Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:43 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(1)

یسررب طابترا

لماوع سرتسا

یاز یناور - یعامتجا راک

اب درکلمع یلغش

رد نیب نانکراک کناب

نیرف هناخ

1سانش ، رومیت یرایهلا

*

،2

دیمح اضر یلاخلخ

3

:تفایرد خیرات 13

/ 11 / 1331 :شریذپ خیرات

11 / 11 / 1331

هدیکچ همدقم : نانکراک کناب هب لیلد تیهام ماجنا ناشراک رد ضرعم سرتسا یلغش ییلااب دنرادرارق . یکی زا یاهدمایپ سرتسا

ریثأت رب درکلمع یلغش تسا . زا ههکاجنآ

تاعلاطم یلخاد رد نیا هزوح

ًاتبسن ردان

،تسا نیا هعلاطم اب فده یسررب طابترا نیب لماوع یناور - یعامتجا راک اب درکلمع یلغش رد نیب ناهنکراک کهناب ماهجنا

تفرگ .

داوم و شور اه : مامت کراک نان بعش کناب رد نیا هعلاطم تکرش دندرک . هداد اه اب هدافتسا زا ود همانشسرپ یمومع

کیدرون و همانشسرپ هرهب

یرو یورهین یناهسنا

یروآدرگ دندش . زا بیرض یگتسبمه و

لدم نویسرگر یارب

یسررب یگنوگچ طابترا نیب لماوع سرتسا یاز یلغش و سایقم یاه نآ ههب ناوهنع رهیغتم لقتهسم و

رکلمع د یلغش هب ناونع ریغتم هتسباو هدافتسا دیدرگ . هب

،هولاع هب روظنم یبایزرا قیقد طباور نیب

،اهریغتم زا لدم یبای تلاداعم یراتخاس هدافتسا دش .

هتفای اه : جیاتن هعلاطم رضاح ناشن داد هک عویش سرتسا رد نیب نانکراک کناب رد دح طسوتم ( 6161

% ) دوب . نینچمه یگتسبمه یفنم

و نعم یرادا نیب سرتهسا

"رد هطیح هفیظو

"

"و هطیح ینامزاس - یعامتجا

"

اب درکلمع یلغش دوجو تشاد . رد نایم سایقم یاه سرتسا رد هطیح ینامزاهس - ،یعاهمتجا ساهیقم

هنهرف

ینامزاس و یربهر طابترا یفنم و رادانعم ییلااب اب درکلمع یلغش ناشن دنداد ( 111 / 1 )p=

.

هجیتن یریگ : هجوتاب هب جیاتن هب تسد

،هدمآ هطیح ینامزاس - یعامتجا یم دناوت هب ناونع لماع یلصا تفا هرهب یرو دروم هجوت دریگرارق . زا نیا

،ور داهنشیپ -یم

دوش شلات رتشیب هب روظنم لرتنک لماوع یناور - یعامتجا طیحم راک و یریگولج زا تفا درکلمع هب هژیو رد سایقم یاه نهرف ینامزاس و یربهر تروص ریذپ د .

هژاودیلک ه ا:

سرتسا

،یلغش لماوع سرتسا یاز یناور -

،یعامتجا درکلمع

،یلغش همانشسرپ یمومع

،کیدرون نانکراک .کناب

1 - یسانشراک دشرا

،یمونوگرا هورگ

،یمونوگرا هدکشناد

،تشادهب هاگشناد مولع یکشزپ

،هیمورا

،هیمورا ناریا .

*1 - )لوئسم هدنسیون(

داتسا

، هدکشناد

،هیمورا

،هیمورا ناریا

، تسپ کینورتکلا :ی [email protected]

3 -

،داتسا هورگ یژولویمدیپا و

رامآ

،یتسیز هدکشناد

،هیمورا

،هیمورا ناریا .

1

Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:43 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(2)

همدقم

هزورما هب روط یلک هتفریذپ هدش تسا هک سرتسا هجیتن لهماعت نیهب

رف د و یتیعقوم تسا هک

،درف ییاناوت دوخ ار هب روظنم خساپ ییوگ ههب

تابلاطم و راشف یفاکان یم دهناد هب ه ههکیروط ههسسوم یهلم یهنمیا و

تملاس یلغش سرتهسا یلغهش ار هب ه تروهص خهساپ یاهه یهکیزیف و

یفطاع نایز روآ کی صخش رد ینامز هک طیارش یلغش اب ییاهناوت ،اهه

تاناکما رد سرتسد و ای این یاهز یورهین راهک تهقباطم هتهشادن

دهشاب

فیرعت یم دنک ( 1 ).

NIOSH رد

لاس 1333 رب ساسا کی رامآ یلک شرازگ هدرهک تهسا

هک 61

% نانکراک لغش دوخ ار

”ب ه تدش “ سرتسا از ناونع هدرک دهنا .

زا رظن 12

% زا

،نانکراک لغش

ناوهنع هب نیهلوا

لهماع سرتهسا از رد

یگدنز دارفا هدوب تسا . هس راهچ م ناهنکراک رهب

نهیا رواهب دهندوب ههک

سرتسا نآ اه تبسن هب کی لسن لبق رتشیب هدش تسا .

٪13 نارگراک

ساسحا سرتسا اتبسن مک و ای رایسب دایز رد لحم راک دوهخ هتهشاد و

٪11 زا نارگراک راهظا هدرک دنا هک ابلاغ لغش

،دارفا اهنآ ار تحت شنت

رارق یم دهد . نآ اه نینچمه شرازگ

هدرهک دهنا هک ه سرتهسا یلغهش رد

هسیاقم اب تلاکشم یلام و ای تلاکشم یگداوناخ

هب تدش اهب بیهسآ -

یاه یمسج و ینهذ هارمه تسا ( 1 ).

