Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:41 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(1)

هرود 2 هرامش ، 1 ، راهب 1131

تبون یراک و یاهدمایپ یتشادهب

طبترم اب نآ : رد یدروم هعلاطم تاماظتنا نانکراک

کی یهاگشیلااپ عمتجم

نیسح

1یدرم

، دیس لضفلاوبا نایرکاذ

، 2

یدهم یللاج

، 3

یبتجم سابع

*هداز

،4

داوج هدژورک

،5

ارهز یلعجنپ

2

تفایرد خیرات :

22 / 3 / 1132 شریذپ خیرات

: 22 / 1 / 1131

هدیکچ دقم هم : عمتجم یدیلوت دنور شیازفا و یروانف عیرس دشر اب هزورما ریاد نینچمه و یتعنص یاه

هنابش زکارم ندش ناتسرامیب نوچمه یزور

تبون ،اه کی هب یراک

ادج ءزج تیلاعف زا یرایسب زا ریذپان هدش لیدبت یلغش یاه

تسا . یتحاران عویش نازیم نییعت روظنم هب رضاح هعلاطم اب طبترم یاه

تبون ناکنکراک نایم رد یراک

تسا هتفرگ ماجنا یهاگشیلااپ عمتجم ی تاماظتنا .

شور و داوم اه

: یور رب یعطقم هعلاطم نیا 181

و دروم هورگ ناونع هب راک تبون لنسرپ زا رفن 31

تاکماظتنا دکحاو رد دهاش هورگ ناونع هب راکزور لنسرپ زا رفن

تفریذپ ماجنا هاگشیلااپ ی .

عمج د یروآ هدا همانشسرپ زا هدافتسا اب اه SOS (Survey of Shift Workers)

تفرگ ماجنا .

هداد لیلحت مرکن زا هدافتکسا اب اه

رازکفا

تفریذپ ماجناSPSS .

رتمک یرادانعم حطس زا

10 / 1 رد رظن دش هتفرگ .

هتفای اه : تبون نیب رد یتملاس تلاکشم عویش دوب ناراکزور زا رتشیب ناراک

. ن نازیم نیب یتحارا

یشراوگ یاه (

p=0.034 ) یبلق ، - یقورع ( p=0.028 ) راکشف ، نوکخ

لااب ( p=0.021 ) یگتسخ ساسحا و (

p=0.004 ) تشاد دوجو یرادانعم فلاتخا هورگ ود رد .

هجیتن یریگ : صخشم هعلاطم نیا زا لصاح جیاتن تبون هک درک

یم یراک یرامیب نوچ یمسج یضراوع زورب دناوت

،یشراوگ یاه

یبلق - رع کنهآ رد لاتکخا و یقو

دشاب هتشاد هارمه هب ار نیداکریس .

ناشن رضاح هعلاطم نینچمه تبون هک داد

یراک یم دناوت لماع یکانرطخ یارب

یناور تلالاتخا زورب دشاب تاماظتنا نانکراک رد

.

هژاودیلک اه : تبون همانشسرپ ،یراک یتملاس تلاکشم ،هاگشیلااپ ،تاماظتنا نانکراک ،SOS

1 - یسانشراک دشرا یسدنهم تشادهب هفرح

،یا وئسم تشادهب هفرح یا ناتسرامیب دیهش

،نایفراع

،هیمورا ناریا .

2 - هورگ یسدنهم تشادهب هفرح

،یا هدکشناد

،تشادهب هاگشناد مولع یکشزپ

،نارهت

،نارهت ناریا .

1 - هورگ یسدنهم تشادهب هفرح هدکشناد،یا

،تشادهب هاگشناد مولع زپ یکش

،نادمه

،نادمه ناریا .

*2 - ( لوئسم هدنسیون )

هورگ یسدنهم تشادهب هفرح

،یا هدکشناد

،نارهت

،نارهت ناریا , یکینورتکلا تسپ [email protected] :

0 - هتیمک تاقیقحت ییوجشناد ، هدکشناد

،نامرک

،نامرک ناریا .

46

Downloaded from journal.iehfs.ir at 12:41 IRST on Wednesday March 2nd 2016

(2)

همدقم

نا هب ررقم ینامز تاعاس زا جراخ هفیظو ماج (

ینامز هدودحم زا جراخ 2

ات دادماب 6 رهظ زا دعب )

دنیوگ یراک تبون (

1 ) . عیرکس دکشر اکب هزورکما

عمتجم یدیلوت دنور شیازفا و یروانف رکیاد نیکنچمه و یتعنکص یاه

ناتسرامیب نوچمه یزور هنابش زکارم ندش ناوکنع هکب یراک تبون ،اه

ادج ءزج ی یذپان

تیلاعف زا یرایسب زا ر تسا هدش لیدبت یلغش یاه

.

هچرگ تبون یراک رد هتشذگ ی همانرب عون یراک

دوب هک دادعت یمک

زا نارگراک ار رد یم رب اما ،تفرگ رد

اح رضاح ی عون هکمانرب جکیار

بوسحم یراک یم

یم هک دوش یگدکنز تیفیک رب یبولطمان تارثا دناوت

نیمه زا دراذگ یاجرب ناسنا اس رد ور

یاه ریخا یتاعلاطم رد

دروکم

یگنوگچ رثا نآ رب تسا هتفرگ تروص یتملاس (

2 ) .

