NGHIEN CLTU - TRAO OOI
VAI TMCi)ACHiNH PHI) TONG Vl£CBiiODiiMVA1)ll)CDj(YQUYEN CON NGirdi fiiiPONGYfuduxAYDIINGNHANIfdCPHAPQllY^XAHdlCHilNGHiAdviETNAMM^
> I I I
T
rong dieu kien xay dung Nha nuac phap quyen XHCN cua nhan dan, do nhan dan va vi nhan dan a Viet Nam bien nay, van de bao dam va thiic day quyen eon nguai vua dugc xem la nhan to khang dinh tinh chat phap quyen cua Nha nuac, vua la muc tieu, la yeu cau doi hoi cac ca quan trong bg may Nha nuac noi ehung va Chinh phu noi rieng phai chii trgng thuc hien trong thuc tien boat dong. Hien phap nam 1992 da khang dinh: "O nuac Cong hod xa hdi chu nghia Viet Nam, cdc quyen con nguai ve chinh tri, ddn su, kinh te, vdn hod vd xa hdi duac tdn trong, the hien a cdc quyen cdng ddn vd duac quy dinh trong Hien phdp vd luat"; "Nha nuac bdo dam cdc quyen cua cdng ddn; cdng ddn phdi lam trdn nghia vu cua minh ddi voi nhd nuac vd xa hdi"; "moi cdng ddn deu binh dang truac phdp luat"Tuy nhien, trong thuc tien, viec thuc hien cac quyen eon nguai eon gap nhieu bat cap.
Mot trong nhiing nguyen nhan ca ban la do cac CO quan nha nuac chua thuc sir phat huy vai tro cua minh trong viec bao dam va thiic day quyen eon nguai. Chinh vi le do, a goc dp nghien cuu ve Chinh phu, bai viet tap trung nghien cuu vai tro cua Chinh phu trong viec thiic day va bao dam quyen con nguai, tren ca sa do dua ra cac kien nghi phu hgp vai thuc tien bao dam quyen con nguai dap
TS. TRL/ONG THI H6NG HA * ung yeu cau xay dimg Nha nuac phap quyen a Viet Nam hien nay.
1. Nhan thirc ve vai tro cua Chinh phii trong viec thuc day va bao dam quyen con ngvtai
Mae dii Hien phap va Luat to chuc Chinh phu quy dinh trong so 11 nhiem vu va quyen ban, chi co mot nhiem vu la: "Thi hdnh nhitng bien phdp bdo ve quyen vd lai ich hop phdp ciia cdng ddn, tao dieu kien cho cdng ddn sir dung quyen vd lam trdn nghia vu cua minh " song can thay rang tdt ea cac noi dung nhiem vu va quyen ban cua Chinh phii la nham thiic day va dam bao quyIn eon nguai, quyen cong dan dap ling yeu cau va tieu chi cua nha nuac phap quyIn XHCN ma Viet Nam dang trien khai thuc hien.
Do d6, muon xac dinh vai tro cua Chinh phu trong viec thiic day va bao ve quyen con nguai, can nhin nhan vai tro cua Chinh phu trong moi tuang quan vai viec to chuc quyen lire trong Nha nuac phap quyen XHCN a Viet Nam nhu sau:
Thir nhdt, Chinh phu eo vai tro dam bao ve the che bao ve quyen con nguai.
Chinh phii khong chi la co quan chdp hanh ciia Quoc hoi ma eon la ea quan co vai
* Vifn nha nude vd phdp luat
Hoc vien chinh tri - hdnh chinh qu6c gia H6 Chi Minh
18 TAP CHl L U A T HOC SO 8/2011
NGHIEN CQU-TRAO OOI
tro chu dong, sang tao trong qua trinh t l chuc va quan If moi mat dai sing xa hpi.