اب نیا لاح یخرب زا لغاشم ( زا ههلمج ناهنکراک ،،نلاوهبمآ

،ناهملعم

تامدخ

،یعامتجا تامدخ

،یرتشم تارادا نادنز و ،یهلپ ) ههب لهیلد

تیهام راک رد هرمز لغاشم رپ سرتسا ج یا یم دنریگ . انب ههب شرازهگ

NIOSH ناههنکراک

کههناب زا لههیبق لههیوحت

،ناراد

،،یههئر ناریدههم و

ناتهسرپرس رد

تهسرهف تهسپ

یاهه سرتهسا از رارهق دهنراد . ناههنکراک

تاسسوم یلام

زا هلمج کناب

،اه ب ه لیلد تیساسح یلااهب

،راهک رهس و

راک نتشاد اب هیامرس یاه

،مدرم تیدودحم یاهه

،یهتکرح دروهخرب

اهب

ا دارف نوگانوگ زا تاقبط یعامتجا فلتخم

اب راکفا و تاراظتنا

،نوگانوگ

کبس یاه یربهر ناریدهم و دوهبن تاهطابترا دهیفم

و ههفرح یا ناهیم

ناههنکراک سرتههسا

یلغههش ییلااههب ار هههبرجت یههم دههننک ( 1 ).

یههکی زا

یاهدمایپ سرتسا

یلغش رثا رب درکلمع یلغش یم دشاب . سرتسا یلغش

رد یدح هک زا ییاناوت اه و تیفرظ یاه درف زواجت دهنکن یهم دهناوت اهب

شیازفا هزیگنا ببس دوبهب درکلمع دوش یلو رد یتروص هک زا تیفرظ هلباقم

یا دارفا زواجت دنک یم دناوت رثا فیعضت هدننک رب درکلمع یدرهف

و ینامزاس هتشاد دشاب . جیاتن رثکا تاعلاطم ماجنا هدهش طاهبترا یهفنم

نیهههب سرتهههسا یلغهههش

و نازهههیم درهههکلمع ار

ناهههشن یهههم دههههد

( 3 - 7 ) و نیا رد یلاح تسا هک رگا سرتسا یلغش ناهنکراک یدهیلک

و

ای رامش یدایز زا یورین یراک نامزاس ار تحت ریثات رارق دهد یم دناوت

تملاس و درکلمع نامزاس ار هب شلاچ هدیشک و رد نیا تلاح نامزاهس

هن اهنت نیرتهب اه ار زا شنانکراک تفایرد

یمن دنک ب هکل نکمم تسا هک

درکلمع نآ رد رازاب یتباقر روطب هدنیازف یا تحت ریثات دریگرارق .

تاعلاطم یددعتم رد عماوج یبرغ رد هنیمز سرتسا یلغهش رد شهخب

یرادکناب تروص هتفرگ تسا اما تاعلاطم یلخاد دودحم تهسا . جیاهتن

تسدب هدمآ زا نیا تاعلاطم دودحم مه یکاح زا نیا تسا ههک دهصرد

لااب یی زا نادنمراک کناب

سرتسا یلغش لااب و یدیدهش ار

ههبرجت - یهم

دننک ( 8 .) زا نیا ور ماجنا تاعلاطم رتشیب رد نیا هنیمز یرورض هب رظن

یم دسر . جیاتن نینچ یتاهعلاطم یهم

دهناوت هطهساوب ییاهسانش لهماوع

سرتسا

،از اب شیازفا یهاهگآ و علاهطا یناهسر ههب ناهنکراک رد

ضرهعم

سرتسا و ماجنا ادقا تام هلخادم هنارگ رد شهاک لامتحا بیسآ یهناور

نانکراک و شیازفا درکلمع یلغش اهنآ شقن یرثوم افیا .دیامن

لدم یموهفم هعلاطم

: سرتسا یلغش للع یددعتم دراد . ههب روهظنم

نییعت للع و لماوع داجیا هدننک سرتسا

،یلغش لدم اه و ههیرظن یاهه

یفلتخم هئارا هدش دنا هک ره مادک صقاون و یتاداریا هتشاد دنا . ناققحم

و هیرظن نازادرپ رد شلات ا دن ات اهب ههئارا لدهم اهه و ههیرظن یاهه دهیدج

صقاون دوجوم رد لدم یاه یلبق ار فرطرب دنزاس .

رب ساسا لدم یاه فلتخم یاهرازبا یفلتخم رد بلاق همانشسرپ اه

ههب

روظنم یسررب طیارش یناور طیحم راک داجیا هدش دهنا ههک رد ههعلاطم

رضاح یعس هدیدرگ اهت زا همانهشسرپ یموهمع

کهیدرون یارهب

لهماوع

یناور - یعامتجا راک

هدافتسا ددرگ هکارچ ساسارب یاعدا ققحم نهیا

همانشسرپ رب

هیاپ یقیفلت زا هیرظن اهه و لدهم یاهه یموههفم فهلتخم

یحارط هدش و یرازبا یمومع هب روظنم هزادنا یریگ لماوع سرتسا یاز

یناور - یعامتجا رد

طیحم راک زا لیبق یگژیو یاه لغش و نامزاس هب ه

هولاع یاهراتفر طبترم

اب راک درف یم دشاب و تایئزج هدرتهسگ و

یفاهک

زا کاردا نانکراک رد طابترا اب راک و ناشتلاماعت اب

راک ار مهارهف - یهم

دنک و زا نیا قیرط رب صقاون لدم اه و یاهرازبا یلبق قئاف یم دیآ ( 1 ).

