• Tidak ada hasil yang ditemukan

THU'C TE VIET NAM VA GOI M 6 Tir KINH NGHIEM QU6C TE

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2025

Membagikan "THU'C TE VIET NAM VA GOI M 6 Tir KINH NGHIEM QU6C TE"

Copied!
10
0
0

Teks penuh

(1)

Xa hgi hgc, so 1 (145), 2019

PHAT f RIEN KINH TE, XA H O I D I / A VAO NGUON LlTC TU" BIEN: THU'C TE VIET NAM VA GOI M 6 Tir KINH NGHIEM QU6C TE

Btn NHAT QUANG*

Torn tat: Thi ky 21 la the ky cua dgi ducmg vd viic nghien cuu, thdm dd, khai thdc, bdo ve bien, phdt huy cdc ngudn luc tic biin dugc coi la nhiem vu quan trgng giiip cdc qudc gia phdt trien bin virng. Nhieu qudc gia cd biin da xdy dung cdc chiin lucre hogc ki hogch hdnh dgng ro rdng di khai thdc cd hieu qud vd bin vimg cdc nguon luc tir bien.

Bdi v&i Viet Nam, nham thtrc hiin Nghj quyet 36/NQ-TW cita Hoi nghi Tmng uang 8 khda XII ngdy 22/10/2018 vi Chiin luac phdt triin bin vOng kinh ti biin Viet Nam din ndm 2030 vd tdm nhin den 2045, ngodi viec ldm ro thuc trgng phdt triin kinh ti bien hien nay thi viec day mgnh nghiin cicu khoa hgc xd hpi vi bien Id rdt edn thiit. gdp phdn phdt trien ben vimg.

Tir khoa: nguon luc tir bien, kinh te bien, khoa hgc xa hgi v§ bi8n, each mang cong nghiep 4.0.

Nhgn bdi: 08/2/2019 Gici phdn bien: 22/2/2019 Duygt ddng; 15/3/2019

1. Xac dinh khai ni^m v^ lirgng hoa kinh t^ biin

Hien nay, tren the gioi dang ton tai rat nhieu quan diem khac nhau vh kinh tg biSn.

Trong thai dai each mang cong nghi?p 4.0, quan niem ve kinh te bien da c6 nhieu thay d6i so vai truae day, trong do hinh thanh nhieu nganh kinh te bien mai mang tinh ap dung cac cong nghe hien dai nhu nang lugng tai tao, cong nghe sinh hgc bien, dich vu va san phim biln cong nghe cao. Di ciing voi do la ca che quan tri bien, vung bien, viing ba cung CO nhieu thay doi.

CJ Viet Nam, Nghi quyit 36/NQ-TW cua Ban Ch^p hanh Trung uang Dang nam 2018 da lam ro trat tu im tien ciia kmh te bien den nam 2030 gom: 1) Du lich va dich vu biin; 2) Kinh t i hang hai; 3) Khai thac dSu khi va cac tai nguyen bien khac; 4) Nuoi trdng va khai thac hai san; 5) Cong nghiep ven bien; 6) Nang lugng tai tao va cac nganh kinh t i biin m6i. Cac chii trucmg va khau dot pha tap trung vao 5 tru cot chmh la: 1) Phat triin kinh t i biln va ven biin; 2) Phat triin cac viing biin dua tren lgi t h i va dieu ki^n tu nhien, ' Vi4n Hdn ldm Khoa hgc xa hdi Vi?t Nam.

(2)

4 Phdt trien kinh te. xd hgi dua vdo ngudn luc tic bien...

hai hoa giiia bao t6n va phat triin; 3) Bao ve moi truang, bao ton va phat trien ben viing, da dang hoa sinh hgc bien, chu dgng ung pho biin d6i khi hau; 4) Nang cao dai song nhan dan, xay dung van hoa biin, xa hgi gin bo than thien vai.bien; 5) Dam bao an ninh quoc phong, doi ngoai va hgp tac quoc te.

Viec nhin nhan tdng thi va dai han vi biin a nucrc ta vcri cac muc tieu cu the dugc lugng hoa theo cac linh vuc: 1) Kinh ti thuin biin (du kiin dong gop 10% GDP ca nuoc vao nam 2030); 2) Kinh ti ven biin cua 28 tinh, thanh ph6 (du kiin dong gop 65-70%

GDP ca nuac vao nam 2030) nhim thuc hien t6t muc tieu tdng quat la dua Viet Nam tra thanh mgt qu6c gia biin manh vao nam 2030, tim nhin 2045. Kinh nghiem quoc te cho thiy, kinh ti biin cin dugc nhin nhan theo khong gian ba chieu: mat bien, day bien va khong gian dai duong, trong d6 hmh thanh 3 nganh ca ban: kinh te dai duang; kinh te thuin biin, hai dao; kinh ti ven biin. Muc tieu din 2030 va tim nhin 2045 cua Viet Nam tap tnmg chii yeu vao cac van de quan ly va phat trien cac nganh kinh te thuan bien va ven bien, ciing nhu can phai co cac muc tieu dai han han theo huong vuon xa, tan dung cac lgi the ve khong gian bien va dai duang, day manh hgp tac kinh te quoc te tren bien.

