١
نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﻊﻣﺎﺟ مﺎﻈﻧ يﻮﮕﻟا ﻪﺋارا ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ
ﻲﻤﻳﺮﻛرﻮﭘ داﻮﺟ نﻮﻳﺪﻬﻣ ﷲا حور ،*
ﻲﺌﺿﺎﻗ رذﻮﺑا ،**
،***
يرادرﻮﺧﺮﺑرﻮﭘ ﻦﻴﻣا
****
لﻮﺌﺴﻣ هﺪﻨﺴﻳﻮﻧ* :
هﺪﻜﺸﻫوﮋﭘ رﺎﻳدﺎﺘﺳا
ناﺮﻳا ،ﻲﻫﺎﮕﺸﻧاد دﺎﻬﺟ ﻪﻌﺳﻮﺗ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
Email: [email protected]
يﻮﺠﺸﻧاد**
هﺎﮕﺸﻧاد،ﻲﺷزﻮﻣآ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ يﺮﺘﻛد
ناﺮﻳا ،ﻲﺘﺸﻬﺑ ﺪﻴﻬﺷ .
،ﻲﺷزﻮﻣآ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﻛ***
دﺎﻬﺟ ﻪﻌﺳﻮﺗ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ هﺪﻜﺸﻫوﮋﭘ سﺎﻨﺷرﺎﻛ ناﺮﻳا ،ﻲﻫﺎﮕﺸﻧاد .
،ﻲﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﻛ****
ناﺮﻳا ،ناﺮﻬﺗ ﺪﺣاو ﻲﻫﺎﮕﺸﻧاد دﺎﻬﺟ سﺎﻨﺷرﺎﻛ .
ﻪﻟﺎﻘﻣ لﻮﺻو :
16 / 12 / 89
ﻪﻟﺎﻘﻣ شﺮﻳﺬﭘ :
17 / 3 / 89
ﭼ هﺪﻴﻜ
ﻪﻣﺪﻘﻣ : و ﻦﻳﺮﺗ ﻢﻬﻣ زا ﻲﻜﻳ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ
ﻞﻬﺳ ﻪﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد ﺖﻬﺟ راﺰﺑا ﻦﻳﺮﺗ لﻮﺻﻮﻟا
ﺖﻳﺎﻬﻧ رد و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻌﺳﻮﺗ و ﻲﮔﺪﻨﻟﺎﺑ
ﺖﺳا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ .
ﻪﺋارا فﺪﻫ ﺎﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻟﺎﻘﻣ
ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﻊﻣﺎﺟ مﺎﻈﻧ يﻮﮕﻟا
ناﺮﻳا ﻲﻣﻼﺳا يرﻮﻬﻤﺟ ﺮﻤﺣا لﻼﻫ
ترﻮﺻ ﺖﺳا هﺪﺷ يﺪﻨﺑ
.
شور ﺎﻫ :
ﻖﻴﻘﺤﺗ شور زا ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا رد
ﺖﺳا هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﻪﺘﺨﻴﻣآ .
ﻪﻛ ترﻮﺻ ﻦﻳﺪﺑ
مﺎﺠﻧا و دﺎﻨﺳا ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎﺑ اﺪﺘﺑا نﺎﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ و ناﺮﻳﺪﻣ ﺎﺑ ﻖﻴﻤﻋ يﺎﻫ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ
شزﻮﻣآ دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺿو ﻢﻴﺳﺮﺗ ﻪﺑ شزﻮﻣآ
ﺐﻴﺳآ و هﺪﺷ ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﺮﻤﺣا لﻼﻫ يﺎﻫ
درﻮﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ رد دﻮﺟﻮﻣ
ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ
ﻞﻴﻠﺤﺗ ﺎﺑ ﺲﭙﺳ و ﺖﺳا
ﺐﻴﺳآ ،دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺿو و هﺪﺷ ءﺎﺼﺣا يﺎﻫ
بﻮﻠﻄﻣ يﻮﮕﻟا ،ﻪﻨﻴﻣز ﻦﻳا رد ﻲﻤﻠﻋ تﺎﻴﺑدا
ﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ .
يﻮﮕﻟا
ﺎﺑ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ راﺰﺑا زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ
نﺎﻄﺑﺮﻳذ و ﻲﻫﺎﮕﺸﻧاد ﻦﻴﺼﺼﺨﺘﻣ تاﺮﻈﻧ
ﻲﺠﻨﺳ رﺎﺒﺘﻋا درﻮﻣ ﺮﻤﺣا لﻼﻫ رد شزﻮﻣآ
ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ .
ﻓﺎﻳ ﻪﺘ ﺎﻫ : ﺐﻴﺳآ ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا رد رد دﻮﺟﻮﻣ يﺎﻫ
ﺐﻟﺎﻗ رد ﺮﻤﺣا لﻼﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ
ﺐﻴﺳآ يﺎﻫ : ،تارﺮﻘﻣ و ﻦﻴﻧاﻮﻗ ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻓﺎﺑ
شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳآﺮﻓ و ﻲﺷزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ رﺎﺘﺧﺎﺳ
مﺎﻈﻧ يﻮﮕﻟا ﻚﻳ ﺲﭙﺳ و ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا ﺪﻨﻣ
ﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ ﺮﻤﺣا لﻼﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ياﺮﺑ .
ﻪﺠﻴﺘﻧ يﺮﻴﮔ : ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا ﻪﺠﻴﺘﻧ رد ﻟا
ﻲﻳﻮﮕ
ﻞﻛ ،ﻊﻣﺎﺟ مﺎﻈﻧ و اﺮﮔ
شزﻮﻣآ ياﺮﺑ ﺪﻨﻣ
ﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ نﺎﻨﻛرﺎﻛ
، ﺶﺨﺑﺮﻳز ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫ
ﻲﺑﺎﻴﺷزرا ،اﺮﺟا ،ﻲﺣاﺮﻃ ،ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ ﻪﻠﻤﺟ زا
مﺰﻴﻧﺎﻜﻣ و
شزﻮﻣآ ياﺮﺑ ﻲﺷﺰﻴﮕﻧا يﺎﻫ
ﺖﺳا نﺎﻨﻛرﺎﻛ .
زا ﻲﻛﺎﺣ ﻲﺠﻨﺳرﺎﺒﺘﻋا ﺞﻳﺎﺘﻧ
مﺎﻈﻧ ياﺮﺑ هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ يﻮﮕﻟا ﻪﻛ ﺖﺳا نآ
ا ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ز
ﻲﻣ رادرﻮﺧﺮﺑ مزﻻ رﺎﺒﺘﻋا ﺪﺷﺎﺑ
.
يﺪﻴﻠﻛ تﺎﻤﻠﻛ :
ﻊﻣﺎﺟ مﺎﻈﻧ ،شزﻮﻣآ ،ﻮﮕﻟا
ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ ،نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ
٢
ﻪﻣﺪﻘﻣ هزوﺮﻣا رد ﻲﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ راﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ ﺶﻘﻧ
ﺲﻜﭽﻴــﻫ ﺮــﺑ ﺎــﻫ نﺎﻣزﺎــﺳ تﺎــﻴﻠﻤﻋ ﺪــﻨﻳاﺮﻓ هﺪﻴﺷﻮﭘ ﺖﺴﻴﻧ
. هﺮﻬﺑ ﺮﮕﻳد ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ
يرادﺮـﺑ
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ زا يراﺬﮔ
و فاﺪـﻫا ﻪـﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد و ﺎﻫ
ﺎﻧﺮﺑ ﻪﻣ ﻴﭘ يﺎﻫ ﺶ ﻲﻨﻴﺑ ﻪـﺑ ﻞـﻣﺎﻛ ﻲﮕﺘـﺴﺑ هﺪـﺷ
ﻪﻛ دراد ﺪﻬﻌﺘﻣ و ارﺎﻛ ،ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﻲﻧﺎﺴﻧا يوﺮﻴﻧ ﺖــﺳﺎﻴﺳ و فاﺪــﻫا ﻪــﺑ ﺖﺒــﺴﻧ يﺎــﻫ
نﺎﻣزﺎــﺳ
ﻪﺘـﺷاد ﻞﻣﺎﻛ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﺪـﺷﺎﺑ
زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ و
ﻲﺷزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ ﻚﻳ
ـﺑ ﻊﻣﺎـﺟ و ﺢﻴﺤﺻ ﻪ
رﻮـﻃ
شزﻮـﻣآ ﺖﻓﺎﻳرد ﺎﺑ ﺮﻤﺘﺴﻣ زﺎـﻴﻧ درﻮـﻣ يﺎـﻫ
ﻲﻤﻠﻋ ﺶﻧاد ﺶﻳاﺰﻓا ﻦﻤﺿ
، ﺮﺑ ﻲـﻠﻤﻋ ترﺎـﻬﻣ
ﺪــﻳاﺰﻔﻴﺑ دﻮــﺧ )
1 ( . ﺪﻨﺑﺎﺘــﺷ و ﺮﻤﺘــﺴﻣ ﺪــﻧور ة
و ﻲﻋﺎـﻤﺘﺟا تﺎـﻴﺣ ﻒﻠﺘﺨﻣ نﻮﺌﺷ رد تﻻﻮﺤﺗ نﻮــﻨﻓ و مﻮــﻠﻋ ﻖــﻴﻤﻋ و فﺮﮕــﺷ ﺖﻓﺮــﺸﻴﭘ ﺮـﻴﻴﻐﺗ و لﻮـﺤﺗ تﺎﺒﺟﻮﻣ ،ﻪﻌﻣﺎﺟ رد نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ ﻪـﺑ ﻲﺘﻨـﺳ ﻞﻜـﺷ زا ار ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎﺳ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲﺼﺼﺨﺗ و هﺪﻴﭽﻴﭘ يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎﺳ يﻮﺳ ﺖﺳا هدروآ .
نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﺘﻴﻌﻗﻮﻣ ﻦﻴﻨﭼ رد ﻪﺑ ﺎﻫ
ﻲﻳارﺎــﻛ ﻪــﺑ دﻮــﺧ تﺎــﻴﺣ و ﺎــﻘﺑ رﻮــﻈﻨﻣ و1
ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا 2
ﻫاﻮﺧ ﻪﺟﻮﺗ ﻨ
دﻮﻤﻧ ﺪ ) 2 (.
ﺮﻴﮔاﺮﻓ مﺎﻈﻧ ﻚﻳ ﻦﻳوﺪﺗ سﺎﺳا ﻦﻳا ﺮﺑ ﺎﻳ
3ﻊﻣﺎﺟ يزﺎﺴﻬﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ شزﻮﻣآ
و
ﻲﻧﺎﺴﻧا يوﺮﻴﻧ يراﺪﻬﮕﻧ زا نﺎﻣزﺎﺳ
و ﺖﻴﻤﻫا
هﮋﻳو ﺖﻳﻮﻟوا يا
رادرﻮﺧﺮﺑ ﺖﺳا
. ﺐﺣﺎﺻ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ناﺮﻈﻧ ﺷزﻮﻣآ يﺰﻳر
ﻲ هﺎﮔﺪﻳد زا يﺎﻫ
1Efficiency
2 Effectiveness
3Comprehensive
ﻨﻴﻣز رد يزادﺮﭘ ﻮﮕﻟا ﻪﺑ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﺔ
شزﻮﻣآ
ﺪﻧا ﻪﺘﺧادﺮﭘ .