Trong boat dong cua minh, Chinh phii khong phai la thuc thi thu dong chdp hanh nghi quyet cua Quoc hoi mot each khien cuang ma Chinh phu la ca quan chu dong dua ra cac bien phap dam bao quyen eon nguai va true tiep thuc hien chinh sach thiic day va dam bao quyen eon nguai. Mac du Chinh phu khong c6 chuc nang lap hien va lap phap song Chinh phu co vai tro quan trgng trong viec thuc hien tham quyen lap quy va lap phap uy quyen. Doi vai cac quy dinh ve quyIn eon nguai dugc ghi nhan trong Hien phap va cac dao luat chua ro rang, thieu thing nhdt thi vl thuc tl, Chinh phu khong thi chdp hanh ma khong thuc hien tham quyIn ban hanh van ban quy pham phap luat dual hinh thiic nghi dinh. Vi du: Trong khi QuIe hpi dang co nhieu n6 lire nhung van cham tre trong viec ban hanh luat ve hpi thi Chinh phu vai quyet tam trong viec thiic day va dam bao quyIn tu do lap hpi va su phat triln cac hpi da ban hanh Nghi dinh so 88/2003/ND-CP ngay 30/7/2003 va gan day nhdt la ngay 21/4/2010, Chinh phu da ban hanh Nghi dinh si 45/2010/ND-CP quy djnh vl t l chuc va boat dong quan li hpi.
Nhu vay, co thi thdy rdng vai thdm quyIn lap quy ciia minh, Chinh phii co vai tro lam hoan thien ban cac quy dinh phap If vl quyIn con nguai. Day la bien phap bo sung cu thi, kip thai cac dilu kien dam bao cho viec triln khai cac quyIn eon nguai trong thuc tien mot each hieu qua nhat.
Thir hai, Chinh phu la ea quan co vai tro chi dao, phii hgp cong viec gifta cac bp.
nganh, dia phuang trong viec thiic ddy va bao ve quyen con nguai.
Dieu nay c6 nghTa la can phai co sir nhan thuc lai chuc nang quan li nha nuac cua Chinh phu. Chinh phu quan li song khong phai Chinh phu lam cac cong viec sir vu.
Chinh phu chi dao va dieu hanh boat dong hanh chinh nha nuac dam bao cho boat dong hanh chinh cua Nha nuac mang tinh lien tuc va thong suot. Do d6, vai tro cua Chinh phii trong viec chi dao va dieu hanh cac boat dong quan li nha nuac, dam bao quyen con nguai chu yeu tap trung vao viec xay dung thi che, chinh sach, chien luge, quy hoach, kl hoach phat trien kinh te-xa hoi.
Thu ba, Chinh phu c6 vai tro phat hien va xu If vi pham lien quan den viec thuc hien cac quyen ca ban cua eon nguai.
Vai chuc nang thanh tra, kiem tra, giam sat boat dong trong noi bp bp may hanh chinh nha nuac, Chinh phu co vai tro dam bao tinh hgp hien cua cac van ban quy pham phap luat do cac bg vi chinh quyen dia phuang ban hanh. Trong do, chii trpng tai viec dam bao tinh thong nhat trong cac quy dinh phap luat ve quyen con nguai da dugc Hiln phap trang trgng tuyen bl.
Ben canh d6, trong boat dong ciia minh, Chinh phu dua ra cac bien phap xu li vi pham lien quan den cac quyen co ban cua con nguai va ap dung cac ehl tai hanh chinh hiru hieu. Dae biet, doi voi hanh vi vi pham phap luat cua dpi ngu can bp, cong chuc xam pham va gay thiet hai din quyen con nguai ciing dugc Chinh phii xac dinh trach nhiem dl CO cac bien phap ki luat va xac dinh che do chiu trach nhiem ca ve vat chat Ian tinh
TAP CHi LUAT HOC SO 8/2011 19
NGHIEN CLTU - TRAO DOI
than. Vai cac bien phap phat hien hanh vi vi pham phap luat va xir li nghiem minh bang cac bien phap hanh chinh, Chinh phu dong vai tro quan trpng trong viec the hien nguyen tac dugc Hien phap ghi nhan: "Moi hdnh ddng xam pham lai ich cua Nhd nuac, quyen vd lai ich tap the vd cua cdng ddn deu bi xu li theo phdp luat" (Dieu 12).
