NGHIEN COtU - TRAO DOI
BirOfC DAU TIM HIEU TRIET LY CUA NGHE THlf VIEN-THONG TIN'
TS Le Van Vi€t
Tom tat: Tim hieu va lam ro khai ni$m "triet ly". Phan tich mdt $6 nghidn ciiu, quan diem ve triit ly thu vi^n de tim ra diem chung nhit trong triet ly vi nghe thu vien-thong tin d nudc ta va tren the gidi trong giai doan hien nay.
Tlf khoa: Triit ly thu vien; nghe thu vi^n-thong tin.
Premilinary analysis on the philosophy of librarianship
Abstract: The article provides overview on the definition of "philosophy". It then identifies some common characteristics among current researches and viewpoints in Vietnam and in the world on the philosophy of librarianship .
Keywords: Librarianship; philosophy; library - information occupation.
1. Khai niem triet ly
Trong ngon ngd 6 phUdng Tay, khai niem triet ly va triet hpc dddc coi la mpt va ghi bang mpt thuat ngd, thf du "philosophy' trong tieng Anh [14] hoac "0moco4>uH"- tieng Nga [22]. Tuy nhien, 6 ndde ta, triet hoc va triet ly la hai pham tru khac nhau.
Triet hpc la pham tru da dddc mpi ngudi cong nh&n: mpt trong nhdng hinh thai y thdc xa hpi; la hpc thuydt ve nhdng nguyen tac chung nhat cua ton tai, cua nhSn thdc va cua thai dp con ngudi d6i vdi the gidi;
la khoa hpc ve nhdng quy luat ehung nhat cua td nhien, xa hpi va td duy [3].
Nhung doi vdi triet ly thi van de phdc tap hdn nhieu. Co nhieu quan diem khac nhau ve ngO nghTa cua thuat ngd tnet ly.
Trong TU dien Td va ngd Viet Nam cua GS Nguyen Lan (2000), triet ly cd mot so
nghTa: ly luan ve triet hpc; ban cai sudng [8]. Cdn trong TCr dien tieng Viet do Hoang Phe chu bien (2010), dinh nghTa ve "triet ly" nhu sau:
- Ly luan triet hpc. Vi du: triet ly phUdng Ddng; triet ly cua Phat giao;
- Quan niem chung cua con ngUdi ve nhdng van de nhan sinh va xa hpi. Vf dy:
triet ly song;
- Thuyet ly ve nhdng van de nhan sinh va xa hot (ham y che). Vi du: ti'nh thfch triit Ly; hay triet ly cao xa. Ddng nghTa: thuyet giao, thuyet ly [13].
Nhu vay, c^ hai nguon tham khcio rat cd uy tin nay deu khang djnh: triet ly, trUdc het, la ly luan triet hpc. Thd nOa mdi la ban cai sudng hay "quan diem chung", "thuydt ly" ve nhdng van de nhan sinh va xa hdi.
B&I viSt dUdc ch!nii ly, bd sung tC( tham luiln cung ten lai H^i Vnko "D|ch vyj lh6ng ttn - thif vi§n trong xa hoi hi$n dgi" cila JmUna Dai hoc
Vanh6aHaN9itthang11/2017) ^
101 THONG TIN VATU LIEU-4/2018
NGHIEN cufu - TRAO DOI Trong tac pham "Triet ly la gi?" [1964]
cCia Kari Jaspers, mot nha tam ly hpc va triet hoc nci tieng ngudi DOc khdng dda ra djnh nghTa cua minh ve tri^t ly vi cho rang: danh tU triet ly bao ham mot lanh vdc kha rpng rai nen mdi th^y nhieu nhan djnh mau thuan nhau... nhOng gi tim toi va chinh phuc dUde 6 dja hat triet ly deu khdng cd tinh each di'ch xac nhd khoa hpc va dUde mpi ngudi bieu dong tinh. Chi'nh vi the, ton tai nhieu "co gang dmh nghTa triet ly nhdng khong mot djnh nghTa nao thanh cdng". Va khi ban ve triet ly cupc spng dng dUa ra ket lucin: Tom lai, khong cd mpt triet ly chung cho tat ca mpi ngudi, "chi nhd kinh nghiem bcin than, m6i con ngudi mdi nhan thdc dUdc dau la b^n chat tri^t ly 6 ddi" [7].