ﺖﻬﺟ نآ زا ﺎﻫﻮﮕﻟا ﻦﻳا ﺖﻴﻤﻫا
ﺮﺑ ﻲﻨﺘﺒﻣ ًﻻوا ﺎﻬﻧآ زا ماﺪﻛ ﺮﻫ ﻪﻛ ﺖﺳا
ﻂﻳاﺮﺷ ياﺮﺑ و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﺻﺎﺧ تﺎﺿوﺮﻔﻣ
ًﺎﻴﻧﺎﺛ و ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﻠﻤﻋ و ﺪﻴﻔﻣ نآ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ
ا ﺎﻳ و شﺮﻳﺬﭘ ﺎﻳ و صﺎﺧ يﻮﮕﻟا ﻚﻳ لﺎﻤﻋ
ﺮﻓ ،اﺰﺟا ،ﺖﻴﻠﻛ ،ﻮﮕﻟا ﺪﻨﭼ زا ﻲﺒﻴﻛﺮﺗ ا
،ﺎﻫﺪﻨﻳ
ﺞﻳﺎﺘﻧ و شزﻮﻣآ يﺎﻫ شور ار نآ
ﻲﻋﻮﻧ ﻪﺑ
يزﺎﺴﻬﺑ ﻪﻛ ﻲﺻﺎﺧ ﺮﻴﺴﻣ رد هداد ﺖﻬﺟ
ﺪﻫد ﻲﻣ راﺮﻗ ﺖﺳا ﻲﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ .
رد ﺮـــﮕﻳد فﺮـــﻃ زا يﺮـــﺼﻋ
ﻲﮔﺪـــﻧز
ﻲﻣ ﻪﺼﺨﺸﻣ زا ﻪﻛ ﻢﻴﻨﻛ ﺮـﻴﻴﻐﺗ نآ زرﺎـﺑ يﺎـﻫ
نازادﺮــﭘ ﻪــﻳﺮﻈﻧ زا ﻲــﻜﻳ لﻮــﻗ ﻪــﺑ و هدﻮــﺑ ﻪـﻛ يﺰـﻴﭼ ﺎﻬﻨﺗ ﻲﻧﻮﻨﻛ ﺖﻴﻌﺿو رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲــﻤﻧ ﺮــﻴﻴﻐﺗ ﺖــﺳا ﺮــﻴﻴﻐﺗ دﻮــﺧ ﺪــﻨﻛ
) 3 ( . ﻦــﻳا
تاﺮﻴﻴﻐﺗ هﮋـﻳو ﻪـﺑ و رﻮـﻣا ﻲﻣﺎـﻤﺗ رد ﻊﻳﺮـﺳ
ﻲﮔﺪﻴﭽﻴﭘ و ﻪﺘﻓﺮﺸﻴﭘ يژﻮﻟﻮﻨﻜﺗ و صﺎﺧ يﺎﻫ
دﻮـﺟو ﻪـﺑ ار ﻲﺘﻴﻌـﺿو نرﺪـﻣ ﻊـﻣاﻮﺟ ةﮋﻳو ﻦـﻳا ﺎـﺑ ﺖﻛﺮﺣ ﻲﻣﺎﮕﻤﻫ ﺖﻬﺟ ﻪﻛ ﺖﺳا هدروآ ﻲﮔﺪـﻴﭽﻴﭘ و تاﺮﻴﻴﻐﺗ شزﻮـﻣآ ﺰـﺟ ﻲـﻫار ﺎـﻫ
نﺎﻣزﺎﺳ ةﺪﻨﻫد ﻞﻴﻜﺸﺗ داﺮﻓا ﺎﻫ
ياﺮﺑ ﻪـﻬﺟاﻮﻣ
ﺖﻴﻘﻓﻮﻣ ﺎﺑ
دراﺪـﻧ دﻮـﺟو ﺪـﻳﺪﺟ يﺎﻫ .
هزوﺮـﻣا
ﺔﻧاﺮـــﺳ ﻒـــﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫرﻮـــﺸﻛ رد شزﻮـــﻣآ
هﺪــﻨﻳاﺰﻓ رﺎﻴــﺴﺑ مﺎــﻗرا ﻪﺘﻓﺮــﺸﻴﭘ نﺎــﺸﻧ ار يا
ﻲﻣ ﺪﻫد . ﺐﺣﺎﺻ تاﺮﻈﻧ ﻊﻴﻤﺟ سﺎﺳاﺮﺑ ،ناﺮﻈﻧ
ﻪﻳﺎﻣﺮـﺳ ﺔـﻟﺰﻨﻣ ﻪـﺑ شزﻮﻣآ رد ﻪﻨﻳﺰﻫ يراﺬـﮔ
ﻲــﻣ ﻲــﻘﻠﺗ ﻪــﺑ ﻦﺘﺧادﺮــﭘ تروﺮــﺿ و ددﺮــﮔ
نﺎــﻨﻛرﺎﻛ شزﻮــﻣآ شزﻮــﻣآ ﻲﺗرﺎــﺒﻋ ﻪــﺑ و
٣
،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ زا ﺶﻴـﺑ ار دﻮـﺧ ﺖـﻴﻤﻫا و هﺎﮕﻳﺎﺟ
ﺖﺳا هدﻮﻤﻧ اﺪﻴﭘ ﺶﻴﭘ )
4 (.
ﻔﻴﻇو ود ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ ياﺮﺑ ﺔ
ﻲﻠﺻا
و ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻂﻴﺤﻣ ﺎﺑ يرﺎﮔزﺎﺳ ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ دﺎﺠﻳا ﻢﺸﭼ ﻖﻘﺤﺗ ياﺮﺑ ﻲﮔدﺎﻣآ
ﻖﻠﺧ و ﺎﻫزاﺪﻧا
هﺪﻨﻳآ ﻲﻣ ار بﻮﻠﻄﻣ يا و ﺖﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ناﻮﺗ
ﻫ ﺮﺑ ﻦﻴﻤ سﺎﺳا رﺎﻌﺗ
ﻳ ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ ﻒ
شزﻮﻣآ زا
ﻪﺋارا ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖﺳا هﺪﺷ
زا ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺪﻨﭼ ﻪﺑ ﻪﻛ
ﻲﻣ هرﺎﺷا ﺎﻬﻧآ دﻮﺷ
:
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ
ﺮﻓ زا ترﺎﺒﻋ ا
ﺖﺳا يﺪﻨﻣ ﺖﺧﺎﺳ و ﻢﻈﻨﻣ ﺪﻨﻳ
ياﺮﺑ مزﻻ ﻂﻠﺴﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ نآ ﻖﻳﺮﻃ زا ﻪﻛ
ﺖﺳد ﻪﺑ ار دﻮﺧ ﻲﻠﻐﺷ ﻒﻳﺎﻇو مﺎﺠﻧا
ﻲﻣ ﺪﻧروآ )
5 (.
يﺮﮕﻳد ﻒﻳﺮﻌﺗ رد شزﻮﻣآ
ﻋﻮﻤﺠﻣ ﺔ ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ يﺰﻳر ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ تﺎﻣاﺪﻗا
ﺳ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﺶﺨﺑ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ار نﺎﻣزﺎ
درﻮﻣ و ﺮﺗﺮﺑ ﻲﺼﺼﺨﺗ تﺎﻣﺪﺧ ﻪﺋارا ياﺮﺑ
ﻌﺳﻮﺗ زﺎﻴﻧ ﺔ
ًﺎﺘﻳﺎﻬﻧ و نﺎﻣزﺎﺳ
ﺮﺘﺸﻴﺑ ﺖﻳﺎﺿر
ﻲﻣ ﺎﻴﻬﻣ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺪﻨﻛ
) 6 (.
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ياﺮﺟا مﺰﻠﺘﺴﻣ
ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ يﺎﻘﺗرا يﺎﻫ
ترﺎﻬﻣ ،ﺶﻧاد ﻪﺑ ﻲﺳﺮﺘﺳد ﻞﻴﻬﺴﺗ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ
دﺮﻜﻠﻤﻋ دﻮﺒﻬﺑ ﺮﻴﺴﻣ رد ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ و
ﺖﺳا ﻲﻠﻐﺷ )
7 ( . ﻮﻣآ ﺶﺷﻮﻛ ﻪﺑ شز يﺎﻫ
ﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻢﻈﻨﻣ ياﺮ
يﺮﻴﮔدﺎﻳ ﻞﻴﻬﺴﺗ
ترﺎﻬﻣ
هرﺎﺷا نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻞﻐﺷ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ يﺎﻫ
دراد ) 8 ( . زا ﺖﺳا ترﺎﺒﻋ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ
ﻨﻴﻣز ندﺮﻛ ﻢﻫاﺮﻓ ﺔ
ﺮﻤﺘﺴﻣ دﻮﺒﻬﺑ و لﻮﺤﺗ
و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﻠﻐﺷ رﺎﺘﻓر ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
ياﺮﺑ يﺰﻳر
تﺎﻋﻼﻃا سﺎﺳا ﺮﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ رﺎﺘﻓر ﻲﺗآ حﻼﺻا و يﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا زا ﻞﺻﺎﺣ
ناﺰﻴﻣ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا
نﺎﻣزﺎﺳ دﺮﻜﻠﻤﻋ و نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺖﻳﺎﺿر )
9 .(
ﺪﻧﺮﻴﮔﺮﺑ رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ ة
ﻒﻴﻃ
هدﺮﺘﺴﮔ تﺎﻣاﺪﻗا زا يا
ﺪﻨﻳاﺮﻓ و ﺖﺳا
ﻪﻛ ﻪﺸﻘﻧ
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ار شزﻮﻣآ ياﺮﺟا ﺮﻴﺴﻣ ﺎﻳ و ﺪﻫد
ﺧﺮﭼ ﺔ ﺗ و مﺪﻘﺗ و تﺎﻴﻠﻤﻋ ﺄ
ﻦﻴﻴﻌﺗ ار ﺎﻬﻧآ ﺮﺧ
ﻲﻣ ﺪﻨﻛ .
مﺎﻈﻧ صﻮﺼﺧ رد ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫﻮﮕﻟا
رد نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ دراد دﻮﺟو ﺎﻫ نﺎﻣزﺎﺳ
) 10 ( و ياﺮﺑ يدﺪﻌﺘﻣ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ نآ
دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ
ﺖﺳا هﺪﺷ .
شزﻮﻣآ ندﻮﺑ ﺪﻨﻳاﺮﻓ
يدراﻮﻣ ﻪﺑ
ﻲﻣ ﻲﻣ ﻪﻛ دزادﺮﭘ ﻪﺑ ناﻮﺗ
،ندﻮﺑ هﺪﻳﺪﭘ
فﺪﻫ ،ﻢﻫ ﻪﺑ ﻞﺼﺘﻣ يﺎﻫدﺮﻜﻳور ﺎﻳ تاﺮﻴﻴﻐﺗ
هرﺎﺷا شزﻮﻣآ ندﻮﺑ ﺎﻳﻮﭘ و ندﻮﺑ راد دﺮﻛ
.
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ يﺎﻫﻮﮕﻟا ﻲﺧﺮﺑ ﻪﺑ ﺎﺠﻨﻳا رد ترﻮﺻ ﻪﺑ راو ﺖﺳﺮﻬﻓ
ﻲﻣ ﻢﻳزادﺮﭘ )
11 :(
ﺐﺣﺎﺻ زا ﻲﻜﻳ ،ﺮﮕﻨﻴﺳ زﻮﺣ رﻮﻬﺸﻣ ناﺮﻈﻧ
ة
ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ،ﻲﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ رﺎﻬﭼ ﻞﻣﺎﺷ ﻠﺣﺮﻣ
ﺔ ﻲﻠﺻا ﻞﻣﺎﺷ
: ﻲﺑﺎﻳزرا
،يﺮﻴﮔدﺎﻳ شور بﺎﺨﺘﻧا ،ﻲﺣاﺮﻃ ،ﺎﻫزﺎﻴﻧ
ﻲﻋﺮﻓ ماﺪﻗا هﺪﺠﻫ و يﺮﻴﮔدﺎﻳ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻲﺑﺎﻳزرا ﺖﺳا ﻪﺘﺴﻧاد .
