Y HOC VIÉT NAM THÀNG 3 - SO 1/2015 _ ^
NGHIÉN CÙ'U KIÉN THU'C VÀ THITC HÀNH CÙA CÀC BÀ ME VE CHÀM SÓC TRÉ BI BÈNH LY DIEU TRI TAI BÈNH VIÈN NHI DÒNG CÀN THC 2 0 1 3 - 2 0 1 4
Pham Thành Suol*, Tran Do Hùng*, Huynh Vàn Bà*
TOM TAT
Nghién cyu mò tà c3t ngang dupc thyc hièn rong khoàng thòi gian t y thàng 11/2013 dén 03/2014 chpn tat eà càc bà me theo tiéu chuàn. Có 73 bà me dua vào nghièn cùU vói két qua nhu sau: Bà me eó kién thùc dùng ve biéu hién cùa bénh ly (60,3%), vé nguyén nhàn gay bénh (39,7%), vé duòng lày eùa bénh (42,5%) và vé hàu qua cùa bénh (43,8%). Có su lién quan giO^ nghé nghiép và kién thùc dùng cùa bà m?; da so bà me có kién thyc dùng là còng nhàn vién diyc (84,2%). Có sU lièn quan glù'a tièp ean thóng bn vé bènh ly và kién thyc dùng cùa bà me: (65,2%). Có sy lièn quan giO'a dja ehi và thyc hành dùng cùa bà me: bà me có thUc hành dùng sinh song chù yéu tàp trung d thành thj (62,5%). Càc bà me có klèn thye dùng thì có thUc hành chàm sóe dùng (65,7%). Da so bà me eó kién thye ehuti dùng thì có thyc hành chàm sóc chua dùng (68,4%).
Tu* khóa: Kién thyc, thye hành, chàm sóc, bénh ly SUIVIMARY
STUDYING I N KNOWLEDGE AND PRACTICE OF MOTHERS ABOUT C H I L D CARE FOR
SICK I N TREATMENT CAN T H O CHILDREN'S HOSPITAL 2 0 1 3 - 2 0 1 4 Crass-seetional descripbve study was carned out from 11/2013 to 03/2014 select ali mothers as standard. Ttiere are 73 women ineluded in the study with the following resuits: Mothers have proper knowledge about the expression of dysentery (60.3%), the cause of the disease (39.7%), the route of transmission of the disease (42.5%) and the consequences of the disease (43.8%). There is a link between oceupation and proper knowledge of mothers: mothers majority true knowledge workers
* 0^1 hoc Y DUOC Can Tho Chiù tràch nhièm chinh: Pham Thành Suol Email: [email protected] Ot; 0908659698 Ngày nh|n bài: 10/1/2015
Ngày phàn biè" khoa hpc: 25/1/2015 Ngày duyét bài: 2/2/2015
and employees (84,2%). There is a link between access to information and knowledge about dysentery nght of mothers (65.2%). There is a link between the address and correct practice of mothers: mothers have the nght to praetiee living mainly m urban areas (62.5%). Mothers have the nght knowledge, you praetiee proper care (65.7%). Most mothers have no proper knowledge they have not properiy care practices (68.4%).
I . O À T V À N D Ì È
Bènh ly là bénh khà pho bién, dae biét Ò càc ndóe nghèo, eàe nUòc dang phàt tnén vài ty Ié màe bénh và gay t y vong cao ò tré em. Nguy hiém chfnh là phà hùy niém mae ruót và gay ra tình trang nhiem trùng, nhiém dóe, chiém khoàng 10-15%, eó ndi lén dèn 20% tong so eàe tru'dng hdp tiéu ehày [ 3 ] .
Khi bj bénh, ngoài viée dièu tn cùa bàc si, chàm sòc cùa dièu dudng, vai trò cùa bà me cùa bénh nhi-ngdòl tryc tièp chàm sóc cho tré là dàc biét quan trong. Chfnh vì vày, viéc khào sàt kién thyc, khà nàng thUc hành eùa bà me khi eò con bi bénh ly là mot vièc càn thiét. T y dò, chùng ta eó the dua ra nhSng bién phàp thich hdp, tuyén truyèn, giào dyc cho càc bà me nhyng kién thyc dùng ve bénh, biét càch chàm sóe phù hdp góp phàn cài thién, nàng cao sye khóe cho con em.