تبون ماظن ،یتعنص یاهروشک یخرب هب ار یراک

یارکب یدرکیور ناونع

رهب رثکادح ه

عیانکص تکیلاعف رارمتکسا نیمضت و یناسنا عبانم زا یرو

درک ذاختا ه ا

دن ( 1 ) . تیعمج هجیتن رد تبون

راک اکصت روط هب یدع

دکشر

نیا و هدرک دنور نیا هک تسیلاح رد

عیرس نونکا اکبند هتکشذگ زا رت

یم دوش . هداکعلا قوف دشر دهاش هتشذگ ههد دنچ رد هکیروط هب رد یا

و هعکسوت اکحرد یاهروکشک رد هژیو هب نارگراک یراک تبون تیعمج هدوب یتعنص میا

( 2 ) .

یم ناشن اهرامآ ههد ود رد دنهد

رکفا دادعت ریخا ی اککیرمآ رد هکک یدا

تروص هب تبون

یم راک ی هدرک

دودح نادرم نیب رد ،دنا 22

رد و دکصرد

نانز نیب 16

هدوب دصرد تسا

( 0 ) رایکسب رد و زا

یاکپورا اهروکشک

زا رادقم نیا 0

/ 12 اس رد دصرد 1302

هب 20 اکس رد دصرد 1368

دوب هدرک ادیپ شیازفا .

تسا هدمآ یرگید شرازگ رد اکس رد هکک

2111 دودکح مجنکپ کی

هب ایند راک یورین یکم راک یتفیش تروص

کک هدر دکنا ( 2 , 6 ) . رکب هولاکع

شیازفا ابند هب ،دنراد یراک تبون هب زاین هک یلغاشم یتاذ تیساسح یراک تبون تیهام و ناراک تبون خرن -

متکیر رییغت هب راداو ار ندب هک

یم دوخ یعیبط دنک

- تلاککشم هکک دکش دکهاوخ داکجیا رکف نیا و

یرامیب یتملاس تیعضو یسررب و هعلاطم اذل ،دنوش نایامن دیدج یاه

تشاد دهاوخ یا هژیو تیمها دارفا نیا رد .

تبون فلتخم عاونا یراک

زا دنترابع :

تفیش روکط هکب درف هک تباث یاه

ومعم دنک یم راک تفیش ی رد (

بش لثم راک

) شدرکگ رد تفیش ، تفیش رد درف هک

یم راک فلتخم یاه و دنک

تعاس هکمانرب یراک یزکیر

هدشن . تفیش نز هب شوگ یاه (

On-call ) عون هژیو تبون زا یا یراکک

هژکیو هورکگ یکسنااروا دراوکم رد هک تسا یارکب ناکنکراک زا یا

ماکجنا

یم هدناوخارف دوخ فیاظو دنوش

( 2 ) . رپ اما هدافتسا یتفیکش ماظن نیرت

یماظن تفیش رد تمدخ ای دیلوت هک تسا یاه

8 هتعاس یکم میکظنت -

تفیش هب و دوش یاه

و رصع ،حبص یم روهشم بش

دنشاب ( 2 , 2 ).

تکیفیک و تملاکس ،درککلمع رکب یراکک تکبون یفنم تارثا اب هطبار رد هکک تکسا هکتفرگ تروص یددعتم تاعلاطم راک تبون نارگراک یگدنز یخرب زا نیا تاعلاطم طابترا

تبون یراک و لاتخا

،باوخ تلاککشم

،یشراوگ یتحاران

اه ی یبلق یقورع- و یحور یناور- ار ناشن هداد ،دکنا

یتحاران هک یروط هب یبلق یاه

- هکب تبکسن راکک تبون دارفا رد یقورع

یتحاران و رتشیب راکزور دارفا یم عیاش دارفا نیا رد یشراوگ یاه

دکشاب

( 8 - 12 ) . تکبون هکب تبکسن دارکفا لکمحت شهاک و نس نیب هک دنراد رواب یخرب

وجو یطابترا یراک دارکفا لکمحت نکس نتکفر لااب اب هک نانچنآ ،دراد د

یم ادیپ شهاک یراک تبون هب تبسن نیب ینارحب نس و دنک

21 ات 01

یم اس دشاب ( 11 - 16 ) . تبون یراکک رد طیکحم یاکه یراکک رزکب و

دننام هدیچیپ عیانص

تفن و مامت رد راک موادت هب روبجم هک یمیشورتپ

یم زور هنابش تاعاس دنشاب

زا عویش و هدوب رادروخرب یرتشیب رکظن هب

یم رد دسر نینچ طیحم ییاه تارثا ءوس نآ روط هب زین لباق

هظحلام -

یا رتشیب تسا ( 10 , 12 , 18 ).

نآ رد یراکک تکبون ماکظن هکک تکسا یلغاشم هلمج زا تاماظتنا لغش هدوب رارقرب نآ سرتسا رپ تیهام هب هجوت اب و

( تیلوئسم اثم روط هب

س عبانم زا تسارح نامزا

اکب یرکیگرد اکمتحا و اغتکشا اح رد یاه

عوجر بابرا )

یرتلااب نازیم هب ناراک تبون رگید هب تبسن تسا نکمم

دنریگ رارق یراک تبون اب طبترم تارثا رعم رد .