Djnh nghTa cua vi.v^rikibooks cho rang
"triet ly (cupc ddi)": la nhdng di^u dUdc rut tia bdi trai nghiem, nhd mpt quan niem nen t^ng, cot loi tren cd s6 nhin nhSn dieu gl la (nguon cdi tam the/giatrj tinh than/sdc manh Ung xd) dddc phat b i i u ngan gpn, xuc tfch - Nhu mpt ti'n dieu, lam kim chi nam cho each xd th^, hanh dpng hay l6i s6ng cda mpt Ca nhan hay mpt Cpng dong [11], Nhu vay, td nhdng quan niem neu tren ta cd the khang djnh rang triet ly khdng dong nghTa vdi tri^t hpc, triet ly la nhdng di^u dddc rut ra td tr^i nghiem, nhu mpt quan niem nen tang, cot Idi tren cd s6 nhin nhan dieu gi la quan trpng; la sd due ket mot each ngan gpn, sue tich ve nguon goc, biin chat, sd mang ... cua su v^t, hien tUdng nao do. Mac du triet ly la cda rieng cda moi ngddi, cd quan, td chdc nhdng neu nd cd tfnh chat triet hpc, nghTa la bao quat, ehung cho nhieu ngudi, nhieu to chdc thi tri^t ly dd trd thanh cau kinh dien.
2. Triet ly cua mot nghe
De lam ro the nao la tri^t ly cua mdt nghe, chung tdi tim hieu quan niem ve triet ly giao due 6 Viet Nam ma trong hdn
10 nam qua da dUdc ban eai nhieu nhUng cho den nay van chUa dua ra ket luan cuoi cung. Co the chia cac quan diem tri^t ly giao due ra lam hai dang:
Tri^t ly giao due cd npi dung rpng vdi cac dai dien la GS VS Pham Minh Hac [5], PGS TS Tran Quang Nhiep [15], Nguyen ChUdng Nhiep, den tU Dai hpc SU pham Tp. Hp Chf Minh [4]; Triet ly giao due la he thong nhOng quan diem chung nhat ve b^n ch^t va quy luat cua giao due, cho rang ban ve triet ly giao due la ban v^ van de ly luan va thdc t i l n rpng Idn cua khoa hpc giao due ndi chung, la nhdng ly le, nhdng quan diem ve muc tieu, phUdng thdc, npi dung, phUOng phap hoat dpng giao due trong xa hpi.
Triet ly giao due cd npi dung hep.
NhOng ngudi theo quan d i i m nay cho rang, tri^t ly giao due Viet Nam hien nay la: muc dfch hay muc tieu tdi hau cua giao due ia gi? De dat muc tieu ay can phii hanh ddng theo phUdng cham nao? Va bang phUdng phap nao? [4, 6].
G^n day nhat, Phd ThiJ tddng Vu Ddc Dam, trong khi phat bieu bd sung sau ph^n giai trinh cda Bp trudng Bp Giao due va Dao tao tai phien ch^t van cua dai bieu quoc hdi chieu 16/11/2016 da cho rang:
" Triet iy giao due cua Viet Nam trUdc hit la triet ly xay dung dat nadc dan giau nudc manh, dan chu, cdng bang, van minh. Dd la xay dung con ngudi Viet Nam toan dien, ddc trf, the my, cd tinh than dan toe, cd long yeu nUdc va cd trach nhiem quic t^' [10].
Nhu vay, phan Idn nhdng ngddi theo quan niem hep cho rang triet ly giao due la nam d muc di'ch (muc tieu) giao due cua mpt nude. Moi thdi ky ed muc tieu giao due khac nhau va do dd triet ly giao due cung khac nhau.
V^ each the hien cua triet ly giao due, GS Nguyen Dinh Chu (2011) dat ra mdt THONG TIN VA TU Ll|U - 4/2018 111
NGHIEN ClJU - TRAO DOI
cau hdi nhung cd y khang djnh: Cd phai triet hpc thi dpi hdi cd he thong ly thuyet, he thong khai niem qui mo b§ the trong khi triet ly thi chT la mpt vai cau ndi nao dd sau sac, cd tam khai quat va ed y nghTa triet hpc?[1].
TU xem xet triet ly giao due 6 Viet Nam, CO t h i chp rang, triet ly cua mpt nganh boat dpng xa hdi la nhdng cau ndi, nhan djnh, tu tudng s§u sac, ed tam khai quat va cd y nghTa triet hoe nhdng co dpng, de hieu phan anh muc dich cdt loi hay vi tri chu dao... cda nganh hoat dpng do trong mdt giai doan ljch sd nhat djnh.