Viec dinh lugng cac muc tieu cu the ve dong gop cua kinh te bien nhin chung con rat kho, song van co the lam dugc neu chiing ta co su phan loai ro rang cac nganh kinh te bien. Nam 2003, Quoc vu vien Trung Quoc da dua ra ban Cuang yeu Phat trien kinh te dai ducmg toan quoc, vcri cac muc tieu cu the ve cuong quoc kinh te bien, khoa hgc ky thuat bien, sue manh tong hgp tren bien. Trong ke hoach phat trien kinh te dai duang cua Trung Quoc giai doan 2011-2015, cac muc tieu cu the vi tang trudng kinh ti dai duong, gia tri san lugng kinh te... ciing dugc de cap kha chi tiit. Theo each lugng hoa cua Trung Quic, kinh ti biin ciia Trung Quic bao gim 2 ITnh vuc cu thi la kinh ti biin va kinh ti lien quan den bien. Kinh te bien ciia Trung Quoc dugc tiip can theo ba huang; ven biin, thuin biin va dai duong voi 12 nganh kinh ti biin bao gdm nghi ca, diu va khi ddt, khai thac khoang san, lam mudi, ddng tau, hoa chSt, hoa dugc, cong nghiep co khi hang hai, nang lugng tu biin, khai thac nudc biin, viln thdng va van tai tren biin, du lich ven biin.

Ngoai 12 nganh tren, Trung Quoc cdn xac dinh va phan loai cac nganh kinh ti Uen quan den bien bao gdm 6 nganh: ndng lam nghiep bien, thiet bi van tai biin, san phim va vat lieu lien quan den bien, xay dung lien quan den biin, ban budn ban le lien quan din biin, cac djch vu lien quan den bien (Wang, 2016).

Nhieu qudc gia khac ciing phan loai kmh ti biin theo 2 linh vuc tren, lien quan din hoat ddng kinh ti true tiip tren biin va hoat dgng kinh ti gian tiip tren biin. Cu thi, trong cac nganh kinh te lien quan true tiip din biin, My chia thanh 7 nganh, Canada co 6 nganh, Anh cd 8 nganh, Phap cd 8 nganh, Tay Ban Nha co 7 nganh, Ireland cd 7 nganh Oxtraylia cd 5 nganh va Han Qudc c6 8 nganh. C) nudc ta, theo Nghi quyit 36/NQ-TW hien mdi chi cd 5 nganh, trong khi Viet Nam dugc danh gia la 1 trong 10 qudc gia san

(3)

Bui Nhdt Quang 5

xuat thuy hai san ldm nhat tren the gioi. Dudmg nhu so vdi cac nudc trong khu vuc (Trung Qudc, Han Qudc) va cac nuac cd biin khac tren thi gidi, Viet Nam chua xac dmh ro kinh te bien gdm nhung nganh nao (true tiep va gian tiep), ddng thdi tim nhm phat triin kinh te bien ciia Viet Nam den nam 2030 nhu hien nay con khiem tdn so vai tiim nang san cd.

Vigc lugng hoa cac nganh kinh te bien va cac tieu nganh se giiip cac qudc gia tranh dugc tinh trang ban hanh chiin luoc phat triin kinh ti bien mang nang tinh hanh chinh, khdng c6 chieu sau hoac se gap phai hien tugmg chdng cheo, khdng nhat quan giiia cac bd, ban nganh khac nhau khi thuc hidn chien lugc bien; ddng thdi tap trung cac ngudn lyc tdt hem cho phat trien mdt sd nganh kinh te bien uu tien trong mdt thai ky nhit dinh di tranh tiiih trang dau tu dan trai, manh miin hoac dua ra cac quyit dinh khdng diing din.

2. Quan 1;^ nha niro^c ve bien v^ vung bdr bien

Trudc khi Nghi dinh 25/2009/ND-CP dugc Chinh phii ban hanh ngay 6/3/2009 vi Quan ly tdng hgp tai nguyen va bao ve mdi trudrng bien, hai dao, viec quan tri bien cua Viet Nam chii yeu dugc phan chia theo nganh va moi Imh vuc dugc quan Iy bdi mdt bg may quan ly theo nganh doc tii trung uong den dia phuang. Tu sau nam 2009, quan tri bien va viing bd bien cua Viet Nam dugc phan theo chuc nang quan Iy tdng hgp, trong do Chinh phii giao cho Bg Tai nguyen va Mdi trudng la co quan co nhiem vu quan Iy tdng hgp va thdng nhat ve bien va hai dao, Tdng cue Bien va Hai dao Viet Nam (thudc Bg Tai nguyen va Mdi trudng) la don vi dau mdi (bao gdm 14 dan vi true thudc va 19 nhdm nhiem vii quyin han). 6 cac tiiih va thanh phd ven bien, nhiem vu nay duac giao cho Sd Tai nguyen v^ Mdi trudng va Phdng/Chi cue Biin va Hai dao.