تکبون تارکثا یکسررب فدکه اکب روشک رد یددعتم تاعلاطم رکب یراکک

رکتمک هکجوت اکح نیا اب تسا هتفریذپ ماجنا دارفا تملاس نکیا هکب ی

تسا هدش هداد ناشن لغش .

فدکه اکب رکضاح هعلاطم روظنم نیمه هب

یفنم تارثا یبایزرا یکشان

زا تکبون یراکک رکب یور تاکماظتنا لنکسرپ

تفن تکرش عیام زاگ و زاگ هاگشیلااپ عمتجم تسا هتفرگ ماجنا

.

(3)

داوم و شور اه

یعطقم هعلاطم نیا ی رد

عمتجم تکرش هب هتسباو یهاگشیلااپ تفن

تسا هدش ماجنا .

هنومن شور هکیلک و ماجنا یرامشرس تروص هب یریگ

یسررب دروم دحاو راک تبون دارفا (

181 رفن ) و دروکم هورکگ ناوکنع هب

31 دروکم دهاکش هورکگ ناوکنع هکب تعنص نیمه راکزور لنسرپ زا رفن

دنتفرگ رارق یسررب هدش هتفرگ رظن رد راک بش ناونع هب هک یدارفا .

-

باس نیگنایم ،دنا راک هق

( 2 /

±1 ) 11 دوکخ یلبق لغش رد و هتشاد اس

هدوب راک زور هتشادن یلغش ای دنا

دنا . رکظن رد دهاش ناونع هب هک یدارفا

هدش هتفرگ نیگناکیم روط هب زین دنا

( 3

±/ 1 ) 0 / 11 هتکشاد هقباکس اکس

هتشادن یلبق لغش ای هک دنت هدوب راک زور ای دنا

دنا . یتحاران یسررب یاه

تبون زا یشان دارکفا رد یراکک تکبون تارثا یسررب همانشسرپ زا ،یراک

تبون راک ( Survey of Shift workers )

دکیدرگ هدافتساSOS .

نکیا

یکسانشناور دکحاو یراکک تکبون تاکقیقحت هورکگ طسوت همانشسرپ –

یعامتجا یدربراک–

MRC/ESRC و هدکش نیودکت ناتکسلگنا روشک

همانشسرپ زا یکی ن یسررب هنیمز رد ربتعم یاه

یتحارا اکب طبترکم یاه

یم یراک تبون هتفرگ رارق هدافتسا دروم یددعتم تاعلاطم رد هک دشاب

تسا . و هکنیبوچ طکسوت یکسراف هکب همانکشسرپ نکیا یکیاور و ییاکیاپ

تسا هدش هدیجنس ناراکمه (

13 ) .

یاراد عومجم رد همانشسرپ نیا 02

اؤس یم

،دشاب هک 11 اؤس وا

همانشسرپ تاعلاطا یواح

رگومد کیفا و هکیقب تلااؤکس نآ رد دروکم

یتحاران یاکه ،باوکخ یتحاراکن یاکه تیاکضر یدکنم ،یدرکف یگدکنز

یتحاران یاه تیاضر یدنم یگدنز ،یگداوناکخ یتحاراکن

یاکه تیاکضر -

یدنم یگدنز

،یعامتجا یتحاران

یاه یکحور ،یکناور و یتحاراکن

یاکه

و یقورع و یبلق یتحاران

یاه یشاروگ تسا هک تلااوس ره تمسق هکب

تروص ازجم صخشم همانشسرپ نتم رد هدش

تکسا . هکعلاطم نکیا رد

هیلک 221 ناکنآ طسوت لیمکت زا سپ دارفا نیب هدش عیزوت همانشسرپ

دش هدنادرگ زاب نیققحم هب .

هداد تحکص زا ناکنیمطا تهج سپس اکه

یراکمیب و نوکخ راکشف هقباس یککشزپ هدکنورپ زا یکقورع یکبلق یاکه

اققحم طسوت یسررب دروم نانکراک تفرگ رارق هعلاطم نیا ن

. تیاهن رد

هداد اب اه هدافتسا زا مرن رازفا SPSS-v16 دروم

هیزجت و لکیلحت رارکق

تفرگ رد نیلغاکش کیفارگومد تایکصوصخ یخرب هسیاقم روظنم هب.

نیگنایم هسیاقم نومزآ زا هورگ ود نیب اه

( t-test ) هسیاقم روظنم هب و یتحاران

نومزآ زا یسررب دروم یاه Chi – Square

دکیدرگ هدافتکسا .

رادقم اهزیلانآ هیلک رد p-value

رتمک زا 10 / 1 هب ناونع حطس -ینعم

یراد رد رظن دش هتفرگ .

هتفای اه

لماش یسررب دروم هورگ ود یکیفارگومد تایصوصخ هقباس

،راک ،نکس

و تلایصحت تیعضو ودکج رد یمادختکسا تیعضو

1 هدکیدرگ هکئارا

تسا . نیگنایم ( ایعم فارحنا ر

) ناراک تبون ینس (

8 / 2 ) 21 ناراکزور و

( 1 / 2 ) 13 دیدرگ تبث اس .