ﻪﺑ ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﺞﻳﺮﻛ
ﻠﺣﺮﻣ ﺞﻨﭘ ﺔ
ﻲﻠﺻا ﻞﻣﺎﺷ
ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ
ﻦﻳوﺪﺗ و ﻪﻌﺳﻮﺗ ،ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺣاﺮﻃ ،ﺎﻫزﺎﻴﻧ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا و ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ياﺮﺟا ،ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ هژاوﺮﺳ سﺎﺳاﺮﺑ ار نآ و هدﺮﻛ ﻢﻴﺴﻘﺗ يﺎﻫ
ﻞﺣاﺮﻣ ﻦﻳا ADDIE
ﺖﺳا هﺪﻴﻣﺎﻧ .
نﻮﺘﺳا
ﻠﺣﺮﻣ ﻪﺳ ﻞﻣﺎﺷ ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺔ
ِﻲﻠﺻا ﻲﻣ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا و اﺮﺟا ،ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ ﺪﻧاد
.
۴
ﻲﻨﭘ ﻠﺣﺮﻣ ﺖﻔﻫ ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﺖﻛﺎﻫ ﺔ
ﻲﻠﺻا ﻞﻣﺎﺷ
،ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫرﺎﻴﻧ ﻦﻴﻴﻌﺗ
ﺖﺻﺮﻓ بﺎﺨﺘﻧا
ﻲﺣاﺮﻃ ،يﺮﻴﮔدﺎﻳ يﺎﻫ
ﻦﻴﻴﻌﺗ ،شزﻮﻣآ تاﺰﻴﻬﺠﺗ و داﻮﻣ ،ﻲﺷزﻮﻣآ
شور
،يﺮﻴﮔدﺎﻳ ﻲﺑﺎﻳزرا ،شزﻮﻣآ يﺎﻫ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ رد ﺮﻈﻧ ﺪﻳﺪﺠﺗ و ﻲﺑﺎﻴﺷزرا ﻲﻣ
ﺪﻧاد .
ﺎﻳ ﻢﻈﻨﻣ يﺪﻨﻳاﺮﻓ ار شزﻮﻣآ ﻦﮔاو تﺮﺑار ﻲﻣ ﻚﻴﺗﺎﻤﺘﺴﻴﺳ ﺪﻧاد
رد ﻪﻛ ﻲﻣﺎﻤﺗ
ﻞﺣاﺮﻣ
ﻪﺑ درﻮﺧزﺎﺑ ﺖﻓﺎﻳرد ﻖﻳﺮﻃ زا ﺪﻳﺎﺑ دﻮﺧ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺮﻤﺘﺴﻣ حﻼﺻا و ﺮﻴﺴﻣ و دزادﺮﭙﺑ ﺎﻫ
فاﺪﻫا ﺖﻤﺳ ﻪﺑ ار دﻮﺧ يﺮﻴﮔ ﺖﻬﺟ ﺶﻴﭘ زا
ﺪﻨﻛ ﻢﻴﻈﻨﺗ هﺪﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ .
يزﺎﺴﻬﺑ و شزﻮﻣآ
يﻮﮕﻟا رد نﺎﻨﻛرﺎﻛ ،ناوارﺎﮔ ﻪﻛ DDE
هدﺮﻛ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ار نآ ﻞﻧاد و نﺎﮔﻮﻫ ﺪﻨﭼ ﺪﻧا
ﺰﻳﺎﻤﺘﻣ ﻲﮔﮋﻳو دراد هﺪﻨﻨﻛ
. ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﻦﻳا رد ًﻻوا
ﻪﻨﻴﻣز ﻞﻣاﻮﻋ ﻪﺑ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ يا
شزﻮﻣآ يﺰﻳر
ﻨﻴﻣز ﻲﻠﺻا ﺮﺼﻨﻋ ﻪﺳ و ﻪﺟﻮﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺔ
ﻲﮔﮋﻳو ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻨﻴﻣز و يﺮﻴﮔدﺎﻳ يﺎﻫ
ﺔ
يدورو ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ يزﺎﺴﻬﺑ و شزﻮﻣآ يﺎﻫ
رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ ياﺮﺟا و ﻲﺣاﺮﻃ مﺎﻈﻧ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ .
ﺎﻴﻧﺎﺛ
"
ﻦﻴﻴﻌﺗ ياﺮﺑ
زﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﺖﺻﺮﻓ ﻪﺑ ﻲﺷ
ﺪﺷر يﺎﻫ
ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ ﻞﻣﺎﻋ ﻚﻳ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺰﻴﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ
ًﺎﺜﻟﺎﺛ و ﻪﺟﻮﺗ و ناﺮﻳﺪﻣ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺮﺑ
ﺗ هرود نﺎﻴﺑﺮﻣ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﺄ
ﺪﻴﻛ
ﻪﻛ يﻮﺤﻧ ﻪﺑ ،ﺖﺳا هﺪﺷ هﮋﻳو ﻪﻠﺣﺮﻣ
يا
ﺪﻨﻳاﺮﻓ و ﺖﺳا هﺪﺷ هداد صﺎﺼﺘﺧا نآ ﻪﺑ
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ شزﻮﻣآ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا رد ﻪﻜﻨﻳا ﺖﻳﺎﻬﻧ
ﺒﺳﺎﺤﻣ ﻪﺑ ﺔ
ﺸﮔزﺎﺑ عﻮﻧ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ﺖ
ROI) (
ﺗ و ﻪﺟﻮﺗ ﺄ
ﺖﺳا هﺪﺷ ﺪﻴﻛ .
ﺐﺣﺎﺻ زا ﻲﺧﺮﺑ
ناﺮﻈﻧ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
شزﻮﻣآ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ و يﺰﻳر
ﻲﺷزﻮﻣآ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺎﻳ ﻮﮕﻟا ﻪﺋارا رد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺗ دﻮﺧ ﺄ ترﺎﻬﻣ ﺮﺑ يﺮﺘﺸﻴﺑ ﺪﻴﻛ
ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ
شور و ﻪﺘﺷاد ﺲﻳرﺪﺗ يﺎﻫراﺰﺑا و ﺎﻫ
ﺪﻧا . ﻲﻜﻳ
يﻮﮕﻟا ،ﻪﻨﻴﻣز ﻦﻳا رد رﻮﻬﺸﻣ يﺎﻫﻮﮕﻟا زا
ﺖﻜﭙﻤﻳا ﺖﺳا 4
. ﻦﻳا ﻮﮕﻟا
، نآ ﮓﻧﺎﭼ درﺎﭽﻳر ﻪﻛ
ﻦﻴﻋ رد و هدﺎﺳ رﺎﻴﺴﺑ ،ﺖﺳا هدﺮﻛ حﺮﻄﻣ ار
ﺖﺳا ﺶﺨﺑﺮﺛا و ﺪﻴﻔﻣ لﺎﺣ .
ﻮﮕﻟا ﻦﻳا مﺎﻧ
، ﻪﻛ
ﺗ يﺎﻨﻌﻣ ﻪﺑ ﺄ
ﺖﺳا ندﺎﻬﻧ ﺮﺛا ﺎﻳ ﺮﻴﺛ
، هژاوﺮﺳ زا
ﻠﺣﺮﻣ ﺶﺷ ﺎﻳ ترﺎﺒﻋ ﺶﺷ ﺔ
شزﻮﻣآ
ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻞﻴﻜﺸﺗ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻲﺣاﺮﻃ ،شزﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﺺﻴﺨﺸﺗ
اﺰﺑا ﺪﻴﻟﻮﺗ ،شزﻮﻣآ يﺎﻫدﺮﻜﻳور يﺎﻫر
ﻲﺷزﻮﻣآ نﻮﻨﻓ يﺮﻴﮔرﺎﻛ ﻪﺑ ،يﺮﻴﮔدﺎﻳ
ﻦﻴﻤﻀﺗ و ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻲﺑﺎﻳزرا ﺎﻳ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ ،ﺐﺳﺎﻨﻣ ﺖﺳا شزﻮﻣآ ﺮﻴﺴﻣ ﺖﺤﺻ .
ﻪﻳﺮﻈﻧ ﻲﺧﺮﺑ
زﻮﺣ نازادﺮﭘ ة
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ و يﺰﻳر
ﺒﻨﺟ ﻦﻳﺮﺗ ﻢﻬﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ يزﺎﺴﻬﺑ و شزﻮﻣآ ﺔ
و ﺲﻳرﺪﺗ ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﻢﻴﻫﺎﻔﻣ لﺎﻘﺘﻧا
ﻲﻣ ناﺮﻴﮔاﺮﻓ ﻪﺑ ﻲﻠﻤﻋ و ﻲﻤﻠﻋ ﺪﻨﻧاد
. ﺑ ﺮ ﻦﻴﻤﻫ
سﺎﺳا
، ﺗ ﺎﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺄ
ﺮﺑ ﺪﻴﻛ
يﺮﻴﮔرﺎﻛ ﻪﺑ ﻞﻣﺎﺷ ،يﺮﻴﮔدﺎﻳ فاﺪﻫا
شور زا هدﺎﻔﺘﺳا ،ﺲﻳرﺪﺗ ﺐﺳﺎﻨﻣ يﺎﻫ
ﺶﺠﻨﺳ و يﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا ،ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫراﺰﺑا
ﻲﺷزﻮﻣآ و ﻲﻠﻴﺼﺤﺗ ﺖﻓﺮﺸﻴﭘ ﺖﻛﺮﺷ
نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ
4 IMPACT
۵
و ..
. ﺖﺳا . يﻮﮕﻟا نﺎﻴﻣ رد ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
رد
صﻮﺼﺧ شزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ
، ﻪﺑ ﻲﻤﺘﺴﻴﺳ دﺮﻜﻳور
شزﻮﻣآ
ﻴﻤﻫا زا ﺖﺳا رادرﻮﺧﺮﺑ ﻲﺻﺎﺧ ﺖ
اﺮﻳز
ﺖﻴﻌﻗﻮﻣ ﻚﻳ رد ار شزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ
ﻲﻤﺘﺴﻴﺳ -
ءاﺰﺟا ﻲﻣﺎﻤﺗ ﻦﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺎﺑ
درﻮﺧزﺎﺑ و داﺪﻧوﺮﺑ ،ﺪﻨﻳاﺮﻓ ،داﺪﻧورد -
راﺮﻗ
ﻲﻣ ﺪﻫد . ﻲﻣ ﺮﻣا ﻦﻳا ﺮﺛا رد ﻲﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ ﺪﻧاﻮﺗ
ﺪﻳﺎﻤﻧ ﺎﻔﻳا شزﻮﻣآ ﻲﺸﺨﺑ .
ﺮﺑ دﺮﻜﻳور ﻦﻳا
،ﻲﺷزﻮﻣآ فاﺪﻫا ﻖﻴﻗد ﻦﻴﻴﻌﺗ و ﺢﻳﺮﺼﺗ
برﺎﺠﺗ
ِيﺮﻴﮔدﺎﻳ ﻲﺣاﺮﻃ ﺖﻗد ﻪﺑ
و لﺮﺘﻨﻛ
يدﺮﻜﻠﻤﻋ يﺎﻫرﺎﻴﻌﻣ ،فاﺪﻫا ﻪﺑ ﻞﻴﻧ ياﺮﺑ هﺪﺷ ﺗ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا ﺮﺑ ﻲﻨﺘﺒﻣ تﺎﻋﻼﻃا و ﺄ
دراد ﺪﻴﻛ .