Vdi khat vpng trd thanh mgt qudc gia bien manh, nhung do chiic ao quan Iy nha nudc vi biin va vung bd bien hien nay dang qua chat chgi nen chua cd su lien ket va phdi hgp ddng bd giua cac nganh va cac ITnh vuc bien khac nhau d Vi^t Nam. Quan ly nha nudc vi biin va vung bd biin la mdt ITnh vuc lien nganh, can phai xay dung co chi va chinh sach phdi hop lien nganh de xac dinh rd chuc nang, nhiem vu va su phdi hgp lien nganh vi biin, vung biin, ddng thdi dam bao su lien kit nhip nhang giiia trung uong va dia phuang, tranh chdng cheo, tning lap hoac bd sdt nhting nhiem vu quan trgng.

Kmh nghiem qudc ti la rit dang di tham khao. Nhat Ban la nudc thuc hien rat bai ban vin di quan Iy biin. Nam 2007, Nhit Ban da ban hanh Chinh sach Dai duong gdm 38 diiu, 4 chuang va 2 diiu khoan bd sung. Chinh sach nay di cap din nhung phuong hudng tdng thi vi quan Iy bien, duoc thay ddi 5 nam 1 lin (thay ddi lan 1 vao cac nam 2013 va thay ddi lin 2 vao 2018). Trong cac ITnh vuc biin cu thi, Nhat Ban ban hanh Luat va chinh sach/ki hoach chuyen nganh di triin khai cu thi cac ndi dung cua Chinh sach Dai Duong.

(4)

6 Phdt triin kinh li, xa hoi dtca vao nguon luc tii bien...

VS CO ciu quan ly, Nhat Ban quan ly theo nganh doc, moi nganh lien quan den bien se thuoc su quan ly tuong ling ciia bo chuyen nganh. Tuy nhien, quan ly nganh doc gay ra nhieu kho khan bit Igi khi giai quySt mot vin d6 biSn mang tinh lien nganh, vi vay Nhat Ban da scrm thanh lap Co quan chinh sach dai duong (Headquarter for Ocean Policy) nam 2007 do Thii tuong Chinh phu diing diu, voi bo phan giiip viec la Ban thu ky va cac thanh vien la cac bo nganh lien quan gdm Bo Dit dai. Ha tang, Giao thong va Du lich (MLIT); Bp Giao due va Khoa hoc cong nghe (MEXT), Bp Ngoai giao (MOFA), Bo Cong nghiep, Nang luong va Tai nguyen (METI), Bp Thuy san (MAFF), Bo Moi tnrcmg (MOE) va Bo Qu6c phong (MOD). M8i bp nganh co chiic nang rieng, thu hiit dong dao ca cac thanh phin trong cac co quan chu quan va dan ehiing trong viec quan ly biin, bao t6n biin, khai thac biin va quan he kinh te tren bien. Ngoai ra, Nhat Ban con thanh lap Co quan Thuy van va Hai duong hpc voi chiic nang quan ly cac dil lieu va thong tin hen quan din biin va dai duong. Song song voi do, Nhat Ban con thanh lap Hpi ding tu vin quic gia vi chinh sach dai duong, bao gom cac nha khoa hpc do thti tuong chinh phii chi dinh, co chiic nang nghien ctiu va tu van cac van de ve bien cho chinh phii (Japan, 2007).

De thuc hien quan tri bien va bcf bien ben virng, can tham khap kinh nghiem qupc te de kien toan he thong quan ly nha nuoc, xay dtmg cac luat con thieu va ban hanh cac chinh sach/ki hoach cu the trong tung giai doan va trong timg nganh lien quan den phat trien kinh te bien. Mac dii Viet Nam da co mpt so luat rieng cho tung nganh nhu Luat Dau khi, Luat Thuy siin, Luat Du lich, Luat Bao ve moi truong, Luat Khoang san, Luat Dat dai, nhung cac luat nay con kha tach biet, chua dap ijng yeu cau quan Iy tong hpp vi bien.

Thtrc te cho thay quan ly tong hpp ve bien la mpt van di phiic tap, cin xay dung mpt cp quan lien nganh va co ca che phoi hpp hieu qua giira eac bp, nganh, dia phuong va cac cong dong d&n cu.