Thu tu, Chinh phu co vai tro trong viec tao dieu kien phap li, dam bao tinh cong khai trong boat dong cua minh de nguai dan de dang thuc hien cac quyen dan chu true tiep.
Thuc tien cho thay cac quyen tu do, dan chu cua nhan dan gan lien vai cac quyen ve chinh tri, van boa, dan su va kinh te. Trong he thong cac quyen do, quyen chinh tri cang dugc ma rgng thi cang the hien tinh dan chu cua nha nuac phap quyen XHCN. Trong nha nuac phap quyen, doi hoi mang tinh chat cot loi ciia mot Chinh phu vi dan do la viec Chinh phu ay cong khai tai muc nao boat dong cua minh cho nhan dan. Day vua la nhu cau cua nen dan chu, vua la yeu cau co tinh song eon cua chinh phu trong nha nuac phap quyen XHCN. Tinh cong khai, minh bach cua nha nuac phap quyen XHCN khong dong nhat vai doi hoi tat ea cac ITnh vuc boat dong cua nha nuac phai dugc cong bo cong khai truac dan chiing. Tuy nhien, viec danh gia muc dp dam bao quyen tiep can thong tin, quyen tiep can cong li cua cong dan va to ehftc se phu thuoc vao dp ma cua cac thong tin trong t l chuc va boat dong cua CO quan cong quyen hoac thai diem va dli tugng dugc tham gia cac giai doan to tung. Neu danh muc tai lieu bi mat cua ca quan cong quyen khong dugc dieu chinh
bang phap luat hoac dieu chinh mot each khong ro rang thi su tuy tien trong viec danh dau mat len cac tai lieu ciia cac co quan cong quyen se cang tao ra mot "vong kim co" eucmg toa su tham gia cua dan chiing vao boat dong ciia nha nuac. Dieu nay di ngugc vai ban chat cua nha nuac XHCN la nha nuac dam bao su tham gia rgng rai cua nhan dan vao hoat dong quan If nha nuac.
Do do, khong the lay dac thu cong viec cho du do la ITnh vuc hanh ehfnh de ban che viec thuc bien cac quyen dan chu cua nhan dan. Dieu nay doi hoi phap luat phai la dai lugng cong bang nhat, phan dinh quyen ciia.
cong dan va trach nhiem ciia nha nuac trong viec cong khai boat dong cua minh, dac biet la trong cac ITnh vuc hanh chinh hay hanh chinh tu phap v.v..
Thu nam, Chfnh phu eo vai tro trong viec cung cap cac thiet che thiic day va bao ve quyen eon nguai.
Trong bg may nha nuac, neu nhu uu the cua QuIc hoi la lap hien, lap phap, quyet dinh nhung van de quan trpng cua dat nuac va giam sat toi cao vai su hien dien cua gan 500 dai bieu Quoc hpi boat dong mot each phan tan, chi tap trung a ki hgp mot nam hai Ian thi Chinh phu lai c6 uu thi la co quan dugc to ehiic thong nhdt a cdp trung uang, boat dong mot each thuang xuyen voi mli quan he gdn kit gifta quan li theo nganh, ITnh vuc va timg chirc nang nen thi hien tinh thing nhdt, phoi hgp gifta cac bp phan vira da dang, cu thi, lai vua nang dong, de thich ling vai su thay dli va phat triln cua xa hoi.
