Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:35 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(1)

ناریا یناسنا لماوع یسدنهم و یمونوگرا نمجنا همانلصف هرود 2 هرامش ، 3 ، زیئاپ 3333

یگژیو حیرشت یرهش کیفارت لرتنک زکرم روتارپا لغش یتخانش یاه

کینکت یارجا لحارم فیصوت و ( CWA

Analysis Cognitive Work

)

یدحاو للهادبع ،3

یونهد اراس

2

*

تفایرد خیرات :

33 / 6 / 3333 شریذپ خیرات

: 6 / 33 / 3333

هدیکچ همدقم : یزورما عماوج رد یعامتجا تلاکشم زا یکی کیفارت یم گرزب یاهرهش رد و

دشاب . هار شیاشگ رب هولاع ،کیفارت راهم یارب گنهرف هب زاین ،اه

زین و یزاس

شور زا هدافتسا یم دنمشوه یاه

ببس نیدب ،دشاب متسیس

یاه لرتنک کیفارت یرهش عادبا هدیدرگ تسا . فیاظو اهروتارپا زکارم نیا ی یاررب

تیریدرم ،کریفارت

لماش یاهدنیآرف یتخانش

گانوگ نو تسا . یتخانش راک لیلحت و هیزجت (

analysis cognitive work

) لیلحت و هیزجت یارب نیا

متسیس ،یرارک یاه دره ارب

،بوچراچ کی ناونع هب ،متسیس یحارط دوبهب هعلاطم نیا رد

تسا هدش یفرعم .

راک ماجنا شور :

یتخانش راک لیلحت و هیزجت (CWA)

تیدودحم ، قیرط زا ار متسیس یاه

زاف جنپ یم ییاسانش وررملق لیلحت اب ادتبا رد هک ،دنک

و زاراآ یرارک

یراکمه یسررب و یژتارتسا لیلحت ،هفیظو لیلحت زا دعب نامزاس و اه

،یعامتجا یاه تیحلاص ییاسانش اب

یاه یم نایاپ هب لنسرپ مزلا دسر

.

هتفای اه : جیاتن نیا هعلاطم لماش : حرط یلک لحارم یارجا کینکت

،CWA لیلحت رملق و

،یراک نابدرن

،میمصت تایئزج طوبرم هب صخاش یاره حوطرس ،،بتررم

یژتارتسا یاه دوجوم ، هشقن نایرج تاعلاطا ( )،IFM هشقن نایرج تاعلاطا ( )IFM یارب بوچراچ یدنب لیلحت یعامتجا

،نامزاس و هیزجت و لریلحت ییترسیاش

،صخش یم دشاب .

ثحب و هجیتن یریگ : هجیتن نیا شهوژپ یم دناوت تهج گ شنیز و شزومآ یاهروتارپا زکرم

لرتنک کیفارت هدافتسا

،ددرگ ارچ هک هب یریگراک تازیهجت نردم رد

رما لرتنک کیفارت دنمزاین لنسرپ برجم و اب یدنمناوت یاه یتخانش یم

،دشاب رد ریا نیا تروص بجوم هب رده نتفر هیامرس و ییررنا نامزارس اره درهاوخ دورب .

هچره تامیمصت روتارپا

رتشیب هتسباو هب شزادرپ تاعلاطا

،دشاب ییاناوت یاه یتخانش روتارپا زین دیاب رتشیب دشاب . یاهدنیآرف یتخانش

شوارک یرادرید ( visual

search )،

لح هلئسم و نامز یجنس زا یگژیو یاه یتخانش مزلا یارب یدصت نیا لغش تسا .

یدیلک تاملک :

،یتخانش یمونوگرا یتخانش راک لیلحت و هیزجت

(CWA) ، یرهش کیفارت لرتنک زکرم

3 . ناریا ،هواس ،افص یتعنص هورگ یدربراک یملع شزومآ زکرم ،یمونوگرا دشرا سانشراک .

*2 . ( لوئسم هدنسیون )

ناریا ،هواس ،افص یتعنص هورگ یدربراک یملع شزومآ زکرم ،یمونوگرا دشرا سانشراک .

یکینورتکلا تسپ :

[email protected]

۱۴

Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:35 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(2)

همدقم

یاهرهرش رد و یزوررما عرماوج رد یعامتجا تلاکشم زا یکی کیفارت یم گرزب تسا یفلتخم لماوع زا یشان دوخ هک دشاب

. زا اهرهش هزورما

یگدیچیپ رب هولاع ،کیفارت راهم یارب و دنتسه رادروخرب یرایسب یاه

هار شیاشگ رف هرب زارین ،اره

گرنه شور زا هدافترسا زرین و یزارس یاره

یم دنمشوه ببس نیدب ،دشاب

متسیس یاره لررتنک کریفارت یرهرش

عادبا هدیدرگ تسا . تلاسر یلصا نیا زکارم شهاک

،اهریخأت یگدولآ اره

و ررصم تخورس هرب یرشور نرما و قریرط زا دررکلمع

گرنهامه

نامزاس یاه یتلود و یصوصخ یم

دشاب .