3. Tri^t ly cua nghe thU vien - thong tin^
Van de xac dmh triet ly thu vien-thong tin cung dddc tien hanh d nhi^u nUdc. Theo M. la. Dvorkina (1994), trong nhdng nam 1930 d Hoa Ky da cd nhdng nghien cdu ve triet ly thu vi^n ma ngddi di dau trong ITnh vuc nay la A. P. Danton. Tuy nhien, theo nhan xet cua M. la. Dvorkina thi cac quan diem triet ly cua cac nha khoa hpc Hoa Ky dddc xay ddng tren kinh nghiem thuc ti§n chd khong phai cd lieu khoa hpc nen khdng vUdt ra khdi nhdng khudn mau cua y thdc xa hdi. Hp chda the phan biet mpt each rd rang triet ly thu vien vdi he tU tudng nghe nghiep [23].
NhOng nam gan day da xuat hi§n nhOng nghien cdu tiep theo di tim triet ly ngh§
thu vien d Hoa Ky. Theo bai viet eua Ban Bien tap tap chi Lead Pipe, vao thang 8 nam 2012 Emily Ford da cong bo bai bao
"What do we do and why do we do it", trong dd de nghj cdng dong thd vien can dua ra mot triet ly ehung va thdng nhat ve
nghe thu vien (librarianship", mac du tac giit cung biet rang se khd cd dddc mpt triet ly thu vien thdng nhat vl ngh^ thu vien qua rpng Idn ma chung ta khdng nam bat dUdc tam mdc anh hudng cua thu vien len cpng dong. Hudng dng de nghj cua tac gia, ban bien tap tap chi da td chdc mpt buoi to tra ldi cda cac thanh vien ve cac cau hoi neu ra trcng bai bao cua Emily Ford. Cd ngudi cho rang triet ly thU vien d tu do thdng tin, ngddi khac lai ndi den "Cac gia tri cot loi cua n g h i thu vien" dddc ALA thdng qua vao nam 2004, la mpt dmh nghTa hdp ly va toan dien ve cac muc tieu cda n g h i thu vien: Truy cap; B^o mat/rieng td; D§n chO;
Da dang; Giao due va Hpc tap sudt ddi;
Tu do Tri tue; Su bao ton; Cdng cpng tot;
Ti'nh chuyen nghiep; Djch vy; Trach nhiem xa hci va nhieu y kien khac nOa. Nhung rat tiec ban bien tap tap chi nay khdng cd tong ket de dua ra triit ly chung v l nghe thu vien cda Tap chi. Cd le la kho nen mdi cd nhan de bai bao: Editorial: Our Philosophies of Librarianship - Ban Bien tap: NhUng triet ly cua chung tdi ve nghe thu vien [19]. Nhu the, 6 Hoa Ky cho den nay chda cd mpt triet ly chung, thdng nhat ve nghe thu vien. Ndi nhd vay, khong co nghTa la 6 day hp khong cd eae tnet ly v l nghe thu vien hay tdng thd vien. Tai Hoa Ky, ft nhat cung co mpt tap chf (trUc tuyen) mang ten Library Philosophy^ and Practice (e-journal) cua cac thu vien thupc trddng Dai hpc Nebraska - Lincoln... Mac du, ton chi, muc dich eua Tap chf la xuat ban cac bai bao kham pha mdi lien hd giOa thUc tien thd vien vdi triet hpc va ly thuyet dang sau nd nhung trong sd hang tram bai bao dddc xuat b^n hang nam, rat it bai bao co nhan d l trdc t i l p "philosophy" [21]....
Tac gA thgy gpi ho^l dpng thU vi#n - thong tin tJung hOn la ggi thong tin - thu vr?n Ly do duac trinh bay trong Le Van Vi&t Lai lam ban ve mot s6 Ihugt ngiJ nganh thU vi§n - thflng tin//L6 Van Viet ThU vl$n hoc; nhffng bai vigt chpn loc • H., van hoa thong tm 2006 - Tr 159-171
Philosophy CO 2 nghTa' tnet hoc va trret 1^ P dSy, tac Q\h bai viet d|ch la tnSl ly cho phi) hop v6i ten b^i bao
12| THONG TIN V A T U LIEU-4/2018
NGHIEN ClJru - TRAO DOI
Nhieu thu vien co triet ly rieng cua minh.