ﻦﻳﺎﺘﺷﺪﻠﮔ
،5
،ﻲﻤﺘﺴﻴﺳ دﺮﻜﻳور سﺎﺳاﺮﺑ
شزﻮﻣآ ياﺮﺑ ار ﺮﻳز ﻞﺣاﺮﻣ ﻞﻣﺎﺷ ﻲﻳﻮﮕﻟا
ﺰﻴﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا رد ﻪﻛ ﺖﺳا هدﺮﻛ ﻪﺋارا
ﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﺮﻈﻧ درﻮﻣ يﻮﮕﻟا ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ دﺎ
ه
دﺮﻴﮔ ﻲﻣ راﺮﻗ )
12 .(
شزﻮﻣآ دراﺪﻧﺎﺘﺳا )
وﺰﻳا 10015 ( ﻂﺳﻮﺗ
ﺘﻴﻤﻛ ﺔ ﻲﻨﻓ ISO/TC 176
ﻦﻴﻤﻀﺗ و ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ
ﺘﻴﻤﻛ و ﺖﻴﻔﻴﻛ ﺔ
SC3 ﻲﻋﺮﻓ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﻴﻬﺗ .
نﺎﮔﺪﻨﻳﺎﻤﻧ 22
ﺮﺒﻣﺎﺳد رد رﻮﺸﻛ 1999
ﺶﻴﭘ
ﻲﺣاﺮﻃ ار دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻦﻳا ﻲﻠﺻا ﺲﻳﻮﻧ
ﻋﻮﻤﺠﻣ ياﺮﺑ ﻲﻳﺎﻤﻨﻫار ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﻪﻛ ﺪﻧدﺮﻛ ﺔ
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ هدﺮﺑ رﺎﻛ ﻪﺑ ﺎﻫ
ﻲﻣ دﻮﺷ . ﻦﻴﺑ دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻦﻳا ﻲﻳﺎﻫرﺎﻜﻫار ﻲﻠﻠﻤﻟا
ﻲﻣ ﺖﺳد ﻪﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﻛ ﺪﻫد
ﻊﺑﺎﻨﻣ و ﺎﻫ
ﻨﻴﻣز رد ار ﺎﻬﻧآ ﻲﻧﺎﺴﻧا ﺔ
ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﻞﺋﺎﺴﻣ
5 Goldstain
ﻲﻣ يرﺎﻳ شزﻮﻣآ ﺪﻨﻫد
.
ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ فاﺪﻫا
ﺪﻧﺮﻴﮔﺮﺑرد ﻪﻛ ﺮﻤﺘﺴﻣ دﻮﺒﻬﺑ ة
ﻊﺑﺎﻨﻣ دﺮﻜﻠﻤﻋ
ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ ،ﺖﺳا ﻲﻧﺎﺴﻧا ﺗ ﺖﺤﺗ
ﺄ
ﻲﻫوﺮﮔ ﺮﻴﺛ
،رازﺎﺑ ﺮﻴﻴﻐﺗ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻲﺟرﺎﺧ ﻞﻣاﻮﻋ زا
ّﻨﻓ
يﺎﻫزﺎﻴﻧ و تﺎﻣوﺰﻠﻣ ،يروآﻮﻧ ،يروﺎ
دﺮﻴﮔ راﺮﻗ ﺮﮕﻳد ناراﺪﻣﺎﻬﺳ و نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ .
ﻲﻣ ﻲﺗاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻦﻴﻨﭼ ﻞﻴﻠﺤﺗ ﻪﺑ ار نﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻧاﻮﺗ
ﺪﻨﻛ راداو دﻮﺧ ترﺎﻬﻣ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ يﺎﻫزﺎﻴﻧ .
ﻴﻬﺗ دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻦﻳا ﺶﻘﻧ ﺔ
ياﺮﺑ ﺎﻤﻨﻫار
نﺎﻣزﺎﺳ ﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﺎﻫ
و ﻪﻳﺰﺠﺗ و ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ر
ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻲﺣاﺮﻃ و ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
،شزﻮﻣآ ياﺮﺑ كراﺪﺗ ،شزﻮﻣآ يﺰﻳر
و ﺪﻨﻳاﺮﻓ دﻮﺒﻬﺑ و لﺮﺘﻨﻛ ،شزﻮﻣآ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا ﻪﺑ ﻚﻤﻛ نآ فﺪﻫ و ﺖﺳا ﺮﺘﺸﻴﺑ ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا نﺎﻣزﺎﺳ ﻚﻳ ﻪﺑ ار دﻮﺧ شزﻮﻣآ ﺎﺗ ﺖﺳﺎﻫ
ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ﻣ يراﺬﮔ
ﺆ ﺪﻨﻨﻛ ﻞﻳﺪﺒﺗ ﺮﺗارﺎﻛ و ﺮﺗﺮﺛ .
رﺎﻬﭼ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﻚﻳ شزﻮﻣآ ﻪﻠﺣﺮﻣ
ﺖﺳا يا .
ﻚﻳ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳاﺮﻓ
و هﺪﺷ يﺰﻳر
ﻲﻣ ﻚﻴﺗﺎﻤﺘﺴﻴﺳ
ﻚﻤﻛ رد ﻲﻳاﺰﺴﺑ ﻢﻬﺳ ﺪﻧاﻮﺗ
دﻮﺒﻬﺑ و ﻪﻌﺳﻮﺗ ﺖﻬﺟ رد نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﺑ
ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ
ﻲﻔﻴﻛ فاﺪﻫا ﻪﺑ نﺪﻴﺳر ياﺮﺑ ﺶﻳﺎﻫ
ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد .
دراﺪﻧﺎﺘﺳا رد شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳاﺮﻓ
وﺰﻳا 10015 ﻞﺣاﺮﻣ ﺐﻟﺎﻗ رد
ﺔﻧﺎﮔ ﺞﻨﭘ :
ﻒﻟا (
ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﻦﻴﻴﻌﺗ
؛ ب ( و ﻲﺣاﺮﻃ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻲﺷزﻮﻣآ يﺰﻳر
؛ ج (
ﻲﻳاﺮﺟا ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ
شزﻮﻣآ
؛ د ( شزﻮﻣآ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا
؛ ه (
ترﺎﻈﻧ ﻲﻣ حﺮﻄﻣ
دﻮﺷ ) 13 .(
۶
ﺖﻴﻔﻴﻛ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ و ﻦﻳﺎﺘﺷﺪﻠﮔ دﺮﻜﻳور ﻖﻴﻔﻠﺗ ﺎﺑ ﻲﻣ شزﻮﻣآ شزﻮﻣآ رد ﻊﻣﺎﺟ ﻲﻳﻮﮕﻟا ﻪﺑ ناﻮﺗ
ﻞﺣاﺮﻣ ﻞﻣﺎﺷ ﻔﻠﺘﺨﻣ
ﻲ
هوﻼﻋ ﻪﻛ ﺖﻓﺎﻳ ﺖﺳد
شزﻮﻣآ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻲﻤﺘﺴﻴﺳ دﺮﻜﻳور ﺮﺑ
،
ﺪﻫا
راﺮﻗ ﺮﻈﻧ ﺪﻣ ﺰﻴﻧ ار شزﻮﻣآ ﻲﻔﻴﻛ فا
ﻲﻣ ﺪﻫد
هرﺎﺷا ﻞﺣاﺮﻣ ﻦﻳا ﻪﺑ ﺮﻳز رد ﻪﻛ
ﻲﻣ دﻮﺷ :
ﻒﻟا ( ﺶﺠﻨﺳ :
دﺮﻛرﺎﻛ ود ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻳا
فﺪﻫ ﻦﻴﻴﻌﺗ و ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﺶﺠﻨﺳ يﺎﻫ
ﺖﺳا ﻲﺷزﻮﻣآ .
ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﺶﺠﻨﺳ :
ﺮﻓ زا ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻳا ا
تﺎﻋﻼﻃا ،شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳ
) داﺪﻧورد (
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ يﺰﻳر حﺮﻃ ياﺮﺑ يروﺮﺿ
ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ار دروآ
) 14 ( .
يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﺶﺠﻨﺳ
ﻞﻴﻠﺤﺗ ،نﺎﻣزﺎﺳ ﻞﻴﻠﺤﺗ مﺰﻠﺘﺴﻣ ﻲﺷزﻮﻣآ
ﻞﻐﺷ تﺎﻣاﺰﻟا )
ﻪﻔﻴﻇو ( داﺮﻓا ﻞﻴﻠﺤﺗ و -
ﻪﺑ ﻪﻛ
دﺮﻓ ﻒﻌﺿ و تﻮﻗ طﺎﻘﻧ ﻲﺳرﺮﺑ )
ﻞﻏﺎﺷ (
ﻲﻣ دزادﺮﭘ - ﺖﺳا ) 15 ( . فﺪﻫ ﻦﻴﻴﻌﺗ يﺎﻫ
ﻲﺷزﻮﻣآ :
ﻦﻴﻴﻌﺗ يﺎﻨﺒﻣ هﺪﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ يﺎﻫزﺎﻴﻧ
ﻲﻣ راﺮﻗ شزﻮﻣآ ﻲﻨﻴﻋ فاﺪﻫا ﺪﻧﺮﻴﮔ
) 16 (.
ﻦﻳا
يﺰﻳر حﺮﻃ ﻲﻠﺻا كﻼﻣ و داﺪﻧورد فاﺪﻫا
ﺖﺳا ﻲﺑﺎﻴﺷزرا كﻼﻣ و ﻲﺷزﻮﻣآ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ .
يوﺎﺣ ﺪﻳﺎﺑ ﻲﻨﻴﻋ فاﺪﻫا ،ﺶﻘﻧ ﻦﻳا يﺎﻔﻳا ياﺮﺑ مﺎﻤﺗا زا ﺲﭘ نﺎﮔﺪﻧﺮﻴﮔدﺎﻳ رﺎﻈﺘﻧا درﻮﻣ رﺎﺘﻓر ﺪﺷﺎﺑ شزﻮﻣآ .
ب ( يزﺎﺴﻬﺑ و شزﻮﻣآ :
ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻳا رد
ﻠﺣﺮﻣ زا ﻪﻠﺻﺎﺣ تﺎﻋﻼﻃا سﺎﺳاﺮﺑ ﺔ
،لوا
ﺤﺗ ياﺮﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻖﻘ
و ﻦﻳوﺪﺗ فاﺪﻫا
ﻲﻣ اﺮﺟا دﻮﺷ
. ود ﻞﻣﺎﺷ ﺰﻴﻧ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻳا ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ
ﺮﻳز ﺖﺳا : 1 - ﺮﻃ ا ﺣ
6ﻲ : ﻦﻳا رد
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ
، ﺎﺑ و هﺪﺷ ﻦﻳوﺪﺗ فاﺪﻫا سﺎﺳاﺮﺑ
لﻮﺻا و دﻮﺟﻮﻣ تﺎﻧﺎﻜﻣا و ﻂﻳاﺮﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
هﻮﻴﺷ ؛يﺮﻴﮔدﺎﻳ ﻪﻳور ،ﺎﻫ
و داﻮﻣ ،اﻮﺘﺤﻣ ،ﺎﻫ
ﻲﺣاﺮﻃ رد و هﺪﻳﺰﮔﺮﺑ ﻲﺷزﻮﻣآ ﻞﻳﺎﺳو
ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺑ ﻢﺠﺴﻨﻣ ﺎﺑ يا
ﻲﻣ ﻖﻴﻔﻠﺗ ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ ﺪﻧﻮﺷ
ﻪﺑ و دﻮﺷ هدروآﺮﺑ ﻲﺷزﻮﻣآ فاﺪﻫا ﻪﻛ ﻲﮔﮋﻳو ﻲﻔﻴﻛ و ﻲﻤﻛ يﺎﻫ ﻪﺟﻮﺗ ﺰﻴﻧ ناﺮﻴﮔاﺮﻓ
ددﺮﮔ ) 17 .(
2 -
7 اﺮﺟا : ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻦﻳا رد
،
ﻲﺷزﻮﻣآ حﺮﻃ
دﻮﺧ ﻪﺑ ﻞﻤﻋ ﻪﻣﺎﺟ هﺪﺷ ﻦﻳوﺪﺗ ﻲﻣ
ﺪﺷﻮﭘ .