3. Quan Iy vung ven bien va sinh ke cho ngiroi dan ven biin

Voi chiiu dai bo bien la 3.260km, tmh trung binh lOOkm^ c6 1km chiiu dai ba bien, Viet Nam la quoc gia co chi so chiiu dai bp biin cap hang diu thi gioi. Voi 28 tinh va thanh pho c6 bien, quan Iy vung bp biin va sinh ki cho nguoi dan ven biin dupc dat len thanh nhiem vu hang diu. Tuy nhien, trong thoi gian qua, cac vung ven biin cila Viet Nam chua dupc quan tam diing miic da lam han chi quyin tiip can biin ciia cpng ding dan cu, tao ra nhiing lpi ich nhom, 6 tihiem moi truong sinh thai, ban chi hieu qua phat trien kinh te bien va iinh huong tieu cue den cupc song ngupi dan.

Dai ven biin dang la viing kinh te nang dpng, la dpng luc phat triin cac nginh kmh ti khac nhau va tvr dp tap hieu iing lan tpa din cac vimg npi dia, ding thai la ban dap de Viet Nam co the tiin manh ra biin de thuc hien chinh sach kinh ti dai duang trpng tuong

(5)

Bid Nhdt Quang 7

Iai. Tuy nhien, phat trien kinh te ven bien ciia Viet Nam cdn mang tinh chit tu phat, thu dgng, manh miin, va dang gap phai nhung han che Idn, cii thi la:

- Vi tri kinh te cua cac dai ven bien chua dugc nhan thuc diing, du va chua phat huy dugc lgi the nay.

- Co sd ha tang cac vung ven bien cdn yeu kem, manh miin, chua ddng bg, do vay tinh lien ket vung giira cac tinh ven bien va cac tinh ndi dia cdn yeu.

- Quy hoach cac vung ven bidn cdn manh miin, tu phat, khdng tuan thii quy hoach biin dao, Iam nay sinh mau thuan Igi ich.

- Han che quyen tiep can bien cua cdng ddng dan cu dia phuong do lgi ich nhdm va quy hoach bSt hgp Iy. Chua hudng tdi van hoa bien cho toan dan mac dii truyen thdng van hda da ton tai va phat trien tu lau ddi.

- Hoat ddng kinh te ven bien cdn tii phat, theo chieu rdng, it chii trgng khoa hgc cdng nghe, khai thac tai nguyen bua bai, khdng ben viing, chua phat trien dua tren khoa hgc cdng nghe ve bien.

- Nhieu viing, vinh, dao dugc coi la ky quan the gidi, cd tiem nang du lich Idm song chua dugc khai thac hieu qua do khdng cd chien lugc nhat quan tdng the va thieu ngudn luc diu tu. Viet Nam md cua manh ra the gidi nhung van de dat trong viec md cua cac khu vuc ven bien, dao va thu ddng trudc cac chien lugc bien/chinh sach bien cua cac nudc Idm trong khu vuc va the gidi.

- Thiiu cac co sd dii lieu de danh gia mdi trudng bien, ngudn nudc xa thai tu cua sdng, cua biin, nha may, chua thuc hien cac tieu chuan an toan mdi trudng biin, chua cd cac chi tai xir ly nghiem ngat ddi vdi cac doanh nghifp xa thai ra biin, gay d nhiem mdi trudrng.

- Su phdi hgp giira chinh quyin trung uong, dja phuang, doanh nghidp, nha khoa hgc va cac cdng ddng cu dan trong khai thac kinh te bien va bao vg tai nguyen mdi trudng bien cdn Idng leo, yeu kem.

- Chua ban hanh cac bd Iuat lien quan den quan ly viing bd va viing ven bien.

Di quan ly vung ven biin cin phai xac dinh rd rang ndi ham khai niem kmh te bien (kinh ti thuin biin, kmh ti ven biin, kmh ti dai duong). Khac vdi kinh ti thuan biin va kmh ti dai duong, kinh ti ven biin bao gdm tit ca cac hoat dgng kinh te a khu vuc tiep giap vdi biin va dugc danh gia bang viec Iam va tiin luong cho cdng dong cu dan nai day, san lugng va ddng gdp vi thui, xuit khiu cua tung ITnh vuc kinh te ven bien.

Nhat Ban da xac dinh rd rang cac vung ven biin di tir dd cd cac chien lugc phat triin cu thi cho cac vung nay. 6 Nhat Ban, mdt viing ven bien dugc xac dinh la vung

(6)

8 Phdt triin kinh te, xd hdi dua vdo ngudn luc tic bien..

chuyin tiip giiia dit liin va biin. Nd cd thi di cap den khu vuc vanh dai keo dai mdt khoang each nhit dinh ra biin va trong dit liin. Dao luat quan Iy viing ven bien cua My da xac dinh vung ven biin la cac viing nudc ven va cac bd biin liin ki, bao gdm mgt sd bang ven biin, cac dao, cac vung lien triiu, dim mudi, dim liy va bai biin (Dao Iuat quin Iy vung ven bien, nam 1972).