رد رقتسم صصختم یاهروتارپا تیعر و قریقد درصر ارب زرکارم نریا

نابایخ یرم تیریدرم ار یرهش کیفارت ،اه درننک

هدهارشم. و

لررتنک

تیع و روبع و رورم رد عطاقت اره زا قریرط مترسیس لررتنک یزرکرم

(SCATS) و

نیبرود یاه تراظن یریوصت و

،ب ریوارصت رد دراورم

،مزلا تبث هدهاشم صقاون هدش

رد تازیهجت زکرم

لرتنک و ملارعا آ ن

هب هورگ یاه تارریمعت و

یرریییپ عرفر ترهج

صرقن و یینهارمه ارب

ییامنهار و

و یگدننار هنیهب

یزاس نامز یدنب عطاقت اه هلمجزا فیاظو

اهروتارپا یارب تیریدم کیفارت تسا هک ره مادک زا فیاظو

،قوف لماش

یتخانش یاهدنیآرف نوگانوگ

،تسا هب ناونع لررتنک ،لاثم دنمرشوه

ره عطاقت رب یاپ ه نازیم کیفارت عطاقت نآ زا )

قریرط ررییغت رد نارمز

تسیا اهوردوخ رد ره عطاقت

،( داجیا جوم زبس عطاقت یارب یاه

یلاوتم

هب) نیا انعم هک رگا کی لیبموتا سپ زا یکدنا فقوت رد کی

،عطاقت اب

زبس ندش غارچ تسناوت زا نآ روبع

،دنک رد عطاقت یاه یدعب هب چیه

غارچ یزمرق رنکن درورخرب د

مترسیس ،( تریولوا

یرهد یارهوردوخ هرب

سنایروا (EVP : Emergency Vehicle Pre-emption) (

3 ).

فیارظو لریلحت و هریزجت یاررب یتخانرش یمونوگرا زا هعلاطم نیا رد ،ترسا هدرش هدافتسا یرهش کیفارت لرتنک زکرم یاهروتارپا یتخانش شیارگ زا یکی یتخانش یمونوگرا درننام هک تسا یمونوگرا شناد یاه

هنیهب ده اب یکیزیف یمونوگرا دوجو هب ناسنا اب متسیس قباطت یزاس

ًاتدمع و تسا هدمآ نارسنا یتخانرش لرماوع هب

، ررحم رد مارینه

دراد زکرمت راتفر ای لمع و تاعلاطا شزادرپ .

هرب ناسنا نتفرگ رظن رد

ییاررناوت اررب یدوررجوم ناوررنع تیدودررحم و ارره

و صخررشم یارره

سکع لمعلا شیپ لباق یاه شرقن ،یحارط رما رد ینیب

یرثثرم لاارب رد

دراد متسیس درکلمع یشخبرثا ندرب (

2 ) . لارس رد هتنرسیو هعلاطم رد

3333

، یتخانرش رارک لریلحت و هریزجت

( analysis cognitive work

) مترسیس لریلحت و هریزجت یارب یاره

،یراک یرفرعم ،بوچراچ کی ناونع هب ،متسیس یحارط دوبهب ده اب

ترسا هدش (

3 ).

لارس رد هتنرسیو و نورسیماج هرعلاطم رد نیرنچمه

2333 هرک ترسا هدرش هرارشا دروم نیا هب ، فریط رد بوچرارچ نریا

هدرتسگ زا یا لئاسم هزوح رد یاه یب یرامش ا یاهریرشیامن یحارط ز

تسا هدش هدافتسا دیلوت دنیآرف رد تاعلاطا (

4 ).

یتخانش راک لیلحت و هیزجت (CWA)

تیدودحم ، زا ار مترسیس یاره

قیرط یم ییاسانش زاف جنپ ورملق لیلحت اب ادتبا رد هک ،دنک

زااآ یراک

یرارکمه یرسررب و یژتارترسا لریلحت ،هرفیظو لریلحت زا دعب و و اره

نامزاس

،یعامتجا یاه تیحلاص ییاسانش اب

یاه ناریاپ هب لنسرپ مزلا

یم دسر ( 4 ).

هنومن یرارک وررملق لریلحت هرلحرم هرجیتن یارهرادومن زا ییاره رد ار

،تاعلاطم ماه

و نوی ( 2333 .) نوسیماج ناراکمه و

، زتناسیب و هتنسیو

( 3334 ) . گنیررسیر و

نوررسردناس (

2332 ) یررم ، دررید ناوررت (

5 - 8 ) .