(3)

لماوع یناور - یعامتجا طیحم

،راک تملاس و هرههب یرو راهکب ههتفرگ

یم دوش و یگنوگچ رثا سرتسا رب درکلمع یلغش یط کی دهنیارف کهی

هفرط یسررب هدش و جیاتن لاماک دوههشم یهم دهشاب ( 1 .) نیهنچمه رهب

ساسا یروئت یاه

،دوجوم هس ههطیح ،ههفیظو هس ینامزا - یعاهمتجا و

هطیح یدرف یارهب همانهشسرپ سرتهسا

یهناور - یعاهمتجا ییاهسانش

هدیدرگ و رد تاعلاطم نوگانوگ زهین ههب روهظنم یهسررب طاهبترا نیهب

سرتههسا یلغههش اههب یاهدههمایپ فههلتخم

نآ راههکب هههتفرگ هدههش تههسا

( 1 6 3 - 11 .) لاح رد نیا

،هعلاطم هب روظنم یسررب قیقد طاهبترا نیهب

،اهریغتم کی دم ل یبیکرت ( رادومن 1 ) هک رثا سرتسا یلغهش رهب یور

درکلمع ( ب ه ناونع فده یلصا نیا قیقحت ) و رثا ههطیح یاهه فهلتخم

سرتسا یلغش رب یور درکلمع ار یم دناوت یبایزرا دیامن هئارا یم دوش .

رادومن 1 - درکلمع اب هطیح هس ساسا رب یلغش سرتسا طابترا یقیفلت لدم

یلغش

داوم و شور اه

ا نی هعلاطم هب یسررب طابترا نیب سرتسا یلغش اب درکلمع و نینچمه

نییعت طباور یلع نایم هطیح یاه سرتسا یلغش اب درهکلمع رد بهلاق

لدم یموهفم ( رادومن 1 ) هتخادرپ تسا و زا نیا ور زا عون یگتسبمه و

ینتبم رب تلاداعم یراتخاس یم دشاب .

رد لدم یلیلحت

،قیقحت هطیح یاه فلتخم سا سرت یلغش ناوهنع ههب

ریغتم لقتسم و درکلمع یلغش ب ه ناونع ریغتم هتسباو رهظنرد ههتفرگ

دش . هعماج

،یرامآ هیلک نانکراک یمسر کناب معا زا اسور و ناریدم هنومن

اه هب تروص رس یرامش ماجنا تفرگ . رازبا یروآدرهگ د

هدا اهه ود

همانشسرپ سرتسا

یناور - یعاهمتجا کهیدرون

و همانهشسرپ هرههب

یرو

یورین یناسنا وب .د

ی یک زا یاهرازبا دروهم هدافتهسا رد نهیا ههعلاطم همانهشسرپ یموهمع

کیدرون دوب . نیا همانشسرپ لماش

ود شخب یم دشاب . شخب لوا لماش

یتلااوس رد طابترا اب تاعلاطا یکیفارگومد دارفا

زا لیبق

،نس ،،نهج

هقباس راک و حطس تلایصحت یم

دشاب . شخب مود همانشسرپ زین

لماش

یتلااوس رد طابترا اب لماوع سرتسا یاز یناور - یعامتجا راک

یم دشاب .

هخسن یلصا همانشسرپ یاراد

113 متیآ یم دشاب هک رد نیا هعلاطم زا

هخسن هاتوک هدهش و درادناتهسا هدهش

نآ ( 36 + متهیآ ) هدافتهسا دهش .

پ همانشسر یمومع

کهیدرون یارهب

یهسررب لهماوع یهناور و یعاهمتجا

طیحم راک طسوت مورتسادنیل رد

لاس 1111 داهجیا هدهش ههک لهماوع

یناور یعامتجا طیحم

راک ار رد هس حطس

،هفیظو ینامزاس - یعامتجا

و حطس یدرف هزادنا یریگ یم نک .د

رد هخسن هاهتوک ،هدهش حطهس ههفیظو اهب 16 لاوهس و ساهیقم یاهه

م تابلاط

،یلغش لرتنک رد

،راک تاراظتنا رد شقن و تیلباق شیپ یهنیب

رد

،راک حطس ینامزاس - یعامتجا طسوت

17 لاوهس و اهب ساهیقم یاهه

تلاماعت

،یعامتجا کبس

،یربهر راک یهورگ و نهرف و وج ینامزاس

و حطس یدرف زین طهسوت 1 شهسرپ و ساهیقم طلهست رهب راهک دروهم

یسررب رارق یم دریگ . ام یارب ره

،درف زاهیتما سرتهسا یهلک ار ( عهمج

هداس لک متیآ اه ) رب هیاپ زاهیتما لهک همانهشسرپ و

زاهیتما سرتهسا ار

( عمج هداس متیآ یاه ره هطیح ) یارب ره هس هطیح هبساحم میدرهک .

هب روظنم هسیاقم جیاتن نیا هعلاطم اب جیاهتن تاهعلاطم رهگید

و ههیاپرب

تاحیضوت هئارا

هدش رد یامنهار هدافتسا زا

،همانشسرپ هرمن

نیگناهیم

ره لاوس هبساحم و نیدب بیترت دارفا رب ساسا هرمن نیگنایم لهک ههب

هس هتسد سرتسا

،لااب طسوتم و نییاپ میسقت

،دندش ههکیروطب دارهفا

یاراد هرمن نیگنایم رتمک زا 2 / 1 ناونع هب سرتسا

،نییاپ نیب 2 / 1 ات

2 / 3 ناونع هب سرتسا

طسوتم و رتشیب زا 2 / 3 هب ناونع سرتسا لااهب

هورگ یدنب دندش ( 1 6 3 .)