نیگنایم نینچمه (

راکیعم فارحنا )

هقباکس

اب ربارب راک تبون لنسرپ رد راک (

2 / 1 ) 11 راکزور و ( 3 / 1 ) 0 / 11 اکس

دوب . یراکمآ نومزآ اب قباطم t-test

یاکهریغتم رد یراداکنعم فلاتکخا

د نایم رد راک هقباس و نس وم هورگ و

دیدرگن هدهاشم یسررب در .

همانشسرپ زا لصاح تاعلاطا ناوکنع هکب راکک تبون هورگ ود ردSOS

هورکگ ود نیکب نآ هسیاقم و دهاش هورگ ناونع هب راک زور و دروم هورگ ودج رد 2

تسا هدیدرگ هئارا .

جیاتن هدافتسا اب یرامآ زیلانآ زا لصاح

ناشن رئوکسا یاک نومزآ زا هک داد

دانعم فلاتخا نیب یرا

تبون یراکک

یتحاران زورب و شراوکگ متکسیس یاه

، یکبلق - یکقورع ، و نوکخ راکشف

یگتسخ ساسحا یتحاران نیا و دراد دوجو دروم هورگ رد

اکه هورکگ رد

تبون راک رتشیب راکزور هورگ هب تبسن تسا

. یگتکسخ ساکسحا ینوارف

تشاد دوجو یرادانعم فلاتخا هورگ ود نیب رد (

112 / 1 )p=

هککیروطب

وارف دروکم هورگ رد یگتسخ ساسحا ینا 61

دهاکش هورکگ رد و دکصرد

21 دوب دصرد .

یتحاراکن زورب دهاکش و دروکم هورکگ رد یکشراوگ یاکه

داد ناشن دوخ زا یرادانعم فلاتخا (

112 / 1 .)p=

هکعلاطم نکیا جیاکتن

داد ناشن 13

و دهاکش هورکگ دارفا زا دصرد 68

هورکگ دارکفا زا دکصرد

یتحاران راچد دروم بلق یاه

هدش یقورع و ی نیکب یناوارف فلاتخا و دنا

دوب رادانعم هورگ ود (

128 1/ .)p=

یکشان ییاهدمایپ رگید زا نوخ راشف

تبون زا و دروکم هورکگ ود نیکب نآ یکناوارف ام هعلاطم رد هک دوب یراک هکب هجوت اب هک دیدرگ هدهاشم زین دش هدید یرادانعم فلاتخا دهاش

ود نیب اهنآ فلاتخا یرامآ نومزآ دوکب راداکنعم هورگ

( 121 / 1 .)p=

رد

اهنت دروم هورگ دارفا نایم 6

/ 20 یراکک تکبون هک دنتشاد راهظا دصرد

هدومن باختنا هنابلطواد روط هب ار دنا

. هکک هنابلطواد باختنا نیا لیلاد

زا دندوب ترابع هدش نایب دارفا نیا طسوت :

،طیکحم و راکک هکب هکقلاع

(4)

طعت یاکهزور نتکشاد ،مود لغکش نتشاد رتکشیب لکی

. لکباقم رد 2

/ 22

شیوخ هاوخلد هب ار یراک تبون هک دنتشاد راهظا ناراک تبون زا دصرد هدرکن باختنا هتکشاد دوکجو نآ شریذکپ رد راکبجا یعون عقاو رد و دنا

تسا . نیکب یراداکنعم فلاتکخا رئوککسا یاک یرامآ نومزآ هب هجوت اب

د یلغکش تیاضر و یراک تبون هنابلطواد باختنا یناوارف هورکگ دارکفا ر

تشاد دوجو دروم (

112 / 1 .)p=

هنوگ هب هکب هک یراک تبون دارفا هک یا هکب تبسن یرتشیب یلغش تیاضر دنتسه راک تفیش رد هنابلطواد روط

دنراد دنلوغشم نآ رد یرابجا روط هب هک یدارفا .

یتحاران رد یرادانعم فلاتخا هک داد ناشن جیاتن نینچمه

طوبرم یاه

امتجا طباور هب یتحاران و لغش زا تیاضر ،یع

یبکصع یاکه -

رد یکناور

درادن دوجو دهاش و دروم هورگ نیب (

p= 0.211 .)

لودج 2 - یتحاران یناوارف دهاش و دروم هورگ ود نیب نآ هسیاقم و اه

یتحاران

‌ دارفا‌نیب‌رد‌دوجوم‌یاه

‌

‌راکزور ( دهاش )

‌

‌دادعت ( دصرد )

‌

‌راکتبون ( دروم )

‌

ت

‌دادع ( دصرد ) p-value ‌

*

‌

‌یعامتجا‌بسانمان‌طباور

‌ 27

‌ ( 08 ) 880

‌ ( 08 )

‌ 557

/ 8

‌

یگتسخ‌ساسحا‌دوجو

‌ 80

‌ ( 78 )

‌ 880

‌ ( 08 ) 880 ‌

/ 8

‌

لغش‌زا‌تیاضر‌مدع

‌ 27

‌ ( 08 )

‌ 878

‌ ( 00 )

‌ 337

/ 8

‌

یتحاران‌دوجو

‌ یشراوگ‌یاه

‌ 38

‌ ( 33 )