هنومن نینچمه رد ار میمرصت ناربدرن زا ییاره

تارعلاطم و نورسیماج

ناراکمه و سکوروملا ،ناراکمه (

2336 ) نارارکمه و یاروم ، (

3332 )

هتنسیو و (

3333 ) یم ، درک هدهاشم ناوت (

3 , 3 - 33 ).

هدش رشتنم تاعلاطم زا یمک دادعت عقاو رد هب

روط نریا لحارم ،لماک

هدومن ارجا ار کینکت و دنا

هب تردن هداهن رتارف تسخن زاف ود زا ار اپ درنا

لیلد نیمه و هدریدرگ کرینکت نریا زا هدافتسا رد دیدرت و کش ثعاب

تسا . یم هنومن یارب لارس رد هتنرسیو هعلاطم هب ناوت

3333 ( 4 )،

هرک

نامزاس لیلحت دقاف یاره

یرم یعارمتجا درشاب

لرباقم رد ،دررک هرارشا

یم هعلاطم هب ناوت زینیماک

و نلرگ لاس رد ، 2333

تخادنا هاین (

32 ).

لررتنک زرکرم یارهروتارپا رارک تریمها و قورف تاحی وت هب هجوت اب هرعلاطم ،روشک لخاد رد هباشم تاعلاطم دوجو مدع و ،یرهش کیفارت یرگژیو حیرشت روظنم هب ر اح فیرصوت و لغرش نریا یتخانرش یاره

کرینکت لحارم یارجا CWA

( analysis cognitive work

) رب یار

تسا هدش ماجنا ،نآ (

3 ).

داوم و شور اه

یارب هیزجت کریفارت لررتنک زرکرم یارهروتارپا یتخانش راک لیلحت و

یرهش شور زا نریا رد ،درش هدافتسا تسا زاف جنپ لماش هک ،CWA

۱۵

(3)

هعلاطم هدش یعس هب

یاج جنپ لحارم زا زاف هس ای ود هب هکنآ نریا هناگ

هلحرم جنپ ره ،دوش هدنسب شور هبCWA

روط دورش یرسررب لرماک

روظنم نیدب هرب ثرحبم نیا ندومن رصتخم و راک مجح تیریدم یارب

ب هرلاقم نیا هلصوح رد هک یلکش یاهدرنیآرف مارمت یرسررب زا درجنی

رص یتخانش لحت هب اهنت و رظن

لری یرارک هزورح لرک زا شررب کری

هدرک هدنسب ،میا

هب ترابع ریید هرن و ،قمع رد لماک لکش هب ارCWA

هدرک ارجا تعسو رد میا

( لکش 3 ).

یتخانش راک لیلحت و هیزجت زاف جنپ ترابع

دنا زا :

زاف 3 : لیلحت ورملق یراک ( /WDA work domain analysis )

رد هلحرم نیا شرین

ام تبسن هب هنماد یراک قیمع رت یم ددررگ نریا ،

زاف فلتخم حطس جنپ لماش هک تسا

یتاریح تارعلاطا یواح کی ره

یراک هزوح دروم رد یم

دشاب ( 33 ) :

3 - ده یدربراک

، 2 - دربراک یعازتنا

، 3 - دربراک یمیمعت

، 4 - دربرارک

یکیزیف

، 5 - لکش یکیزیف

رد نیا هلحرم شرین زج هب لک دوجو دراد هک نریا شررین یاراد هرس

هلحرم تسا : لک متسیس متسیسریز →

اه ازجا → متسیس

لکش رد هلحرم نیا جیاتن 2

یم هدید دوش .

زاف 2 : لیلحت یتخانش هفیظو ( control task analysis )

رد ،زاف نیا رد رتهب

یلامعا هک رجنم هب تیلاعف یاه یرلرتنک درورم

زاین یارب صیخشت هنماد

یدربراک ادها یم

ددرگ . یرم یرسررب دورش

.

نیا تیلاعف اه لماش تیلاعف یاه شزادرپ تاعلاطا و شناد تسدب هدمآ

ناسنا تسا هک رجنم هرب لریمکت فیارظو رد ازرجا یرارک یرم ددررگ .

یجورخ نیا زاف نییعت یم دنک هک هچ ییاهراک یتسیاب هرب رورط رثثرم

ماجنا دریگ ( رد ورملق هدودحم یراک

) یلو زونه یینویچ ماجنا نیا راک

و درف ماجنا هد هدن نآ صخشم هدیدرین ( 33 ) .

رازبا نیا هلحرم نابدرن میمصت ( )DL یم دشاب هک لماش تریلاعف یاره

شزادرپ تاعلاطا ( تریلاعف یاره یتخانرش اری

یتابرساحم دنترسه

) و

هخرچ یاه شناد ( تلاورصحم شزادررپ ییارهن

تارعلاطا ) یرم درشاب .

