmark 37s.; Suis- se 20s.; Medico 29s.; Zig 16s., en l<inder·pakket teen 5s. Alle verclcre bcsonderhede sal deur die firma op aanvraag ver·skaf word, (I<yk advet·tensic.)
GEHEI!UHOUDING
Die Indiers in Kanpstad bele blyl<baar 'n groot dccl van hul kapitaal tans in vastc eiendom.
Na,·raag- by 'n groot aantal agcatslml)PC het aau <lie li~ gc·
br·ing dat drie HJtcnt!'>lW]lflCI van wie lwee nog noo!t tc vo1·e Ju- dierl<landi;.ic gchad het nle, in die af~rl'lope vier ma:111dc sal<c mot hienlie mensc gl'<lor•n hct viJ· die aankoop \':111 \'!lSI c eicn- dom. In al die gcval!c is huisc en n.!e bcsigheich;persclc nnngc- lwop.
Naclat die V.S.A. dwarsdeur die oorlog en llaarna 'n bcleid van toegecflil>heid ten opsigto van :Rusland en sy satelliete go,·olg het, hrt hy cintlclil;: 'n mecr besliste toon gcopcnba:u toe sy ,·Jiegtuie herhaal<lelil\ deur Joego-Sia" H! afg-c>;ldcl is rn van sy vlieilnicrs die I ewe ver·loor het. Die foto toon clic ld:,lc \'an vyf Anlrrilwanse ,·uecuicrs in ·n J;:apcl in :Rome, nadat hullc dcur Jocgo-Sinwiese sol date afgcsldct is.
Die Smutsregering met sy vceh·uldige gcbrel;:e is blyl;:baar van voorneme om hierdic ge- brcke \'Oortaan so min as moontlil< onder die aandag van sy ondersteuners, sowcl as on- der die van sy teenstanders te bring. Dit is nie meer soos in die verlede vir die pcrs moont- lilt om inligting van staatsde- partemcntc te ver·kry sondcr dat die betrolcke departement magtiging van die departemen- tele hoof uit Pretoria ontvang nie. 'n Personeelklerk van een van die departemente het Die O.B. mecgedcel dat dit gedoen word as gevolg van persberigte wat in die jongste vcrlcde ver- slcyn het en waarin toestancle binne die diens ann die lig ge- bring is.
Uit die Jcggcrs van die Kaapstadse munisipalilcit l)Jyk dat dit nie aileen plaas- lil<e Indii.irs is wat in Kaap- stad huise aanl.:oop nie, maar ook Jndicrs uit 1\' ala! van wic cen die cicnaar is van mccr as vyfticn eiendommc. Die mecstc hien·an is in Soutri- vier en \Yoodstock gelei:i.
Inclicrs besit nie allcen in die agterbuurtes van die slad vaste
As die oorlog· ''ir mcnslil;:e rl'g(e r,cveg is. moet dit !n ell;
geval nic by Ncurenb('rg gesoel;
\\'or·d nie. Selfs dill c'lemcn- icrste hegrippe \'an n)en:.lildiCI(l ontbrerk hicr g-ehed en al in die beilandcling v::n die' Duit,c lei- ers wat hu! <loo<lvonnbse af- wag-.
Ilierdic lcicrs is dwarscleur hul ve1·hoor nie forgclo.at om bc- :.ocl< ,·an hull!' f:unilirbrtr·cli- kinge (e onh·ang ulc. Sc!fs hul eggenotes "ortl nie toegcl!Ul t om hulle in die ;;e,·angcnb te Die \TOlle yan die bcslwldig- des het a! herh:!aldelik ,·ersoek dat die reg om hulle mans te besoel<, tocgc:staan moct wore!.
Dit is l<cer op l.:cer gcwcier.
eiendom nie maa~: ook in die bestc woonbuurtes van die stad.
In Tuine, \\·aar die mceste A fril<aners woon, is 'n groot en dcftigc huis die eiendom \·an 1ndiers. Hie:-die !ntis word nie pal bcwoon nie en staan ,·ir die grootslc dec! ,·an die jaar lecg.
Die cienaar, 'n Indier. bcwoon dit sJegs wanneer hy Kaapstad besoek.
0
mrn
l\fcv. Goring, cgget1ote van <lie Duitse Vel<lmaarsl\alk, hot her·- . ha!lltlc!ik van haar woning in
Hciet·o na. Neurenberg afgerei~ om haa.r man te sien. Elke J;:eer lllocs sy onvoiTigter sake terug- l•err .naclat l1y reeds mccr as 'n jaar· ,·an haar gesl\ei is en op 'n gewissc <lood sit eu \\·ag.
Hicrdie miduc!ceuse regsple- g-ing ,·an die Gcalliecnles ontsc
n~u tlie Duitse lelcrs wat nog niC veroordeel is nie, en daarom onder die wet as onsl,uldig be- ::.lwu word totdat hulle Yormjsse ge,·eJ is, die voorregte wat sells
<lie grootste misdadiger of moord!'naar gen.iet. So lanl< ·o persoon in Suid-:\fril<a op ver- hoor "·ag of sy vonnis nog han- geode is, is ]ly geregtig op hvce
:!\lEER 1\:0. \'JR DUI'£:-3EBS:
Die broodranll;ocn aan die ge- wonc verbnrikcrs in die Britsc besettingsgcbicd van Duitsland sal vir die volgende rantsoen- tydpcrk wat hierdie week be- gin, met ongevccr 18 onsc per week vcrhoog word. Die under· rantsocnc word met 8 onse ''er- hoog.
besoel<e per wrek. \Vanncer vet·oor<leel, lian hy crnmaal elkc maand dou t· fami lie besool<
\\'OI'll.
Hic1·<1ic 1·e('l hcl q;tl'r ool; nio in die 'Unie g-rgc·ld ten OJ)Sigtc van polit iclcc g(•vangcncs uic, wa.t maandelank :sCHHler· ann- Jdag- upgc!'luit wao.; sondcr· tlat sells regsadviscurs tocgc!aat is om hu!Je te !<prcrl<.
Denr bemill<.leling van tlic l;:erl.: hct die Gc:Jiliccnlcs ver- lcde \\CCI> vir die ecr;,tc mo.:J.l toegestaan dat tlie vroue van die bcsknldigdes hulle mans van agter dik tralies \'1r ·n paar minute l<on spreel• - ua. v:yf.
ticn maande en omtrcnt twec wel<C
,·oo1·
hul g~:llocmde cinde!w~~~rm~
~M~~~
In wccrwil ,·an die bcpalings van die I>otsdam-ooreenl•om!'>, w:uu:,·oJgens aile ool'iogsfabrie- J;c in Duitslantl met die p·ond gcly!> gemaak moes word, is die grout l{ru pp·\\·erliC', tweo I.G. }"'arben-fabrielw U.Y Bittel··
fel<l en twce ancler wapcnfu- bl'ieke by :vra.gclenburg besig om vir die Russe wapens to vcr·- vaanlig teen <lie hoogste ver- snelling.
Nuwe fabJ·icJ>o won! ell;:c <lag dour die Russe oorgeneem en mt dour ingcligto Juinge 'vat toegang tot. dolmmcnte gchnd hct, gcskat. word vertccnwoor- tlig tlit a! 'n totale waarde van
£-100,000,000.
Die Britse owerheid he(; on- langs ,·oorgcstcl <lat. <laar in elke bcsettingsgcbicd ontlersorl;:
moet ingestel word na wattcr mate die oodogsfabriel<e afge- tal;:el is. Die l{usse bet gewricr om so "JJ ondcrsoel;: toe te laat.
l\IOXTGO)IERY NA DIE UI\'IE: Veldm. Montgomery het verlede week aangekondig dat hy Suid-Afrika gedurende die tweede helfte van aanstaande jaar sal besoek op uitnodiging van genl. Smuts.
I
- ===========
~fiVE
KOMMANDO GE§TIG
Die Ol:>scwabran<lwag as
\'OJI;:sbcwcging is steeds besig
om S;)' vicucls wyer en wyer
oor die Aft·il<anervolk uit te brei en in lo-a.g 1 oo tc neem. Die jongste gctuicnis hicrvan is die stigt:ing va.n tlie nuwe lconuna.n- do op Villicrsdorp onder Ieiding van h.flcomdt. J. J. Viljoen van Calcdon en sy lcommandoraad.
Die stigUng hct met groot gecs- dl·if gepa:ncl gegaan.
Bui tengcwone bclangstclling in die saak van die Ossewa- brandwag is hier gaande ge- maak met die bckendwording dat 'n kommando van die O.B.
in Villicrsdorp gcstig is. Die O.B. is uitgenooi om 'n open- bare vcrgadcr·ing te hou en die belcid van samewerking voor te Je. Hierdie belangstel!ing in die beleid van die O.B. getuig van die nuwe gesindheid wat reeds in die boescm van die v'olk posgevat hct.
SLADSY TWEE DIE O.B., \-VOENSDAG, 18 SEPT. 194.6.