‌ 27

‌ ( 08 ) 830 ‌

/ 8

‌

‌یبلق‌یاه

‌– یقورع

‌ 81

‌ ( 78 )

‌ 00

‌ ( 30 ) 870 ‌

/ 8

‌

وجو لااب‌نوخ‌راشف‌د

‌ 50

‌ ( 08 )

‌ 837

‌ ( 23 ) 878 ‌

/ 8

‌

‌یبصع‌یاه

‌– یناور

‌ 50

‌ ( 08 )

‌ 27

‌ ( 08 )

‌ 788

/ 8

‌*

‌ریداقم p-value

‌

‌زا‌رتمک 85 / 8

‌ یم‌دهاش‌و‌دروم‌هورگ‌ود‌نیب‌رد‌رادانعم‌فلاتخا‌دوجو‌هدنهد‌ناشن

‌ دشاب .‌

لودج 1 - هورگ ود کیکفت هب هعلاطم دروم دارفا یدرف و کیفارگومد تایصوصخ

ریغتم

‌ راکزور

‌ راک‌تبون

‌ p-value

‌

‌دادعت

‌ 18

‌ 808

-

‌

‌نس

‌(

‌رایعم‌فارحنا

‌± نیگنایم )

‌ 8

/ 0

±‌

‌ 31

‌ 0

/ 0

±‌

‌ 08

‌ 70

/ 8

‌

‌راک‌هقباس

‌(

‌رایعم‌فارحنا

‌± نیگنایم )

‌ 1

/ 3

±‌

‌ 5 / 88

‌ 2

/ 3

±‌

‌ 88

‌ 38

/ 8

‌

یلیصحت‌تیعضو

‌

‌داوس‌یب

‌ ییادتبا

‌ ییامنهار

‌ ملپید

‌ یهاگشناد

‌

‌ 87

‌ ( 83

‌)

‌ 87

‌ ( 83

‌)

‌ 70

‌ ( 70

‌)

‌ 38

‌ ( 33

‌)

‌ 87

‌ ( 83

‌)

‌

78

‌ ( 88

‌)

‌ 72

‌ ( 85

‌)

‌ 02

‌ ( 70

‌)

‌ 03

‌ ( 35

‌)

‌ 73

‌ / 87

‌)

‌

‌ -

‌

و یمادختسا‌تیعض

‌

یمسر

‌ ینامیپ

‌ هریغ

‌

30

‌ ( 08

‌) 30

‌

50

‌ ( 08

‌) 50

‌ -

‌

15

‌ ( 53

‌)

‌ 27

‌ ( 08

‌)

‌ 83

‌ ( 2

‌)

‌

‌ -

‌

(5)

ثحب

رد یراکک تکبون اکب طبترکم یاهدکمایپ یکسررب فدکه اب هعلاطم نیا سرپ ناتکسا رد تکفن تکرکش هکب هتکسباو عکمتجم کی تاماطتنا لن

تفریذپ ماجنا دمحا ریوب و هیولیکهک .

ناکشن قکیقحت زا لکصاح جیاتن

هک دنداد تبون

یم یراک هبنج زا دناوت

ینوگاکنوگ تارکثا یفلتخم یاه

دراذگب یاج هب یگدنز تیعضو رب .

هکک دش صخشم رضاح هعلاطم رد

یشراوگ تلالاتخا هب لاتبا سیر یم رتشیب ناراک تبون رد

اب هک دشاب

هتفرگ ماجنا تاعلاطم هب هجوت تبون

یاکهروتکاف سیر زا یکی یراک

یرامیب زورب یم یشراوگ یاه

یکم یقطنم رظن هب هک دشاب دکشاب

( 12 ,

21 ) . رب نینچمه لنکسرپ رد نیداکریس متیر ندروخ مه

تکبون راکک

یم هاگتکسد هدعم دیسا حشرت رد لاتخا ثعاب دناوت و هدکش شراوکگ

یم هدعم مخز دننام یشراوگ راوع ببس دوخ هبون هب رما نیا دوکش

( 12 , 21 - 22 ) . هککعلاطم رد طککسوت هککک رککضاح هککعلاطم اککب هباککشم یا

زاریکش رهکش ناتسرامیب دنچ تاماظتنا لنسرپ رد ناراکمه و ناینامز یکشراوگ تلالاتکخا اکب هطبار رد یرادانعم فلاتخا زین تفریذپ ماجنا تکبون نیب دکیدرگ هدهاکشم ناراکک زور و ناراکک

( 21 ) . رد نیکنچمه

هعلاطم یاهدکمایپ هسیاقم فده اب و ناراکمه و هنیبوچ طسوت هک یا ماکجنا یمیکشورتپ عیانکص نانکراک رد یراک تبون اب طبترم یتملاس تبون نیب یشراوگ تلالاتخا اب هطبار رد یرادانعم فلاتخا زین دیدرگ م یرامقا ریغ و یرامقا ناراک دیدرگ هدهاش

( 22 .)

یوکگلا لاتکخا ،باوکخ تدکم وکط شهاکک ثعاب یگتسخ شیازفا یکم باوکخ تکیفیک بیکسآ و باوخ دوکش

. شهاکک ثکعاب نیکنچمه

یم درف یراک درکلمع و یرایشوه دوش

( 20 ) طوبرم ثداوح سیر و

یم لااب ار راک هب درب

. ساکسحا یاراد ناراکک تکبون رکضاح هکعلاطم رد

ور هب تبسن یرتشیب یگتسخ هکعلاطم دکییدت رد هکک دکندوب ناراککز

یم ناراکمه وBeer دشاب

( 26 ).