هزات اهراک نیب نیا ود کی هطبار یطخ رد رظن یم دنریگ رد

یلاح هک دارفا صصختم تحا

ًلاام شهج ییاه رد نیا ود دروم درنهاوخ

تشاد ( 33 ) .

ام رد نیا زاف زا نیب هریلک فیارظو ارهنت کری میمرصت ناربدرن مرسر

یم مینک هک رد لکش 3 یم هظحلام دینک

سپس. تاریئزج طوربرم

هرب

صخاش یاه حوطس

،بترم ار هناگادج رد یلودج هب تربث یرم مینارسر

لودج) 3 .)

زاف 3 : لیلحت یژتارتسا اه ( strategies analysis )

رد نیا

،زاف شرین ینویچ ی ماجنا هفیظو هجوت دروم رارق

یم دریگ . نیا

زاف ناحارط ار ییاسانش رد هقبط

یدنب یژتارتسا اه یرای یم دنک و رد

یرحارط مترسیس یاره ،یرتویپمارک تارعلاطا رورتارپا

ار رد بارختنا

یژتارتسا یرای

یم دنک (. 33 ).

ادتبا اب تسیل ندرک یدادعت یژتارترسا عوررش

هرب لریلحت یرم میرنک

( لودج 2 .) هشقن و تاعلاطا نایرج (

)IFM ره مادک ار هناگادج میسرت

یم مینک ( لکش 4 .) دعب زا باختنا IFM بسانم یارب یوردورخ روربع

سنایروا رد نیرتمک نامز هب تمس

،دصقم یم ناوت هب نیا هجیتن دیسر

هک ره باختنا یژتارتسا

هنویچ یم دناوت رب لک راب یراک ریثأت دراذگ .

زارررف 4 : لررریلحت یرارررکمه

و نامزارررس یعارررمتجا یاررره

( social organization and cooperation )

رد نیا زاف درننام زارف لربق زا هرشقن تارعلاطا ناریرج (

)IFM یاررب

بوچراچ یدنب لیلحت یعامتجا

،نامزاس تسا یم هداف

،دوش اما هدافتسا

زا IFM رد نیا زاف هب روظنم باتزاب صاصتخا یازرجا

یدررف ،رارک رد

نایم کی متسیس

،یراک ماجنا یم دریگ .

هب لابند نآ یینویچ صیصخت هنیهب

ره کی زا تیلاعف یاه شزادررپ

تاعلاطا و شناد هخرچ هب

ارجا هدننک یاه میت ار درورم یباریزرا راررق

یم میهد یارب. ا ماجن نیا راک هفیظو یازجا یاه یراک

ار ارب هرجوت هرب

طاقن فع و توق متسیس یاه یرتویپماک و

،یناسنا ناحتما شیامزآ و

یم مینک . و شلارت یرم میرنک هرک تریلاعف یاره شزادررپ تارعلاطا

و

تیلوئسم یرادهین

ظفح و هخرچ یاه شناد هب ار ره ارجا هدرننک هرب

روظنم لااب ندرب تاریثات یمیت صتخا میهد صا (

لکش 5 )،

( 33 ).

زاف 5 : هیزجت و لیلحت ییترسیاش صخرش

( worker competencies

analysis )

رد نیا زاف هیزجت و لیلحت ییتسیاش صخش

ماجنا هدنهد راک یارب

ماجنا فیاظو یم صخشم دوش

یم نییعت و هک ددرگ

صخش یارب ماجنا

نیا فیاظو هب هچ ییاناوت اه و دنمزاین یرازبا تسا

( 33 ) تاعا. رتشیب

دشاب جیاتن رتشیب راک هب

یاهدنیآرف یتخانش

هتسباو تسا لودج 3 ) .

۱۶

(4)

هتفای اه

لماش هعلاطم نیا زاف جنپ جیاتن :

کرینکت یاررجا لرحارم یرلک حرط

،CWA لیلحت ورملق یرارک ناربدرن ، رصت

تاریئزج ،میم طوربرم

هرب

صخاش یاه حوطرس یژتارترسا ،،بتررم ،دورجوم یاره

هرشقن ناریرج

تاعلاطا ( )IFM هشقن ، تاعلاطا نایرج (

)IFM یارب بوچراچ یدرنب

لیلحت یعامتجا هریزجت و ،نامزارس

و لریلحت ییترسیاش رد ،صخرش

لاکشا 5 - 3 لوادج و 3

- 3 تسا هدمآ .