و نﺎﮔﺪﻧﺮﻴﮔدﺎﻳ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻳا رد ﻲﻠﺻا ﻞﻣاﻮﻋ
ﺶﻘﻧ ﺰﻴﻧ ﻲﻧﺎﺒﻴﺘﺸﭘ تﺎﻣﺪﺧ ،ﺪﻨﺘﺴﻫ نﺎﺳرﺪﻣ
ﻲﻤﻬﻣ ﺖﻴﻌﻗﻮﻣ و ﺪﻨﻳاﺮﻓ دﻮﺒﻬﺑ و ﻞﻴﻬﺴﺗ رد
دراد ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ياﺮﺟا .
ﺖﺳا هداد نﺎﺸﻧ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ
هرود ياﺮﺟا رد ﻪﻛ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ
زا نآ ياﺮﺟا و شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳاﺮﻓ مﺎﺠﻧا هﻮﺤﻧ ﺖﺳا رادرﻮﺧﺮﺑ ﻲﺻﺎﺧ ﺖﻴﻤﻫا )
18 .(
ج ( ﻲﺑﺎﻴﺷزرا :8
ﻤﺟ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ار ﻲﺑﺎﻴﺷزرا ﻊ
مﺎﻈﻧ ﺮﻴﺴﻔﺗ و يروآ ﻪﻛ يﺪﻫاﻮﺷ راد
رد
ﺖﻳﺎﻬﻧ ﻲﻣ ﻲﺷزرا توﺎﻀﻗ ﻪﺑ
ﻒﻳﺮﻌﺗ ﺪﻣﺎﺠﻧا
ﻲﻣ ﺪﻨﻨﻛ ) 19 ( .
ﺖﻳﺎﻔﻛ ناﺰﻴﻣ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻳا رد
ﻣﺎﻧﺮﺑ ﺔ
هﺪﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ فاﺪﻫا ﻖﻘﺤﺗ رد ﻲﺷزﻮﻣآ
ﻲﻣ هﺪﻴﺠﻨﺳ دﻮﺷ
. ﺮﻓ ا ﻪﺳ لﻮﺣ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا ﺪﻨﻳ
ﻲﻣ ﺰﻛﺮﻤﺗ هﺪﻤﻋ رﻮﺤﻣ ﺪﺑﺎﻳ
: 1 - دﺎﺠﻳا
فاﺪﻫا ﺮﺑ ﻲﻨﺘﺒﻣ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا يﺎﻫرﺎﻴﻌﻣ
6 Design
7Implementations 8Evaluation
٧
ﻲﺷزﻮﻣآ
؛ 2 - ﺎﺑ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا و ﺶﺠﻨﺳ
حﺮﻃ زا هدﺎﻔﺘﺳا شور و ﺎﻫ
ﻲﺑﺎﻴﺷزرا يﺎﻫ
؛
3 - ﻲﻧورد درﻮﺧزﺎﺑ ﻪﺋارا )
20 .(
شور ﺎﻫ
ﻦﻳا رد ﺶﻫوﮋـﭘ
ﻊﻣﺎـﺟ مﺎـﻈﻧ ﻲـﺣاﺮﻃ ياﺮـﺑ
ﺮـﻤﺣا لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ شزﻮﻣآ ﻦﺘﻓﺮـﮔ ﺮـﻈﻧ رد
ﻮﺗ أ ود نﺎﻣ يروﺮﺿ دﺮﻜﻳور
ﺖﺳا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪﻛ
ﻒﻟا زا ( مﺎـﻈﻧ دﺮﻜﻳور ﻣ
9ﺪـﻨ ب ( ﻞـﻛ دﺮـﻜﻳور
10اﺮﮔ . مﺎﻈﻧ دﺮﻜﻳور رد ﻣ
رد ﺎـﺑ ﻖﻘﺤﻣ ﺪﻨ ﺮـﻈﻧ
ﻢﺘـﺴﻴﺳ ﻒﻳﺮﻌﺗ ﻦﺘﻓﺮﮔ )
ﻪـﻋﻮﻤﺠﻣ ﻢﺘـﺴﻴﺳ يا
ﻂـﺳﻮﺗ ﻪـﻛ ﺖـﺳﺎﻬﻧآ نﺎﻴﻣ ﻂﺑاور و ءاﺰﺟا زا ﻲﮔﮋﻳو ﻂﺒﺗﺮـﻣ ﺎـﻳ ﻪﺘـﺴﺑاو ﻢـﻫ ﻪﺑ ،ﻦﻴﻌﻣ يﺎﻫ
ﻲﻣ ار ﻞﻛ ﻚﻳ نﺎﺸﻄﻴﺤﻣ ﺎﺑ ءاﺰﺟا ﻦﻳا و ﺪﻧﻮﺷ
ﻲﻣ ﻞﻴﻜﺸﺗ ﺪـﻨﻫد
(
، ﻪـﺑ ﻢـﻫ ار ﻲـﺷزﻮﻣآ مﺎـﻈﻧ
ﻢﺘﺴﻴﺳ ﻚﻳ ناﻮﻨﻋ ﺪﻧاد ﻲﻣ
ﻪﻛ ﻢﻫ ﺮـﺻﺎﻨﻋ زا
ﻲـﻔﻠﺘﺨﻣ ﺪـﻨﻧﺎﻣ
ﺪـﻨﻳاﺮﻓ ،يدورو ﻲــﺟوﺮﺧ ،
و
ﻚـﻳ رد دﻮـﺧ ﻢـﻫ و ﺖـﺳا هﺪﺷ ﻞﻴﻜﺸﺗ ﺪﻣﺎﻴﭘ ﺮﺗ نﻼﻛ ﻢﺘﺴﻴﺳ )
نﺎﻣزﺎﺳ ﺪﻨﻧﺎﻣ (
ﻚﻳ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ
ﻢﺘـﺴﻴﺳ ﺮﻳز
ﻲـﻣ ﻲـﻘﻠﺗ ددﺮـﮔ
. ﻢﺘـﺴﻴﺳ ﺮـﻳز
ﻲﻘﻠﺗ ﺖـﺳا ﻲـﻨﻌﻣ ﻦـﻳا ﻪﺑ ،ﻢﺘﺴﻴﺳ ﻚﻳ ندﻮﻤﻧ ناﻮـﻨﻋ ﻪـﺑ نﻼـﻛ ﻲﻫﺎـﮕﻧ رد ﻢﺘﺴﻴﺳ دﻮﺧ ﻪﻛ
ﻲــﻣ ﻲــﻘﻠﺗ ﻢﺘــﺴﻴﺳ ياﺰــﺟا زا ﻲــﻜﻳ دﻮــﺷ
. ﻪــﺑ
ﻢﺘﺴﻴﺳ ﻚﻳ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ شزﻮﻣآ لﺎﺜﻣ ناﻮﻨﻋ رد
ﻢﻫ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻲﻣ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ زا
ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ ﺮﺻﺎﻨﻋ
ﺪـــﻨﻧﺎﻣ ﺪـــﻣﺎﻴﭘ و ﻲـــﺟوﺮﺧ ،ﺪـــﻨﻳاﺮﻓ ،يدورو
ﺖﺳا هﺪﺷ ﻞﻴﻜﺸﺗ مﺎـﻈﻧ زا ﻲـﻳﺰﺟ دﻮﺧ ﻢﻫ و
9Systematic Approach
10Holistic Approach
نﺎﻣزﺎـﺳ ﻲﻧﺎـﺴﻧا ﻊﺑﺎـﻨﻣ ﻪﻌﺳﻮﺗ نﻼﻛ
ﺖـﺳا .
مﺎـﻬﻟا ﺎﺑ ﻖﻘﺤﻣ دﺮﻜﻳور ﻦﻳا ﻪﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد ياﺮﺑ آ مﺎــﻈﻧ رد ﻦﻳﺎﺘــﺷﺪﻠﮔ يﻮــﮕﻟا زا و ﻲــﺷزﻮﻣ
راﺪﻧﺎﺘــﺳا رد هﺪــﺷ حﺮــﻄﻣ يﻮــﮕﻟا ﻦﻴــﻨﭽﻤﻫ د
شزﻮـــﻣآ ﺖـــﻴﻔﻴﻛ )
وﺰـــﻳا 10015 ( دﺮـــﻜﻳور
مﺎﻈﻧ ﻣ ﺖﺳا هدﻮﻤﻧ ﻖﻘﺤﻣ ار ﺪﻨ .
ﻞﻛ دﺮﻜﻳور رد ﺑﺎﺜﻣ ﻪﺑ شزﻮﻣآ اﺮﮔ
ﺔ ﺰﺟ ـﺋ زا ﻲ
ﻲــﻣ ﻪــﺘﻓﺮﮔ ﺮــﻈﻧ رد ﻞــﻛ ﻚــﻳ دﻮــﺷ
. ﻦــﻳا رد
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ،فاﺪﻫا دﺮﻜﻳور ﺖﺳﺎﻴﺳ ،ﺎﻫ
ﻢـﺸﭼ ،ﺎـﻫ
و ﺎـﻫدﺮﺒﻫار ،زاﺪـﻧا ...
ﻞﻴﻜــﺸﺗ نﺎﻣزﺎـﺳ نورد
ﻳ ﻚ ﻲﻣ ار ﻞﻛ ﺪﻫد
ﻮﻣآ ﻪﻛ ز ﺰﺟ ش ﺋ رد نآ زا ﻲ
دﻮﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ .
ﺎﺑ ءاﺰﺟا ﻦﻴﺑ ﻪﻄﺑار يراﺮﻗﺮﺑ
يدﺎــﻳز ﺖــﻴﻤﻫا زا ﻞــﻛ ﺎــﺑ ءاﺰــﺟا و ﺮﮕﻳﺪــﻜﻳ و ﻲﺑﺎﻴﺘـﺳد ياﺮـﺑ ﻖـﻘﺤﻣ و ﺖـﺳا رادرﻮﺧﺮﺑ يﻮـﮕﻟا رد دﺮﻜﻳور ﻦﻳا ندﻮﺑ يرﺎﺳ و يرﺎﺟ هﺪــﺷ ﻪــﺋارا
، نﻼــﻛ كراﺪــﻣ و دﺎﻨــﺳا ﻦﻳﺮــﺗ
شزﻮﻣآ ﻲﺘﺳدﻻﺎﺑ )
نورد دﺎﻨﺳا ﻢﻫ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺪﻨﻧﺎﻣ و يدﺮـﺒﻫار يﺎﻫ
...
دﺎﻨـﺳا ﻢـﻫ و
ﻢـﺸﭼ ﺪـﻨﻧﺎﻣ يرﻮـﺸﻛ ﻞﺧاد ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ نوﺮﺑ و ﻪﻟﺎــﺳ ﺖــﺴﻴﺑ زاﺪــﻧا ...
نوﺮــﺑ دﺎﻨــﺳا ﻢــﻫ و
ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ ﺪـﻨﻧﺎﻣ يرﻮـﺸﻛ نوﺮﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ و ﺎـﻫ
ﺖــﺳﺎﻴﺳ و ﻲﻧﺎــﻬﺟ خﺮــﺳ ﺐﻴﻠــﺻ يﺎــﻫ
(...
ار
ﺪﻣ ﺖﺳا هداد راﺮﻗ ﺮﻈﻧ .