اب طابترا رد تبون

انعم فلاتخا زین نوخ راشف و یراک د

هورگ نیب یرا

رد راکک تبون دارفا نوخ راشف هکیروط هب ،دمآ تسد هب دهاش و دروم یم رتشیب راکزور اب هسیاقم دشاب

. هک یتارثا تبون

و بلق یور رب یراک

یم قورع زا یکخرب رد تسا هدشن صخشم یعطق روط هب زونه دراذگ

زا تاعلاطم تبون

یتحاراکن داجیا رد یروتکاف سیر ناونع هب یراک -

تسا هدش هدرب مان یقورع یبلق یاه (

12 , 21 , 22 , 28 ) . هکعلاطم رد راکک تکبون لنکسرپ رد نوخ راشف ندوب رتلااب زین ناراکمه و ناینامز

دوککب هدکش هداد ناککشن راکککزور هککب تبکسن (

21 ) . رککگید رد نیککنچمه

فلاتکخا راککزور اکب راکک تکبون لنکسرپ رد نوکخ راشف زین تاعلاطم هکعلاطم نکیا جیاکتن اکب قکبطنم و دوب هداد ناشن دوخ زا ار یرادانعم یم دشاب ( 21 , 23 , 11 ) .

یتحاران یبلق یاه یم یتملاس یاهدمایپ رگید زا یقورع–

هکک دکشاب

ا تکسا هدکشن صخکشم یکعطق روط هب زونه یراک تبون اب نآ طابتر

( 22 , 11 - 11 ) . یتحاران نیا عویش نیب تاعلاطم یخرب رد تکبون و اکه

تسا هدیدرگ هدهاشم یرادانعم فلاتخا یراک (

21 , 11 , 12 ) . رد اکما

یتحاران نیا نیب تاعلاطم یخرب یراد اکنعم فلاتکخا یراک تبون و اه

تککسا هدککیدرگن لککصاح (

21 , 12 ) . هککسیاقم رککضاح هککعلاطم رد

یتحاران یبلق یاه داد ناکشن راککزور و راک تبون لنسرپ نیب یقرع–

یکسررب دروکم هورکگ ود رد تلالاتکخا نیا نیب یرادانعم فلاتخا هک دراد دوجو .

یتحاراکن نیکب هکسیاقم هکعلاطم نیا رد یبکصع یاکه

- طکباور ،یکناور

ککک داد ناککشن لغکش تیاککضر نیککنچمه و دارککفا یعاکمتجا فلاتککخا ه

درادکن دوجو یسررب دروم هورگ ود نیب یرادانعم .

رد ریاکس تاکعلاطم

یتحاران نیا زا یخرب نیب هورگ ود رد اه

تبون فلاتکخا راککزور و راک

تکسا هدکیدرگن هدهاشم یفلاتخا رگید یخرب رد و رادانعم (

21 , 10 ) .

یم زاین دروم هنیمز نیا رد یرتشیب تاعلاطم تروص ره هب دشاب

.

دحم زا تیو یم رضاح شهوژپ یاه و نییاپ ابیرقت هنومن مجح هب ناوت

راکزور هورگ رتمک دادعت (

دهاش ) راکک تکبون هورکگ هب تبسن (

دروکم )

دومن هراشا .

رکب راذکگ ریثدت یاهروتکاف زا یخرب یسررب مدع نینچمه

و مود لغکش ،راگیکس فرکصم ،یگدکنز بکس دننام نیلغاش یتملاس تیدودحم زا زین اهروتکاف رگید یم رضاح شهوژپ یاه

دشاب . هتکن نیا

تروکص هکب هکعلاطم نکیا تاعلاطا هک داد رارق هجوت دروم دیاب زین ار دوخ عوکضوم نیا و دیدرگ یروآ عمج همانشسرپ قیرط زا و یراهظا

دوکش هکعلاطم جیاتن یور یفنم تارثا داجیا ثعاب تسا نکمم زین .

اکب

اب هباشم تاعلاطم ماجنا هدش رکذ بلاطم هب هجوت رتکشیب هنومن مجح

تاکماظتنا لنسرپ یور رب هعلاطم رد رتشیب یاهروتکاف ندومن دراو و یم هیصوت یرت هدرتسگ عیانص رد ددرگ

. یکم هکنوگنیا تیاهن رد ناوکت

(6)

هک دومن طابنتسا تبون

یراک یم دناوت لکماع یکاکنرطخ یارکب

زورکب

یناور و یمسج تلالاتخا یتادکیهمت دیاب و دشاب تاماظتنا لنسرپ رد

نکیا رد یراکک تکبون اکب دارکفا رد راوع نیا زورب زا یریگولج یارب دوش هدیشیدنا لغش .

نیاربانب یم هیصوت هکک لغکش نکیا رد هکک ددرگ

تبون هرود تاکنیاعم هکمانرب رد قوکف راوکع تکسا یرابجا یراک یا

ددرگ ظاحل لنسرپ .