Chùng tòi thyc hièn de tàivdi nhyng mue tìèu sau:
- Xàc dinh ty iè càc bà me co kièn thóc, thuC hành chàm sòc dàng khi con màc bènh ly.
- Tim hléu càc yeu tó lién quan din kiin thóc, thdc hành chàm sòc dùng cùa càc bà me khi con màc bénh ly.
II. DÓI TU'ONG VÀ PHLTONG PHÀP NGHIÉN CÙU 2 . 1 . Odi tu'dng nghièn cù'u
2.1.1. Bòi tu'dng nghién cóu Càe bà me eó con trén 1 thàng tuoi dèn 15 tuoi dUdc chàn doàn bi bénh ly dang dieu tn tai Bènh vién Nhi Dong Can Thd.
Y HOC VIÉT NAM THÀNG 3 - SO 1/201S
2.1.2. Thòi gian nghièn CÓU Ty thàng 11/2013 dén thàng 03/2014.
2.1.3. Dia diém nghién cóu Khoa Nhiem Bénh vién Nhi Oong Can Thd, 2.1.4. Tiéu chuàn chgn mau Càc bà me khòng phàn biét tuoi, nghé nghiép, dja chi... dang tryc tièp nuói con nàm dièu trj tal Bénh vién Nhi Dóng Can Thd vói eàe dièu kién sau:
- Tré trèn 1 thàng tuoi dén 15 tuoi.
- Tré eó tiéu phàn long nUòc, có dàm, màu <14 ngày và ù\i6c ehàn doàn bj ly.
- Bà me dòng y tìiam già nghièn eùU.
2.1.5. Tiéu chuàn loai tró
- Càc bà me khòng chiù hdp tàc cùng dièu tra vién, - Càc bà me có dàu hièu thàn kinh khóng bình thu'dng, dang sy dyng thuÒc an thàn hay thuoc
\ic che thàn kinh trung u'Ong.
- Càc bà me eò con tìéu phàn dàm màu >14 ngày.
- Càe bà me có con HIV/AIDS oó tìèu phàn dàm màu.
2.2. Phu'dng phàp nghièn cù'u 2.2.1. Thièì ki nghién cóu Phu'dng phàp nghién cùU mó tà càt ngang.
2.2.2. Phódngphàp chpn màu
Chpn mau thuàn tién theo thòi gian. Trong khoàng thòi gian ty thàng 11/2013 dén 03/2014 chpn tàt cà eàe bà me theo tièu chuàn. Kèt qua chpn dUdc 73 bà me duS vào nghién eùxi.
2.2.3. Nói dung nghién cóu
a. Dàc diém chung cùa doi tu'dng nghién cóu Oac diém chung cùa tré.
Oàc dié'm chung cùa eac bà me.
Kién thyc ve bènh ly eùa càc bà me.
b. Thut hành chàm sóc cùa càc bà me ve bénh ly
Tiéu chuàn dành già chung vé kièn thyc và thyc hành:
^ Tiéu chuàn dành già chung ve klèn thyc vdi bó eàu hòi dành già kién thye gom 17 eàu.
/- Tiéu chuàn dành già chung ve thUc hành VÓI bó eàu hòi dành già thye hành gom 18 eàu.