و ﻲـﻤﻠﻋ ﻲﻳﻮـﮕﻟا ﻪـﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘـﺳد ياﺮﺑ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ــﻨﺘﺒﻣ ﺮــﺑ ﻲ ﻪــﻳﺮﻈﻧ يﺎــﻫ شزﻮــﻣآ رد لواﺪــﺘﻣ
ﻦﻴﻋ رد و نﺎﻨﻛرﺎﻛ لﺎﺣ
ﻲﮔﮋﻳو ﺮﺑ ﻲﻨﺘﺒﻣ يﺎﻫ
ﻪﻨﻴﻣز يا ،ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻖـﻴﻘﺤﺗ ﻢﻴـﺗ
ﺎـﺑ
زا يﺪـﻨﻣ هﺮﻬﺑ
ِﻲـﻔﻴﻛ شور ﻪﺒﺣﺎـﺼﻣ
،ﻖـﻴﻤﻋ
٨
شزﻮـﻣآ دﻮـﺟﻮﻣ مﺎﻈﻧ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺐﻴﺳآ ﻦﻤﺿ دﻮﻤﻧ ﻲﻌﺳ ،ﺖﻴﻌﻤﺟ رد يﻮـﮕﻟا
ﻲـﺣاﺮﻃ هﺪـﺷ
ﺮـﻤﺣا لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ
، ﻲـﻨﺘﺒﻣ
ﺮﺑ ﻲﮔﮋﻳو
ﺑ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ يﺎـﻫ ﺪـﺷﺎ
ﻲـﻳاور زا و
ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ 11
ﺪـﺷﺎﺑ رادرﻮـﺧﺮﺑ ﺰﻴﻧ مزﻻ .
ًﺎﻨﻤـﺿ
ﻪـﺑ ﻮـﮕﻟا ﻦـﻳا ،رﻮﻛﺬـﻣ يﻮـﮕﻟا ﻲﺣاﺮﻃ زا ﺲﭘ نﺎﻣزﺎـﺳ نورد ﻒﻠﺘﺨﻣ داﺮﻓا )
و نﺎـﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ
ﺶﻫوﮋﭘ و شزﻮﻣآ ناﺮﻳﺪﻣ (
نﺎﻣزﺎﺳ نوﺮﺑ و
) زﻮــﺣ نﺎــﺼﺼﺨﺘﻣ و نﺎــﮔﺮﺒﺧ ة
و ﺖﻳﺮﻳﺪــﻣ
ﻲــﺷزﻮﻣآ يﺰــﻳر ﻪــﻣﺎﻧﺮﺑ (
ﻮــﮕﻟا و ﻪــﺋارا ﻪــﺑ
ﻛ ترﻮﺻ ﻲﻤ
ﻲﺸﺨﺑرﺎﺒﺘﻋا درﻮﻣ ﻪـﺘﻓﺮﮔ راﺮـﻗ
ﺖﺳا . ﻲﻣ اﺬﻟ ﺎﻋذا ناﻮﺗ ن
ﻖـﻴﻘﺤﺗ شور ﺖﺷاد
ﻫ ﺮﺿﺎﺣ عﻮـﻧ زا ﻢـﻫ و ﻲـﻤﻛ شور عﻮـﻧ زا ﻢ
ﻲﻔﻴﻛ شور نﺎﻣﺰﻤﻫ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﻖﻘﺤﻣ و هدﻮﺑ
ﻖـﻴﻘﺤﺗ اﺬـﻟ ،ﺖﺳا هدﻮﻤﻧ هدﺎﻔﺘﺳا شور ود زا ﺮﻣز رد ة
تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﻪﺘﺨﻴﻣآ
12
دراد راﺮﻗ .
هﺪـﺷ ﻲـﺣاﺮﻃ يﻮـﮕﻟا ﻲﺠﻨـﺳرﺎﺒﺘﻋا ياﺮﺑ
تاﺮــﻈﻧ 33
ناﺮﻳﺪــﻣ زا يداﺪــﻌﺗ ﻞﻣﺎــﺷ ﺮــﻔﻧ
شزﻮــﻣآ ﻲﻧﺎﺘــﺳا و يدﺎﺘــﺳ و ﺮــﻤﺣا لﻼــﻫ
و ﻲــﺳرﺮﺑ درﻮــﻣ ﻲﻫﺎﮕــﺸﻧاد ﻦﻴــﺼﺼﺨﺘﻣ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ .
ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺎﻫ
عﻮـﻧ زا ﻪـﻛ ﺮـﺿﺎﺣ ﻖـﻴﻘﺤﺗ شور ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﺘﺨﻴﻣآ شور
،ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﻳ رد ﺰـﻴﻧ ﻖـﻴﻘﺤﺗ يﺎﻫ
ﺶﺨﺑ ود ﻪﺘﻓﺎﻳ
ﻪـﺘﻓﺎﻳ و ﻲـﻔﻴﻛ يﺎﻫ ﻲـﻤﻛ يﺎـﻫ
ﻲﻣ ﻪﺋارا دﻮﺷ
. ﻪـﺘﻓﺎﻳ ﺶﺨﺑ رد
ﻲـﻔﻴﻛ يﺎـﻫ ﺎـﺑ
11 Cultural Validity
12 Mixed Methods
ﻢﺘـﺴﻴﺳ ﻒﻌـﺿ طﺎـﻘﻧ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﻪﻜﻨﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺐﻴﺳآ ﻲﺗرﺎﺒﻋ ﻪﺑ و ﻲﻠﻌﻓ شزﻮﻣآ نآ
ﺖـﺳا رادرﻮـﺧﺮﺑ ﻲـﺻﺎﺧ هﺎﮕﻳﺎﺟ زا )
21 ( ﻪـﺑ
ﺐﻴــﺳآ شزﻮــﻣآ دﻮــﺟﻮﻣ مﺎــﻈﻧ رد ﻲــﺳﺎﻨﺷ
ﺮـﻤﺣا لﻼـﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ هﺪـﺷ ﻪـﺘﺧادﺮﭘ
ــﻳا رد و ﺖــﺳا ﻦ
ا صﻮــﺼﺧ ﻒــﻠﺘﺨﻣ ﻊﺑﺎــﻨﻣ ز
ﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ هﺮﻬﺑ ه
زا ﺪـﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪﻛ :
1 - و دﺎﻨـﺳا
ﻲــﺷزﻮﻣآ دﻮــﺟﻮﻣ كراﺪــﻣ
؛ 2 - ﺎــﺑ ﻪﺒﺣﺎــﺼﻣ
ناﺮﻳﺪﻣ نﺎﺘﺳا ﺰﻛاﺮﻣ و دﺎﺘﺳ ﻲﺷزﻮﻣآ
ﺎﻫ
؛ 3 -
ــﻣﺎﻧﺮﺑ ﺔ ﺮــﻤﺣا لﻼــﻫ ﺖــﻴﻌﻤﺟ يدﺮــﺒﻫار
؛ 4 -
ﻣﺎﻧﺮﺑ ﺔ ﻣ يدﺮﺒﻫار ﺆ
لﻼﻫ ﻲﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ ﻪﺴﺳ
ﺮﻤﺣا . ﺐﻴﺳآ ﻦﻳا دراﻮـﻣ ﻞـﻴﻠﺤﺗ سﺎـﺳا ﺮـﺑ ﺎﻫ
ﻓ قﻮ و راوﺮـﺘﻴﺗ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺮﻛﺬﻟا يﺪـﻨﺑ ﻪـﻘﺒﻃ
هﺪﺷ دﺮﮔ ﻪﺋارا ﻳ
ﺪ . ﻞـﻳذ رد ﺖـﺳا ﺮﻛذ ﻪﺑ مزﻻ
ﺐﻴﺳآ زا ﻚﻳ ﺮﻫ رﻮﻛﺬـﻣ يﺎـﻫ
ـﻣ ﺰﺟ دراﻮ ـﺋ
ﻲ
هﺪﺷ شراﺰﮔ ﻖﻴﻘﺤﺗ رد ﻪﻛ دراد دﻮﺟو يدﺎﻳز ﺖــﺳا . ﺐﻴــﺳآ ﻲــﻠﻌﻓ مﺎــﻈﻧ ﺮــﺑ هدراو يﺎــﻫ
رد ﺮــﻤﺣا لﻼــﻫ ﺖــﻴﻌﻤﺟ نﺎــﻨﻛرﺎﻛ شزﻮــﻣآ ﻲﻣ يﺪﻨﺑ ﻪﻘﺒﻃ هوﺮﮔ رﺎﻬﭼ دﻮﺷ
:
1 - ﺐﻴﺳآ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ ﻪﺑ
ـﻨﻴﻣز ﺔ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ :
ﺐﻴﺳآ ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ يﺎﻫ ـﻨﻴﻣز
ﺔ ﻲﻧﺎﻣزﺎـﺳ ﻪـﺑ
ﺐﻴﺳآ ﻪـﻛ دراد هرﺎـﺷا ﻲﻳﺎﻫ ﺮﺘـﺴﺑ و ﻪـﻨﻴﻣز
ﺐﻴﺳآ ﺮﻳﺎﺳ دﺎﺠﻳا ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ار ﺎﻫ
ﺪﻳﺎﻤﻧ .
2 - ﺐﻴﺳآ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ ﻪﺑ
تارﺮﻘﻣ و ﻦﻴﻧاﻮﻗ :
ﺐﻴﺳآ ﻪﻣﺎﻧ ﻦﻴﻳآ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫ ﺶﺨﺑ ،ﺎﻫ
ﻪﻣﺎﻧ هﻮﻴﺷ ،ﺎﻫ ﻪـﻣﺎﻧ
رد دﻮـﺟﻮﻣ ﻦﻴﻧاﻮـﻗ و ﺎـﻫ
نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﺖﺳا
.
٩
3 - ﺐﻴﺳآ
ﺘﺧﺎـﺳ ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ يﺎـﻫ رﺎ
مﺎـﻈﻧ
ﻲﺷزﻮﻣآ :
ﺐﻴﺳآ ﻳﺎﻫ ﻪﻛ ﻲ
رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ
و ﺖـﻴﻌﻤﺟ رد شزﻮـﻣآ رﺎﺘﺧﺎﺳ و ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ نﺎﺘــﺳا رد نآ ﻊــﺒﺗ ﻪــﺑ ،ﻒﻳﺎــﻇو حﺮــﺷ ،ﺎــﻫ
نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻴﻤﺳر و ﻲﮔﺪﻴﭽﻴﭘ ﺖﺳا
.
4 - ﺐﻴﺳآ ﺮﻓ ﻪـﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ ا
شزﻮـﻣآ ﺪـﻨﻳ :
ﺐﻴــﺳآ و ﺎﻫﺪــﻨﻳاﺮﻓ ﻪــﺑ طﻮــﺑﺮﻣ ﻪــﻛ ﻲﻳﺎــﻫ
ﻪﻳور يﺎـﻫ
ﻲـﻣ شزﻮـﻣآ لﺎـﺣ رد ﻪـﻛ ﺪـﺷﺎﺑ
ﻲــﻣ لﺎــﺒﻧد ﺖــﻴﻌﻤﺟ رد ﺮــﺿﺎﺣ دﻮــﺷ
. ﻦــﻳا
ﺐﻴﺳآ رد ﺎﻫ 5 ﻪﻘﺒﻃ هوﺮﮔ يﺪـﻨﺑ
ﺖـﺳا هﺪـﺷ
ﺗرﺎﺒﻋ ﻪﻛ ﺪﻨ
زا :
4 - 1 - ندﻮـﺒﻧ و ﻲﺠﻨـﺳزﺎﻴﻧ ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ مﺪﻋ
ﻪﻨﻴﻣز ﻦﻳا رد نوﺪﻣ يﻮﮕﻟا
4
- 2 - مﺪﻋ ﻲـﺣاﺮﻃ يﺎﻫرﺎﻛ و زﺎﺳ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
ﺔﻣﺎﻧﺮﺑ ﻲﺷزﻮﻣآ
4 - 3 - مﺪﻋ ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ هرود ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ياﺮﺟا
4 - 4 - مﺎــﻈﻧ ﻲﺑﺎﻴــﺷزرا و ترﺎــﻈﻧ مﺪــﻋ
ﺪــﻨﻣ
هرود ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ
4 - 5 - مﺰﻴﻧﺎﻜﻣ ﻪﺑ ﻲﻬﺟﻮﺗ ﻢﻛ ﻲـﺷﺰﻴﮕﻧا يﺎﻫ
ﺮﻓ رد ا شزﻮﻣآ ﺪﻨﻳ
ﺖﻴﻌــﺿو سﺎــﺳا ﻦــﻳا ﺮــﺑ بﻮــﻠﻄﻣ
شزﻮــﻣآ
نﺎــﻨﻛرﺎﻛ ﺖــﻴﻌﻤﺟ
ﺮــﻤﺣا لﻼــﻫ ﻊﻣﺎــﺟ مﺎــﻈﻧ
ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﻲـﺣاﺮﻃ
ﺪــﻳدﺮﮔ . نﺎــﻤﻫ ﻪــﻛ ﻪــﻧﻮﮔ رادﻮﻤﻧ رد
ةرﺎﻤــﺷ 1
ﻲــﻣ هﺪﻫﺎــﺸﻣ هﺪــﺷ ﻲــﺣاﺮﻃ مﺎــﻈﻧ رد دﻮــﺷ
،
ﺰﺟ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ شزﻮﻣآ ﺋ
نﺎﻣزﺎـﺳ زا ﻲ ﺮـﻈﻧ رد
ﻪــﺘﻓﺮﮔ ﺖــﺳا هﺪــﺷ
و فاﺪــﻫا و ﺮــﺻﺎﻨﻋ و
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻪـﺑ ﺖـﻴﻌﻤﺟ يدﺮـﺒﻫار و تﺪﻣﺪﻨﻠﺑ يﺎﻫ
يدورو ناﻮــﻨﻋ ﻠﺗ شزﻮــﻣآ مﺎــﻈﻧ يﺎــﻫ
ــﻘ ﻲ و
،فاﺪـﻫا ،لﻮﺻا ﻦﻳا سﺎﺳا ﺮﺑ شزﻮﻣآ ًﻻﻮﺻا شزرا و ﺎﻫ ...