Co thu vien dudi tieu d ^ Triet ly thu vien lai cong bo gid gi^c lam viec. co thu vien lai gidi thieu von tai lieu cua minh, cd thu vien lai dUa ra han mot b i n tuy^n bo v^
phuc vu ngudi dung [20]. NhU vay, d Hoa Ky do chua co mot triet ly thu vien chung, thong nhat nen mdi thu vien thudng co triet ly ri§ng theo quan niem cua minh.
6 nudc Nga, trong nhCng nam gan day cung r^t quan tcim den van de triet hpc (chijf I<h6ng phki triet ly) thu vien. Co nhieu djnh nghTa khac nhau v6 l<hai ni$m nay, trong do dang chu y nhat la cija S.A. Porosin (1994): "Trigt hpc cua hoat dpng thu vien la khoa hpc ve nhOng van de ly luan the gidi quan chung nhat cCia thu v i f n [25, tr.
124]. Theo M. la. Dvorkina (1994), phan tich quan d i i m cua cac nha thu vien Nga thi thay phSn Idn trong so hp col viec tim hllu cong dung xa hdi (sil mang xa hpi), vai trd cCia thu vien nhu la thiet che xa hdi, la v^n de ly luan quan trpng cua triet hpc thu vien trpng glai doan hien nay Cdn triet iy cCia hpat dpng thu vien cua nudc Nga trade each mang thang MUdI nam 1917 la triet hoc khai sang (giao due - tg). Trong thdi ky X6 viet van de triet hpc thu vien nam trcng mdn thu viSn hpe dai cUdng vl khi da cd nen triet hpc Mac - Lenin thi khong the ndi ve triet hpc thu vien [23, ti. 52 - 53].
Theo X. V. Petrova (1993), M. ia. Dvorkina cd nhan dinh rang, triet ly mdi cua edng tac thii vien la triet ly cua pho cap thong tin tdi tat c4 mpi ngudi. Chinh triet ly nay da dUdc ph4n anh trcng hang loat chudng trinh eCia IFLA va cung khdng trai vdi triet ly khai sang trUde kia ma trai lai cdn la sU phat trien eCia triet ly dd trong dieu kien mdi [24, tr. 136]. Nhu vay, 6 Nga, cac nha thu vien hpc quan tam nhieu hdn tdi triet hpc thu vi6n. Tuy nhiSn, trong cac nghien cufu cOa ho da xuat hien tien de d l tao nen triet ly thu vien: quan d i i m v^ pho cap thdng tin cija IVI. la. Dvorkina.
d Viet Nam, triet ly tha vi^n chUa dUdc de cap nhieu. Tieu bieu la bai: "Triet ly cho sa phat trien tha vien hien nay" cija TS Pham Hong Toan [13]. Tuy nhien, trong bai viet nay, tac gia khdng daa ra djnh nghTa ve triet ly tha vien nhung da neu ra dadc 2 triet ly tha vien eua nudc ta t i ; xa xaa tdi nay:
- Triet ly thd nhat, theo y cua tac gi4, lien quan den che do phong kien 6 nude ta. Thdi ky nay, cac tha vien Viet Nam da coi tang triJ la chdc nang chinh. Vi vay, mpi hoat ddng cua tha vien deu xeay quanh lam the nao de thu thap dUde nhieu thu tjch, de bao quan tha tjch dUde ben ISu.
Triet ly cho sa phat trlln thu vien luc bay gid cung xoay quanh van de tang trO tha tjch, vi v&y trieu dinh cd rat nhieu hinh thdc de lam tang nhanh sd lupng va tuoi thp ciJa kho saeh vd nhUng lal it bien phap kich thfch viec doc.
- Triet ly thif hai, lien quan den thdi ky ta sau Cach mang thang Tam nam 1945 den nay. Theo TS Pham Hong Toan thi triet ly ciia thu vien glai doan nay la phan d &
lam cho viec dpc sach trd thanh thdi quen khdng the thieu dapc cua moi ngudi dan.
Triet ly nay bat ngudn td vj tri quan trpng cua cupc each mang van hda va each mang khca hpc ky thuat.