---
---~---'n \-Vaarskuwiug dat die H,N.P. aile pogiugs tot same- werking tussen Afrikaners soos voorgestel · <leur die Ossewa- bramlwag om die Smutsbewind by die voJgemle verldcsing to verslaan, tot <lie uiterste en met aile mag sal bcstry, is gedoen in. 'n persverldaring en toe- spraal' van rnnr. J. G. Strytlom, mode-Icier van die H.N.P. in 'l'rarlsvaal. Mm·. SLrydom cis dat alle. republil,einse Afrilm- ners hulle onvoonvaanlelik aan die H.N.P. moot oorgee en hom geldelil' en andersins steun.
Mnr. Stryclom verklaar clat aile pogings om eenheicl op 'n grondslag soos voorgestel dour die O.B., waar elkecn sy identi-
teit behou, net skyn is en dat dit bedoel is om die H.N.P. te ondermyn. ,Die H.N.P. sal enige so<lanigo poging met aile mag bestry.
,Daar Is net een prah.tiese man.iet· om eenhei<J te verkry, nl. binne die geledere vau (lie H.l'>I.P.", het hy in die \Vator- bergso kiesafdeling verklaar.
In 'n persvcrklaring, uitge- rcil{ deur die leiers van die H.N .P. in T.ransvaal, verldaar mnr. Strydom: ,'n Tydjie ge- lede is dit onder my aandag go- bring dat . . . persone nou po- gings aanwend om lode van die Party op versldllende plckke in die land te beweeg om buite die Party om, sender toestemming van die Kongres of Hoofbestuur sogenaamde ,.eenheidslwmi- tees" te stig (in Wes-Transvaal
word mense gevra om 'n ,Vre- desbeweging' tussen die groepe te stig).
VIR H.N.i'. GEVAARLTii.
,.Die bedoeling sou dan wees om op die wyse samewerking te verkry en om die Party te dwing om met die afwyl;;ende groepe saam te werk."
Mnr. Stryclom vrees dat voll,seenheid op hierdie grond- slag 'n bedreiging vir die H.N.P. inhou. Sy oplossing vir die vraagstuk is onvoorwaardelil{e oorgawe aan die H.N.P. ,Laat bulle hul verbrol<l;;elende a.J,ti- witeite staai{ en weer soos baie van hulle voorheen w~Ls, lcdo van <lie Party word. Alleen op hicnlic grondslag !>an daa1· sa- mewerking wees. Om te praat;
van samewerldng en terselfcler- t.yd die vernietiging ''an ons part.y, is bcdrog van di.c ergste graad," aldns mnr. St.rydom.
Diesclfde waarskuwing teen pogings tot eenheid is vcrvat in 'n hoofartikel van Die Trans- valor waarin hy to velde trel' teen die ooreenkomste tussen plaaslil;;e afdelings van die ver- skillende groepe. ,Daar is klaarblyklik van die O.B. se Ieiding se kant 'n taktiek aan die hand gedoen aan sy volge- linge, nl. om oral plaaslike lei-
OI"S en lede van die H.N.P. te beweeg om hulle nie te stem· aan die standpunt van hul par- ty se l10ere besture of kongres- se of Jeiers nie, maar op eie houtjie plaaslike ooreenkomste aan te gaan." Aldus die blacl,
99Wat Waar Was B liy Waaf 9 9
[] ~D MAL ~~ 0 ~~
@~~ ~WA B ~ £ N [))W A G
Genl. J. A. Smith skryf:- As die onderstaande uitsprake toe reg was, is dit nou ook reg. Op die Hercnigde Nasionale Party- Kongres, Pretoria, 3 Desember 1940, het dr. Malan hom as volg uitgelaat. (Sien Die Burger, 4 Des. 1910):
,In hierdie uur moet ons cg- ter die meeste waal;; teen groe- pevorming. Spreker bcnadruk eenheid en volkome cenheid, om<lat afgcsien van (lie l'a.rLy, die Afril<anordom besluit het om ecn te wees. D!e Afrikaner- dom is besig om te organiseer.
Ons het volksorganisasie soos nog nooit tevore nie. Ons het die Ossewabrandwag. (Lang- durigc toejuiging.)
,Die Ossewabrandwag staan vir aaneengeslote, hegte en doelbewuste Afrikanerecnheicl.
Hy stel hom as waarborg vir die eenheid, en as politieke leiers uit.meliaar gaan .oor twistc, sal die Ossewabrand- wag weier om die voll< te laat slmur. (Toejuiging.) .,As ons Party ons eenheid uit!ewe en met vrug- 'n beroep docn dat so 'n atmosfcer gesl{ep word, sal enigeen wat probeer verbrokkel, met ongeduld be- jeen word."
BOODSKAP
As leier van genoeinde party, het dr. Malan (sien Die Burger, 5 Descmber 1940) die volgende
boodslmp ,aan die Afrikaner- dom as gcheel" go rig:
,.Verecnselwig julle met ons voiJ;;sorganisasie. Vereensel- wig julie met die Ossewa- hrandwag. (Toejuiging,) En doen dit op so 'n uitgebreide skaal dat jy kan se die Osse- wabrandwag is die Afrika- nervoll;; en die Afrikanervol!{
is die Ossewabrandwag.
,As hul!e dan die Ossewa- hrandwag aantas, tas hulle die Afrikanerdom aan. Nil•s is so magtig as 'n Voll<sbeweging 11ie. Daartcen sal ons politieke vyande hulle soos 'n muur vas- loop."
In Januarie 1£141 het dr. Ma- lan op Winburg, nadat hy die O.B. geluk gewens hot met die J'euse van sy Ieier, verklaar:
,El' hct altycl govoel dat <leur s!egs 'n polit.iel;.e st.l·y<l OTIS nio die volk Imn red nic. Datu moot 'n aJgemene voll;;sorganisasie woos. Die O.B. voorsien in hior- die behoefte.
0:1\BitEEimAAl~
,Die O,B. lwppel sy bedry- wighcde aan die verlede - aan wat groot en edel was - maar hy is nie 'n organisasie wat slegs in die ver!ede Jeef nie. Hy k'yl< ool< vorentoe na ons mik- puut en na ons voll<sbestem- ming. Die O.B. kan nie ge- breel< word nie. Elke dreige- ment van Lawrence of van
wat daaraan toevoeg: ,Dour hul leiers also by li.N.:n.~.-lede
vordag te maal< en <leur lnillc aan to hits om partybesluite te voronagsaam en dus feitlil;; in opsta.nd te J;:om, sou die O.B.
help tot samewerldng."
G.EVOELIG
Die blad kla dat die O.B. die H.N.P. op elke moontlike ma- nier ondermyn. ,So word bv.
dcur dr. Van Rensburg vertel dat die O.B., di:e republil<einse besieling van die voik gcworcl het. Dit is 'n duiclelike steel<
aan die adres van die Nasionale Patty wat reeds vir die Repu- bliek gevverl' het toe dr. Van Rensburg nog 'n Jwlonel was, en wat sender twyfel die mecste gedoen het om grootskaalse steun vir hierdie ideaa.l te ver-
\Verf."
Die blad sluit sy herisping teen die eenheidsoekers af met:
,Da.a.r moet gowaarsku word
<]a.t indien plaaslikc lcde of or- ganisnsios van die H.N.P. hul!o Iaat vcrlok tot reelings waartoe die O.B.-Ieiding bevccl l1et, op- nuut wrangc vrugtc van vor-
<loel<lhoid - plaasUk en oor die land - geoes sal word op hier- tlie lnitiol;;c tydstip, in plaas van samowerking."
Asof daar groter verde~ld
heid kan wees as die wat reeds in nasionale geledet·e b~staan en wat die vo!k tans poog te oor- brug!
TERUG NA DUITSLAND: Die Duitse luygsgevangenes in Engeland, van wie daar nog sowat 4.00,000 is, sal voortaan teen gemicldeld 15,000 in plaas van 3,000 per maand na Duits- land terug gestuur word. Voor- l;;eur sal gegec word aan per- sone wat demokratiese gesind- heid openbaar. Hierdie Duit- sers docn tans sla\vearbeid in Engeland.
Smuts, of wie ool< al, stoot die O.B. net vooruit."
Voorts !Jet dr. :1\'lalan gese:
.,As 'n poging aangewend word om die O.B. te ontb-ind, en julie besluit - en ek verneem dat julie reeds bes!uit het - om hon1 11ie tc ontbind nie, sal ek by julie staan. Ek herhaal hier- die bclofte wat ek op Cradoek gedoen het, en sal my belofte uitvoer.'' (Toej.)
,Vir sover die politieke or- ganisasie van die Afdka.nerdom bctl·ef, · 's die politiel<e front sterker as oo!t tevore. Saam met die O.B. sal die party enigc verbrokkcling van luagtc onder die geledere van die Afrikaner- dom bestry", hct dr. Malan ge- se.
O.B. S"F: DJ1:
Dit is net wat die Ossewa- brandwag nog aldag se, en is ook die samewerldng ·wat hy verlang om die redes deur clr.
Malan hierbo genoem. Dit is groter eenheid wat hy hierbo besluyf met sy verklaring, nJ.:
,Omdat, a.fgcsien van die l~a.r
ty, die Afrikanenlom besluit het om een te wecs.''
As dit toe so was en reg was, is dit nou weer so en weer reg.