لبق زا درگ یروآ هداد

،اه ییاور همانشسرپ هب

تهج حوضو و تیفافهش

هیوگ اه طسوت ناگربخ و بحاهص نارهظن و دیتاهسا هاگهشناد یهسررب و

صخاش رابتعا ییاوتحم لک همانشسرپ 1681

تسدب دهمآ و زا نهیا ور

(4)

ییاور ییاوهتجم همانهشسرپ

دهییات دهش . خهسن ه لهماک همانهشسرپ رد

تاعلاطم فلتخم راکب هتفرگ هدش تسا و هنماد ریداقم یافلآ خابنورک اب

شور ییایاپ ینورد نیب 1611 ات 1688 و 1621 اهت 1688 تهسدب هدهمآ

تسا ( 1 6 11 .) رد نیا ههعلاطم لیلدهب ینلاوهط ندوهب هخهسن لهماک زا

هخههسن هاههتوک هدههش هدافتههسا دههش

یههلو زا ییاههجنآ هههک یههگژیو یاههه

اور یتخانشن هدیکچ

همانهشسرپ سرتهسا

یهناور - یعاهمتجا کهیدرون

نییعت هدشن تسا ( 1 6 13 ) ههعومجم یا زا متهیآ اهه قباهطم اهب هدرهخ

سایقم یاهه هخهسن لهماک همانهشسرپ داهجیا

و ههب اهحل ییاهیاپ اهی

یگنهامه ینورد

رد کی هنومن 32 یرفن دروم یسررب رارهق تهفرگ . اهب

نیا شور سایقم یاه ریز ییاسانش هدش

و نازیم داهمتعا اهب هبهساحم

بیرهض یاههفلآ خاهبنورک نیههیعت

دهش : یرههبهر ( 1 ،متهیآ 181

= یاههفلآ

خابنورک )

، تیفافش شقن ( 1

،متیآ 171

= یافلآ خاهبنورک )،

لرهتنک رهب

راک ( 6

،متیآ 1676

= یافلآ خابنورک )،

تیامح تسرپرس ( 1

،متیآ 1683

= یافلآ خابنورک ) و وج ینامزاس ( 1

،متیآ 1671

= یافلآ نورک خاب .)

همانشسرپ مود

دروم هدافتهسا رد نهیا ،ههعلاطم همانهشسرپ هرههب

یرو

یورین یناسنا دوب . نیا همانشسرپ لماش

11 متیآ یم دشاب و رب ساهسا

لدم یبایتسد یحارط دش ه تسا . لدم یبایتسد یلدم تهسا ههک ههب

ناریدم کمک یم دنک اهت تلاکهشم یدرهکلمع

ناهنکراک ار

ییاهسانش

دننک . لدم قوف سوت ط یسره و تیمسادلگ رد

لاس 1381 هئارا هدهش

تسا ( 16 .) نیا همانشسرپ اب

11 لاوس هب یسررب 7 دعب زا داهعبا هرههب -

یرو یورین یناهسنا لماهش ییاهناوت ( 3 متهیآ )،

کاردا و تخانهش ( 6

متیآ )،

تیامح ینامزاهس ( 6 متهیآ )،

شزهیگنا ( 6 متهیآ )،

روخزاهب ( 6

متیآ )،

رابتعا ( 6 متیآ ) و یراگزاس م

طیح ( 3 متیآ ) یم دزادرپ . یهسررب

ییاور و ییایاپ همانشسرپ هرهب

یرو یورین یناسنا لابق طسوت ناهققحم

یهناریا تروههص هههتفرگ و دههییات هدهش تههسا . صخاههش ییاههیاپ رد نههیا

تاعلاطم 1683

، 1688 و 163 شرازگ هدش تسا ( 12 - 17 .) هورهگ یدهنب

دارفا رب ساسا هرمن درکلمع یلغش زین دننامه هورگ یدهنب همانهشسرپ

یناور - یعامتجا کیدرون

ماجنا .تفرگ ره

یود یاهرازبا دروم هدافتسا رد نیا ههعلاطم رهب ساهسا ساهیقم 2

هنیزگ یا ترکیل

" ( لاماک مقفاوم

"

"ات لاماک مفلاخم

"

و

" اهی بهلغا

"

اهت

"

"زگره ) میظنت هدهش هنا .د یتاحیهضوت رد

یادهتبا همانهشسرپ لهبق

زا

لیمکت همانشسرپ رد

دروم

،هعلاطم فادها هعلاطم و للع اهختنا اههنآ

هب دارفا هداد دش نینچمه هب

روظنم لوصح نانیمطا دارفا زا هنامرحم

ندوب تاعلاطا

،اهنآ همانشسرپ اه

تروصب یب مان رد راهیتخا دارهفا رارهق

تفرگ .

زیلانآ یرامآ : هب روظنم هیزجت و لهیلحت یراهمآ هداد اهه زا مرهن رازهفا

هخههسنSPSS 11 هدافتههسا دههیدرگ

. اههب هدافتههسا زا

نوههمزآ T-test و

بیرض یگتسبمه و

لدم یاه ینویسرگر هب

یهسررب یگنوهگچ طاهبترا

نیب لماوع فلتخم هتخادرپ دش . حطس یاهفلآ رهتمک زا 1612 یهنعم -

یراد رد رظن هتفرگ دش .