نامه هنوگ یراک ورملق لیلحت رد هک (

ش لکش هرام 2 ) یرم هدید دورش

تریولوا کریفارت لررتنک زرکارم یارهروتارپا فیارظو زا یکی هرب یرهد

یم سنایروا یاهوردوخ هفیظو هس لماش هفیظو نیا هک دشاب

یزج ررت

یارررب زبررس جوررم داررجیا ،یگدررننار و ییاررمنهار اررب یینهاررمه لماررش عطاقت یلاوتم یاه یم کیفارت ساسا رب عطاقت دنمشوه لرتنک و

دشاب .

زا تریولوا هفیظو یارب میمصت نابدرن ،نایم نیا یارهوردوخ هرب یرهد

لکش رد سنایروا 3

و شرناد هرخرچ لرحارم لمارش هرک ترسا هدرمآ

تریولوا مترسیس ندرش لاعف زا دعب ،تسا تاعلاطا شزادرپ هرب یرهد

تیعر و ییارسانش ارب دریاب رورتارپا ،رادشه تفایرد و سنایروا وردوخ زا هک یتاعلاطا شزادرپ سپس ینونک نیبرود

یرم ترفایرد اه ارب ،درنک

ار سنایروا وردوخ ،زبس جوم داجیا هب

یوحن هک یزرمرق غاررچ چیره هب

دیامن یهارمه دصقم ات ،دنکن دروخرب .

میمصت زا لبق روتارپا یژتارتسا دیاب ادتبا یریگ

لرح یاررب دوجوم یاه لارثم رد دیامن باختنا ار نیرتهب سپس هدرک رورم نهذ رد ار لکشم

رب دروم دراد ورشیپ یژتارتسا ود روتارپا ام یسر .

،لوا یژتارترسا روربع

زا وردوخ تولخ

نیرت ریسم ( یوردورخ ،رسوت عطارقت زا روبع یا اقت

یم لاسرا سنایروا ،سوت تساوخرد نیا سپس ،دوش

صیخشت هدرنهد

یم لاسرا روتارپا هب یم زبس ار عطاقت غارچ رلرتنک سپس ددرگ

و درنک

ررفا ریارس ارب یینهامه اب هوررگ دا

تورلخ نیررت روربع یاررب ار ریرسم

هرب ار یلرصا ریرسم زا ریرسم رییغت و هدرک صخشم سنایروا یوردوخ یم علاطا هدننار یم لابند ار وردوخ ،روتارپا همادا رد دنهد

هرب ارت درنک

دنکن دروخرب زمرق غارچ )

وردوخ یارب زبس جوم داجیا مود یژتارتسا و

سنایروا ( وت عطاقت زا روبع تساوخرد لارسرا سرنایروا یوردورخ ،س

یم یم زبس ار عطاقت غارچ رلرتنک سپس ،دوش نارمز هبساحم اب و دنک

ریاس هب سنایروا یوردوخ ندیسر عطاقت

یاه ،ریسم غارچ اه یوحن هب ار

میظنت یم دیامن ارت یلرصا ریرسم زا جوررخ نودرب سنایروا یوردوخ هک

دشاب هتشادن دروخرب یزمرق غارچ چیه هب دصقم .)

سپس یم رد اب میناوت

تیدودحم نتفرگ رظن ویپماک یاه

میرنک میرسقت ار فیارظو نارسنا ای رت .

ییاهدرنیآرف و نارسنا ،سوت دیاب بسانم یژتارتسا باختنا تسا یهیدب رتویپمارک ،رسوت دریاب یدعب غارچ هب وردوخ ندیسر نامز نییعت دننام و دوش ماجنا ییتسیاش نایاپ رد

یم نییعت مزلا یتخانش یاه دوش

. ۱۷

(5)

لکش 1 : کینکت یارجا لحارم یلک حرط CWA

لکش 2 : لیلحت ورملق یراک ( زاف 1 )

۱۸

(6)

لکش 3 : نابدرن میمصت DL( ) ، ( زاف 2 )

لودج 1 : تایئزج طوبرم هب صخاش یاه حوطس طبترم ( زاف 2 )

ماگ فیصوت

عون نابدرن دک

یعازتنا حطس

دراد یروف روبع هب زاین سنایروا یوردوخ کی A شناد هخرچ

متسیس شخرچ یدربراک ده

یسررب B نیبرود اه رظن درم عطاقت رد تاعلاطا شزادرپ

ریسفت یعازتنا دربراک

نیعت C کیدزن نیرت و تولخ نیرت دصقم هب ندیسر یارب ریسم تاعلاطا شزادرپ

ندرک هلومرف دنیآرف یمیمعت دربراک

عطاقت غارچ ندرک زبس D رظندروم

شناد هخرچ هفیظو

یمعت دربراک یم

یدعب عطاقت هب سنایروا یوردوخ ندیسر نامز نیعت E تاعلاطا شزادرپ

دنیآرف یکیزیف دربراک

مامت زا سنایروا روبع یارب زبس جوم داجیا F عطاقت

اه شناد هخرچ

ارجا یکیزیف مرف

لودج 2 : یژتارتسا دوجوم یاه (

زاف 3 )