2.2.4. Phàn tìch và xólysó'liéu Khi dà hoàn tat viéc thu thàp so liéu, ben hành ma hóa tyng bièn so và phàn tfch bang ehUdng trinh thóng ké vi tinh ùìig dyng SPSS 18,0 de tinh ra cac dac truTig vé thóng ké mó tà nhu' tan SÓ, ty Ié % và sy dung test thóng kè il de kiém dinh mòi lièn quan giSa càc bién so. So lièu ni ly dupc trình bay duòI dang bang và bié'u do, III. K^ QUA
3.1. Oac diém chung cùa dòl tu'dng nghièn cùru 3.1.1. D$c diém chung cùa tré
Bang 3.1. Dac dié'm chung eùa tré
Tuoi cùa tré Gidi tinh tré
<2 thàng tuoi 2-<24 thànq tuoi
2-<5 tuoi 5-15 tuoi Nam
NiJ
Tàn SÓ'XQ)
0 64
e 1 45 28
TYlé(;»/o) 0,0"
87,6 11,0 1,4 61,6 38,4 3.1.2. Bàc diém chung cùa bà me
Bang 3.2. Oac diém chung ve tuoi, dàn toc, dia ch|cùajDà_me
Tuoi Dàn toc Dia chi
<25 tuoi 25-35 tuoi
>35 tuoi Kinh Dàn toc l<hàc
Thành thì Nònq thón
Tàn so (n) 18 48 7 71 2 32 41
p Tylè("/o) 1 24,7 65,7 9,6 97,3
^" "2,7
43,8
56,2
Y HOC VIÉT NAM THÀNG 3 - SO 1/2015 Bang 3.3. Die diem chung ve trình dò hoc van, nghe nghiép, diéu
con eùa bà me kièn kinh té, so làn sinh
Trinh d ò hoc v à n
Nghé nghiép
Diéu l<ién kinh t e So Ian sinh con
M ù c h U Cap 1 Cap 2 Càp 3 Trén cap 3
NÓI trO Nònq dàn Buon bàn Cònq nhàn vièn chù'c
Khónq nqhèo Nghèo Con so Con ra
T^n so ( n ) 0 9 27 23 14 27 14 13 19 72 1 42 31
Ty Ié C/o) 0,0 12,3 37,0 31,5 19,2 37,0 19,2 17,8 26,0 98,6 1,4 57,5 42,5 3.2. Ty Ié bà me có kién thu'c, thu'c hành dùng khi có con bj bènh ly 3.2.1. Ty li bà mp có kiin thóc dùng khi có con bj binh ly
Bang 3.4. Kièn thyc ve bénh ly eùa bà me
Bié'u hién Nguyén nhàn
Du'òng lày H à u qua
Dùng Chua dùng
Dùng Chu^ dùng
Dùng Chu'a dùng
Dùng Chu^ dùng
Tàn sci ( n ) 44 29 29 44 31 42 32 41
Ty Ié (»/o) 60,3 39,7 39,7 60,3 42,5 57,5 43,8"
56,2
Bang 3.5. Kién thye vé thói quen sinh hoat, càc yéu tò nguy ed gay bénh ly và càch phòng bénh cùa bà me
Thói quen sinh hoat, yé'u tò' nguy co Càch phòng bènh
Dùnq Chu^ dùng
Dùng Chua dùnq
Tàn so' ( n ) 55 18 1 60
^ 13
Ty Ié ( % ) 75,3 24,7 82,2 17^8 ""
Bing 3.6. Kién thu'c vé che dò dinh du'òng cho tré l<hi bi ly cùa bà me
C h o à n C h o b ù Cho uong NOI c h i bién t h ù c àn t o t n h a t
cho t r é
Dùnq Chu^ dùng
Dùng Chu'a dùnq
Dùng ChUa dùng
Dùnq Chu^ dùng
T à n so ( n ) 58 15 62 11 69 4 73 0
T y Ié { % ) 79,5 20,5 84,9 15,1 94,5 5,5 100,0
0,0
Y HOC VIÉT NAM THANG 3 - SQ 1/2015 Bing 3.7. Klèn thijrc cùa bà me vé su dunq ORS và
GòiORS Tàc dung cùa ORS Thòi gian s u dung sau khi pha
Càc dung dich thay the Lu'dng nu'dc pha 1 gói ORS
Loai nu'dc pha ORS
OUOc biét Chua bièt Dùnq ChUa dùnq