Die volk is dcur die parytwiste fcitlik vernietig. In hicrdie uur van groter gevaar wil die volk afgcsien van die Party, een word. Net soos toe. se die Os~
scwabrandwag nou nog, dat hy weier om die volk deur party- groeperings !anger verskeurd te sien, of verskeunl geh0u te word deur enige partyleier.
[¥ ~~t~@
~~~~
WJ Qtt~®@ ~@lOTI@
~ @ ~[f~ffi] ~
Die mcning da.t (lie politiel'e partye voor 'n luisis staan on dat hullo die rno011tlikhoid in die gesig moot staar om vemietig te word weens hul beln·ompcnheicl en vrugteJoosheid, word uitge- sprcck in 'n hoofartikel van die onafhanl'iil•e afril>aanse <lagblad, Die Vaderland. Die part.ye lmn hulself ogtel· hernn, <leur corder 'n ruim voll<sbeweging as 'n party te word omtlat clit dan menso wat samnhool"t. deur simpatie en grootmoedigheid, saambind, is
<lie mening van die blad.
Die blad skryf dat die Afri- I l;;aner sy vertrouc in die party- politick en in die propaganda dat een Afril,aner beter is as 'n ander omdat hy aan 'n sekere politieke party behoort, verloor het. Daar was seker nog selcle 'n tydperk waar daar so 'n ver- Jamming ten opsigtc van ,poli- tick" was as wat clit nou die geval is.
'n Groot teleurst.elling het hom mcester gemaak van die volk Hy het sy geloof verloor irl die waaragtigheid van die pa.rty-politiel'e slagkrote; daar bestaan die noodlottigc gevoel dat ons nou maar min op staat- lmndige gebied kan bereik, want elke eenheidspoging sal tog maar misluk! Dit is 'n jam- merlike toestand. ,Ons ideaal moet weer gcsuiwer wot·d van J>arty-politiel'e bykomstigheid.
Ons moet glo dat ons iets kan bcreik en ons moet glo dat die persone wat ons lei, onselfsug- tig en onkreukbaar hulle taal{
sal volvoer .. . . " ·
,Ons politieke partye staan egter voor 'n krisis. Dit sal in aile Iande •n toenemende mate die aanslag van diktatormagte voel wat dit wil vernietig weens
lP'1flETERSBURG
'n Mooi bedrag is deur die Pietersburgse lwmmando inge- samel met hu! Fondsclag wat op 28 Augustus op die Louis Tri- chardtplein gehou is. Lekker- nye en braaiv!eis was volop en die opkoms was goed.
Ds. Jaes. van Rooy het 'n toe- spraak gelewer en die lwmman- do het terselfdertyd van hom afskeid geneem met die oog op sy vertrek na Krokoclilrivier.
die beluompenheid en futiliteit daarvan. D!t; l'an homself eg- tel· hernu en eonlcl· 'n ruinl voll<Sbe\Yeging as 'n pa1·ty word.
Dit lmn mcnso wa.t saam!toort, dour simpatio en grootmocdig- heicl saambincl en alma! mee- voer in 'n ruirngocstigo opbon va.n ons lantl met behnlp van aile gl·oepo. Ran <lit nio van die ringmuurlwmpleks genees \\·ord nie, sal dit onvcnnyclclik a.s ge- volg van isolasie encrsclenken- des net nutteJoos verdce! 11011 on die vQlk sal Iy.'l Alclns die blatl.
GENJEHAA LSKAP GEE EIE BLAD UIT
Die Voorpos; 'n maandblad van die Pretoriase Generaal- skap F1:, het so pas sy tweedc uitgawe die Jig laat sien. Dit is die eerste van sy soort en stel hom ten doel om die orga- nisasie van die Ossewabrand- wag in Pretoria behulpsaam te wees en daartoe by te dra om die ontsaglike onlwnde oor die Ossewabrandwag uit die weg te ruim.
Die blad is vera! bedoel om in pJaaslike behoeftes te voor- sien, en hoop om in die toe- koms wee!<lil{S te versl;;yn.
Die eerste twee uitgawes be- vat artikels oor die beleid, een- heidstrewe en arbeidsfront van die Ossewabrandwag as oo!{ 'n interessante vervolgverhaal.
Dit is verl;;rygbaar van Die Bcstuurder, Die Voorpos, San- lamgebou 610, Posbus 1230, Pretoria. Die intekcngeld is 5s. per jaar of 2/6 halfjaarliks.
Daarr . i§ · S>n rede ,
o oDie merkwaardige opkoms en groei van VOLKS- KA.S is nie maar bloot toevallig nie. Daar is goeie redes waarom hierdie Bank steeds presteer en uit- bx-ei - en die belangriksae is ongetwyield die ge- balte van dia bmilidie:nste 'V':r'"t!ct dew- sy tak.!(e ge- leWI!:l1r wmdl.
voursus
se clswe is oopvir
cille gesonde bank- sake; die privaat persoon ontvang dieselfde flinke aandag as die groowte so:ke-ondememing : geen tra::osclrsie word ~e hlem o~ te groot beskou nie.As u belcm~el. in 'n omvcrltende, doeHreHende bankdtiens. gelewea
m
'n gees van weiwiilendheid.beveel ons o;cm. dcrl u met ons naaste takbestuurder in verb~ tt00.
DeJPosho's Ooll"SkKy £10,000,000
H O O FKANTOOR : PR ETOR I A
®
13A N K IE R S
~llk~~:=~~~~~~~==~==~~~==i{~~~ - i~ ~ -" ~G~ W ~ ~== ~~~~~~
I I
DIE O.B., WOENSDAG, 18 SEPT. 1946. BLADSY DRDJ
OOR !BOlEK IE
J))ff(re~rr Sttcmliillll Meet !BrelhHmlp
V ({)llJfl AfJ:([))@mbom 5)5)
' n 1\ragtige plcitlooi dat A merika paal e n pe rk moe t ste l
aa11R usland sc im p e rialisticse uit b1·eiding deur enersyds
'11f ederasie van Europese state te h e lp stig w aarin ook gelyl..:e plek v ir Duitslmid sal uwes, en ander- syds R u slall(l du.idelik te laat verstaan dat enige vcrdcre vergryp aan ' n ltlc in staatjie die A merikaonse m.ilitere mag met clie atoombom in ttier·
kiug sal roe p , is vervat in 'n boel.:, ,'l'he Great Globe ffts elj", · wat. so pas
V(ln
die hmu. l
~JC/nW illiam Bu.llitt, voonnalige V.S.A. -gescmt in .. Moskon en Porys, ven• k yn het..
Die bock is verlnygbaar by Pro Ecclesia-Boekho.ndel teen 17s. posvry, en beslaan 310 bladsyc. Dit bcvat 'n Jywige bylae waarin 'n breedvoerige lys verskyn van Rusland se ver- dragskcndings as ook 'n uiters interessante ontleding van hoe die Kommunistiese Party in Amcrika 'n slaafse na,·olging van die Kremlin-b:)leid geopen- baar het, en dus die bewys le- wct· dat lwmmunistiese partye in aile Iande onder die reg- streel;:se leierskap van Moslwu staan. BuJiit.t noem hierdic partye dan ook die vyfde Jwlon- nes van Rusland.
Kadat hy 'n uiteensclling go- gee het vai-t hoe Stalin oor Roo- sevelt en Churchill gctriomfeer het, Jwm hy tot die volgende slolsom:
,.Om; hct aan \Vorol<loorlor.;
II deelgcnccm ten eindc te vc•·- hocd dat Sjin:t den•· Japan oor- hccrs word, en om die oo.rhccr·- sing \"an Europa dcur Duitsland te Yoorl;om. Ons stann nou voor <lie moonflildH:id dat die uitl;:oms ,·an ons opoffet"ings en oorwinning in \Vi'rl'ldoo•·log
n
sal wees die oo1·hccrsing van Sjina deur die Sowjet-unie en die oorheersing yan Eur·opa
!leur die Sowjet-unie. Vir hier- die '-Teem<lc en wrange vrugtc J1ct die Amcl"il;:aanse voll< die- gene te danke wat die Ame•·i- J;aanse buitelamlse bcleid gc- grond het op tenedest clling van Stalin.
ROOSEVELT
Roosevelt word dan ook op besadigde dog genadelose wyse uitgewys as die man wat ver- antwoordclilt was vit· die uil- lewering van Oos-Europa aan Stalin. Hy het uitgegaan van die veronderstelling dat hy in staat sal '.vces om Stalin met die blote mag ,·an sy persoon- 1ikheid aan 'n konferensictafel
te bekeer tot die goeie. En met die oog daarop hel hy aile skyn
\"an eise ,·ermy, al was Rusland Yir sy !ewe afhanklil;: ,·an Ame- riJ;:aanse hulp.