ﻲﺣاﺮﻃ ﻲﻣ
دﻮﺷ . ﻦـﻳا رد ًﺎﻨﻤﺿ
مﺎﻈﻧ ترﻮﺻ ﻪﺑ شزﻮﻣآ ﻮﮕﻟا هﺪـﻳد ﺪﻨﻣ
هﺪـﺷ
ﺖﺳا
ﻞﻣﺎـﺷ مﺎـﻈﻧ ﺮـﺻﺎﻨﻋ مﺎﻤﺗ و :
،داﺪـﻧورد
رﻮـﻣ ﺪـﻣﺎﻴﭘ و لﻮﺼﺤﻣ ،ﺪﻨﻳاﺮﻓ راﺮـﻗ ﻪـﺟﻮﺗ د
ﺖــﺳا ﻪــﺘﻓﺮﮔ .
رد نورد شزﻮــﻣآ ﺶــﺨﺑ ﺰــﻴﻧ
ﻪﻔﻟﺆﻣ مﺎﻤﺗ ﻞﻴﻜﺸﺗ يﺎﻫ
شزﻮـﻣآ مﺎـﻈﻧ هﺪـﻨﻫد
ﻞﻣﺎﺷ : و ﻲﺑﺎﻴﺷزرا ،اﺮﺟا ،ﻲﺣاﺮﻃ ،ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ
مﺰﻴﻧﺎﻜﻣ يﺎﻫ
راﺮـﻗ ﺖـﻳﺎﻨﻋ درﻮﻣ ﺰﻴﻧ ﻲﺷﺰﻴﮕﻧا
ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ .
ﻪـﻔﻟﺆﻣ ﻦﻳا زا ﻚﻳ ﺮﻫ رد ﻪﺘﺒﻟا ﺎـﻫ
،
ﻪﻛ دراد دﻮﺟو ﻒﻠﺘﺨﻣ ﺮﺻﺎﻨﻋ ﺮﻳز و ﺮﺻﺎﻨﻋ
رادﻮﻤﻧ 1 : نﻼﻛ يﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ رد شزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ هﺎﮕﻳﺎﺟ
١٠
ﻪﺑ رﻮﻈﻨﻣ فﺮـﺻ نآ ﻪـﺋارا زا زﺎـﺠﻳا ﺖـﻳﺎﻋر
ﻲﻣ ﺮﻈﻧ دﻮﺷ
.
ﺶﺨﺑ رد ﻪﺘﻓﺎﻳ
ﻤﻛ يﺎﻫ ﻲ
، ﻪﺘﻓﺎﻳ طﻮـﺑﺮﻣ يﺎـﻫ
ا ﻪﺑ رﺎﺒﺘﻋ ﻲﺠﻨـﺳ
ﺪـﺷ ﻲـﺣاﺮﻃ يﻮـﮕﻟا ة
مﺎـﻈﻧ
ﺮـﻤﺣا لﻼـﻫ ﺖـﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ شزﻮﻣآ ﻊﻣﺎﺟ ﻲﻣ ﻪﺋارا دﻮﺷ
. تاﺮﻈﻧ ﺶﺨﺑ ﻦﻳا رد 33
زا ﺮﻔﻧ و نﺎـــﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ و شزﻮـــﻣآ ﻦﻴـــﺼﺼﺨﺘﻣ
لﻼــﻫ شزﻮــﻣآ ناﺮﻳﺪــﻣ صﻮــﺼﺧ رد ﺮــﻤﺣا
ﻲـﺣاﺮﻃ يﻮﮕﻟا راﺮـﻗ ﻞـﻴﻠﺤﺗ و ﻪـﻳﺰﺠﺗ درﻮـﻣ
ﺞﻳﺎـﺘﻧ ﻪـﺋارا ﻪـﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ ﻲﺠﻨـﺳرﺎﺒﺘﻋا
ﺶﺨﺑﺮـــﻳز زا ﻚـــﻳﺮﻫ ﻊﻣﺎـــﺟ مﺎـــﻈﻧ يﺎـــﻫ
ﻲﻣ ﻢﻳزادﺮﭘ :
ﻒﻟا ( ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ يﻮﮕﻟا
لوﺪﺟ رﺎﻤﺷ ة 1 : نﻮﻣزآ ﺞﻳﺎﺘﻧ يا ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻚﺗt
ياﺮﺑ ﻲﺳرﺮﺑ ا
رد دﻮﺟﻮﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﺖﻴﻤﻫ مﺎﻈﻧ ﺮﻳز
ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ ﻲﺷزﻮﻣآ
ﻒﻳدر
ﻞﻣاﻮﻋ ﺪﻨﻫد ﻞﻴﻜﺸﺗ ة
ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ مﺎﻈﻧ ﺮﻳز
كﻼﻣ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ درﻮﻣ )
دﺎﻳز ﺖﻴﻤﻫا : (
4
ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ t
ﺟرد ﺔ يدازآ ﺢﻄﺳ
يرادﺎﻨﻌﻣ
1 ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺠﻨﺳزﺎﻴﻧ وﺪﺑ رد نﺎﻣزﺎﺳ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺐﺴﻛ
463 / 4 062 / 6 32 000 / 0
2 بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد نﺎﻣزﺎﺳ يوراﺮﻓ ﻞﺋﺎﺴﻣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
43 / 4 999 / 31 3 000
/ 0
3 بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد يﺮﻴﮔدﺎﻳ ﻂﻴﺤﻣ ﻦﻳوﺪﺗ و ﻒﻳﺮﻌﺗ
12 / 4 161 / 1 32 254
/ 0
4 بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد نﺎﻣزﺎﺳ يدﺮﺒﻫار ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ
33 / 4 464 / 2 32 019
/ 0
5 ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ ﻞﻐﺷ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ ردKSA
28
/ 4 660 / 1 31 107
/ 0
6 بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ ﻞﻐﺷ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد ﻞﻐﺷ زاﺮﺣا ﻂﻳاﺮﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
24 / 4 487 / 1 32 147
/ 0
7 بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ ﻞﻐﺷ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد ﻒﻳﺎﻇو حﺮﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
39 / 4 620 / 2 32 013
/ 0
8 بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ ﻞﻐﺷ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد ﻞﻐﺷ حﺮﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
24 / 4 437 / 1 32 160
/ 0
9 بﻮﻠﻄﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ ياﺮﺑ داﺮﻓا تاﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
63 / 3 421 / 0 - 32 677
/ 0
10 دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ تﺎﻋﻼﻃا يروآدﺮﮔ ياﺮﺑ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻦﻳوﺪﺗ
84 / 3 926 / 0 - 32 361
/ 0
11 دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ دﺮﻓ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد ﻲﻠﻐﺷ برﺎﺠﺗ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ
00 / 4 000 / 0 32 000
/ 1
12 ﺔﻨﻴﺸﻴﭘ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺿو ﻦﻳوﺪﺗ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ دﺮﻓ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ رد ﻲﺷزﻮﻣآ
21
/ 4 647 / 1 32 109
/ 0
13 ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﻦﻴﻴﻌﺗ )
ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ هرود ﻦﻳوﺎﻨﻋ (
36
/ 4 540 / 2 32 016
/ 0
14 ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫزﺎﻴﻧ يﺪﻨﺑ ﺖﻳﻮﻟوا
51 / 4 721 / 3 32 001
/ 0
15 ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ زﺎﻴﻧ يزﺎﺳ ﺪﻨﺘﺴﻣ
39 / 4 342 / 2 32 026
/ 0
16 ﻲﺠﻨﺳ زﺎﻴﻧ ﻲﻠﻛ ﻞﻣﺎﻋ
26 / 4 41 / 2 32 022
/ 0
١١
لوﺪﺟ ﺞﻳﺎﺘﻧ ةرﺎﻤﺷ
1
ﻲـﻣ نﺎـﺸﻧ زا ﻪـﻛ ﺪـﻫد
نﺎﮔﺪــــﻨﻫد ﺦــــﺳﺎﭘ ﺮــــﻈﻧ )
نﺎــــﺼﺼﺨﺘﻣ ،
نﺎــﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ ﺮــﻤﺣا لﻼــﻫ ناﺮﻳﺪــﻣ و
( ﻲﻣﺎــﻤﺗ
نﺎـــﻨﻛرﺎﻛ ﻲﺠﻨـــﺳزﺎﻴﻧ رد دﻮـــﺟﻮﻣ ﻞـــﻣاﻮﻋ ﻌﻤﺟ ﻴ ﺖ ﺖـﻴﻤﻫا ﺮﻤﺣا لﻼﻫ دراد
زﺎـﻴﻧ لﺪـﻣ و
ﻲﺠﻨﺳ هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ
ﺗ درﻮﻣ ﺄ
ﺎـﻬﻧآ ﺪـﻴﻳ ا
ﺖـﺳ .
ﺮﻣا ﻦﻳا ﺖﻠﻋ ار
ﻢﻫ ﻞﻴﻠﺤﺗ ﺪﻌﺑ ود رد ناﻮﺗ ﻲﻣ
دﺮــﻛ : ﻪــﻜﻨﻳا ﻲــﻜﻳ دﻮــﺟو تروﺮــﺿ ﻦﻴﮕﻧﺎــﻴﻣ
ﺎﺑ ﻞﻣاﻮﻋ ﻲﻨﻌﻳ هﺪﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ كﻼﻣ
4 ) تروﺮﺿ
دﺎــﻳز ( دراﺪــﻧ رادﺎــﻨﻌﻣ توﺎــﻔﺗ )
05 /
<0 (p و
نﺎﺸﻧ ﺪﻨﻫد ة ناﺰﻴﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﺖـﻴﻤﻫا
زاﺮـﺑا
ﺖﺳا دﺎﻳز داﺮﻓا ﻂﺳﻮﺗ هﺪﺷ .