Dùnq ChuS dùnq
Dùnq ChUa dùnq
Dùng Chu'a dùng
Dùnq Chua dùnq
dunq dich thay t h è Tàn só'Cn)
60 13 47 13 3 57 36 24 41 19 59 1
Ty Ié ( % ) 82,2 17,8 78,3 21,7 5,0 95,0 60,0 40,0 68,3 31,7 98,3 1,7 3.2.2. Ty 1$ bi me có thu'c hành cham sóc dùng Ithi có con bj binh ly
Bang 3.8. TtiUc hành cùa bà me ve càch su dunq ORS
Càch cho uong So lu'dng cho uong
Xù* tri khi t r é non
Dùng ChuS dùnq
Dùng_
ChUa dùnq Dùng Chu:a dùnq
Tàn so ( n ) 53
7
0 1 60
35 25 "
Ty Ié ( % ) 88,3 11,7 0,0 100,0
58,3 41,7
Thuóc càm tiéu chày Thuòc khàng sinh
Dùnq Chu^ dùng
Dùng ChUa dùnq
Tan so ( n ) 34 39 35 38
fylé(°/o) n
46,6 53,4 47,9 52,1
Bing3.10. ThUc hành vé noi che bien thùc àn và loai nuóc cho tré uòn^^mói njày cùa bà me
' Tàn^sò^(n) j Tilé(»/o) Ndi che bién thùc àn cho tré
Lo^i nude tré uong
Dùng ChUa dùnq
Oun£_
ChUa dùng
62 11 62"
11"
84,9 15,1 84,9
15,i_ J
Bing 3.11. ThUc hành cham sóc ve che dò dinh duSno cho tré khi b\ lycùa bà me
Càch cho àn và bù Tóng so bù'a àn trong ngày
Lu'dng nude cho tré uong Càc loai nùóc có dùòng khàc
Dùng ChUa dùnq
Dùng ChUa dùng
Dùnq ChUa dùnq _ Dùng
Chu'a dùng
Tàn so (n) 39 _ 34
55 18
Ty Ié C/o) 53,4 46,6 34,2 65,8
-75,3.
24,7
Y HOC VIÉT NAM THÀNG 3 - SO 1/2015 Bina 3.12. ThUc hành chànr 50C vé sinh cho tré l<hi bi ly cùa bà me
Vé sinh t h à n t h e Ve sinh mong Ngùa h à m , Id vùng mòng
Dùnq ChUa dùnq
Dùnq
Tàn so ( n ) 71
2 59 ChUa dùnq i 14
Dùnq ChUa dùng
58 15
Tv Ié ( % ) 97,3
2,7 80,8 19,2 79,5 20,5 Bing 3.13. ThUc hành cùa bà me vé phònq bénh ly cho tré
Thói quen phòng bènh Rùa t a y phòng bénh Ve sinh thv'c p h a m phòng bénh
Dùng ChUa dùng
Dùnq ChUa dùnq
Dùnq ChUa dùnq
Tàn so ( n ) 65
8 73 0 64 9
T y Ié (O/o) 89,0 11,0 100,0 0,0 87,7 12,3
3.3. Moi lién quan v'é kién thùc, thùc hành chàm sóc dùng cùa càc bà me 3.3.1, Mdì liin quan vS kiin thu'c
Bing 3.14. \A6\ lién quan qli^a klèn thùc và tuoi, dàn toc, dja chi cùa bà me
Tuoi me
<25 tuò'i 25-35 tuò'i
>35 tuoi Tong cònq Dàn toc Kinh
Khàc Tong còng Dja chi Thành thi
Nònq thòn Tònq cònq
Kién t h ù c cùa Dùng 7(38,9) 23(47,9) 5(71,4) 35(47,9) 34(47,9) 1(50) 35(47,9) 18(56,3) 17(41,5) 35(47,9)
bà me n ( % ) ChUa dùng 11(61,1) 25^52, a
2(28,6) 38(52,1) 37(52,1) 1(50) 38(52,1) 14(43,8) 1 24(58,5)
38(52,1)"
Tong còng n (%') I8Ì1OOI""
' " 46(100) ' 7(10"0)
"""73(100) 71(1001 2(100) 73(100) 321100) 4111001 73^1001 ^
P
0,343 2,138 0,953 0,003 0,210 1,574
Bing 3.15, Mòì lién quan glù'a l<ièn thùc và trinh dò hpc vàn, nghe nghiép, diéu kién kinh tè già dinh cùa bà me
Trình dò hoc vàn
Mù chù'
^fel...