یژتارتسا یژتارتسا مان

فیصوت

زا وردوخ روبع 3 تولخ

نیرت

سم ری یم لاسرا سنایروا یوردوخ ،سوت عطاقت زا روبع یا اقت

،سوت تساوخرد نیا سپس ،دوش

صیخشت هدنهد یم لاسرا روتارپا هب یم زبس ار عطاقت غارچ رلرتنک سپس ددرگ

ریاس اب یینهامه اب و دنک

هورگ دارفا تولخ

نیرت یسم زا ریسم رییغت و هدرک صخشم سنایروا یوردوخ روبع یارب ار ریسم ار یلصا ر

یم علاطا هدننار هب یم لابند ار وردوخ ،روتارپا همادا رد دنهد

دنکن دروخرب زمرق غارچ هب ات دنک .

وردوخ یارب زبس جوم داجیا 2 سنایروا یم لاسرا سنایروا یوردوخ ،سوت عطاقت زا روبع تساوخرد

زبس ار عطاقت غارچ رلرتنک سپس ،دوش

یم وخ ندیسر نامز هبساحم اب و دنک ریاس هب سنایروا یورد

عطاقت یاه ،ریسم غارچ اه میظنت یوحن هب ار

یم دیامن هتشادن دروخرب یزمرق غارچ چیه هب دصقم ات یلصا ریسم زا جورخ نودب سنایروا یوردوخ هک

دشاب . ۱۹

(7)

لکش 4 : هشقن تاعلاطا نایرج IFM(

) ، ( زاف 3 )

لکش 5 : هشقن نایرج تاعلاطا IFM (

) یارب چ ا بوچر یدنب حت لیل یعامتجا نامزاس

( زاف 4 )

لودج 3 : هیزجت و لیلحت یگتسیاش صخش ( زاف 5 )

ماگ یاه تاعلاطا شزادرپ ماگ

یاه شناد هخرچ تراهم رب ینتبم راتفر

نوناق رب ینتبم راتفر شناد رب ینتبم راتفر

3 - یارب سنایروا یوردوخ کی زاین

کیفارت زا یروف روبع 2

- یسررب نیبرود اه رد

رظن درم عطاقت عطاقت یسررب

رظندروم

نیبرود قیرط زا ،یارش نتفرگ رظن رد

عطاقت رظندروم کیفارت هب هجوت اب میمصت ذاختا

عطاقت

3 - نیعت کیدزن نیرت و تولخ نیرت

دصقم هب ندیسر یارب ریسم 4

- عطاقت غارچ ندرک زبس

رظندروم ریاس تاشرازگ یسررب

اهروتارپا نتفرگ رظن رد

ههار یا

روبع عونمم و کی هفرط غارچ ندرک زبس هب میمصت

سنایروا یوردوخ تیاده تهج ریسم هب باختنا هدش

5 - یوردوخ ندیسر نامز نیعت

یدعب عطاقت هب سنایروا 5

- یارب زبس جوم داجیا

مامت زا سنایروا روبع عطاقت اه رظن رد اب نامز هبساحم

یوردوخ تعرس نتفرگ سنایروا ندرک زبس

غارچ اه

هب یوحن هک یوردوخ

وا زمرق غارچ هب سنایر

دنکن دروخرب لک رد سنایروا یوردوخ لرتنک

دصقم هب ندیسر ات ریسم

۲۰

(8)

ثحب

رترشیب رورتارپا تامیمرصت هرچره ،هرک داد نارشن شهوژپ نیا جیاتن ییاناوت ،دشاب تاعلاطا شزادرپ هب هتسباو دیاب زین روتارپا یتخانش یاه

دشاب رتشیب .

نیربرود یرسررب لاثم ناونع هب رد اره

عطارقت رظندرورم ،

تولخ نییعت ندیسر نامز نییعت و ،دصقم هب ندیسر یارب ریسم نیرت

یتخانرش یاهدرنیآرف مزلترسم هک ،یدعب عطاقت هب سنایروا یوردوخ یرادید شواک (

visual search )،

و هلئسم لح نامز

یجنس یم زا دشاب

یگژیو تسا لغش نیا یدصت یارب مزلا یتخانش یاه .