Vdi ndi ham khai niem va chiic nang tdng hgp ciia cac vung ven biin, quan Iy cac vung ven biin ddi hdi phai cd chuc nang tdng hgp, trong dd phai cd su phdi hgrp giGa chinh phu, chinh quyin dja phuong, cac nganh va cdng ddng dan cu dja phucmg.

Cac vung ven biin thudng gap mgt sd vin di nghiem trgng nhu xdi mon bd bien, thoai hoa mdi trudng sdng ven biin, xung dot su dung tai nguyen, khdng cd su lien kit gifl-a cac dia phuang ven biin. Mdi qudc gia diu cd chiin lugc quan Iy viing ven biin theo each thiic rieng. Sri Lanka ban hanh Luat Bao tdn bd biin nam 1981, thanh lap Cue Bao tdn bd biin (thudc Bd Thuy san) vdi cac chuang trinh quan Iy chmh gdm:

phat triin bd biin, han chi xdi mdn bd biin, bao ve mdi truong sdng, giii gin gia tri van hoa ciia cac cgng ddng dan cu ven bien. Cac bien phap ap dung cu the la: ban hanh he thong iing dung giiy phep xay dung va khai thac cat ven bien, phat trien chuang trinh giao due cdng cgng ve bao ve bd bien; thuc hien ke hoach quan Iy cac khu vuc ven biin cip tinh va dia phuong, xay dung chuang trmh quan ly tai nguyen ven biin; thuc hien ki hoach quan Iy khu vuc dac biet (khu bao tdn bien, nghe ca, rung ngap man). Cac ki hoach dua tren cac hoat dgng phap Iy, dugc nghien ciiu, giam sat va td chuc dugc thuc hien bdi ca cac co quan chinh phu va cac nhdm cgng ddng dan cu.

Tai Malaysia, sang kien gan day nhat ddi vdi quan ly tdng hgp viing ven bien la du an thi diem dang dugc thuc hien d Sabah, Sarawak va Pulau Pinang de xay dung ke hoach quan ly tdng hgp vimg ven bien d cap nha nudc. Tai Australia, chinh phu da xay dung va thuc hien Chien lugc quan ly tdng hgp khu vuc ven biin (ggi tat la Coastcare) dua tren quan he ddi tac giiia cdng ddng Uen bang, chinh phii va chinh quyen dia phuong, cdng ddng dan cu va nganh cdng nghiep.

Trong quan ly cac vung ven bien, su tham gia cua cdng ddng dan cu ddng vai trd rit quan trgng. 0 Philippine, chinh quyen thanh phd Puerto Princesa tren dao Palanwan da xay dung va trien khai Chucmg trinh Puertoay Puerto nham nd luc bao v6, bao tdn va phuc hdi tai nguyen rimg va bien cua thanh phd de cai thien chat lugng cudc sdng cita ngudi dan va tang ddng gdp kinh te cua thanh phd bien nay. Thdng qua viec huy ddng cac nhdm hanh dpng cpng ddng dia phuang, cac chucmg trinh quan ly vung ven bien dua tren cdng ddng da chirng td su thanh cdng trong viec kiem che su pha hiiy rimg va suy thoai tai nguyen ven bien.

(7)

Bui Nhdt Quang 9

4. Phat triin nang \\xffn% tai t^o tr£n bien

Viet Nam co nhiiu tiim nang trong phat triin nang lupng tai tao tren biin, dac biet la nang lupng gi6 vung ven bien va birc xa mat trai 6 vimg biin. Trong Quy hoach dien VII theo Quyet dinh so 428/QD-TTg ngay 18/3/2016, nang lupng tai tao se tang ty trpng trong ca ciu nguin dien len 6,5% vao nam 2020, 6,9% vao nam 2025 va 10,7%

vao nam 2030.

Kinh nghiem quic ti cho thiy nang lupng tai tap dang la huong di moi ciia thi gioi voi chi phi san xuit ngay cang giam. Theo Bao cao cua Co quan nang luong tai tap quic te (IRENA) ve Chi phi san xuat dien tai tap nam 2017, chi phi san xuit dien 1 Kwh dien gio tren dit Uin giam tu 8 US cent (2010) xuing 6 US cent vao nam 2017 va chi phi san xuit dien 1 Kwh dien gio tren bien giam tit 17 US cent (2010) xuing con 14 US cent vao nam 2017; trong khi chi phi binh quan di san xuit 1 Kwh dien mat trcri cung giam manh, tit 33 US cent nam 2010 xuing 22 US cent nam 2017. IRENA (2018) cung cho rSng, voi chi phi san xuat nhu tren, cac du an dien mat trai va dien gio co kha nang cung cap diSn vai chi phi thap hon nhieu so vai chi phi san xuit dien ttr nhien lieu hoa thach.