هتفای اه

زا 112 لنسرپ یمهسر کهناب دروهم ههعلاطم 121 رهفن همانهشسرپ ار

لیمکت دهندومن ( خرهن خهساپ 71

% .) نیگناهیم و

فارهحنا راهیعم ینهس

نانکراک تکرش هدننک ربارب

±7631 61617 اب هودهحم ینهس 27 - 13

دوب . 8368

% تیعمج دروم هعلاطم ار نادرم و 1161

% ار ناهنز لیکهشت

دنداد . نینچمه 1361

% تکرش ناگدننک رد

نیا ههعلاطم تهسرپرس و

8163

% دنمراک دندوب . 11

% تهیعمج دروهم

یهسررب یاراد لایهصحت ت

یهاگشناد و

38

% یاراد کردم ملپید دندوب . رثکا نانکراک هقباس راهک

رتلااب زا 11 لاس دنتشاد ( 6361 .) %

لودج 1 نیگنایم و فارحنا درادناتسا تارمن

دارفا تکرش هدهننک ار رد

ره کی زا یاههریغتم شهوژهپ

ناهشن یهم دههد . قباهطم اهب لودهج 1

،

نیگنایم و فارحنا رایعم هرمن سرتسا یلغش د ر نیهب ناهنکراک

±1666

1672 دوب هک ناشن هدنهد حطس سرتسا طسوتم رد نیب نانکراک کناب

یم دشاب . هرمن درکلمع یلغهش زهین رهبارب

±162 1613 دوهب . لودهج 1

عویش سرتسا یلغش رب بسح درکلمع یلغش ار ناشن یم دهد .

(5)

صخاش اه سا

یلک سرت هفیظو هطیح

ینامزاس هطیح -

یعامتجا یدرف هطیح

یلغش درکلمع

نیگنایم 27.2

27.1 27.2

2733 27.3

رایعم فارحنا 4700

4700 47.1

1743 472

زایتما هدودحم 2

- 1 2

- 1

لودج 2 - دادعت بسح رب( یلغش درکلمع بسح رب یلک سرتسا عویش )

یسررب دروم یگژیو لغش درکلمع

ی

نییاپ طسوتم

لااب

یلغش سرتسا لااب

3.

/ 0 .3

/ 4 4

طسوتم 2.

/ 33 1.

/ 21 02

/ 1

نییاپ .0

/ 3 1.

/ 21 .2

/ 3

( یلغش سرتسا هرمن اب نس ریغتم نیب یگتسبمه بیرض 16672

, p=

1611 درکلمع و (r=

16813) , p=

1611 (r=

یم بیترت نیدب هک دشاب

یغتم اب نس ریغتم نیب یراد ینعم طابترا یلغش درکلمع و سرتسا ر

و نادرم نیب رد درکلمع و سرتسا هرمن نیگنایم هسیاقم .دشن دهاشم ( نانز 16371 , p = 16222 (p=

و ناریدم و

ناتسرپرس 16127 )

,

16162p=

شور هب (p=

T-test سرتسا هرمن نیگنایم هسیاقم و -

و یلغش درکلمع اب تلایصحت حطس 16638)

16172, p=

قباس وp= ( ه

( راک 16138 , p=

16163 شور هب (p=

ANOVA ینعم طابترا زین

لودج( دادن ناشن ار یراد 3

.)

ریغتم نیب نوسریپ یگتسبمه بیرض لودج رد شهوژپ یاه

6 هئارا

یم هدهاشم هک روطنامه .تسا هدش هیلک نیب یگتسبمه بیرض دوش

ینعم یدرف هطیح یانثتسا هب شهوژپ یاهریغتم .دنتسه راد

یرتشیب ینعم یگتسبمه نازیم ن هطیح رد سرتسا ریغتم نیب راد

ینامزاس - ( یلغش درکلمع و یعامتجا 16111

, p = 21 / 1 (r= - و

و هفیظو هطیح رد سرتسا نیب راد ینعم یگتسبمه نازیم نیرتمک یلغش درکلمع 16111)

, p=

31 / 1 (r= - .دمآ تسدب

جیاتن لصاح زا زیلانآ یگتسبمه نیب

هفلوم یاه رتسا س یلغش و

درکلمع زین ناشن داد هک زا نیب سایقم یاه داجیا هدننک سرتسا

یلغش رد هطیح ینامزاس -

،یعامتجا سایقم

وج و و ینامزاس نهرف

درکلمع اب ار یراد ینعم و یفنم طابترا نیرتلااب یربهر کبس سایقم دنتشاد یلغش (

47441 , p = 0.

/ , r= -4 2 / 4 r=- لودج.) 2 بیرض

یگتسبمه نیب

هفلوم یاه سرتسا رد هطیح یناور - یعامتجا اب

سرتسا یلغش و درکلمع ار ناشن یم دهد .

(6)

لودج 3 - راک هقباس و تلایصحت ،تمس ،سنج یاهریغتم ساسا رب درکلمع و یلغش سرتسا هرمن رایعم فارحنا و نیگنایم

ج لود 0 - سیرتام طابترا نیب یاهریغتم شهوژپ

. هزاس یلک سرتسا

هفیظو هطیح ینامزاس هطیح

- یعامتجا یدرف هطیح

یلک سرتسا 1

* 47.

* 47.2 4723

* 4723 -

هفیظو هطیح رد سرتسا 1

4722 4711

* 4732 -

سرتسا ینامزاس هطیحرد -

یعامتجا 1

4722

* 472.

-

یدرف هطیح رد سرتسا 1

4712 -

یلغش درکلمع 1

ینعم* یراد رد حطس 4741 یم دشاب

لودج 2 - هفلوم نیب یگتسبمه بیرض یناور هطیح رد سرتسا یاه

- درکلمع و یلغش سرتسا اب یعامتجا

ریغتم یلغش تابلاطم

رد تاراظتنا شقن راک رب لرتنک شیپ تیلباق

راک رد ینیب تلاماعت

یعامتجا یربهر کبس

ف ینامزاس گنهر یهورگ راک

یلغش درکلمع 42

/ 4 - 1.