Han the nfta, dong vai tro thiic ddy va bao dam quyIn eon nguai, bg may ciia chinh phii
20 TAP CHl LUAT H O C S 6 8/2011
NGHIEN CLTU - TRAO OOI
gom CO bg va ca quan ngang bg da tao ra thiet che c6 kha nang cung cdp cac ca quan thuc thi quyIn con nguai vk t l chuc thuc thi quyIn eon nguai mot each toan dien va hftu hieu nhu: quyIn con nguai trong ITnh vuc kinh tl, van boa, ehfnh tri, xa hpi, dan su, lao dong, hanh ehfnh v.v.. Tuang ung vai cac ITnh vuc quyen con nguai neu tren, Chinh phu mac du thong nhat quan li song da thilt lap cac CO quan trong ca cdu cua minh, m6i ca quan chiu trach nhiem ve nhung nganh va ITnh vuc nhat dinh nhu: Bp cong an,^'^ Bp lao dong, thuang binh va xa hpi,^^\ Bp y te, Bp giao due va dao tao v.v.. Trong qua trinh phat trien ciia minh, Chfnh phu da khong ngimg hoan thien ea cau to chuc de eo nhieu ban nfta cac thiet che ciia Chinh phu g6p phan phat huy vai tro thiic day va bao dam quyen con nguai.
Thir sdu, Chinh phii e6 vai tro tao nguIn nhan luc cho viec t l chuc va thuc hien cac quyen con nguai.
Tren thuc tl, con nguai kho co thi tu minh t l chuc va triln khai thuc hien cac quyIn cua minh nlu khong tacb khoi sir quan li va tac dong cua Chfnh phu. Bai le, Chinh phu vfta la thilt ehl eo ca cdu to ehftc dugc trang bi cac thdm quyIn quan li thiet yeu, cu thi, Chinh phu lai co trong tay si lugng dong dao cac can bp, cong chuc dugc dao tao va tuyin dung khdt khe, ki luang.
Nhu vay, vai doi ngu can bp, cong chuc hung hau va chuyen nghiep cung vai viec xac lap ehl dp cong vu trong sach, hieu lire va hieu qua chinh la tiin dk dk cac quyen con nguai va quyIn cong dan dugc bao dam
\k thiic day trong thuc tien.
Thir bay, Chinh phu co vai tro tao lap moi truang bao dam va thiic ddy quyIn con nguai.
Truac hit, do la viec Chinh phu quan If xa hoi, tao lap mot moi truang an toan vl chinh tri, dam bao vl trat tu xa hoi. Trong moi truang xa hpi d6, cac dich benh bi ddy lui, cac hanh vi vi pham trat tu xa hpi bi trimg phat, toi pham xuyen quIc gia, toi pham khiing bo bi kiem soat, tang truang kinh te gan voi cong bang xa hpi, phan boa giau ngheo bi xoa bo, boat dong den on, dap nghTa, ciiu trg xa hpi dugc Chinh phu to chuc thuc hien co hieu qua v.v.. Dac biet, trong nen kinh te thi truang, Chinh phu luon chii trgng viec sap xep lai ca cau to chuc cua cac bp theo huong bp quan li da nganh va da ITnh vuc, tach san xuat kinh doanh ra khoi chuc nang quan li, cai each sau rpng va triet de thii tuc hanh chfnh trong cac ITnh vuc dl thiic day sir phat trien cua nin kinh tl thi truong, tao moi truang tuang tac va lam hai boa moi tuang quan gifta cac bien phap quan If nha nuac do Chfnh phu dam nhiem va quyen tu do kinh doanh cua ca nhan, t l chuc. Han the nfta, trong nha nuac phap quyIn XHCN, mot trong nhung yeu cdu cua Chinh phii la phai t l chuc thuc thi cac nghia vu bao ve phap luat, bao ve trat tu nhdm bao dam cho cong dan su an toan cdn thilt ve moi truang xa hpi de eon nguai dugc tao ca hpi phat huy cac tiem nang va dk thu huong cac quyen co ban ciia minh ma Hien phap ghi nhan.
Thir tdm, Chinh phu e6 vai tro nang cao nhan thuc ve quyIn eon nguai, quyIn cong dan mot each rpng rai cho mpi dli tugng.