Die sl;:rywer meen dal indien Amerika duidclike voorwaardes vir sy hulpverlening aan Stalin gestel het, laasgenoemde vroeg- tydig hokgeslaan kon geword hct toe hy die een slaat na die ander begin inpalm het. Van hierdie sldttcrende gelccntheid is egter geen gebruil;: gemaak nie. In 1f'CIHlcel, Roo:;vclt hot van sy !;ant nog pogings aan- ge\\"CIItl om Stalin so g-cwiltl as moontlik by <lie Amcrilmanse publici• te maak En met, die oog daarop het hy dl.c wen!\
aan Stalin gcgee dat die Ame- ril,anot·s gretigct· sal wee:; om onbeperlde hulp nan Rusland te vc•·Jccn inilicn laasg-enocmde die ecn of ander ,.l,o.!met·endc gcbaar'' ten opsig-tc van die gollsdiens sal maak Stalin, wat hoogs ingenome was met die feit dat die Ameril<aanse regering hom beywer om die Sowjet gewild by die Ameri- kaanse publiek te maal< instede ,·an 'n gesk rewe "bolo ftc van hom te eis, het geredelil< oorgc-
gaan tot die staking van anti- ' godsclicnstige propaganda. Van- dag gcbruik Stalin die J;:erk vir sy cie politieke doeleindes.
TJOEPSTIL
Selfs toe die k\\·essie '"·an annel;:sasie van een-derde van Poolse gcbied tc berde gekom het in Teheran, het Roosevelt geweier om dee! te neem aan die besprekings, en die ver- antwoorclelikheid op Churchill afgeskuif om Pole sc selfstan- digheid te verdedig.
Churchill het probeer beduie dat dit die saad van 'n nuwe oorlog bevat, maar Stalin was onbeweeglik. Churchill het Jwp- gegee en Roosevelt het sy hande in onskuld gewas. Hy was te- vrede daarmee om Stalin te- vrede te stel.
Die sk•·ywer lwm tot die ge- volgtreld;:ing dat Amerilm, wat industrieel en militer in hierdie oor·Jog die magtigste moondheid was, vergelyk kan word met 'n prehistoriese reus wat die l<rag gchad hct van 'n lokomotief en met tande 'n voet Ian!,, maar met 'n brein so groot soos 'n piesang. Hy het uitgesterf.
RUSSIESE OORi\L"\G Indien daar geen stappe ge- doen word om die oorhcersde Jande uit Stalin se Jdoue te red nie sal die militerc oormag van Amerika geleidelik deur Rus- land uitgewis word. Die bevol- kingsaanwas van Rusland is van so 'n snelle aard dat hy binne dertig jaar 100,000 meer m ense sal he as Am erika. Oor tien jaar sal Rusland by 'n 37,000,000 weerbare manne he tcenoor omtrent 7,000,000 van Engeland, en in 1970 sal nus-
land 43,000,000 h~ tecnooJ· slcgs
5,700,000 van Engeland en 4,800,000 van Franluyl,. Indien Rusland boonop toegelaat word om die gcannel>seerdc Jande te bchou, sal Staun binncl>ort reeds oor -118,000,000 rnense re- gecr, tcrwyl hy Yerdcr oor die r·yl,stc n~·wcrheidsdele van so- wei Europa as AsH~ bcsldk. nl.
Silesic en :\Iantsjocrye, wat on- dcrsl<eidelik 30 en 70 persent va.n Duitslan<l en Sjina se n:r- werhcidsluag Yertcenwoordig het.
,GEDUG"
,Die Russiese diktator het tot sy beskikking die flsiese ma.g van die Sov.rjet-unie, die ryl<e aanwas van sy voll;:sgetaJ- le, die geloof van die kommu- nistiese aanhangers, die ou Rus- siese tradisie van Tsaristicse imperialisme, die mistiel;:e ge- Joof dat Moskou die ,derde Rome" is wat bestem is om die wereld te regeer, die hulp van die poppe-regerings wat hy in Europa en Asie opgestel het, die toewyding van die vyfde J;:o- Jonnes wat onder die naam ,·an Kommunistiese Party onder aile volke gcstig is, die hulp van die ,.mede-reisigers" en slag- offers en moeggeworde liberales wat wanhoop aan die oplossing
van vraagstul<i<e langs 'n Christelil<e en clemokratiesc weg en hullc nou soos uitgeput- te l<inclers aan sy boesem be- geef.
,Dit is 'n gcdugte slagorde van mag in die hande van 'n dil\tator meet· absoluut as Hit- ler, wie se geloof tot sy. oog- merl• mnak die vcrowet·ing van die wi:rehl vit· die lwmmunis- nte."
Die skrywer toon aan dat die oorheersing van Europa <leur Rusland dit vir Engeland op die duut· onhoudbaar sal maak, en ook vir Ame1·ika, aangcsien aile marl<te onder Russiese beheer vir eersgenocmde verlorc gaan. Verder word die oliebronne van die Nabyc-Oostc in gevaar ge- stel cteur Rusland se ambisies in daardie gewesle, en dit op sigsclf is 'n uitcrste bedreiging vii: Amet·ika wie se eie olie- bronnc uitgcput begin 1·aak
ATOOl\IUOJ\1
Bullitt verldaar dat hy nie pleit clat Ameril;:a. Rusland moet aanval net omdat hy weet laas- genoemde hom vroeer of later gaan aanval nie, want dan staan hullc nie op 'n vee! hoer peil as die kommuniste nie. Dit betcl<en cgtct· 1tie dat daar ge- aarsel moot word om die atoom- bom te gebruik om nuwc mis- clade ,·an RussiC'SC iml1erialismc
t c stop njc. Die waarsl•ynlil<- heid dat \Vi:reldool'log Iii !mn uitbreel• YOOrdat. Rusland die atoombom bet, lc opgcsluit in die moontlil<hcid da.t Stalin Imn I"Cium dat. Eng·clantl en Amcrika hom sa! tocla.at om verden~ mis- dade st.r-afloos t·c plceg. Stalin l<an by voorbeeld sy troepe be- vee! om Turl,ye ann te val in die hoop dat Engeland te oor- logsmoeg is om sy woord aan Turl<ye gestand tc clocn, en dat Amcril<a onversl<illig daarteen- oot· sa! staan.
,In ell< geva.l is dit duidelik dat Amerika Russiese imperia- lisme op ccn of ander stadium sat moet l\<'er of hom aan Sta- lin se oorhccrsing onderwerp,"
verldaar die skrywer, wat met aanhalings ui t Stalin se toe- sprake, tot so pas gelede as Februarie 1946, aandui dat dit die beslwuing van die Mosl;:ouse heer·sers is dal die hele wereld dcur die kommunisme verower moet word.
VRA nEPOn'f
ASH~VAN AGITATOUS
'tt Versoek dat die kommu- nistiese agitators wat die na- turelle oprui, gedcporteer moet word, is verlcclc week deur die voorsittcr van die Port Eliza- bethsc l<amer van koophandel, mnr. W. Frye, geopper. Hy het verklaar dat dit gcblyl< het dat die bewering dal die Kommu- nistc die naturelle opstook, heeltemal gegrond is en dat dit nie gesus !;:an word nie. Hy ,·ocl dat dit nodig geword het om die agitators te stuit en die wat nie onderdane is nie, na die land van hwlle oorsprong met dan!{ tcrug te stuur.
WAARDE
Vir
Voetmoeilikhede raadpleeg 'n deskundige
Han dgemaakte V oetst utjies Volgens Afmetings:
'n Spesi aliteit
Phy§ical JF oot
( u! t lllllr e
Orranj<e§t:l1'aatt
§2JKAAIP§lf AD
MJEUJRJEl§
PRYSE STYG VINNIG
KOOP NOUl
Onn hou alleenlik croete kwaliteit M:eubelo 1n
voorraPd
Werda
l\1 eu beJhandelaars .
(EIENDOl\IS) 6EPERK Groot-e Herkgebou - H.aapatacl
VIR GELD
Wi!A~KA GlENJSKAfi»
•. J\
VIROEE lVIOREDlWARK
K.AAPSTAD
0
Betallng geskled onmlddelill!
weekliks, maandeliks of ooos verlang
e
Beste heersende pryse 0
JWNNAAR EN VAN SCHOOJR
JB:lenaar: G1.TSTAV RETIEF
!Beskerm u Oe
Bring u oogarts se voorskrif na ons. Laat gekwalifiseerde Voorskrif-Oogkundiges u be- dien.
Wa hl, lLawreirnce
EN KiE.
BRILMAKERS
Adderleystra.at 120a, Kaapstad Foon 22-108
MO . ORR EE §BURG§ E PUIJK
JLANDJROU§JKOU
WOENSDAG eu DONDERDAG, 25 en 26 SEPT.
OJl
die TJENTOONSTELLINGSTERREIN
Nagenocg 12 spanne muile, en SJHHine pcrdc, lmrperde, ryperde, spa nne osse, . Fries- en Jcrsey-beeste, slcape, varl;:e, pluimvee, gra.an, groente, huisvlyt, e.d.m., alles van die bestc gehalte sal tentoongcstel word, benewens oolc vry vertoninge ,·an landbou-
masjinerie.
Die YCrwagting is dat die lcompetisic sterlccr sal wees as by enige vorigc tentoonstelHng en dat die l\loorrecsburgsc Skou weer
die bcste op die plattc]and sal wecs.
l(OM SE[(ER EN OORTUIG USELF !
v \Ul n ]p) e Irll Irn <e
DIE
BEKJ"<;~DR1\L\KER S
VAl'\ OROXLET- SE.Hl"FBEHOEJilTES hct, nou'n
VULPEN op diemarie
Die Croxlcy vulpen js ver-
kryg-baar in 4 klcurc-swart, B r·u in, Rooi, Groen-
pnntcmc<1 ium en dun.