Xu huong phat trien cong nghe va giam chi phi dau tu trong phat triin nang luong tai tao dang tao ra nhieu ca hpi cho su phat trien ciia cac Imh vuc nang luong moi c6 thi canh tranh manh me voi cac loai hinh nang lupng truyen thong tit nhien lieu boa thach. 6 nhieu quoc gia, gia ban dien mat troi rat re, chang han nhu UAE, Chi Le, Peru, Mexico, Argentina, Trung Quoc, v.v... Day la mpt thach thtrc doi vpi viec tinh tpan hieu qua kinh te trpng viec xay dung cac du an nang luong tai tap tren bien 6 Viet Nam bdi theo Co che gia cua chinh phu, dien mat trai dang co gia 9,35 US cent/Kwh (tinh rieng cho Ninh Thuan, Bmh Thuan la 6,67-8,21 US cent/Kwh) va gia dien gio la 8,6 US cent/Kwh (tren dat lien) va 9,8 US cent/Kwh (tren bien) (gia chua gom VAT). Thep co che gia nay, gia dien gi6 va dien mat trai 6 Viet Nam dang cao hon so voi muc gia trung binh cua the giai (nani 2018 gia dien mat trai cua Trung Quoc chi la 4 US cent/Kwh) (IRENA, 2018). Vai miitc gia nhu the nay, neu khong can nhac chpn dpi tac dau tu va chuan bi san co so ha ting cho phat triin nang lupng tai tao, hi$u qua kinh te trong dau tu nang lupng tai tap se khong cao. Hon nOa, hipn nay o Viet Nam vin ton tai co che gia nang Ittpng tai tao cho cac viing khac nhau, mang tmh phi thi truong, dong thai co che nay moi chi ap dung cho cac du an phat dien truoc ngay 30/6/2019 va chua co nhiing co chi cu the cho cac du an dau tu trong giai doan tiip theo. Dii vai cac du an siin xuat nang Iupng tai tao nho, cac nha diu tu phai chiu chi phi diu nii din tram gin nhat hoac vao duang day 110 KV chay qua, khiin cac nha diu tu dang lo ngai chi phi gia tang, dac biet doi voi cac du an dat tai vj tri xa nhu dien gio tren biin. Ben canh do, cac hpp ding mua ban dien dupc thiet ket theo huang cho phep EVN chi mua du luang dien cin thiit hoac chi mua dien dua theo kha nang tiip nhan dang diy cac doanh nghiep san xuat dien vao the kho, dac biet la cac

(8)

10 Phdt trien kinh te, xd hgi dua vdo ngudn luc tic bien...

doanh nghiep ndi dia vdi nang luc tai chinh cdn ban chi, can phai vay nhieu vdn de phat trien du an.

Nang lugng tai tao tren biin ddi hdi phai cd quy hoach khdng gian bien va vung bd tdt va hieu qua, trong dd cin thuc hien theo phuong thiic: dia phucmg ven bien nao thuc su cd lgi thi thi mdi tap tnmg cho phat triin nang lugng tai tao, tranh tinh trang ddng loat cac tinh ven biin chay dua lam dien gid, dien mat trdi ma khdng tuih toan cu thi chi phi va du bao diy du vi xu hudng gia nang lugng tai tao tren thi gidi dang giam tuong ddi nhanh. Trong tinh trang he thdng co sd ha ting va ky thuat cho phat tri8n nang lugng tai tao cdn gap khd khan do cdng nghe yeu cau cho phat trien dien gid, dien mat trdi khac hin vdi cdng i^he phat triin dien tu nang lugmg hoa thach, hem niia cdng tac bdi thuong, hd trg, tai dinh cu khi thu hdi dit phat trien nang lugng tai tao cung doi hdi chinh quyin cac tinh ven biin phai can nhac rat ky giiia hieu qua phat tridn kinh te tit san xuit kinh doanh vdi hieu qua khi thu hdi dit de phat triin nang lugng tai tao.

Nang lugng tai tao tren biin trong tuong lai cung can phai tinh den nang lugmg thuy trieu, dien sdng bien d Viet Nam de cd Id trinh phat trien phu hop. Han niia, phat trien nang lugng tai tao d cac dia phuang ven bien d Viet Nam can dam bao tinh ddng bd va hen thdng vdi cac quy hoach khac nhu quy hoach dat dai, quy hoach du lich, cac quy hoach chuyen nganh, v.v... cd nhu vay mdi cd the keu ggi dau tu, thiic day phat trien kinh te-xa hdi ben viing.