/ 4 -

یلغش سرتسا ینعم* یراد رد حطس 4741 یم دشاب

ریغتم یلغش سرتسا

نیگنایم رایعم فارحنا

رادقم p-value نیگنایم

رایعم فارحنا رادقم

p-value

سنج درم 27.2

4703 47222

27.0 4721

473.2

نز 27.2

4722 272.

4702

تلایصحت حطس ملپید 27..

4703 470..

27.1 470.

474.2

ملپید قوف 27..

4732 270.

470.

سناسیل 27.

470.

27.0 472

سناسیل قوف 27.1

470.

2703 4721

راک هقباس ریز 2 2702

4702 227.1 0.38

4723 4710.

2 - 14 27.0

473.

27.0 4702

14 - 12 27.0

472 27.3

472.

12 - 24 27.

470 2721

4722

24 27.

4702 27.0

4700

تمس تسرپرس 27.2

4730 4722.

27.2 473.

47102

دنمراک 27.

470.

27.3 4722

(7)

یگتسبمه و

ریغتم درکلمع یلغش ناونع هب رهیغتم

هتهسباو دراو لدهم

دندش . لدم یریسم رادومن 1 هک رد هدنریگرب ره ود ریغتم سرتسا رد یبسانم

ار ناشن داد .)

دومن را 2 - هطیح نیب طابترا یریسم لدم درکلمع اب یلغش سرتسا فلتخم یاه

بیرض درادناتسا هدش

نیب سرتسا یلک اب درکلمع ربارب 1621 - دوهب و

ساسارب لدم یریسم طابترا نیب هطیح یاه فهلتخم سرتهسا یلغهش

اب

،درکلمع بیرض درادناتسا هدش

نیب ههطیح ینامزاهس - یعاهمتجا اهب

سرتسا یلک ربارب 1673 بیرض درادناتسا هدش

نیب ههطیح ههفیظو اهب

سرتسا لک ربارب 1661 تهسدب دهمآ . قباهطم نهیا وهگلا رهثا هسم میقت

سرتسا یلک رب یور درکلمع یلغش رهبارب 1621 - و رهثا رهیغ میقتهسم

سرتسا رد هطیح ینامزاس - یعامتجا و

هطیح هفیظو یوررب درهکلمع

ب ه بیترت ربارب 1637 - و 1611 - هبساحم دیدرگ ( رادومن 1 .)

نیههنچمه هههب

روههظنم یههسررب طاههبترا ساههیقم یاههه فههلتخم هههطیح

ینامزاس - یعامتجا اب

درکلمع غش یل و نییعت نیرتمهم لماع

رثا راذگ

رب هرمن سرتسا رد هطیح ینامزاس - یعامتجا زا

زیلانآ نویسرگر یطخ

هب شور شیپ ور هدافتسا دیدرگ .

لدم یریسم طابترا سایقم یاه هطیح ینامزاس - یعامتجا اب

درهکلمع

یلغش رد رادومن 3 میسرت هدش تسا هک یلاوهت یاههریغتم لقتهسم

و

هتسباو ار ناشن یم دهد . نهیا لدهم ههک رد هدهنریگرب رهه

ود ساهیقم

ههنهرف ینامزاههس و

ساههیقم یرههبهر دوههب شزارههب یبههسانم ار

ناههشن

داد .

بیرههض درادناتههسا هدههش

نیههب ساههیقم ههنهرف ینامزاههس اههب

هههطیح یربهر

اهب ههطیح ینامزاهس - یعاهمتجا 1663

تهسدب دهمآ . رد لدهم

هتفریذپ هدش طابترا هطیح یناور - یعامتجا اب

درکلمع

،یلغش رثا رهیغ

میقتسم سرتسا رد هطیح ینامزاس - یعامتجا یوررهب

درهکلمع رهبارب

1637 - تسدب دمآ . هب نیا

،بیترت رثا رهیغ میقتهسم ساهیقم

هنهرف

ینامزاس و کبس یربهر رب یور درهکلمع یلغهش هب ه بهیترت رهبارب اهب

1611 - و 1618 - هبساحم دش .

ب ثح

هعلاطم نیلوا رضاح هعلاطم فده اب هک دوب یا

سرتهسا طابترا یسررب

کناب نانکراک نیب رد درکلمع اب یلغش زا هدافتهسا اب و یناریا تیعمج

یناور سرتسا همانشسرپ -

لماوع شجنس روظنم هب کیدرون یعامتجا

سرتسا یناور یاز -

.تفرگ ماجنا راک طیحم یعامتجا

ساسا رب یهم ار طسوتم درکلمع رضاح هعلاطم جیاتن

حوطهس رد ناوهت

طسوتم زا ی ماهجنا ههعلاطم جیاهتن اهب جیاهتن نیا .درک هدهاشم سرتسا

طسوت هتفرگ ( ناراکمه و لایوج اتلا مایش

1111 ههک تشاد تقباطم )

م راک رد قایتشا و تکراشم نیب یوق طابترا طهسوتم حطهس و طهسوت

داد ناشن ناریدم نایم رد ار یلغش سرتسا (

18 ).

(8)

رادومن 3 - یریسم لدم هطیح نیب طابترا

ینامزاس هطیح رد سرتسا یاه -

ییاهن لدم ساسا رب یعامتجا هدش هتفریذپ

( ورلآوبآ یزوعاف اودار یسررب جیاتن 1116

د ناشن نینچمه ) ههک دا

ب نانکراک درکلمع و یلغش سرتسا نیب طابترا ه

ینحنم کی تروص

یم لکش U زا یطهسوتم حطهس ههک یناراتهسرپ ساسا نیا رب دشاب

درهکلمع اههنآ ههک دهندوب رواب نیا رب دندرک شرازگ ار یلغش سرتسا دهنراد ار ینییاهپ و لااهب سرتسا حطس هک ییاهنآ هب تبسن اهنآ یلغش طم نیا هک دوب رتهب هتفای اب زین هعلا

یهم وهسمه رهضاح هعلاطم یاه -

دشاب ( 3 ).