2!'i/6
pv.
IP~O JECCIL!ESIA ..
BO IE KHAN ][)lEL
Posbus 29, Stcllcnbosch.
ONDERSTEUN O.lVS ADVERTEERDERS
BLADSY VIER DIID 0.13., WOB:--rSDAG, 18 SEPT. 1946.
DIE O.B., WOE)l'SDAG, 18 SEPTEMBER 194.6.
9
1Dl
Die kuns van ware slaatsmansl;ap is om uit die beskikbare tironne 'n voll< wclvarcnd te maak. Dit is bewys in Portugal waar dt·. Salazar die ba.nkrotboedel wat die partypolitick hom nagelaat het, weer soiYcnt gemaal< het sonder hulpmiddels van buite. Dit is ook bewys in Duilsland waar Hitler in die aangesig ''an builelandsc boikol sy volk se lewenspcil ,·erhcf het tot wat die Britse arbeiders vir 'n Utopia kan aangesien het.
In Suid-Afril<a het enige sodanige staatsmansl<ap nog steeds die kragdadige verset van diegcne wat tans aan bewind is. onder- vind. Hlcrdie menso besl<ou Snid-A frilm a~ 'n ~oort bos,·eldplaa~
ll'at maar braalc moet lo vir clio nut en plesler ,·an die bnor op die hotiveld - In hiordio gova.l vi1· die nuL vau Bt·ittanjc.
Hierdie geesteshouding openbaar hom in die afgelope tyd weer stcrl< ten opsigte \'an Suid-Afrika sc arbcidskrag. Op nywerheidsgebiecl is daar 'n geweldige tekort aan val<manne.
Uicl'(]ic tolcort is daat· ten spyte van <Ue feit dat hontlenle Afrika- ncrseuns jaarlil<:; afgewys word Yir opleidlng. 'n Britse vakbond- stelsel, \'ir 'n grool deel onder beheer \'an ingcvocrdc Britto, ho.nd- haaf 'n kunsmatigc lekort wnt aangevul moet word uit Brittanje, ondcrwyl die eie lnndseuns na die ongeskoo!de arbcid afgcdruk word. Dit \\'Ord <leur die O\\ crheid nic net ~eduJd nic, maa1· nan- gcgryp a.., 'u el;:slnllls \\'aarom daar stcm\'ee van oo1· see ingevoer muet \\'Ord. \\'ant die OII'Crheld is in die eerl>te plaas ·u party "at sy l'ic bcsta:tn mo<·t hand1taaf \'OOr die bc!>tna.n ,·an die \'Oik YLOERE SJWOP
In ons hospitale heers daar 'n ondraaglike tekort aan \'Cr- plccgstcrs. Dil is nic 'n \'Crskynscl van gister of ecrgister nic, maar hoewel daar hondcrde jong Afrikanermeisies is wat jaarlilc:;
aansock docn om as verplccgsters opgelei tc word is daar nooit voorsorg gctrcf vir hu! oplciding nic. Die paar wat opgcnecm word as lccl'lingvcrplccgsters in bcstaande hospitale word nog boonop, na die voorbccld in Brittanjc, maandela.nk misbruik vir vlocrcsluop. En omdal hierdic toestandc ma.a.r voortduur, is danr onlangs nog weer dcur die Kaaplandsc administrasic besluit. om verplcegstcrs van oot· see in te voer - vanuit Engeland natuurlik.
Die onderwysbcrocp is weens die skandaligc beso!diging besig om ctood te loop. vVysc staalsmanne wat hulle besig hou met hul staatsarbeid in plaas \'an met aile mag te veg \'ir hul politiekc
!ewe, sou al lank 'n ope oog vit· hierdio gevaar gehad hct, en ool<
vir die voor die hand liggcndc oplossing. Nie die huidigc party- 'bewind nie. lly ,·er\\'elkom 1ut, "·ant dit gee hom die gesog1(' geleentlteid om stom\'('1' en oplcicrs ,·an ::.tenwee Yan oor sec in te \'Ol'l'. naartoo is op pa.rtyltongrcsse en in uitYocrendc lwmiicc:<
lJesluJt 'n pant· jaar \'Oonlat die bC'troklt!' administrasic oorgegaun het tot die benocming \'an 'n kommissie ,.an ondersock insal•c
oouen,·~>Ssalal'isse.
Die staatsdicns loop vandag leeg teen 'n tempo ,·an Yyf per dag. In alle afdelings is daar 'n verlammendc lel<ort. In die meeste ge,·alle is staatsamptenat·e van die moderne staat hoogs geskooldc en p1·oressionclc mannc, maar ten spyte hien•an was die b:::soldiging en diensvoorwaardcs in die staatsdiens nog steeds du~ ,·an 'n derdcrangse negosiewinkel. En toe die brcckpunt bercik is, is maar weer 'n lwmmissie aangcstel w-at .meer as lwec jaar lank gebroci hct op 'n aanbeveling wat, nadat dit uiteindelil<
toegepas is, nog nuwe rcl<rute kon werf nog die bcdankingstroom kon keer.
Wysc staatsmanne sou, indien hulle so 'n toestand gccrf het.
cliep b~kommerd dnaroor gcwces het. :'llaar nic die huidigc party- hcwind nie. Sy prr;; \'CJ·hcug hom oor die lcegloor in die "taats- c.liNtS, \\':l.nt in dil' rrt·stc pin as bctcl;rn dit 'n , wetgcwendc Ynkan-
!;ie'' aan .. tnande jnnr tydcns die koningsbcsoek weens die grbrel;
aan stanbamptenurc wat nic meer lmn trcd hon met die wet- gc"cndt' maatrccls nic! En in die twecdl' plaas "·onl gehoop.
altius die Cape A1·gus. dat die immlgrasiebelcitl hierin 'n oplo!-siog sttl bring. "·at dil' blad mocs gr!>c het is dat hicrdie toc,.tand inuerdaad 'n oplo-;~ing bicd vi1· die rcgercnde party so irnmigrasie- bell'ill, \\'ant t11·. C•'lln Sl'eyn het rel·ds Yol \\'aohoop geplcit dat daar cer"' mensr in,~::"l'\'Oer moct \\'Ortl en daarna ]ian \\'ee gC'\'ind 1\'0rd om hulle \'an werl• te voorsien!
September ~ L eiers
Soos die leiers van die vorige geslag in ons geskicdcnis bc- kend staan ns die Oktobcr-hcldc, orndat ))yna al die vername volkslciers in Oklobcr geborc was, kan die nuwe geslag van die Septcmber-lciers praal. N'ie allcen verjaar sowel die Ieier ns adjunk-lcier van die Ossewabrandwag in hicrdic maancl nie, maar ook die Jcugleier.
Dr. Hans van Rcnsburg h~rdenk sy geboortedag op die 2•Jslc, die Adjunk-KC., genl. J. A. Smith, die 'Ide en die Jeugleier, prof.
Dirk van Rooy, die 18dc.
Aan hierdic .,Scptember-Ieiers" Yan die nuwe geslag, wat gc- durcnde die moei!ike oorlogsjarc hul locgewydheid aan die repu- blikeinse saalc met taaic volharding en bekwaamheid b~wys hct, en op wie in die toekoms nog groter ,·crantwoordelikheid gaan
1 us. bring ons rcspek,·ol!e hulde. :\fag hulle ool' krag en Ieiding onn·ang \'lr hul leierskap.
~~~fl®fillCID~g~~n® ®ITU ~©~DtiD~o~mro®
~®~~ ~®~~(Blrr [IDs~ ~@l[ill(QJ
Vii· jarc was die blotc woord ,.sosialisme" \'ir die Afrikaner 'n paall>oelic. Dit wa~ juis deur 'n br1·ocp op hierdic ingcborc afl;eut· teen ,sosiahsme" dat die mynbasc en hullc hand- langcnegering die plaltclandso boct·c gcl<ry hcl om hulle medc- Afril,ancrs op die strate van die Rand tc !;om platsldet. Aan die Afril<aners wal hulle opgc- roep hel, het hulle gesc om ,sosia!i!;le" lc gaan sl\ict . . . , maat· die lyl<c wnt in die stratc rondgclc llel, was die Jylcc van manne wat enigc jare tcvore nog pl:tllelan<lsc Afril,aners was. l·~n die mocders en wecs- l<indcrt.jics wat dnar hullc dodc hewecn hct . . . II' at was hu!le anders as afstam melingc van daardie sc!Cdc Couse en Huge- note, lidmate \':ln ons eie l<crkc? .Jartlanlt het die vyand on>< Ia:\ I blind \\ ord ,·an woede a-. OilS net 'n \\'(lOI'd hOOI.' • • •
so,i:\Li ... ml'! So hel hy verdeel en gehecrs. Daartlic jnrc i ... nou
\'Crhy! Vir altyd vcrby.