5. Phat triln Idioa hgc cdng nghe ve bien

Khoa hgc cdng nghe bien la mdt trong nhiing chia khoa quan trgng de cac nudc thuc hien hieu qua chinh sach bien cua minh. Trong phan loai cac nganh kinh te lien quan den bien cua Trung Qudc, cdn cd nganh khoa hgc cdng nghe, giao due va cac dich vu quan Iy bien (bao gdm cac nganh dich vu thdng tin bien, dich vu giam sat va du bao mdi tnrdng bien, bao hiem bien va an sinh xa hdi bien, nghien cim khoa hpc vi biin, tham dd dia chat bien, khoa hgc bao vg radi trudng bien, giao due vl biin, quan Iy biin, quan h?

qudc ti va cac van di xa hdi vi biin). Trung Qudc ciing ban hanh Chiin lugc khoa hgc cdng nghe bien tam nhin den nam 2050 vdi cac ki hoach bai ban, cu thi gdm 198 trang.

Su chuan hoa cac nganh va cac tieu nganh khac nhau d Trung Qudc giup qudc gia nay dua ra chien lugc quan tri bien va quan Iy kinh ti bien mdt each bai ban va ro rang.

Trong cac ke hoach co ban thuc hien Chinh sach Dai duong ciia Nhat Ban, cd ki hoach thiic day nghien ciru va phat triin khoa hgc cdng nghe vi dai duang. Trong Chinh sach dai duong 2007, chinh phu Nhat Ban da cam kit thuc hien cac bien phap cin thiit thiic day nghien ciru va phat trien cdng nghe lien quan din dai duong, tang cudmg quan he ddi tac giiia cac td chirc nghien ciiu cua nha nudc, doanh nghiep va cac td chuc nghien cim ddc lap khac.

(9)

Biti Nhdt Quang 11

Tai Viet Nam, mac du dupc su tap trung im tien phat trien khoa hpc cong nghe biin, nhung Viet Nam van cdn thieu chien luac vd chinh sach khoa hoc rieng cho bien nen kinh ti biin chua phat huy het tiem nang von co. Nguon von diu tu cho khoa hpc cong nghe biin tang len nhieu trong thai gian gan day nhtmg cac linh vuc diu tu khpa hpc cong nghe con nho le, thieu von, khong dap ung trinh dp phat trien khoa hpc cong ngh?

hi$n dai vi nghien citu dai duong.

Di thuc hien Chiin lupc phat trien ben vung kinh te bien den nam 2030, tam nhin 2045, vin con co nhieu khoang trong nghien cihi, trong ca khoa hpc tu nhien va khoa hpc xa hpi. Xet trpng linh vuc khoa hpc xa hpi, cac khoang trong nghien ciiu do bao gom:

kinh te bien (thuan bien, ven bien va hai dao, kinh te dai duong), chu quyen tren bien thong qua nghien cim luat phap quoc te, lich sir, van hoa, xa hpi, phong tuc tap quan cu dan biin, tac dpng cua moi trucmg bien doi vcri phat trien kinh te-xa hoi ben viing, thay dii phuong thirc va co ciu kinh te bien, cac van de xa hpi tir phat trien kinh te bien, duy tri va bao tin van hpa bien, quan he quoc te tren bien, kmh nghiem quoc te trong phat triin kmh ti biin, lien kit viing ven bien va cac vimg npi dia, de an xay dung cac khu kinh te ven biin, cac do thi biin, nhan luc cho phat trien cac vimg bien, cac khu kinh te ven bien...

Diu tu cho khoa hpc cong nghe biin phai di truoc mpt buac di biin Viet Nam tro thanh quic gia manh vi biin. Tuy nhien, so vai cac nuac trong khu vuc, diu tu khoa hpc cong nghe biin a Viet Nam hien nay con qua it oi, chua dong bp, chua he thong, chua tao nen sire bat di chiing ta vuon ra biin, lam chii bien ca. Trong danh muc cac de an, du an, nhiem vu dp Chinh phu giap cho cac Bp, nganh, dia phuang de triin khai Ke hoach tong thi phat trien Unh ti biin den nam 2030 cting nhu trong danh mite cac te an, du an, nhiem vu uu tien, cip bach, dot pha triin khai Ke hogch 5 nam den nam 2025, npi dung nghien ciru khoa hpc xa hpi vi biin con rit han chi. Khpng co de an, du an, nhiem vu nao vi khoa hpc xa hpi (trpng khi co 3 di an/nhiem vu vi khoa hpc-cong nghe). Ngay ca trong danh muc cac di an, du an, nhiem vu uu tien, cip bach, dot pha trien khai Ke hoach 5 nam din nam 2025, Vien Han lam KHXH Viet Nam chi thuc hien duy nhit 1 nhiem vit xay dung di an hop tac giai quyit nhiing thach thitc an ninh phi truyen thing 6 viing bien Viet Nam va khu vuc Dong Nam A. Khpa hpc xa hpi vi biin la mpt trong nhiing van de then chit trong phat ttien nghien ciiu khoa hoc cong nghe vi bien, giup Viet Nam c6 the tim ra nhiing phuang thiic hieu qua di phat huy siic manh biin ca, han che nhirng thach thiic tit ben trong va ben ngoai quic gia trong viec dua Viet Nam tra thanh quoc gia manh vi biin vao nam 2030. Thiiu khoa hoc xa hpi vi biin, Viet Nam di vuong phai tinh trang thu dpng trpng triin khai chien lupc biin, khong tuan thu dung luat choi chung ciia the gioi, khong khai thac hieu qua cac nguin Ipi tir biin mang lai va se gap nhieu khp khan khi duong diu voi nhiing thach thirc do bii canh trong nuac va the gioi mang Iai. Vi vay,