هعلاطم ( ناراکمه و لیناد نیوک طسوت هتفرگ ماجنا یرورم 1111

و )

( ناراکمه و یهداکوق روپ نسح هعلاطم 1111

نیهب یوق طابترا زین )

یهم ناشن ار لااب ینامزاس درکلمع و یلغش سرتسا نایم حوطس دههد

درادن تقباطم رضاح هعلاطم جیاتن اب هک (

2 ).

رد طاهبترا یدرهف ههطیح رد سرتهسا ،یلغش سرتسا هطیح هس نیب

دادن ناشن یلغش سرتسا زورب اب یراد ینعم .

ههطیح نیا هکییاجنآ زا

یهم رارهق شجنهس دروم لاوس کی اب اهنت هدش هاتوک هخسن رد درهیگ

عوضوم نیا یم

لکشم رت قیقد جیاتن هب یبایتسد رد دناوت .دشاب زاس

ینامزاس هطیح رد سرتسا -

ا زین هفیظو هطیح اب هسیاقم رد یعامتج

.داد ناشن لک سرتسا هرمن اب ار راد ینعم و یفنم طابترا نیرتلااب سایقم نایم زا هک داد ناشن نینچمه رضاح هعلاطم رد سرتهسا یاه

ینامزاس هطیح -

ساهیقم و ینامزاهس نهرف و وج سایقم ،یعامتجا

درکلمع اب یراد ینعم و یفنم طابترا یربهر کبس ههک دراد یلغهش

( نوسکیرا طسوت هتفرگ ماجنا هعلاطم اب جیاتن نیا 1111

یم وسمه ) -

دشاب ( 13 ) رهثا ینامزاس وج و نهرف هک داد ناشن نوسکیرا هعلاطم . هرهب تفا اب طابترا رد یمیقتسم ریغ ای میقتسم

رهب رهثا قیرط زا یرو

داجیا یراک یورین تملاس حطس یم

فرگ ماجنا هعلاطم .دننک طسوت هت

( وجوا ولوا 1113

ههتفای زهین ) یهم دهییات ار ههعلاطم نهیا یاهه

دهیامن

یوهق رایهسب طابترا ینامزاس نهرف هک داد ناشن وجوا ولوا هکیروطب دراد یلغش درکمع اب (

11 ) علاطم . ه ( رداهب طهسوت هتفرگ ماجنا 1111

)

ماهعت و قیوهشت دوهبن ،فیعهض تهیامح و تیریدهم داد ناشن زین تلا

سرتهسا لهماوع هلمج زا یمومع یور رهب یهفنم رهثا ههک دنتهسه از

دنراد نانکراک درکلمع (

11 ) ( ناراهکمه و لاهیوج اهتلا مایهش . 1111

)

هدرک شرازگ نینچمه ناراهکمه ناهیم فیعض طابترا هک دنا

نیهب رد

شخب ناریدم یلغهش سرتهسا اهب طاهبترا رد رتهشیب یهصوصخ کناب

وب د ( 18 ).

زین ناراکمه و دیهش میعن دمحم هدرک شرازگ

دوهبن ههک دنا

رد ار ییلااهب سرتهسا ناراکمه نیب فیعض تاطابترا و یرادا تیامح شهاک ار اهنآ درکلمع و هدرک داجیا دارفا یهم

نهیا یماهمت ههک دههد

هتفای تاعلاطم دییات ار رضاح هعلاطم یاه

یم دنیامن ( 1 ) .

ب هجوت اب ه یا یلصا یاهروتکاف یم هعلاطم نیا رد سرتسا هدننک داج

-

دارهفا هب مزلا تارایتخا و تردق یاطعا لیبق زا یتامادقا ماجنا اب ناوت رد دارهفا اهب یفاهک و حیحص تاطابترا یرارقرب ،تارییغت لرتنک یارب داهجیا ،تاهطابترا هنیمز رد یشزومآ یاه همانرب یارجا ،بسانم نامز ،یرادا و ینامزاس نهرف رد رییغت دم

هب طوبرم تلاخا تهیلاعف

یاهه

ظو حرش ندومن صخشم لیبق زا دارفا لغش اب طبترم تیلوئهسم ،فیا

یراذگاو رد یمونوگرا و راک شناد لوصا زا یریگ هرهب ،تارایتخا و اه طیارهش دوبهب ببس شنت تیریدم یاه همانرب یارجا و دارفا هب اهراک

(9)

ش یناور راک .د

تیدودحم یاه

نیا ح ندوب کچوک هعلاطم ،ههنومن مج

همانهشسرپ ههب ناهنکراک و ناتهسرپرس زا یخرب ییوگخساپ مدع و اهه

یکی رد طقف شهوژپ ماجنا لاهمتحا ههک دوهب یهتلود یاهه کهناب زا

میمعت یم شهاک ار جیاتن یهد ههنومن مجح اب شهوژپ ماجنا اذل ،دهد

عیسو ییایفارغج هدودحم رد و رتگرزب یم داهنشیپ رت

درگ .د

یرازگساپس

ارگشهوژپ ن

مزلا یم دنناد زا هیلک لنسرپ کناب ههطوبرم ههک رد نهیا

شهوژپ تکرش دندومن رکشت و ینادردق دنیامن ههک نودهب یراهکمه

نانآ ماجنا نیا شهوژپ رسیم یمن دیدرگ .

عبانم

1. National Institute for Occupational Safety and Health.

Stress…at Work. Centers for Disease Control and Prevention, U S Department of Health and Human Services.