Ons helc besknwing vandag staan onder die tclten van die Sosialisticsc Eeu. Of daardie sosialisme nou nnsionaal is of anli-nasosiaal . . . sosialisme bly clit nictcmin. Dit is die te- l<cns van die Lyd, en uit die tyd l'an nicmand .weghanlloop nie.
IJ.Al'\D GERmK :Oi1; l<npi I alismc is die gcswo- rc- ,·yand \'nn beidc die na,.,iona-
li~mr cn tlic f.osiali~mc. Solan!<
a.-< dit hirrclic t\\'C<' clemente uitm<'lcn:w lmn hou c•n J;;an J;ccr dat hulle rue saamlcom nlc l<nn dit die een af,.pecl l<'l'n die nn- der. :\faar ClJI 1lnnnlic· dag wat hicnlie twct· mcltan1· die hand reiJ;; . . . daardie dag slaan die klok \'it· die l<apitalisme der- tien! In dir Ossewnbrandll'ag hct dio Afrllmners mckaar die hand l;'<'rcik. die nnsionalismc en die ... osiali!<mc. Die hand gc- reilt vir altyll!
::'llic die internasionalc sosia- lisme ,·an ::\tosl<ou nic wat ge- spnrit hot uit die haatvervulde brein van die inlcrnasionale Jood, 1\:arl Marx. Internasio- nalc sosialismc is so sielloos soos die kapitaJismc. Nie die lnternasionalc sosialisme van die lwmmunismc nie dog die nasionale sosiallsmc wat spruit uit die hnrlc van ons eio mense, van die wcl'lters van Suid-Afri- ka. Die soorl sosialisme wal met 'n bcslislc ,Ja" nntwoord op die ceu-ouc vraag: ,,Is ek dan die hoedcr \'an my bree- der·?'' ~ct waar die Afril<aner, man or \'I'OU, \'ir sy of haar daaglil<sc brood swoeg in die
0 .8. bestee
£90.000 aan Noodhulp
Nicteenslaandc die felt, dat aile Afrikanct·s wat gedurcnde die oorlog gc·internecr was, weer losgclaat is, word daar nog maandelil<s sowat £100 clcur die Noodhulpfonds van <lie Ossewa- brandwag bestcc ua.n die af- hanldikcs van pcrsone wic se broodwinncrs nog nie vit· hulle
!tan sorg nic. Daar is nog sowat :Sv politiekc gevangcncs in die Senlrale Tronk, Pretoria.. Aan Yerskcic van die afha.:nl<likcs
\'an hicrdic pcrsone word hulp
\'erlcen. Dan is daar ook nog 'n aantal Afril\aners vooJ·tvlug- tend wie sc nChanklil<cs ,·ersorg word.
Gcdurend<' die oorlo~ het dio 0. B. - NoodhuJpfonllo:~ by n a
£90.000 nan t.lie afhanlt.lii\CS van
gei'Jlt~rncerdcs bestec.
myne, in die fabricl<e, op die plasc en op die panic, in dil!
winkel en op die spoorweg, daar soek die Ossewabrandwag hom en haar en sc: ,J\fy J)l·oer, my sustcr!"
ARR:EID::;rno:-;T
\Vaar die werket· in sy \'ak- unies gcorganiscer is, daar wil ons glad nie sien dat hy sy or- ganisasic sw<dd<er mualc 11ie.
Jntccltdcel. l\fuar ons se \'ir horn. Gooi nog 'n \'Order anker uit. Gooi 'n ::ll1l<cr na iets boic grot.cr en :;lcrker.
J\ nkc1· iu jon voll< ~OW(• I :l" in jou val;unlc. As jy dit. doen, sal die <lag I<Otn wannecr jou krag sal lc, nie net in jou parli- lwlicrc vakunie nie maar ve• 1- meer en \'CCI ,·erder in die A:
beidsfront \'an die he!c Afrika- nerdom. Staan hy uil.' A fril;a- ncnlom en die A ffil;anrrtlom
l-UI by jou staan.
,,As die Afril;ancr se nasiona- Jisme hicrdie pad nie wil ncem nie omdat dit te ansgYallig en tc skrikkcrig \'ir 'n woord is ...
bang is vit· die inCII'Uk w:\l die woord ,.sosialismc" onder mense wat altyd geneig is om paai- boelies lc sicn mag skcp, dan is so 'n nasionalismc mcclc- slutldig do.araan om Afrilt(lncr- wcrkers, mans en vrouens ,·an hiCl.'die voll<, in die stock tc !nat en hulle ann die wolf va11 die lwmmunismc oor te laat.
\'.'at die Osse\\'abrandwag- bc- trcf, ons gaan seltcl'lik nic tc- rugdeins \'an 'n slap wat noc!ig gcword hct nie. Ons ,·eg nic vir· 'n woord nie - \'ir ecn of andcr Sjibbolct - ons vcg nic teen 'n II'Oonl nie; ons \'Cg' \'it·
'n \'Olk en sy be~naan, en \'ir brood ,·ir sy kinders in sy eic en enigstc \'aderland.
A1DfBLA:\'RES .-\s 'n ,·v!Jt ,·an ~·ffen., 1111'1'1' a,; Ct:n ntiljot:n alrc('t)., die -.l,a- duwce ,·an
"o"
at dridtOndertl- duiscnd armblunl.:es ht'f, wat oo1· hom \'al; as die o!'ig(·~ be!>taan met: sial uit werl;er~ <·n a rb•·i- dcn; \Hit moct :,wOe!;' <·n "'ll.'t'l en di(, ondct· uitlandcdmsc <Hu000000000~0000000
~ OJ3.-Beleid ~
~OOO<>OO<>O<>O<><><><><><><><
'n bc•,h'lan ll' maalt .. as 'n voll.:
bcsta:tn oon,·<'gCIId uit mcn!>C
\\at nrbeider,. ('11 \\'Crlrncmors is wal mot moC'ite hut tlaaglil•so bnHHI w:rdien . . en <lit nogal in die rykslc goudland wat hi or- die planeel ken! . . . d~n hot die tyd aangt•\lrl't•l,; <lat. sy leiers moct ophou hang word vir woonlu un nwc·1· aandag moct bc,.tct· a.an f..ite.
Korllilcs ltom ons stelling hierop neet·: wo.t in Suid-Afrika ,·ir cl <' nnn m:1n en dic worker l:'oed is, is ook lt ~t>lyk goed \'il' die A 11 ilcanc1·. En., om,,·keerd.
wat \'ir die At, ikaner g1ed is.
is - in Suid·Afril;a - ook ,;r die wc1 Jeer en die arm man
!;OCd
Di., o~~ ~wabrandwag sicn uit m en ts bcrcid om die logiesc g'C\'Olglrclddngs daaruii. te maak. Daarom hcrhaa! ons dat on~ die polilicke r~dding
\'Un ons \'Olli. sicn in 'n nasiona- l!sme waL sosiaal is en in 'n sosialismc wat nasionaal is.
KO;\/GRI .. :S OOH
KOl\~MUN[SME Die Afrikaan:;c Kerl<c, l.w.
di<' ):eel. Hen·. of Ccref. E:erk (!\:.C. J<erlc), die Gereformecr.de Kcrk \'an S.A. en die :Xecl.
!len·. Kerlc hct 'n kongrcs bc!e wnar· die gc' aar wat die Kom- munisme inhou ,·ir die Ch!'istc- lil<c geloof en bcskawing. be- spree\< sal word. Die kong:-es
\'ind plans op Wocnsdag, 9 01<- tobCI', in die Vool'trckker,ge-
<knksaal, P1 etoria. Afrikaanse kultuurliggamc en vroueorgani- sasi,'s sal ook na hicrdie J;:on- grc;; uitgenooi word. Die spre- kcrs is mannc van gcsag. 0 a.
tree on dr. S. P. ,·an der \Valt, CClW.
C.
L. Brink en dr. 1'\. Die- derichs.Brlltfr@l ll!l j (f; JE ll ~ wa1 rru lY~fdSl~llglffiell~
BriUanje, so moos die Unic gcdurendc die afgclope jare onder\'lnd, gaan van die sland- pu!'lt uit dat sy dominiums hom van ,·ocdsel en andcr· lewens- middelc moet \'OOrsien. 111aat· h,·
is nlc bc1·cid om dit tr nee~1 tensy hy dit lmn lny \'ir 'n pry ...
wat hy ,.elf bcpaal en \\'at ba i(·
lacr is as die pry,.. in di,• land ,·an oor,.prong nie. llicrdi<' waarhcld moes
n
hoclc:,l{' in llic jongste vel'leclc wcet· ondcr- ,·ind.Rhodcsic is bercid om vocd- scl aan Engcland te vc>t'SI\af, maar Engeland wil vee! mindcr daarvoor betaal as wnt die markprys in Rhodcsie sci f is of
as wnl die marl<prys in Engu- land is. Om dit moonllik t"
maal<, sal Rhodesie subsidies op sy uit,·ocr moet bctaal. By mondc ''an sy c~t·ste minister het Rhodcsie geweier om dit tc doen.