TAP CHi L U A T H O C S6 8/2011 21
NGHIEN c Q u - TRAO OOI
Mot trong cac nhiem vu cua Chinh phu gan vai phuang phap quan li cua Chinh phu la tuyen truyen, pho bien, giao due quyen eon nguai. Mae du, trong thuc tien, cac thong tin, kien thuc ve quyen con nguai den tu nhieu nguon, do nhieu to chuc va ca nhan cung cap. Song dieu khong the phu nhan do la chi e6 Chinh phu moi c6 du nhan lire va vat luc cho boat dong tuyen truyen, pho bien, giao due phap luat ve quyen con nguai mot each chinh thong va day du nhat. Bai le, Chinh phu eo bp may co chuc nang thong tin, eo dpi ngu can bp tuyen truyen, pho bien kien thfte ve quyen con nguai chuyen nghiep va tam buyet. Ben canh do, Chinh phu quan li he thong thong tin truyin thong chinh thong nen la mot kenh quan trpng dl cac ca nhan va t l chuc dugc nang cao nhan thfte, kien thfte ve quyen con nguai. Thong qua chuc nang pho bien kien thuc vl quyIn con nguai, Chinh phii the hien vai tro cua minh trong viec thiic day cac ea nhan thu huong cac quyen va phat huy viec thuc hien cac quyen cua minh trong cuoc song rieng tu cung nhu kha nang tham gia quan li nha nuac, quan li xa hpi.
Cu thi nhu viec Chinh phu ma rpng mang thong tin, cong khai cac boat dong cua minh va tao CO che tai phan hanh chinh de thiic day nhan dan thuc hien cac quyen chfnh tri nhu quyen bau cu, quyen cho y kien vao cac du thao van ban quy pham phap luat, dong gop y kien cho cac chinh sach phat trien kinh te, xa hpi ma Chinh phii xay dung, quyen phan bien xa hpi, quyen dinh cong, quyen tu do kinh doanh v.v..
Thu chin, Chinh phu c6 vai tro xay dung ca ehl giai quylt thoa dang cac khilu nai va t l cao ciia cong dan.
Hoat dong ciia Chfnh phu la tong hgp cac hanh vi hanh chfnh do nhieu chu the co thdm quyIn hanh chinh thuc hien. Trong thuc tien, khong phai bdt cu quyet dinh hanh chfnh hay hanh vi hanh chfnh nao cung dugc tiin hanh diing thdm quyIn, dung phap luat hoac lam thoa man nhu cau cua nguai dan. Chfnh vi If do do, xay dung CO ehl giai quylt khilu nai, to cao va tiin hanh giai quyet khieu nai, to cao dugc xem la mot trong nhftng bien phap quan li cua Chfnh phii. Thong qua nhirng boat dong nay, Chfnh phu dam bao rdng ban ehl cac sai sot trong qua trinh quan li va phat hien kip thai cac hanh vi hanh chinh vi pham phap luat de eo bien phap phu hgp de quyen eon nguai dugc dam bao.
2. Giai phap phat huy vai tro cua Chinh phu trong viec bao dam va thuc day quyen con ngvoi dap irng yeu cau xay dung va hoan thien nha nu'o'c phap quyen XHCN
Thai gian qua, Chinh phu da t^p trung chi dao boat dong cua he thong cac co quan hanh chfnh nha nuac de tang cuang cac ca che dam bao cac quyen dan chu cho nguai dan. Nhiing tien bp noi bat va dang ghi nhan trong viec phat huy vai tro cua Chinh phu trong viec thiic day va bao dam quyen con nguai the hien trong thuc tien phat trien kinh te, giai quyet cac van de xa hoi, binh dang giai, cham lo dai song van hoa, ton trpng quyen tin nguang ciia nhan dan, day manh xoa doi giam ngheo, ho trg cho dong bao thieu so va cac nhom dan cu dl bi ton
22 TAP CHi L U A T HOC SO 8/2011
NGHIEN CCru - TRAO OOI
thuang nhu tre em, nguai khuylt tat, tao cong an viec lam cho nguai lao dong, dam bao luang thuc, cung cap dich vu y tl co so cho nguai dan, nhat la a cac vimg nong thon, gift vung on dinh xa hpi v.v.. Ben canh do, thanh tuu cua Chinh phu cimg thi hien trong viec thiic day binh dang gifta cac dan toe.