نانکراک بواکنتم تروص هب یتسیاب هدید شزومآ

( هنایلاس ) ز تعاس تیعضو یتسی

( قابطنا مدع ای قابطنا )

تفیکش رکه

قاکبطنا مدع هنوگ ره فشک تروص رد و دننک شیاپ ار یراک یکمتیر

تسد یارب یراکزور هب یراک تبون زا یو اقتنا یارکب اکس کی مک

و ناریدم تکسا هدکش هیکصوت ،نایامرفراک

( 2 ) . زا راکک نکیا اکمتحا

یم یریگولج ناراک تبون یرامیب دنک

. اهنکشیپ نینچمه یکم د

ددرکگ

تفیش هب دارفا لمحت شجنس نمض حطس ،شدرگ رد یاه

بارطکضا

دوش یفاکشوم اهنآ یناور تملاس تیعضو و .

هجیتن یریگ

هکک درک صخشم هعلاطم نیا زا لصاح جیاتن تکبون

لیکسناتپ یراکک

یرامیب زورب هلمج زا یمسج راوع زورب

،یشراوگ یاه

یکقورع بلق

متیر ندز مه رب و ر نیداکریکس یاه

دراد ا . رکضاح هکعلاطم نیکنچمه

تبون هک داد ناشن یراک

یم دناوت لماع یکانرطخ یارب

تلالاتخا زورب

زا یریگوکلج یارکب یتادکیهمت دیاب و دشاب تاماظتنا لنسرپ رد یناور دوش هدیشیدنا راک تبون دارفا رد راوع نیا زورب .

یم داهنشیپ اکنیاعم هکمانرب رد یراکک تکبون اب طبترم راوع ددرگ

ت

قابطنا مدع هنوگ ره فشک تروص رد و هدش هدناجنگ یراودا یکمتیر

تسد یارب درف ،راک تبون دارفا زا ی ره رد تکبون زا اکس کی مکک

دوش هداد اقتنا یراکزور هب یراک .

عبانم

1. Moonk T, Folkard S. (Translation by: Choobineh AR.) Shiftwork, problems and solutions. 3 ed. Shiraz: Shiraz University of medical sciences press; 2005: 1-4. [Persian].

2. Pati AK, Chandrawanshi A, Reinberg A. Shift work:

Consequences and management. Current Science.

2001;81(1):32-52.

3. Knutsson A. Shift work and coronary heart disease.

Scandinavian journal of social medicine Supplementum.

1989;44:1-36.

4. Kogi K. Introduction to the problems of shiftwork. Hours of work: temporal factors in work scheduling New York:

John Wiley. 1985:165-184.

5. Danchik KM, Schoenborn CA, Elinson J, Roport. Public Health Service,: DHHS Puble No./PHS/81-1162,MD; 1979.

6. National Board for Prices and Incomes. London: Report No. 161 Cmnd.4554, H.M.S.D.; 1970.

7. Homayoonfar F. The relationship between shift work on nurses' performance. Tehran: Tehran University of Medical Science.; 2001. [Persian]

8. Drake CL, Roehrs T, Richardson G, Walsh JK, Roth T.

Shift work sleep disorder: prevalence and consequences beyond that of symptomatic day workers. Sleep.

2004;27(8):1453-1462.

9. Fischer FM. What do petrochemical workers, healthcare workers, and truck drivers have in common? Evaluation of sleep and alertness in Brazilian shiftworkers. Cadernos de Saúde Pública. 2004;20(6):1732-1738.

10. Malinauskiene V, Azaraviciene A, Dackute A. 104 Poster Shift Work and Arterial Hypertension among Nurses.

European Journal of Cardiovascular Nursing. 2010;9(1 suppl):S23-S23.

11. Suzuki K, Ohida T, Kaneita Y, Yokoyama E, Miyake T, Harano S, et al. Mental health status, shift work, and occupational accidents among hospital nurses in Japan.

Journal of occupational health. 2004;46(6):448-454.

12. Vogel M, Braungardt T, Meyer W, Schneider W. The effects of shift work on physical and mental health. Journal of Neural Transmission. 2012:1-12.

13. Foret J, Bensimon G, Benoit O, Vieux N. Quality of sleep as a function of age and shift work. Aspects of human efficiency. 1981:273-282.

14. Harma M. Ageing, physical fitness and shiftwork tolerance. Applied Ergonomics. 1996;27(1):25-29.

15. Koller M, Kundi M, Cervinka R. Field studies of shift work at an Austrian oil refinery I: health and psychosocial wellbeing of workers who drop out of shiftwork.

Ergonomics. 1978;21(10):835-847.

16. Torsvall L, Akerstedt T, Gillberg M. Age, sleep and irregular workhours: a field study with electroencephalographic recordings, catecholamine excretion and self-ratings. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health. 1981:196-203.

17. Choobineh A, Soltanzadeh A, Tabatabaee H, Jahangiri M, Neghab M, Khavaji S. Shift Work-Related Psychosocial Problems in 12-hour Shift Schedules of Petrochemical Industries. International Journal of Occupational Hygiene.

2011;3(1):38-42.

18. Ross JK. Offshore industry shift work—health and social considerations. Occupational medicine. 2009;59(5):310-315.

(7)

M. Shift work and health consequences associated with the petrochemical industry. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research. 2012;9(4):43-56.