ش تیمها هب هجوت اب ررظن رد و ،یرهش کیفارت لرتنک زکرم روتارپا لغ

هعلاطم هتشذگ رد هک عو وم نیا نتفرگ رب یا

مارجنا لغرش نیا یور

زین ریید لااشم یور رب تاعلاطم و ،هدشن

ًلاومعم هب رورط ارب و صقارن

زا هلحرم دنچ ماجنا کینکت

هرب هرعلاطم نریا ،هرتفرگ تروص ،CWA

رم لغش یتخانش فیاظو لیلحت و هیزجت زک

لرتنک اب کیفارت کرینکت

تسا هتخادرپCWA .

کرینکت زا ،هک تسا رکذ هب مزلا یارربCWA

یم هدافتسا یتخانش یاهراک یحارط و دوبهب هرجیتن نیرنچمه ،دورش

یم شهوژپ نیا لرتنک زکرم یاهروتارپا شزومآ و شنیزگ تهج دناوت

هرب هک ارچ ،ددرگ هدافتسا کیفارت ررما رد نردرم تازریهجت یریگرارک

ک یدرنمناوت ارب و برجم لنسرپ دنمزاین کیفارت لرتن یتخانرش یاره

یم نیا ریا رد ،دشاب ییررنا و هیامررس نترفر ردره هرب برجوم تروص

نامزاس دوب دهاوخ اه .

و یرفرعم هرب ،رقف راصتخا لیلد هب هعلاطم نیا

،ترسا هتخادرپ لغش نیا هفیظو کی یسررب اهنت و راک شور یینویچ شهوژپ رد تسا دیما آ یاه

و هرتخادرپ شور یرفرعم هرب ررتمک هدرنی

لغش نیا یتخانش فیاظو هرب

رورط لریلحت و یرسررب درورم هدرترسگ

دریگ رارق ناریشهوژپ .

لودج رد ،رتشیب یسررب یارب 4

لرحارم ارب ،بتررم هتشذگ تاعلاطم ،

کینکت تسا هدش نایبCWA

( 3 , 6 , 32 , 34 - 25 ).

لودج 4 : لحارم اب طبترم تاعلاطم CWA

زاف

،بترم تلااقم CWA

زاف 3 : لیلحت ورملق Rasmussen, 1985; Vicente,& Rasmussen, 1992; Burns & Hajdukiewicz, یراک

2004; Burns, Bisantz & Roth, 2004; Jamieson, Ho ,Miller, & Vicente, 2007 ; Bisantz & Mazaeva, 2008

زاف 2 : لیلحت نش یتخا هفیظو Rasmussen & Jenson, 1974 ;Cummings & Guerlain ,2003 ;Naikar, Moylan ,

&Pearce, 2006; Lamoureux &Chalmers, 2008

زاف 3 : لیلحت یژتارتسا Rasmussen, 1986; Burns Enomoto & Momtahan,2008 اه

زاف 4 : لیلحت یراکمه و نامزاس یعامتجا یاه Vicente, 1999; Pfautz &Pfautz; 2008

زاف 5 : هیزجت و لیلحت ییتسیاش Vicente, 1999; Kilgour, StCyr, & Jamieson, 2008 صخش

۲۱

(9)

عبانم

1.Mohamadpour M. Take to the streets of a city's Mastermind Mashhad Traffic Control Center. Shahrara Newspaper. 2009. [Persian].

2. Gemma J, Paul M, Michael G. From work analysis to work design: A review of cognitive work analysis design applications . J of Cog Engi and Dec Mak. 2014;8:3-22.

3. Vicente K. Cognitive Work Analysis: Toward Safe Productive andHealthy Computer-Based Work. J Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum. 1999.

4. Jamieson G, Vicente K. Ecological interface design for petrochemical applications: Supporting operator adaptation, continuous learning and distributed collaborative work.

Computers & Chemical Engineering. 2001;25(7):1055-1074.

5. Reising M. Work domain analysis and sensors II:

Pasteurizer II case study. In J of Hum-Comp Studies.

2002;56:597- 637.

6. Jamieson G, Miller C. Vicente K. Integrating Task- and Work Domain-based Work Analyses in Ecological Interface Design: A Process Control Case Study. To appear in IEEE Transactions on Systems, Man and Cybernetics.

2007;37(6):887-905.

7. Ham D, Yoon W. Design of information content and layout for process control based on goal-means domain analysis. Cogn, Tech and Work. 2001;3:205-223.

8. Bisantz A, Vicente K. Making the abstraction hierarchy concrete. In J of Hum-Compu Studies.1994;40: 83-117.

9. Moray N, Sanderson P, Vicente K. Cognitive task analysis of a complex work domain: A case study. Reliability Engineering and System Safety. 1992;36:207-216.

10. Lamoureux T, Bos J, Rehak L. Chalmers B. Control Task Analysis in Applied Settings, Proceedings of the 50th Annual Meeting of the Human Factors and Ergonomics Society. San Francisco. CA: HFES. 2006;391-395.