Chfnh phu Viet Nam cung rat no luc trong viec tham gia nghien cuu va xay dung co so thuc tien ve vat chat va nhan lire cho viec ki ket va thuc hien cac dieu uoc quoc te ve quyen eon nguai, tich cue tham gia hgp tac quIc tl ve nhan quyen, tang cuang su phoi hgp cua Viet Nam de thanh lap co che nhan quyIn ASEAN. D I dat dugc cac thanh tim do, Chinh phu Viet Nam da co nhimg sang tao va quyet liet trong viec tan dung cac thanh tuu khoa hgc kT thuat nhu phat triln thong tin dl lam ea so cho viec thuc ddy va bao dam phat triln quyIn eon nguai.
Ben canh nhung thanh cong nhu vay cung con nhieu ban ehl cdn dugc khac phuc. Theo do, cdn phai thuc hien mot si giai phap sau:
Mot Id dk, thuc hien quyIn lap quy cua Chinh phu dap ung vai tro thuc ddy va bao ve quyIn eon nguai, Chinh phu phai timg buoc ehuyin dli vai tro nguai true tilp hoach dinh chiln luge, chinh sach thanh thilt chi phii hgp cac boat dong do nhilu chu thi tham gia trong qua trinh hoach dinh chien luge, chinh sach. Chfnh phu cdn co ea chi tao dilu kien tli da cho cac co quan, t l chuc va ca nhan tham gia dong gop vao cac chien luge va chinh sach cua Chinh phu. Tren thuc tien, cac chinh sach phat triln cua ddt nuac bao gia cung gdn voi chinh sach phat trien kinh tl-xa hoi nhdm dam bao cac quyen con
nguai va thuc day viec thuc hien quyen con nguai. Do do, trong thai gian toi, Chinh phii can phat huy vai tro la dau moi to chuc va chi dao thuc thi cac chinh sach quIc gia va cac cam ket ve quyen con nguai ma Viet Nam da tuyen bo va ki ket.
Hai la vai tu each la co quan hanh chinh nha nuac cao nhat cua nuoc Cong boa XHCN Viet Nam, Chinh phu can khang dinh vi tri phap li doc lap cua minh trong co che to chuc quyen luc nha nuac hien nay. Bai le, chi khi nao eo dugc Chinh phu thuc sir manh, du tham quyen de chi dao nen hanh chfnh nha nuac thi Chinh phu mai thuc sir la thilt ehl dam bao va thuc day cac quyen eon nguai. NIU Chinh phu khong phat trien theo xu huong tang cuang vai tro, trach nhiem va thdm quyIn cho Thu tuong Chinh phu va cua timg thanh vien Chinh phu thi boat dong cua Chinh phu bi chi phoi boi tinh chdt "hpi ding". Dieu do v6 hinh trung ciing tao ra su cham tre cua qua trinh thuc thi phap luat, anh huong din viec thu huong cac quyen con nguai dugc phap luat quy dinh.
Ba Id dk thuc sir la nhan t l dong vai tro thuc ddy va bao dam quyen con nguai doi hoi Chinh phu phai tiin hanh quyet liet cong cuoc cai each hanh chinh huong den nen hanh chinh voi thu tuc tinh, gpn. Chi co cai each thu tuc hanh ehfnh mai c6 the giai phong Igi ich cho nguai dan vai cac moi quan he voi co quan cong quyen. Theo do, CO chi "xin cho", hien tugng "xin y kien cdp tren" mod bi xoa bo. Thu tuc hanh chinh tinh gpn chinh la dong lire thuc ddy quyen con nguai mot each biiu hieu.
TAP CHl L U A T HOC S6 8/2011 23
NGHIEN CLTU - TRAO DOI
Bon la doi moi tu duy va each thuc quan li doi vai cac boat dong dau tu cong va quan li tai san cong nham bao dam quyen eon nguai dugc thuc hien mot each cong bang.
Thong qua viec quan If ngan sach va boat dong chi tieu cong, Chinh phu dam bao rdng cac doi tugng yeu the trong xa hoi dugc quan tam mot each thoa dang.