- Giai dpan tCl nay ve sau, trpng hpan canh viec doc cd phan giam sut, cac van ban quy pham phap luat ve thu vien da thdng qua cdn cd nhOng bat cap, cac van ban mdi chUa dUdc xay dang tot nen bat bupc TS Pham Hong Toan phai dat ra cau hoi: Vay trong giai doan trudc mat, can phai tinh den trigt ly phat trien thu vien nhu the nao? NhUng tiec rang tac gia cung chUa dua ra nhOng dd xuat cija minh ve tnet ly thu vien Vi6t Nam trong gial doan tiep theo.
Trong khi chua cd triet ly thu vien chung ciJa ea nude, mpt sd thu vien rieng le cung da dUa ra triet ly cija minh. Vf du, Tha vien Tradng Dai hpc Sa pham ky thuat Tp. Ho Chi Minh, trong bai gldi thieu ve minh da THONG TIN VATU LIEU-4/2018 |13
NGHIEN Cl/U - TRAO DOI
dda ra triet ly hoat dOng nhu sau: Thu vien la diem giao thoa, hpi tu nhdng tinh hoa khoa hpe va cong nghe phuc vu cho nhu eau nghien cUu, gi&ng day va hpc tap cda nha trudng. Cung vdi nha trudng, Thu vien cam ket khong ngdng sang tao de gia tang gia trj hpc thuat cua mpi thanh phan trong nha trudng thong qua boat dpng h6 trd va trien khai dng dung kien thdc cCia minh, thuc day mpt moi trudng thuan ldi cho nhu eau hpc tap, giao tiep hpc thu^t, van dong sang tao, va hpc tap suot ddi [12].
Tom lai, eho den nay, cd nhieu triet ly thd vien nhdng chda ed triet ly ehung thong nhat eho moi nude chd chda ndi den cho ea the gidi. Tren thdc te cd the ed triet ly nhd vay khdng? Tac gia bai bao nghT la cd.
Tren the gidi, td lau da xuat hien nhdng eau ndi, dong chd ndi len vj tri, vai trd cua thd vien trong xa hpi. Chang han, tai I Rae co dai, mpt trong hai tda nha rpng Idn va long lay cua ThU vien eua vua Assurbanipal {tri vi tu nam 668 - nam 626 TCN) d Nineveh dupe gan cho ten gpi "Ngdi nha cda nhdng giao huan va khuyen nhu" [26]. Day chinh la triet ly ve chdc nang khai sang cda thu vien. Sau dd gan 10 the ky', tai Trung Ddng ngay nay xuat hien mpt dang thu vien dUdc gpi la "Ngoi nha cda su thdng thai" - bieu hien cua triet ly thu vi§n la mpt to chdc khoa hoc. Mpt trong nhUng thu vien dau tien theo m6 hinh ngoi nha cua su thdng thai dddc hinh thanh vao the ky VII. Dd la thu vien tai thanh pho Damas, thanh ph6 dUde coi la trung tSm khoa hpc cua th^ gidi Hoi giao thdi ky nay. Sd dT dUde gpi nhU vay la do cac thu vi§n nay ed so lUdng tai lieu Idn, phong phu, duOc nhieu nha khoa hoe 66r\
lam viee hoac sd dung. Cac ban sap chep trong kho sach cua thu vien dupe chd ve td nhieu ndi tren the gidi. Mdt phan ldn la tai lieu ve kinh Coran. Trpng thd vien cdn cd bp suu tap Idn cac ban thao ve thuat luyen dan, y hoc, thien van hpe, ljch sd, tnet hoc, van hoe [26].
Vao thdi Phuc Hdng, nhdng ngUdi theo chu nghTa nhan vSn rat coi trpng sach va thu vien. Nha khoa hoc, nha giao due, nha nhan van hpc Paolo Vergerio (1370 -1444) cua Italy da dua ra quan diem: "Sach v6 can thiet cho viec lUu giO nhdng ky dc ve qua khd. Sach la kho tri thdc tdng hdp.
Chung ta ph§i quan tam tdi viec thu thSp chung td cac the he di trudc va chuyin giao cho cac the he mai sau mpt each day du va nguyen ven" [26]. Triet ly nay co the la cd sd d l Hoang de Phap Franxoa I vao nam 1537 da dua ra quy djnh ve nop luu chieu an pham cho ThUvien Hoang gia nham muc dich lUu gid lau dai. Thdc tien nay da dupe ap dung sau dd tren khap the gidi. Dong thdi, day cung co t h i la cd sd ly luan cho thUc t i l n chu trpng trudc het din bcip quan ddy du tai lieu trong cac thd vien ehau Au nhOng the ky tiep theo.