11. Jamieson G, Miller C, Vicente K. Integrating Task- and Work Domain-based Work Analyses in Ecological Interface Design: A Process Control Case Study. To appear in IEEE Transactions on Systems, Man and Cybernetics.

2007;37(6):887-905.

12. Cummings M, Guerlain S. The tactical Tomahawk conundrum: Designing decision support systems for revolutionary domains. In Proceedings of the IEEE International Conference on Systems, Man and Cybernetics, Piscataway, NJ: IEEE.2003; 1583-1588.

13. Kilgore R, Olivier S, Jamieson G. From work domains to worker competencies: A five-phase CWA for air traffic control. Cognitive Work Analysis: Current Applications and Theoretical Challenges Piscataway, NJ: Erlbaum .2009.

14. Rasmussen J. The role of hierarchical knowledge representation in decision making and system management.

IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics.

1985;15:234-243.

15. Vicente K, Rasmussen J. Ecological interface design:

Theoretical foundations. IEEE Transactions on Systems, Man and Cybernetics. 1992;22:1-18.

16. Burns C, Bisantz A, Roth E. Lessons from a comparison of work models: Representational choices and their implications. Human Factors. 2004;46:711-727.

17. Burns C, Hajdukiewicz J. Ecological Interface Design.

CRC Press LLC, FL: Boca Raton.2004.

18. Bisantz A. Work domain analysis using the abstraction hierarchy: Two contrasting cases. In A.M. Bisantz & C.M.

Burns (Eds.) Applications of Cognitive Work Analysis. Boca Raton, Fl: CRC Press. 2008;49-68.

19. Rasmussen J. Mental Procedures in Real-Life Tasks: A Case Study of Electronic Troubleshooting. Ergonomics.

1974;17:293-307.

20. Naikar N, Moylan A. Pearce B. Analysing activity in complex systems with cognitive work analysis: Concepts, guidelines, and case study for control task.2006.

21. Lamoureux T, Chalmers BA. Control task analysis:

Methodologies for eliciting and applying decision ladder models in command and control. Applications of cognitive work analysis. 2009;95-128.

22. Rasmussen J. Information processing and human- machine interaction: An approach to cognitive engineering.

New York: North Holland.1986.

23. Burns M, Enomoto Y, Momtahan K. Cardiac work analysis of cardiac care nurses performing tele-triage. In A.

M. Bisantz AM, Burns CM. (Eds.) Applications of Cognitive Work Analysis. Boca Raton, Fl: CRC Press. 2008;149-174.

24. Pfautz J. Methods for the analysis of social organizational aspects of the work domain. In A. M.

Bisantz, A.M. & C.M. Burns (Eds.) Applications of Cognitive Work Analysis. Boca Raton, Fl: CRC Press.

2008;175-228.

25. Kilgore R, Jamieson G. From work domains to worker competencies: A five phase CWA. In A. M. Bisantz, A.M. &

C.M. Burns (Eds.) Applications of Cognitive Work Analysis.

Boca Raton, Fl: CRC Press. 2008; 15-48.

۲۲

(10)

Cognitive characteristics of the operator of urban traffic control center and framework of Cognitive Work Analysis (CWA)

Abdollah Vahedi¹, Sara Dehnavi²*

Received: 21/09/2014 Accepted: 27/12/2014

Abstract

Introduction: As the traffic is one of the most common social troubles in big cities, widen the roads; culture and using the intelligent methods are using to control the traffic. Therefore, the traffic control systems are innovated. These system operators have to do many cognitive jobs to manage these systems. CWA as a framework to improve the design of these systems has introduced in this paper to analyze them.

Material and Methods: CTA recognizes the restrictions of system throughout the 5 phases that begin with work domain analysis and ends in necessary personal qualification. Task analysis, strategy analysis and investigating the cooperation and organizations are between paces, respect.

Results: the results of this investigation consist of outline of the technique CWA, work domain analysis, decision ladders, details of relevant indicators, strategies, Information Flow Map (IFM), to frame the social organization and cooperation, and worker qualification analysis.

Conclusion: The results of this study may used in selection and training the mentioned systems operators. The main reason is to use the experienced staff with high cognitive abilities in working with these systems. Otherwise, it can result in waste the organization money and energy. The operator decision making is more dependent on the information process, the operator also needs to have higher cognitive abilities. Strong visual search, timing and problem solving are perquisites of this job opportunity.

Keywords: Cognitive ergonomics, Cognitive Work Analysis (CWA), Urban traffic control centers.

1. Applied Science Education Center, Safa Industrial Group, Saveh, Iran.

2*. (Corresponding author) Applied Science Education Center,Safa Industrial Group, Saveh, Iran.

Email: [email protected]

Journal of Ergonomics, Vol. 2, No. 3, Autumn 2014 23