Nam la can khan truang xay dimg co che phap li dam bao cho viec thuc hien trach nhiem hanh ehfnh va trach nhiem dan su cua Chinh phii doi vai cong dan. Cdn xay dung va phat huy vai tro cua toa hanh chinh vai cac trinh tu, thu tuc giai quyet cac vu an hanh chinh khoa hpc, dan chu va diing phap luat. LTU tien quyen tai phan hanh chinh cho Thu tuang Chfnh phu dong thai dam bao quyen khieu nai, to cao va khai kien hanh chinh cua cong dan./.
(1). Thuc hien churc ndng qudn li nhd nu<5fc ve an ninh trat tu, an todn xa hoi; phdn gian; dieu tra ph6ng chIng toi pham; phong chay chila chdy vd curu ho; thi hdnh dn hinh sir, thi hdnh an khong phdi phat tvi, tam giiJ, tam giam; bao ve, ho trg tu phap; quan li nhd nuoc cdc djch vu cong trong cdc ngdnh, ITnh vuc thuoc pham vi qudn li nha nuac cua bo. Bo c6ng an la ca quan qudn li lire lucmg cong an nhan dan Viet Nam.
(2). Bo lao dpng, thuang binh va xd hoi Id ca quan ciia Chinh phu, thuc hien chiic ndng quan li nhd nude vl cac Imh vuc: viec 1dm, day nghl, lao dpng, tiin luang, tiin c6ng, bdo hilm xa hoi (bdo hilm xa hpi bat buOc, bdo hilm xd hoi tir nguyen, bdo hilm thdt nghiep), an toan lao dong, ngucxi c6 c6ng, bdo trgr xd hoi, bdo ve vd chdm soc tre em, binh ddng giai, phong, ch6ng te nan xd hoi (sau day gpi chung Id ITnh vuc lao dong, ngucri c6 cong vd xd h^i) trong pham vi ca nuac; qudn li nhd nude cac dich vu cong thuoc ITnh vuc do bo qudn li.
NHAN DIEN DAC DIEM PHAP LI CO BAN CUA TRANH CHAP... (tiip theo trang 43) nhung ben canh cac hiep djnh nay, phap luat cua WTO ap dung trong giai qi^lt tranh chdp ve chong ban pha gia con bao gom cac quy tac dugc chua dimg trong cac loai nguon ca ban khac.
Nhu vay, vl dac dilm lien quan toi phap luat ap dung trong giai quyet tranh chap ciing CO su khac biet co ban giua tranh chap vl chong ban pha gia va tranh chap ve ban pha gia, theo do, phap luat ap dung trong giai quyet cac tranh chap ve chong ban pha gia la phap luat quoc te, cu the trong khuon kho WTO la phap luat ciia WTO ap dimg trong giai quyet tranh chdp vl chIng ban pha gia; con phap luat ap dung trong giai quyet cac tranh chap ve ban pha gia chi la phap luat quoc gia ma cu the la phap luat ciia nuac nhap khau.
Trong nhung nam gan day, cac tranh chap ve chong ban pha gia trong khuon kho WTO da gia tang mot each nhanh chong ca ve so lugng va tinh phuc tap dong thai chiing mang lai nhiing thach thuc khong nho dli vai tdt ca cac thanh vien cua WTO, dac biet la cac thanh vien dang phat trien, trong do co Viet Nam.
Boi vay, truac khi quylt dinh c6 khai kien hay khong, cac thanh vien WTO cdn luu y tai nhung dac diem phap li ca ban cua loai tranh chap vl chIng ban pha gia dl c6 giai phap phong tranh riii ro cung nhu can nhdc kha nang theo duli vu kien cua minh. Ro rang, sir hieu biet sau sac ve cac dac dilm phap li co ban cua loai tranh chdp nay ben canh sir tu tin va chu dong co the se la mot trong nhihig Igi thi va giiip cac thanh vien tham gia mot each CO hieu qua vao qua trinh giai quyet cac tranh chap vl chIng ban pha gia tai WTO./.
24 TAP CHi LUAT HOC SO 8/2011