Dlr T'nie-rt>gcring hct gedn- l'l'tlllc tlie oorlO{.:' tonne ,·leis en ander \'tled;;el aan En,~::"rl:tntl ge- lcwer t..c•n \'et'l laer p1·y;;e a.- die \'1.111 •lie binnt'land,.e mark.
Om diP produ!-rnt tot !'Y reg tc Jaat lwm, mocs die r<'gcrin~
~root uit\'oersuhsidics oj) hicr- tlie wwdsd betaul. Die Unie- r·cgering het hom dus hierin meer Jojaal as die eerstc minis- ter van 'n kroonkolonic betoon.
H.:\.AI'STA.Jl - Hofnwyr-~ual. 2l :-.c-pt~ml)(-'r. nefl(lfCf•lr by .,:-.mer 605, Croot.P
J<erk.~:ebou ( \~riE.>ndiiiCnp·~rnt rum),
'J'o,..~nng: \'Oh\'n.,senC8 2/)S: !"1Utl•·ut~ '.!l·: 1\lndf'r40 1/G (brln,.tiO!;' tn::e.,tuit),
DIE BOEREJET'G (f{anpstad-Scnt raal cu DIE 0.13.-BL.\ASORI\ ES (1\:anpstad)
.l::l.IU; AFHOt.'l.~~;n 1\t:IIOOHT lllT II\' TF. \\'00:"':
P OTCHEF ST ROOM
Die O.B. van Potchefstroom, onder die bevel van generaal- sl•ap ES, het sy jaarlil,se funk- sic vanjaar op 24 Augustus ge- hou.
Genie. K. 1\falan en gen!.
Barry Grobler wat albei die aand opgetree het, is ingewag
GENJ,E. JI. lUALAN. deur 'n flinke erewag van onge- veer 50 lede van die O.B.-wag van Potehefstroom. Hullc is deur hfgenl. prof. F. J. Labu- ehagne en hfwagkomclt. D.
Schoeman onder tamboerbege- leiding na die verhoog vergcsel.
'n Skaar van 600 mense was aanwesig.
In sy openingswoord het hfgenl. Labuschagne, wat as voorsiiier opgetree het, 'JJ
woord van dank gerig aan oud- hfgenl. A. J. H. v. d. Walt, wat Potchefstroom verlaat het.
Krag en seen is hom tocgewens in sy verclere cliens.
Genie. K. l\£alan is vervo!gens aan die woord gestel. Sy hel gewys op wat die heweging ge- durende <lie oorlog moes deur- maak. ,Ons kan trots \\'ees op die bestaan van die O.B .. want dit het gedurende hierdi~ afge- lope oorlog prestee1·," het genle.
:Malan gese. Sy het voortgaan- de daarop gewys dat <lr. Hans van Rensburg die eerste was en nog is, wat sy hand vir same- werldng aan mede-Afrikaners biecl. Nadat genie. :Malan die vroue-kommando van Potchcf- stroom gelukgewens het met hut samewetking, het sy onder toejuiging afgcsluit. .
Gen]. B. Grobler hct in sy toespraak kortliks die betckenis van die Rand uitcengesit, en het vera! gewys op die nood- saaklil<heid van herocpsverteen- woordiging in 'n regering. Hy het as voorbeeld die werl<crs genoem en gewys hoe die moei- lil<hcde waarvool' hul staan ont- staan het en waar presies die
GENL. 1<'. J. J,ABUSCHAGNE fout
!e.
,Die O.R is <lie ecrstc bcwcging wat besef dat aan- dag geg-ee moe! word aan die posisic van die A(rikauer-wer- l<c<·, en dit is 110u die l·egte gc- leenthcid daarvoor. Iml)Crialis- mc en lmpitalisme is die Afri- imncr so grootstc vyande, en lg. tref clio Jnccste va11 ons werlwrs van<lag." Hy het ver- der na die mag van 'n vak-unic vcrwys.DIE O.B., WOENSDAG, 18 SEPT. i{HS.
Oud-hfgenl. prof. A. J. H. van der ·walt hct vcrvolgens 'n af- skeidsboodskap tot die aanwesi- ges gerig. ,Ons gaan aan in 'n gees van onselfsugtige idealis- mc," het die sprekcr verh:laar.
,Ons beginse] verseket· die toe- koms vir ons nageslagte, want eli t bcrus op Boere-tradisie".
Spr. het die plaaslike O.B. suk- scs en voorspoed toegewens in die stryd wat voorle.
:t\a die afloop van die verga- clering is die program voortge- sit met volkspelc.
Die vroue-kommando het ver- vcrsings vcrkoop, en is byge- staan deur die O.B.-wag en Boerejeugveldkornetskap JE8- a2·.
Genl. en mev. Dirk van Rooy is ook onder die aanwesiges op- gemerk. Die opbrengs van die Fondsdag was ongcvcer £100 vir E8. Die samewerki..ng tus- sen die ve1 sl,illende afdelings was pragtig.
BA H .KLY- WES . EN DELPORTSHOOP
Hierdie kommando's hct hul O.B.-dag funksie op 15 Aug.
gevier. Die verrigtings is om 10-uur die oggend dcur lwmdt.
N. B. Jacobs m.et 'n gebcd gc- open. Na die vlaghysing het die verrigtings van die <lag be- gin. Daar is lewendig· aan die.
perdesport en ju!,skei deelge- neem. :rvraaltyc en verversings is fluks deur clie vroue bedien.
Ccnle. C. Meyer wat aanwcsig was, het in 'n besielende rede
GENLE. 0. l\IEYER..
Genie. mcv. C. 1\feycr, hoofvrou vau gebied C, het Yerleclc week 'n. ernstig-c operasic in :Bloelll- fontcin QJHlergaan. Sy maak
tans goeie vonlering.
die strcwe van die Ossewa- brandwag uiteengesit. Ccdu- rende die middag is vleis ge- braai en volkspele gespeel.
'n Interessanle program is die aand afgehandel. Dit was vera1 opvallend hoe J:>aie nie- lede by die funksie aanwesig was en hartlil;: daaraan clcelge- neem het. Nieteenstaande die baie tekorte was daar 'n groot versl<eidenheid eetwarc en arli- lcels te koop aangcbied.
TRONKSl'RADi' VIR SWARTMA RK
In 'n pogi ng om clio swart- nHnl( i•t sl>aa\·s vocdselsoorto
·nit tc clclg, hct die voedselkon- trolenr nuwe regulasics uitge- vaanlig wat voorsic•~ing maak vh· 'n tr011J;:straf son<ler <lie lwusc: van 'n boete by 'n tweedc oortreding van die prysregnla- sies. In sommigo g-cvallo lmn 'n t.,·onl;:st.raf v:ln twco jaa,r op- gel& wortl sonder <lie J;:euse van 'n boete of tesamc met 'n boctc.
van hoogstcns £1,000.
- -- - - . - - - -- - -- - - - - - - KLIPK OPPlES
Pretoria-generaalsl,ap het op 31 Augustus op baie gesellige wyse die geboortedag van die Ossewabrandwag herdenk. Die
·verrigtingc het vroeg die mid- dag 'n aanvang geneern met 'n groot verskeidenheid van boere- geregte, kom petisies en sport- items. Tallc besoekcrs het van- uit al!e oordc die feesterrein binncgekom.
Om vieruur die mi<lclag was alle ander bedrywighedc ge- staal' en was 'n erewag ui.t lede van die Boerejeug saamgestel.
Na die aankoms van die fees- redenaar, prof. L. J. du Plessis, vergesel van dr. J. F. van Rens- burg, het die vlaghysingsere- monie plaasgevind. Skriflesing en gebed was hierop waarge- neem cleur ds. H. I<'. V. Kruger.
Die ilem van die middag wat die meeste bclangstelling geniet het was 'n Boerebaba-weclstryd, waaraan a!tesaam 60 babas deelgeneem het. Die beoorde- laars het bestaan uit 'n genees- heer, 'n verpJeegster-sustet· en 'n l'inderiuinondcrwyseres. Die vier puikste babas hct elk 'n silwerprys ontvang, wat deur die K.G. aan hulle oorhandig was.
Om agl-uur was alle bedry- wighec!e gestaak en het die sl<are rondom die verhoog saamgckom om te luister na die toespraak van prof. L. J.
du Plessis, wie by hierdie ge- lecntheid ook afskeid geneem het as Beleidstuclielcier van die Ossewabrandwag om eersdaags besturende direldeur by 'n groot Afrikaanse sake-onder- neming te word.
HEA KSJE VOLG OP R ERTG INSAKE BHO ODVEH MOHSI NG
Die berig wat onlangs in Die O.B. vcrskyn het aangaande die grootskaalse vcrmorsing van voedsel, veral brood, in die Unie-hawens, het, na verneem word, ten gevolgc gehad dat die Direld.oraat van Voedsel na- vraag gedocn het by die be- trokke hawe-owerheid. Laas- genoemde het egter ontkcn dat dergelike vermorsing plaasvind, en terse][dertycl 'n ui tr:uil\ery op tou gcsit na wie die inlig· ling aan Die O.B. sou verstrcl;
hct.