(10)

12 Phdt trien kinh te, xd hgi dua vdo nguon lice tic bien...

cdn bo sung cdc chuang trinh, de dn lien quan din nghien cicu khoa hgc xd hdi ve biin de dua nhimg ddng gdp aia ngdnh khoa hgc xa hgi vao thuc hien tot han, giiip gia tdng nhgn thicc vi nguon lire tic biin v&i chiiu sdu lich sic, vdn hda, de ttr dd cd ddng gdp tdt han cho chiin lugc phat triin kinh t i , xa hgi ciia dat nuac giai doan d i n nam 2030 va tam nhin 2045.

Tai lifu tham khao

IRENA. 2018. Renewable Power Generation Cost in 2017. International Renewable Energy Agena, Abu Dhabi.

Japan. 2007, Basic Plan on Ocean Policy, Act No.33.

Nghi dinh 25/2009/ND-CP ngay 6/3/2009 ciia Chinh phu vS Quan ly t6ng h(?p t^i nguyen va bao v? moi tnrtmg bien, hai dao.

Nghi quySt 36/NQ-TW cua H^i nghi Trung uong 8 khoa XII n^ay 22/10/2018 vi Chiin lugc phat tri6n bin vung kinh te bien Vi^t Nam den nam 2030, tam nhin den 2045.

Vi^n Han lam Khoa hgc xa hgi Vi^t Nam. Co sor dii lieu nghien cihi quoc te va mot so tii l i ^ nghiSn ciiu khac cua Vi$n Han lam.

Wang, Xiaohui. 2016. The Ocean Economic Statistical System of China and Understanding of the Blue Economy. Journal of Ocean and Coastal Economics, Vol 2, Issue 2,

Referensi

Dokumen terkait

Gidi thidu Chinh sach thQdng mai la mot hd thd'ng bao gom cac nguyen tic, luat le, quy dinh, d e bien phap hanh ehinh, kinh te lien quan den boat ddng thQdng mai ma Nha nQdc ap dung de

Nganh d i u kM Viet Nam bfldc sang mdt giai doan mdi vdi muc tieu tap trung trien khai manh me, ddng bd hoat ddng d i u kM trong ta't ea eac Enh vflc cung nhfl kinh doanh da nganh va md

chinh sdch cimg vdi su kiin tri, tinh k}' lugt trong thuc hien cdc ke hogch phdt trien ddi hgn vd tuan tu Han Qudc dat dugc thanh cdng trong phat trien kinh te sd nhu hien nay la

Dd'i vdi tinh Salavan, tinh Quang Tri da dau tff kinh phi va cff chuyen gia sang phdi hpp thffe hign cdng tac quy hoach dat dai tai cac huyen Ta 6i, Sa Mudi, giup hai huyen nay hoan

Kd't qua nay cung ed the ky vong chieu hfldng tae ddng cua eae yeu to nay tdi tang trfldng kinh te nhfl sau: tac ddng cua quy md lao ddng, dau tfl, xuat khdu va sd" Ifldng doanh nghiep

Thu ba, Vl thu hflt ngudi tai d nude ngoai vl nude: tu nhtrng chinh sach thu hflt ngudi tai cfla Tmng Qudc, Vilt Nam cd thi ap dyng mPt sd bien phap nhu: - Nha nude can cd chinh sach

Ddi vol eic doanh nghidp d i di vio san xuat kinh doanh, cac ban, nganh vi Uy ban d i u tu tinh, trong pham vi thim quydn, cin cd sy dgng vien khen thudng eie doanh nghidp FDI dat hieu

Thu nhdt, de nhin thiic dugc ban chat cua nen kinh te thj trudng d Viet Nam, ehiing ta can dung lai Ijch su phat triin ciia nen kinh te thj trudng d Viet Nam theo cac giai doan tit y i