Cude Dai Cach mang tu skn Phap (1789-1799) da tao ra mpt triet ly mdi cho hoat dpng thU vien cua nUde Phap va sau nay pho bien tr^n khap the gidi. Mdt trong nhdng ngddi lanh dao cupc each mang, sau nay la Dai bieu cua Qudc hpi lap hien va Hpi nghj Quoc udc, Henri Gregoire (1750-1831) da dUara quan diem: phai md canh cda thd vien cho tdt ca nhdng ngddi mpng mu6n dUde tiep can vdi kho tang sach phcng phu. Ong gpi nhQng thu vien cdng cpng la "nhOng phSn xddng cija tri thdc nhan loai" [26]. Y tudng nay da dddc ap dung 6 Phap va sau nay ap dung ra nhieu ndde tren the gidi. Cac nguyen tac td chdc va heat dpng thu vien cOa Chinh phu Phap sau Cach mang Tu san da dUdc nghi§n cdu ap dung tai Lien X6 trudc kia.
Cdn y tudng tren cda Henri Gregoire dddc lay lam nen tang de sau nay x^y dung khai niem ve tfnh cong cpng (phd c0p) cua thil vien vatrong mdt so van b^n cua UNESCO.
Di theo mach nay, nghTa la md rpng cda thd vien phuc vu ngudi dan, giai doan sau 14| THONG TIN V A T U LIEU-4/2018
NGHIEN CLTU - TRAO DOI
cdn cd hai quan d i i m triet ly dang chii y.
Mpt la, y tudng cua Melvil Dewey (1851 - 1931), nha thu vien hpc Hoa Ky "Cac sach tdt nhat che nhieu ngadi nhat vdi chi phi ft nhat" CO t h i coi la triet ly cOa thu vien.
Thd hai la, cau ndi eua V.I.Lenin (1914):
"Niem hanh di§n va tu hao cija thu vien edng cpng khdng phSi 6 chd nd cd bao cuon saeh quy, ed bad nhieu bd sach xueit bcin hci the ky XVI hay cd bac nhieu tae pham viet tay td hdi the kj' X ma la d eh6 sach dupe chuyin doc trong nhan dan rpng rai den mdc nac, da thu hut dUde bap nhigu ban doe mdi... Lam ehe eac tha vien Idn pho cap khdng ph4i ddi vdi mpt nhdm nhd cac nha bac hpe, eac giao su, cac nha chuyen mon khac nhau ma la cho quan Chung, dam ddng, eho dadng phd" [9].
Trd lai vdi nhan djnh ve y tadng ci!ia Henri Gregclre cd t h i da dupe sO dung vao mdt sd van b&n cua UNESCO ma cu the la eae tuydn ngdn cCia UNESCO ve thu vien cdng cpng (TVCC). Tir trudc den nay, UNESCO da cho ra ddi 3 ban tuyen ngdn ve thu vien cong cdng (1949; 1972 va 1994). Cac ban Tuy6n ngdn sau thudng ke thaa va phat triin blin tuyen ngdn trudc.
Trcng ban Tuyen ngdn nam 1972 cd dean viet: " D l thue hien cac nhiem vu ma xa hpi giao phd che TVCC thi cac canh cite ciia Chung phSi md rpng cho tat ca mpi ngUdi khdng phan biet dan tpc, mau da, tuoi tac, gidi ti'nh, ni4m tin tdn giao, xuit than v§
mat xa hdi va trinh dp hpc van" [17].
Cdn trpng Tuyen ngdn TVCC nam 1994, UNESCO lai tuyen be rang: "Vide phuc vu trong TVCC theo nguyen tac ti^p can binh dang dupe danh cho tat ca mpi ngudi khdng phan biet tuel tac, chung tdc, gldi tfnh, tdn giac, qudc tjch, ngdn ngQ va dja vj xahdi" [IB].
Nhu vay cd the ndi rang tir nhieu t h ^ ky nay, the gidi da di theo triet ly md cCfa
tha vien cho mpi ngUdi dan sit dung. Mdi ngudi, to chdc cd each trinh bay triet ly dd khac nhau. Ngay cS UNESCO d 2 thdi ky khac nhau eung cd each dieu chinh chd phii hdp vdi tinh hinh.