Die vermorsing van voedsel dcur besoel<cnde skepe is eg- ter so 'n alleclaagse versl,yn- scl in die Kaapstadse hawe dat dit vir diegene wat dae- lil<s by die clokke is, glad nie mcer nuus is nie. Hicrdie mense het hul verbasing uit- gespreek dat soiets ontkcn kan word, en skryf die ontkenning toe aan die fcit dat die betrol'- ke amptcnare in kantot·e ver van die kaai af sit. Verskeie amptenare het hul)e bereid ver- klaar om onde1· eed te bevestig dat hullc brood in die water sien dryf het en dat dit 'n alle- daagse verskynsel is.
:F..:cn bcampte hot" cgtcr· mee- gedecJ dat· daar 'n aanmerklilrc vei·betoring ingetree het in <lie afgeiope paar weke, en slnyf clit toe aan die publisiteit wat Die O.B. uaaraan gegee hct, wat :.:·eiei hot' tot 'n navraag·
van die Direktoraat van Voed- scl.
UNIE ETS NIT\:S: Strid-Afrika het amptelik aangekondig clat hy afsicn van sy aansprakc op Italiaanse herstelhetalings of oorlogsmateri.aal. Daar is ver- klaar dat ,gebeurlenisse na die verdrag van Versailles getoon het hoc dwaas dit is om on- draaglike hcrstelbetalings van die verslane vyand te eis." Ses aP.der Jande het ook lml eise tcruggetrck waaronder <lie V.S.A. en Brittanje.
V @Jffil ~fl~ 1J~xg;®~ik: 1ili"M@tJ Wi1 ~Jr o ~~fu:o
SECU5Wll.'Y -GJEJBOU - KA.I\l.J?S'!'AD '!'ekJ.mntore: JBe!lvU!e, St":and en Wynberg.
TOT U DIENS ..
G el&ell1lh1lllys lliTllg<eiDlH~tlllli'SWerrJk~
0 DltA.AJI
® l?AS
® SWEIS\VERK
Wynnestraat 13 PAROV.
Sien Advertensie onder Gcklas- sHiseerde lwlomme (Gemeng).
0
1Die cnigste ve rn s_y soort in A frikaans .
0
])IT GEE 'N .KRITIESE NUUSBESii:OUING VAN S.A. SOWFJJ_, AS INTEU-
NASIONALE NUUS.
' N BLAD VIR ALM.AL.
lntckengeld:
12/ 6 })er jaar .
~
JPo slms 28 STELLEN.BOSCH
ONS NUlVE
Baad]ieQ en
)umpeqJakke
van J_,inne wat nie lueulwl nic, is baie deftig.
Steyl!Tl~
DIE MODEWINKEL
P.>-\R.OW
A.V .B. O.B.
Lyli.besorgers, Grafsteeunlalters, Ucg rn !nil'>Yersel\t:raars
Bloemfontein - Pretoria 130 '!'akke
PL1Ui fi'iVEE
J)ie Jlcste l>"lrmo. om n PLlJDlVEF.
Eill~tS en andcr J'llOUUl{TE nnn te stuur is:
C. M . ELOFJ!T EN KlE.
(E<lms.) llt>l<
~tO!tF..\fAlU'i: (I'oshns 7185) Newlon
W. VOIG'f (Edms. ) lBpk.
Fabrikante van Kelde~··
en lllesJlroeiin gstna sjiner ie
Bus l.O - I-IUGENOOT (K.P.)
SOOS MJ!.N v ir MANS gemaak deu.r 'N SNYER 5005 MIN
VAN
IE-loofweg PAARL
ALBEI IS ,HOlSE"-'n dak oor die kop, en vier murc om die weer buite te hou. Albei bc-
.antwoord aan die hoofdocl van beskutting. Maar
wat 'n vcrskil in gericf eu gemak!
So ook met Lewensassuransie. 'n Klein polis
;is ook ,assuransic" - goeie, gesonde dekking. ::Maar, net so min as wat die man wat darem io Jredelike gerief wil woon, hom cev.rede kan stcl
;met die k.leinste en goedkoopste ou huisie, net so
'weinig kan hy geldelikc versorgdheid vir homself
•en sy gesin vcrskaf deur te ·wil klaarkom met :sommer net ,'n polis" -en te clikwels vir maar 'n rdee!tjie van die bed~ag wat werk.lik nodig is I
-:h.
Maak SEKER dat claar werklik genoeg assman-:sie vir u gesin se behoeftes of vir u cic oudag sal 'wees
deur
I
DIE O.B., \VOENSDAG, 18 SEPT. 1946.
---
GEKLASSIFISEERDE ADVERTJENSIES
0 varwtn bOt nn <lin :o;JtArU:r, tussco mens eo IUip GESOEI{;
uu; o.u. net die Sl(:\IU:t. IUKSCil ndverteerdcr en publlelc GEVtN))!
DiE O.0 B. vln<! •Y we~; In du!sende buJsgeslnne oor die belc lnnd.
wn.ar dlt met toew)'tHn~; t:CJees word.
t; It l<l~ln <>t:kr..,. srrult ~r<>ot l>omo . . • lJlt Wcrdle klein bt•lct.:t:ln~:s •rrult ~:Toot dlwldende.
0
"lh.!Ut:t' \'II( Gt:KL.\:-:-11·,:-t:J:ttUE .\0\"ERTE:."SIES:
.U.UJ.snou<Jtllh.e J\rnnt"t"t\\ tnst&:
(Vertowln~. huwt11k, geboorte, sterfge..-al, to memoriam, selukwen- alng. rn•.) 2•l. per W®rd. mtnim~;m ~/ • per p!astug. Voorultbetaal- llnnr. VIr herhnlln~s 25 pst. arstag.
Jill.:tHlCJt;JtUh rrtt.nl"lt"S:
,l,;nKele plnoln~;s (\·oorultbctnalb:"'"): 3d. per woord. minimum G/- per pJU<tln~. V1r 2 lot 26 ns;ter~en,..olgcndc p!asings: 2!/.:d. per woord. mt- nlmuu> ~•/· per t>lnslnJ;. VIr 27 tot 52 agtereenvolgende plnslnsa: 2u.
pt:r \\'oonl, minimum 4/- per pta...:;,ing:.
tnt<'l<en~;eld 01, •. lito 11.11:· (vcrKl<)'n weel<llks): 10/-per jaar of 5/- vir 6 mannde.
vooruHt>clnttllJaar. l:ltuur ndvcrtenslcbestellinr;s en !otcKen:;eld nu: 01.1;: I).JJ ••
l'O~IJu:t 2~, ::Oh•IJcul.H•St'h,
GEBOOR'J'I~
)JOJ.t,}~H. OnK •Inn!< <II~ llecr vir
1n ,,·c1J.:t."~kape ~~untjl4.' OJ) !!I Au~;ustus.
- frans t•n Anno, ~tut1~·r (~\'\), Robert- son), ;\'4.•w :-.tun~tn, \\"o1!'1ch:y.
;\lor. \'n M•·vr. \ Smtth V.:\n Du we·
kop, -{(VlJI'(tad, \\ t'U"i •th~ O~"t"Wabrand W\LI; !'r>e B1.t. l~or1<1·:-c , n hl!lan~~tcllentl~s )1t\rtltlt h' bt••!ank vlr dh" pra•,.:tl~e ~e
dn~tc t'rt fl\l~ ltr.w:clt·~~o:ln~o; op d:e graf vnn hul11• lwunlJll', J h.:nnlc Smith, op lG Scpt.cmbcr.
UOODBF;RrG
:'>lOOL;,\.\:"oi. Sa" htenset;n:m op
!I ~n•t•·mlu·r. onlf dlcrb:u~ mocd:~r.
s .. :-.'th \\'llkin~ m, J.:rhor~ Dunn, in hnnr
~:, t• j'l'H'. Quo.: wll hl~rmec die dok- t•·r, dm11ht• s, f •·nllh·bl·~rrkkin;:s. vrl~n
d~ tn altt~ bt''lllf! td1cnt!,-, vir hu1p ("0 :--un1·ltt•~ a.:f'dun ndc haar :-lcktt! en ar..,t-.:r·,,l• \, -1:\ni<.
- - ---
23 Al:Gi"l'nT:-> 1~1 I.
Jn lh.•!d··VfJIIO. ht.:rinntrlo~ nnn nl)'
d1crharc rJ.,:).:cnoo• en v~'(,tt'r, Abel Ju_co·
hU!l d€' Klt•rlt.
}•;K Ulnk aan :t3 AU~lstu~; G jnar ls verb)' tn dll is vir mr ~oo:j fll<" do.F{
van r:lslcr toe die onvt'rblddcllkc nood my \'bht"noot vnn my
.
wcg:~t~l<~ur hd.Allocn op die ltrulsp:u.1, nllc"n Jn dil'
~mnrl,
Nll<s nn•l~rs hi~•· bl" my a·s ren :ituK- Itcndr hnrt.
Alle(n In dfc :;torms, n.Hccn sonclcr maat,
Aileen. nrc my Helland, ns nlmut mr
\'Crlaat
Js t: no~: hlcr b)· my, 1:cc U vir my raad.
Aileen lie\\'e Hcnn.nd, nee nhnmcr nl- leE>n,
Hr )t nl~mnnd m~· kt."rm, hc,Qr u my t;ewcen
<