1999:Publication no. 99-101:p. 26.

2. Elo A-L, Skogstad A, Dallner M, Gamberale F, Hottinen V, Knardahl S. User's guide for the QPSNordic: General Nordic Questionnaire for psychological and social factors at work: Nordic Council of Ministers; 2000.

3. AbuAlRub RF. Job Stress, Job Performance, and Social Support Among Hospital Nurses. Journal of Nursing Scholarship. 2004;36:73-78.

4. Bashir U, MI R. Impact of Stress on Employees Job Performance A Study on Banking Sector of Pakistan.

International Journal of Marketing Studies. 2010;2:122-126.

5. Daniels K, Harris C. Work, psychological well-being and performance. Occupational Medicine. 2000;50:304-309.

6. Shahid MN, Latif K, Sohail S, MA A. Work stress and employee performance in banking sector evidence from district Faisalabad, Pakistan.. Asian Journal of Business and Management Sciences. 2011;1:38-47.

7. Ghavkadehi FH, Chegini MG, Dizgah MR, AA K. The relationship between job stress and employee performance of emergency medicine centers (115) in Guilan province. Trend in Social Scinece. 2012:43-50.

8. Safidayi MM, Masood SRM. Comparison between stress level and general health Accountant and teller male employees National Bank. Martyr Beheshti University in Tehran. 2004.

9. Mehrdad R, Dennerlein JT, Haghighat M, Aminian O.

Association between psychosocial factors and musculoskel- etal symptoms among Iranian nurses. American Journal of Industrial Medicine. 2010;53:1032-9.

intention to leave among social workers in child welfare.

British Journal of Social Work. 2007;37:1225-1246.

11. Karlsson ML. Healthy workplaces: Factors of importance for employee health and organizational production. Socialmedicinsk tidskrift. 2011;88:460.

12. Wannstom I, Peterson U, Åsberg M, Nygren Å, Gustavsson JP. Psychometric properties of scales in the General Nordic Questionnaire for Psychological and Social Factors at Work (QPSNordic): Confirmatory factor analysis and prediction of certified long‐term sickness absence.

Scandinavian journal of psychology. 2009;50(3):231-44.

13. Tuvesson H, Eklund M, Wann-Hansson C. Perceived stress among nursing staff in psychiatric inpatient care: The influence of perceptions of the ward atmosphere and the psychosocial work environment. Issues in mental health nursing. 2011;32(7):441-8.

14. Hersey P, Goldsmith M. A situational approach to performance planning. Training and Development Journal.

1980;34:38-46.

15. Hatami H, Mirjafari A, Mojahid Jahromi S. An Investigation into the Relationship of Working Life Quality to Organizational Commitment and Productivity in Jahrom Medical Science University. QJ New Approaches Educ Adm. 2011;2:25-39.

16. Sharifiasl Z, Chabok A, Hatamizade N, Poriya RS.

Organizational commitment and productivity in relation rehabilitation team: (Training - Medical Center of razi Psychological (in 1390). Journal of Birjand University of Medical Sciences. 2012;2:129-36.

17. Amirtash AM, Mozaffari SAA, Ahmad AR. The relationship between quality of work life and faculty members’ productivity in Islamic Azad Universities in district 4 of Iran. European Journal of Experimental Biology.

2013;3:443-8.

18. Juyal S. Occupational Stress and Job Involvement among Managers. Global Journal Of Management Science and Technology. 2011;1.

19. Eriksson A. Health-Promoting Leadership. Socialmedic- insk Tidskrift. 2011;88(6):573.

20. Ojo O. Impact assessment of corporate culture on employee job performance. Business Intelligence Journal.

2009;2(2):388-97.

21. Badar MR. Factors Causing Stress and Impact on Job Performance, “A Case Study of Banks of Bahawalpur, Pakistan”. European Journal of Business and Management.

2011;3.

(10)

Investigating the Relationship between Psychosocial Stressors and Job Performance among Bank Staff

Khanehshenas Farin¹, Allahyari Teimour*², Khalkhali Hamidreza³

Received: 02/01/2014 Accepted: 07/03/2014

Abstract

Introduction: Bank staff experience high level of job stress due to the nature of their work. One of the consequences of stress is its impact on job performance. Since the internal studies in this area are relatively rare, this study was conducted to investigate the relationship between the psychosocial stressors and job performance among bank staff.

Materials and Methods: All staff of the bank branches participated in this study. The General Nordic Questionnaire and Human Resource Productivity Questionnaire were used for data collection. The correlation coefficient and regression models were employed to examine the relationship between job stressors and their scales as independent variables and job performance as the dependent variable. Furthermore, in order to accurately assess the relations between variables, structural equation models were utilized.

Results: The results revealed that the prevalence of stress among bank staff was in moderate level (46.6%).

Meanwhile, there was a negative and significant relationship between stress in "task domain" and "socio-organizational domain" and job performance. Among the measures in socio-organizational domain, organizational culture and

leadership showed highly negative and significant relationships with job performance (p= 0.001).

Conclusion: According to the obtained results, socio-organizational domain can be considered as the main cause of loss of productivity. Hence, it is suggested to make further attempts to control the psychosocial factors in workplaces and avoid performance deterioration, particularly in organizational culture and leadership measures.

Keywords: job stress, psychosocial stressors, job performance, General Nordic Questionnaire, bank staff

1. Msc ergonomics, Department of Occupational Health, School of Health, Urmia University of Medical Sciences

2. *Corresponding Author, Assistant Professor, Department of Occupational health, School of Health, Urmia University of Medical Sciences. Email:[email protected]

3. Assistant Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Urmia University of Medical Sciences

Journal of Ergonomics, Vol. 1, No.3, Winter 2014