20. Davari M, Mehrparvar A, Mostaghaci M, Bahaloo M, Poorshafiee M. Comparison of cardiovascular risk factors, gastrointestinal and musculoskeletal complications in different patterns of shift work in tile industry. tkj. 2013;4 (4) :54-62 [Persian]

21. Choobineh A, Soltanzadeh A, Tabatabaee S, Jahangiri M, Khavaji S. Shift work-related health problems in" 12- hour shift" schedule in petrochemical industries. Iran Occupational Health Journal. 2010;7(1):4-53. [Persian]

22. Knutsson A, Bøggild H. Gastrointestinal disorders among shift workers. Scand J Work Environ Health.

2010;36(2):85-95.

23. Zamanian Z, Mohammadi H , Rezaeeyani T, Dehghani M. An investigation of shift work disorders in security personnel of 3 hospitals of Shiraz University of Medical Sciences, 2009. Iran Occupational Health Journal.

2012;9(1):52-57. [Persian]

24. Choobineh A, Soltanzadeh A, Tabatabai SH, Jahangiri M. Comparison of Shift Work-Related Health Problems in 12-Hour and 8-Hour Shift Workers in Iranian Petrochemical Industries. Journal of Health Systems Research.

2011;7(6):1003-1012. [Persian]

25. Takeyama H, Matsumoto S, Murata K, Ebara T, Kubo T, Tachi N, et al. Effects of the length and timing of nighttime naps on task performance and physiological function.

Revista de Saúde Pública. 2004;38:32-7.

26. Beers TM. Flexible schedules and shift work: replacing the 9-to-5 workday. Monthly Lab Rev. 2000;123:33-40.

association between shift work and having a metabolic syndrome? Results from a population based study of 27 485 people. Occupational and Environmental Medicine.

2001;58(11):747-752.

28. Wang X, Armstrong M, Cairns B, Key T, Travis R. Shift work and chronic disease: the epidemiological evidence.

Occupational medicine. 2011;61(2):78-89.

29. Motamedzadeh M, Ghazai S. Combined effects of noise and shift work on workers' physiological parameters in a chemical industry. Journal of Hamadan University of Medical Sciences and Health Services. 2003;10(1):39-46.

[Persian]

30. Dehghan F, Safakhah F, Gholabadi M, Atarchi M.

Effects on blood pressure in shift workers in a rubber factory building. Razi Journal of Medical Sciences. 2012;18(91):7- 14. [Persian]

31. Boivin DB, Tremblay GM, James FO. Working on atypical schedules. Sleep Med. 2007;8(6):578-89.

32. Choobineh A, Soltanzadeh A, Tabatabaie HR, M. J. Shift Work-related Health Problems among Petrochemical Industries Employees. Sci Med J. 2011;10(2):141-151.

33. Shen J, Dicker B. The impacts of shiftwork on employees. Inter- national Journal of Human Resource Management. 2008;19(2):392-405.

34. Parkes KR, editor Working hours in the offshore petroleum industry, Current knowledge and research needs regarding extended work periods and shift work offshore.

Work time arrangements in the petroleum industry;

Stavanger-Norway. 2007;15.

35. Choobineh A, Shahcheragh B, Keshavarzi S, Rahnama K. Assessment of problems associated with shift work in the operatoring room technicians: A case study shiraz university of medical science. Iran Occupational Health. 2005;4(1- 2):48-52. [Persian]

(8)

Journal of Ergonomics, Vol. 2, No. 1, Spring 2014

Shift work and its complications: A case study in the security personnel of a refinery complex

Hossain Mardi¹, Seyed Abolfazl Zakerian², Mehdi Jalali³, Mojtaba Abbaszadeh^5*, Javad Krozhdeh⁴, Zahra Panjali²

Received: 18/12/2013 Accepted: 14/06/2014

Abstract

Introduction: Nowadays, with the rapid growth of technology and increasing rate of production in industrial departments as well as establishment of 24 hour centers such as hospitals, shift working has turned into an inevitable element of many occupational activities. The current study aimed to determine the prevalence of disorders associated with shift work among security staff in a refinery complex.

Materials and Methods: This cross-sectional study was carried out on 180 shift workers as case group and 90 day workers as control group at the security section of an oil refinery company. Survey of Shift workers (SOS) questionnaire was used as data collecting tool. Data analyses were performed using SPSS software. Significance level was considered as less than 0.05.

Results: The prevalence of health problems among the shift workers was greater than day workers. Meanwhile, there were significant differences between case and control groups in terms of gastrointestinal distress (p=0.034), cardiovascular disease (p=0.028), hypertension (p=0.021), and the feeling of fatigue (p=0.004).

Conclusion: The results of this study indicated that shift working could be associated with physical complications such as gastrointestinal diseases, cardiovascular diseases, and disturbances in circadian rhythm. This study also showed that shift working could be a risk factor for mental disorders in security staff.

Keywords: Shift work, SOS questionnaire, Security staff, Oil refinery, Health problems.

1. M.Sc. in Occupational Health Engineering, Chief of Occupational Health in Shahid Arefian Hospital, Uremia, Iran.

2. Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.

3. Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran.

4. Students Research Committee, School of Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran.

5^*. (Corresponding Author), Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Email: [email protected]