_PSE_2.- _ Càp 3 Trén càp 3 Tóng cònq Nghé nghiép
Nói tra Nóng dàn Buon bàn Còng nhàn vién
""DiSukifh kinh té
Tóng cong
Tong cgng Khong ngheo
Nghèo
Dùng
Kién thùc cùa bà me n l % ) ChUa dùnq
' 0 5(55,6)
17(63) _ 13(56,51 0
4(44,4J "
Tl0(37) 10(43,5) 11(78,6) _35 (47,91 _i0(371_"
_J(35,71 4(30,8) J,6(84,2)_
35(47,9) 34(47,2) ' JllJML 35(47,9)
3(21,41 38(52,11^
: 17(63) 9(64,3)_
?(69j2)_^
_ ; 3(15:8) 38(52, a 38(52,81 ' __ 010) _ : : _ 38(52,1)
Tòng cóng
n (%•) _0(100) 9(100) ""
27(100)"'
"^23(100)^
'_ 14(1.001
73(100) 27(100)
"_14(100)"
_131H)01 19(1001
" 73(100) 72'("100)"
_ 1(100) 73(100)"
P 0,079
6,777 0,003
13,675
0;294
1,101
Y HOC VIÉT NAM THÀNG 3 - SÓ 1/2015
Bang 3.16. Mói lién quan giya kièn thyc và so làn sinh con Kién thyc cùa bà me n (%) i
Dùng j Chi/a dùng j Tòng cóng
n (%) So ràn sinh
con
21(50) 14(45,2)
21(50)
Tong còng 35(47,9)
17(54,8
42(100) 38(52,1)
31(lOO) 73(100)
Bang 3.17. Moi lién quan giO'a kien thùc vàTiép càn bénh ly
Chu^ dudc nghe Dà &{i<lc nghe Tong còng
su tìép càn thóng tìn Kién t h ù c cùa bà m e n (o/o)
£)ùng 5(18,5) 30(65,2) 35(47,9)
ChUa dùng 22(81,5) 16(34,8) 38(52,1)
ve bènh ly Tó'ng còng
n (O/o) 27(100) 46(100) 73(100)
P x '
<0,001 14,866
3.3.2. Mói lién quan vé thóc hành
Bang 3.18. Mòi lièn quan glij'a thyc hành và tuoi, dàn toc, dia chi cùa bà me
Tuoi me
<25 tuoi 25-35 tuoi
>35 tuoi Tong còng Dàn toc Kinh
Khàc Tóng cóng Ofa chi Thành thi
Nóng thón Tong cóng
Thùc hành cùa bà me n ( % ) Dùng
7(38,9) 25(52,1)
3(42,9) 35(47,9) 35(49,3) 0(0) 35(47,9) 20(62,5) 15(36,6) 35(47,9)
Chua dùng 11(61,1) 23(47,9) 4(57,1) 38(52,1) 36(50,7) 2(100) 38(52,1) " "
12(37,5) 26(63,4) 38(52,1)
Tó'ng còng n (O/o) 18(100) 48(100) 7(100) 73(100) 71(100) 2(100) 7 3 ( 1 0 0 " l J 32(100) 4 1 ( 1 0 0 ) "
" 73(100) P x' 0,609
0,993 0,169 1,894 0,028 4,836 Bing 3.19. Mòi lièn quan gìD^ thUc hành và trìn
Trình do hpc vàn Mùchff
Capi Càp 2 Càp 3 Trén càp 3 Tònq còng
Nghé nghiép
NÓI tra Nóng dàn Buon bàn Còng nhàn vién Tònq còng
Thùc hành e Dùng
0 5(55,6)
10(37) 12(52,2) 8(57,1) 35(47,9) 15(55,6) 4(28,6) 4(30,8) 12(63,2) 35(47,9)
1 dò hoc vàn, nghé ùa bà m e n (o/o)
Chua dùng 0 4(44,4) L 17(63)
11(47,8) 6(42,9) 38(52,1) 12(44,4) 10(71,4) 9(69,2) 7(36,8) 38(52,1)
nghiép cùa bà me Tò'ng còng
n (O/o) 0(100) "
9(100) " "
27(100)"
23(100) 14(100) 73(100) 27(100) 14(100) 13(100)
" l 9 ( Ì 0 0 ) 73(100)
P x'
0,545
2,135 0,110
6,031 Bing 3.20. Mói lién quan qìBa thùc hành và so làn slnh rnn rna ha mp
So Ian sinh con Con so Con ra Tong cònq
Thùc hành cùa bà m e n f o/ol Dùnq
22(52,4) 13(41,9) 35(47,9)
ChUa dùng 20(47,6) 18(58,1) 38(52,1)
Tong còng n (O/o) 42(100;
31("l"d0) 73(100)
p x' 0,377 0,780
Y HOC VIET NAM THANG 3 • SO 1/2015
IV. BÀN LUÀN
4.1. Ty le bà me có kièn thu'c, thy'c hành dùng khi có con bi bénh ly
4.1.1. Klèn thóc cùa bà me ve ehi do dinh dwdng cho tré
Qua nghién cyu, da so càc bà me có kién thye dùng trong viéc eho tré àn (79,5%), bù (84,9%) và uóng ndóe (94,5%) khi tré bj ly. Có 100% càe bà me có kién thyc dùng trong viéc lya chpn ndi che bièn thyc àn tot nhàt cho tré.