ﻪـﻜﻨﻳا ﺮﮕﻳد ﺮـﮔا
ﻲــﻨﻌﻣ توﺎــﻔﺗ راد
ﺪــﻨﻫد نﺎــﺸﻧ ﺪــﺷﺎﺑ ة
ﻦــﻳا
ﻪـﻛ ﺖـﺳا عﻮﺿﻮﻣ ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ
هﺪـﻣآ ﺖـﺳد ﻪـﺑ
زا ﺮﺘﮔرﺰﺑ ﻞﻣاﻮﻋ نآ ياﺮﺑ هﺪـﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ كﻼﻣ
ﻲﻨﻌﻳ 4 ) دﺎﻳز تروﺮﺿ (
ﺖـﺳا . اﺬـﻟ ﻲـﻣ ناﻮـﺗ
ﺖﻓﺮﮔ ﻪﺠﻴﺘﻧ ﻪـﻛ
ياﺮـﺑ هﺪـﺷ ﻲـﺣاﺮﻃ يﻮـﮕﻟا
ــﺷزﻮﻣآ ﻲﺠﻨــﺳزﺎﻴﻧ ﻲ
ﺗ درﻮــﻣ نﺎــﻨﻛرﺎﻛ ﺄ
ﺪــﻴﻳ
نﺎﮔﺪﻨﻫد ﺦﺳﺎﭘ )
و نﺎـﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ ،نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ
ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ناﺮﻳﺪﻣ (
ﺖﺳا .
ب ( ﻲﺣاﺮﻃ يﻮﮕﻟا ﻲﺷزﻮﻣآ
:
ةرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ ﺞﻳﺎﺘﻧ 2
ﻲـﻣ نﺎـﺸﻧ زا ﻪـﻛ ﺪـﻫد
نﺎﮔﺪـﻨﻫد ﺦﺳﺎﭘ ﺮﻈﻧ )
ناﺮﻳﺪـﻣ و نﺎـﺼﺼﺨﺘﻣ
ﺮـﻤﺣا لﻼﻫ (
ﺮـﻳز رد دﻮـﺟﻮﻣ ﻞـﻣاﻮﻋ ﻲﻣﺎـﻤﺗ
لﻼﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺣاﺮﻃ مﺎﻈﻧ لﺪﻣ و هدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ يدﺎﻳز ﺖﻴﻤﻫا زا ﺮﻤﺣا ﺎـﻳ اﺮـﻳز ،ﺖـﺳا ﺎﻬﻧآ ﺪﻴﻳﺄﺗ درﻮﻣ هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ
ــﻣاﻮﻋ دﻮــﺟو تروﺮــﺿ ﻦﻴﮕﻧﺎــﻴﻣ كﻼــﻣ ﺎــﺑ ﻞ
ﻲـﻨﻌﻳ هﺪﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ 4
)
دﺎـﻳز تروﺮـﺿ (
توﺎـﻔﺗ
دراﺪـــﻧ رادﺎـــﻨﻌﻣ )
05 /
<0 (p دراد ﺮـــﮔا ﺎـــﻳ و
ﻞــﻣاﻮﻋ نآ ياﺮــﺑ هﺪــﻣآ ﺖــﺳد ﻪــﺑ ﻦﻴﮕﻧﺎــﻴﻣ ﻲـــﻨﻌﻳ هﺪـــﺷ ﻦﻴـــﻴﻌﺗ كﻼـــﻣ زا ﺮـــﺘﮔرﺰﺑ 4
) دﺎﻳز تروﺮﺿ (
ﺖﺳا . هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ يﻮﮕﻟا اﺬﻟ
ﺪـﻴﻳﺄﺗ درﻮـﻣ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ شزﻮـﻣآ ﻲﺣاﺮﻃ ياﺮﺑ نﺎﮔﺪﻨﻫد ﺦﺳﺎﭘ )
نﺎـﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ ،نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ و
ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ناﺮﻳﺪﻣ (
ﺖﺳا .
ج ( شزﻮﻣآ ياﺮﺟا يﻮﮕﻟا :
ةرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ ﺞﻳﺎﺘﻧ 3
ﻲـﻣ نﺎـﺸﻧ زا ﻪـﻛ ﺪـﻫد
نﺎﮔﺪـﻨﻫد ﺦﺳﺎﭘ ﺮﻈﻧ )
ناﺮﻳﺪـﻣ و نﺎـﺼﺼﺨﺘﻣ
ﺮﻤﺣا لﻼﻫ (
ياﺮـﺟا رد دﻮﺟﻮﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﻲﻣﺎﻤﺗ
و دراد ﺖـﻴﻤﻫا ﺮـﻤﺣا لﻼﻫ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲﺷزﻮﻣآ
ﺖـﺳا ﺎـﻬﻧآ ﺪﻴﻳﺄﺗ درﻮﻣ ﻲﺷزﻮﻣآ ياﺮﺟا لﺪﻣ .
ـﺟو تروﺮـﺿ ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ ﺎﻳ اﺮﻳز ﺎـﺑ ﻞـﻣاﻮﻋ دﻮ
ﻲـﻨﻌﻳ هﺪـﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ كﻼﻣ
4 )
دﺎـﻳز تروﺮـﺿ (
دراﺪـﻧ يرادﺎـﻨﻌﻣ توﺎﻔﺗ )
05 /
<0 (p ﺮـﮔا ﺎـﻳ و
ﻞـﻣاﻮﻋ نآ ياﺮـﺑ هﺪﻣآ ﺖﺳد ﻪﺑ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ دراد ﻲـــﻨﻌﻳ هﺪـــﺷ ﻦﻴـــﻴﻌﺗ كﻼـــﻣ زا ﺮـــﺘﮔرﺰﺑ 4
) دﺎﻳز تروﺮﺿ (
ﺖﺳا . هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ يﻮﮕﻟا اﺬﻟ
ﺪـﻴﻳﺄﺗ درﻮـﻣ نﺎـﻨﻛرﺎﻛ شزﻮـﻣآ ياﺮﺟا ياﺮﺑ نﺎﮔﺪﻨﻫد ﺦﺳﺎﭘ )
ﺎﻛ ،نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ و نﺎـﺳﺎﻨﺷر
ﺮﻤﺣا لﻼﻫ ناﺮﻳﺪﻣ (
ﺖﺳا .
١٢
د ( ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا يﻮﮕﻟا :
ةرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ ﺞﻳﺎﺘﻧ 4
زا ﻪـﻛ ﺪـﻫد ﻲـﻣ نﺎﺸﻧ
نﺎﮔﺪـﻨﻫد ﺦﺳﺎﭘ ﺮﻈﻧ )
ناﺮﻳﺪـﻣ و نﺎـﺼﺼﺨﺘﻣ
ﺮـــﻤﺣا لﻼـــﻫ (
رد دﻮـــﺟﻮﻣ ﻞـــﻣاﻮﻋ ﻲﻣﺎـــﻤﺗ
ﺮــﻤﺣا لﻼــﻫ نﺎــﻨﻛرﺎﻛ ﻲــﺷزﻮﻣآ ﻲﺑﺎﻴــﺷزرا درﻮﻣ ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺑﺎﻴﺷزرا لﺪﻣ و دراد ﺖﻴﻤﻫا ﺖـﺳا ﺎﻬﻧآ ﺪﻴﻳﺄﺗ .
تروﺮـﺿ ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ ﺎـﻳ اﺮـﻳز
ﻲـﻨﻌﻳ هﺪـﺷ ﻦﻴـﻴﻌﺗ كﻼـﻣ ﺎـﺑ ﻞﻣاﻮﻋ دﻮﺟو 4
) تروﺮــﺿ دﺎــﻳز
( دراﺪــﻧ يرادﺎــﻨﻌﻣ توﺎــﻔﺗ
) 05 /
<0 (p ﺖـﺳد ﻪـﺑ ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ دراد ﺮـﮔا ﺎﻳ و
ﻦﻴـﻴﻌﺗ كﻼﻣ زا ﺮﺘﮔرﺰﺑ ﻞﻣاﻮﻋ نآ ياﺮﺑ هﺪﻣآ ﻲﻨﻌﻳ هﺪﺷ 4
) دﺎﻳز تروﺮﺿ (
ﺖﺳا . يﻮﮕﻟا اﺬﻟ
شزﻮــﻣآ ﻲﺑﺎﻴــﺷزرا ياﺮــﺑ هﺪــﺷ ﻲــﺣاﺮﻃ نﺎﮔﺪـــﻨﻫد ﺦـــﺳﺎﭘ ﺪـــﻴﻳﺄﺗ درﻮـــﻣ نﺎـــﻨﻛرﺎﻛ ) لﻼــﻫ ناﺮﻳﺪــﻣ و نﺎــﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ ،نﺎــﺼﺼﺨﺘﻣ
ﺮﻤﺣا ( ﺖﺳا .
لوﺪﺟ هرﺎﻤﺷ 2
: نﻮﻣزآ ﺞﻳﺎﺘﻧ يا ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻚﺗt
ياﺮﺑ ﻲﺣاﺮﻃ رد دﻮﺟﻮﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﺖﻴﻤﻫا ﻲﺳرﺮﺑ
ﻲﺷزﻮﻣآ
ﻒﻳدر
ﺸﺗ ﻞﻣاﻮﻋ ةﺪﻨﻫد ﻞﻴﻜ
ﻲﺷزﻮﻣآ ﻲﺣاﺮﻃ
ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ درﻮﻣ كﻼﻣ )
دﺎﻳز ﺖﻴﻤﻫا : (
4
ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ T
ﺔﺟرد يدازآ ﺢﻄﺳ يرادﺎﻨﻌﻣ
1 يﺮﻴﮔدﺎﻳ يﺎﻫ ﻪﻄﻴﺣ ﻦﻴﻴﻌﺗ
33 / 4 602 / 2 32 014
/ 0
2 ناﺮﻴﮔاﺮﻓ يﺎﻫ ﻲﮔﮋﻳو ﻦﻴﻴﻌﺗ
36 / 4 431 / 2 32 021
/ 0
3 ﻲﻠﻛ فاﺪﻫا ﻦﻳوﺪﺗ
468 / 4 267 / 4 31 000
/ 0
4 هﮋﻳو فاﺪﻫا ﻦﻳوﺪﺗ
393 / 4 737 / 2 32 010
/ 0
5 يرﺎﺘﻓر فاﺪﻫا ﻦﻳوﺪﺗ
42 / 4 07 / 3 32 004
/ 0
6 اﻮﺘﺤﻣ ﻦﻳوﺪﺗ و بﺎﺨﺘﻧا
424 / 4 078 / 3 32 004
/ 0
7 ﺲﻳرﺪﺗ يﺎﻫ شور ﻦﻴﻴﻌﺗ
151 / 4 000 / 1 32 325
/ 0
8 ﻲﺷزﻮﻣآ يﺎﻫ ﻪﻧﺎﺳر ﻦﻴﻴﻌﺗ
121 / 4 780 / 0 32 441
/ 0
9 ﻦﻳزﺎﻏآ ﺶﺠﻨﺳ يﺎﻫ شور ﻦﻴﻴﻌﺗ
03 / 4 183 / 0 32 856
/ 0
10 ﻲﻨﻳﻮﻜﺗ ﺶﺠﻨﺳ يﺎﻫ شور ﻦﻴﻴﻌﺗ
21 / 4 26 / 1 32 214
/ 0
11 ﻲﻧﺎﻳﺎﭘ ﺶﺠﻨﺳ يﺎﻫ شور ﻦﻴﻴﻌﺗ
30 / 4 055 / 2 32 048
/ 0
12 دﺪﺠﻣ ﻲﺣﺮﻃ رد ﻪﻧﺎﮔ ﻪﺳ يﺎﻫ ﺶﺠﻨﺳ ﺞﻳﺎﺘﻧ درﻮﺧزﺎﺑ
) زﺎﻴﻧ ترﻮﺻ رد (
42
/ 4 603 / 2 32 014
/ 0
13 ﻲﺣاﺮﻃ ﻲﻠﻛ لﺪﻣ
30 / 4 48 / 2 32 019
/ 0