Nghièn cyu eùa tói con cho thày dà eó 82,2% bà me biét dèn gói ORS. Trong dò, bà me eò kién thyc dùng ve tàc dyng cùa gói ORS chiém ty Iè khà eao 78,3%. Tuy nhién, ehi có 3 bà me eó kién thye dùng vé thài gian sy dyng ORS là 1 glò sau khi pha chiém t/ Ié 5%, da so càc bà me deu chpn 2 già sau khi pha. \ ^ dung dich thay thè ORS, lUdng ndde pha 1 gói ORS và loai nddc pha ORS thi ty Ié bà me có kién thyc dùng chiém ty Iè khà cao làn Iddt là 60%, 68,3%
và 98,3%.
4.1.2. Thóc hành cham sóc tré khi bi ly cùa bà me
Két qua nghién cùru eho thày ty Ié bà me thye hành dùng khi cho tré àn hoac bù nhiéu hdn mpi ngày hoàc nhu" mpI ngày nhuìig ehia làm nhièu bua nhó chièm 53,4% nhièu hdn ty Ié bà me thUc hành cho tré àn chua dùng ehiém 46,6%. Có 34,2% bà me thyc hành dùng cho tré àn l't nhàt 5 bDa/ngày khi tré bj ly thàp hdn nhièu so vói ty Ié bà me eho tré an chua dùng là 55,8%.
I4òt dièu dàng mùìig trong két qua nghién culi cùa tòi là so bà me cho tré uong nhièu nUóc hdn mpi ngày khi bi bénh chièm ty Ié khà eao (75,3%)), bà me eho tré uong it hdn, uong binh thu'òng nhd mpi ngày hoac tùy nhu cau chi chiém 24,7%. Da so bà me deu khóng cho tré uóng thém càe loai nude có duòng khi tì-é bj ly (75,3%).
Da SÓ bà me dèu thye hành dùng trong viée vé sinh thàn thè (97,3%) và vé slnh mòng (80,8%) eho tré khi tré bj ly. Dà có 79,5%) bà me thu'c hành ngù^ hàm là vùng mòng eho tré dùng. Bà me có thói quen phòng bènh dùng chiém 89% cào hdn so vài thói quen phòng bènh chua dùng là 11%. Qua nghièn culi eò 73 bà me thyc hành rù^ tay phòng bénh dùng ehiém ty Ié 100%. Day là mot két qua dàng mùìig trong viée thyc hành phòng bénh tìèt kiém và hièu qua eùa bà me. Kèt qua nghién eyu eho thày viéc thye hành ve sinh thut pham trong phòng bénh Jy dùng ciia bà me chiém 87,7%, trong khi dò van
con 12,3% bà me thUc hành vé slnh thye phàm trong phòng bènh ehda dùng.
4.2. MÒI lièn quan ve kièn thu'c, thUc hành chàm sóc dùng cùa càc bà me khi con màc bènh ly
Mói lién quan gióa kiin thóc và dac diim chung cùa bà me
Trong nghién eyu eùa tòi, da so bà me eó kièn thyc dùng trong do tuoi >35 (71,4%). Bà me eò kién thyc dùng trong dò tuò'i 25-35 là 47,9% và <25 là 38,9%. Két qua phù hdp vói thye té vì eàe bà me >35 tuoi thuòng có kinh nghiém nuói dUòng và chàm sóc tré nhieu hdn nhyng bà me tré tuoi. Tuy nhién, tói chUa tìm du'dc mói lièn quan giya dò tuoi và kién thdc dùng eùa bà me vdi p > 0,05.
Ve mói lièn quan giya nghé nghiép và kièn thyc dùng, da so bà me eò kièn thye dùng là cóng nhàn vién chyc (84,2%), bà me có kién thyc chda dùng là nói trd (63%), nóng dàn (64,3%), buon bàn (69,2%). Sy khàc biét này có y nghia thóng ké vài p < 0,05 và phù hdp vói thyc tè.
Két qua nghién cyu eho thày: da so bà me dà ù\S^c nghe thóng tìn vé bénh ly có kièn thde dùng (65,2%), bà me chda bao giÒ dddc nghe thòng tìn ve bénh eó kièn thde chUa dùng (81,5%). Két qua nghién eyu hoàn toàn phù hdp VÓI thyc tè và tòi dà tìm dUdc mói lién quan giya tìèp càn thòng tìn ve bénh và kién thyc dùng cùa bà me vài p < 0,05.
Mói liin quan giu^ thóc hành và dàc • diém chung cùa bà me
Vé dò tuoi cùa bà me, da so bà me eò thyc hành dùng trong dò tuoi 25-35 (52,1%), bà me có thyc hành chua dùng trong dò tuoi <25 (61,1%). Tòi khòng tìm thày mói lièn quan giya dò tuoi và thyc hành dùng eùa bà me.
Qua nghièn cyu, da so bà me có thUe hành dùng song à thành thj (62,5%) và thyc hành chUa dùng sóng ò nòng thón (63,4%). Sy khàc biét này có y nghla thóng ké vói p < 0,05 và phù hdp vdi thyc té. Trong nghién culi eùa tói, da so bà me eó hpc vàn trén eap 3 có thyc hành dùng (57,1%), da so bà me có hoc vàn càp 2 có thyc hành chua dùng (63%), Tuy nhièn vdi p > 0,05, tòi chUa tìm thay mói lién quan giùa trình dò hpc vàn và thyc hành dùng cùa bà me.
Da so bà me dà dUde nghe thòng tin vé
bénh ly eó thdc hành dùng (50%), bà me chda
bao gid ddde nghe thòng tin vé bénh có thye
Y HOC VIÉT NAM THANG 3 - S O 1/2015 hành chua dùng (55,6%). Tuy nhièn sy khàc
biét này khòng có y nghTa thóng kè vói p > 0,05.
Moi lièn quan gióa kien thóc và thóc hành cùa bà me
Qua nghién cùu, tói ghi nhàn thày da so bà me eò kién thyc dùng và thye hành dùng chièm (65,7%), chi 34,3% bà me eó kién thyc dùng nhUng thye hành chua dùng. Tói dà tìm thày ddpc mói lién quan giìja kièn thyc dùng và thye hành dùng cùa càe ma me vói p < 0,05. Ty Iè me có kièn thye ehUa dùng và thyc hành chUa dùng khà eao (68,4%), trong khi bà me có kièn thyc chua dùng nhuTig thyc hành dùng chièm ty Ié chua cao 34,3%. SU kliàc biét này eò y nghTa thong kè vói p < 0,05.
V. KÉT LUÀN
Ty Ié càc bà me có kiin thut, thdc hành chàm sóc dùng khi con bj ly
- Bà me có kién thyc dùng vé bieu hién cùa bénh ly (60,3%), ve nguyén nhàn gay bénh (39,7%), ve du'dng lày cùa bénh (42,5%) và ve hàu qua cùa bénh (43,8%).
- 82,2% bà m? biét càch phòng bénh dùng.
- Bà me có kien thyc dùng vé bié'u hièn màt nude ò tré chièm 83,6%.
- 82,2% bà me biét dén gói ORS. Trong do, bà me có kién thyc dùng vé tàc dung cùa gol ORS chiém 78,3%, ve thài gian s y dung ORS sau khi pha chièm 5%.
- Kièn thyc dùng ve dung djch thay thè cùa bà me chièm 60,0%.
- Ty Ié bà me cho tré uóng ORS dùng chièm ty Iè eao 88,3%.
- 100% bà me chua cho tré uóng ORS dùng so ludng càn thiét.
- Bà me thye hành thài bò phàn eùa tré dùng chiém ty I? 45,2%.
- Ty Iè bà me thyc hành dùng cho tré àn hoac bù dùng khi bi ly chiém 53,4%.
- Có 34,2% bà me thyc hành dùng khi eho tré Sn dù so bua àn khi bj iy.
' Bà me thyc hành cho tré uóng dùng lUdng nude khi bj ly chiém 75,3%.
- Da so bà me thyc hành dùng trong viéc vé slnh thàn thè (97,3%)
- 79,5% bà me thyc hành ngùa hàm là vùng mong eho tré khi bj ly dùng.
- Tìiól quen thyc liành phòng bénh ly dùng eùa ba me ehiém 89%.
- 73 bà me thUc hành rùa tay phòng bénh ly
dùng chièm ty Iè 100%.
- 87,7% bà me eò tìidc hành vé sinh thyc phàm trong phòng bènh ly dùng .
- Ty le bà me có kièn thyc dùng vé ly là 47,9%.
- Ty Iè bà me có thdc hành ehàm sòc tré khi bi ly dùng là 47,9%.
Càc yèu tó lién quan din kien thóc, thut hành chàm sóc dùng cùa càc bà me khi con màc bènh ly
- Có sy lién quan giya nghe nghiép và kién thyc dùng cùa bà me; da so bà me có kièn thyc dùng là còng nhàn vièn chyc (84,2%).
- Có sU lièn quan giSa tìép càn thóng tìn ve bénh ly và kién thye dùng cùa bà me; da so bà me dà dUdc nghe thòng tìn ve bénh ly eó kièn thu'c dùng (55,2%).
- Có s y lièn quan giya dia ehi và thUe hành dùng eùa bà me: bà me eó thdc hành dùng sinh sóng chù yèu tàp trung d thành thi (52,5%).
- Càc bà me có kièn thyc dùng thi có thye hành chàm sóe dùng (65,7%).
- Da so bà me có kièn thye chua dùng thì có thye hành ehàm sóe chua dùng (68,4%).
TÀI LIEU T H A M K H À O
1. Nguyén Quóc Anh, Ngó Quy Chàu (2011),
"•Shigeilé', Bènh nói khoa, Nhà Xuàt Bàn Y Hoc, Ha Nói, trang 760-762.
2. Ban chi dgo Tong Dféu tra Dàn so và Nhà ci Trung Utfng (2010), Beo cào kit qua chinh thu'c
róng diéu tra Dan so và nhà ó 1/4/2009, Ha Nói, trang 1-11.
3. Bp Y Té (2009), Tal lièu hWóng dan xó tri tiéu chày ótre em, Nhà Xuàt Bàn Y Hoc, Ha Noi, 4. Phùng Dàc Cam (2009), "Bènh ly trUe trùng do
Shigeil^, Bénh tiéu chày, Nhà Xuàt Bàn Y Hoc, Ha Nói, trang 79-86.
5. Nguyen Thj Thu Cùc, Pham Thj Chinh (2007),
"Khào sàt mot so nguyén nhàn gay tièu phàn dàm màu ó tré em tai Khoa Nhièm bénh vièn Nhi Dmig Can ThP t y 01/09/2006-31/08/2007"^ Tuyéì tàp cóng trinh Nghièn cùU khoa hoc Ian 3 nàm 2007, Chuyen de San- Nhi, TrUòng Dai Hoc Y DuPe CSn Thd, trang 39-52.
6. Nguyen Thj Thu Cùc, Nguyen Phàt Nguyén (2010), "Khào sat dac dié'm làm sàng và tìm hieu mot so nguyén nhàn eùa bénh iy ò tré em t^i khoa Nhièm Bénh vièn Nhi Dong Can Tho", T$p san nghién cóu khoa hoc, Cóng trinh tuoi tré Sn VI 2011 (4), TrUdng Dai Hoc Y DUdc Can ThO, trang 160-165.
7. Vii Minh Phùc (2011), "Tièu chày cap", Thut hành làm sàng ehuyén khoa Nhi, Nhà Xuat Bàn Y Hpc, Thành phò Ho Chi Minh, trang 315-317.