Ta nhCJng gi trinh bay 6 tren, tac gill cho rang triet ly nghS thu vien - thdng tin eua nudc ta va the gidi trdng glai ddan hien nay nen la: cung cap stt tiep can binh dang tdi thong tin/tai li$u cho tat ca moi ngudi khong ph^n btet tuoi tac, chdng toe, gidi tinh, chinh kien, niem tin ton giao, quoc tich, ngon ngQ va dia vi xa hoi.
TSt nhidn, hien nay cd nhOng nadc cd cupc van ddng tiep can tU do den thdng tin nhung tae gia khdng muon sir dung thuat ngO nay vl thUc te cd nhOng thdng tin khdng t h i nao tiep can dapc hoac neu tiep can trai phep cd the bj truy cdu hinh su.
Tuy nhien, de cd t h i tiep e$n binh dang tdi thdng tin, can rat nhieu dieu kien, yeu to, nhu yeu td ve phap ly (dac bidt ve quyen tac gid); cd s6 vat chat, trang bj ky thuat, von tai lieu/nguon lac thdng tin, cae djeh vu tien tien, hien dai hudng tdi ngUdi sif dung;
trinh dp nhan luc thu vien, ngUdi dCjng Day ehi la y kien ca nhan ban dau ve mot van de Idn, chua dadc khai pha nhi^u cua nganh tha vien nudc ta nen chac ehan cdn nhieu diim chUa hcan thien. Tac gill mong nhan dUdc ddng gdp ciia cac dong nghiep.
TAI LIEU THAM KHAO 1. Nguyen Dinh Chu (2011). TSn man doi
dieu tr§n dudng di tim tri^t ly cho n4n giao due nudc nha/ Nguyen Dinh Chu . - H.:, 2011 // Tap chf Khoa hoc giao due So 73 tr.: 5-8,31.
2. Giap Van Duong (2016). Goi ten triet ly giao due. Truy cap 15/6/2016 tai //bvu.
edu.VI#tNam/web/phong-hanhchinh/tong- quan/asset_publisher/1k77QYwtV2PO/
content/gol-ten-triet-ly-giao-duc.
3. Dai hoc Khoa hpc Hue . Bg mon Triet hoc.
Hudng dan on tap triet hoc Mac - Lenin:
THONG TIN VA TU LIEU - 4/2018 j 15
N G H I E N c a u - T R A O B O I
tai liSu luu hanh ndi bd. - Hue, DH Khoa hpc Hue, 1998.Truy cap ngay 15/6/2017 t&\://wv^iw.husc.edu.Vi^t Nam/khoallct/
downloads.php?cat_id=52&download^
id=217
4. Huong Giang. Viet Nam van dang di tim tnet ly giao due? vietnamnet.Viet Nam/.../
gtao-duc/viet-nam-van-dang-di-tim-tnet-ty- giao-duc-361.
5. Pham Minh Hac. Tnet ly giao duo thdi ky dd) mdi. Truy cap ngay 22/6/2017 tai. Truy cap ngay 22/6/2017 tai http://
www.tapchicongsan.org.Viet Nam/Home/
Nghiencuu-Traodoi/2012/14229/Triet-ly- giao-duc-thoi-ky-doi-moi.aspx
6. Chu Hao. Viet Nam dang di theo triet ly giao duo nao?//www.vusta.Vi§t Nam/vi/
news/Trao-doi-Thao-luan/Viet-Nam-dang- di-theo-triet-ly-giao-duc-nao-26134.html 7. Jaspers, Karl. "Triet ly la gi?", trong Triit
hoc nhap mon. L% Ton Nghiem dich. Bd Giao due va Thanh men - Trung tam hpc lieu xuat ban, 1969, tr. 30-36. Truy cap ngay 23/6/2017 tai: // triethoc.edu. Viet Nam/vi/chuyen-de-triet-hoc/nhap-mon- triet-hoc/triet'ly-la-gi_563.html
8. Nguyen L^n (2000). T d d i i n tU va ngd Viet Nam. - T p . H C M , Nxb Tp H C M , 2000.
9. Lenin, V. I. Co the lam gi cho nen giao due qu6c dan// Lenin toan tap. ~ H., Nha xuat ban Chfnh trj quoc gia, 1996. - T.23. - Tr.439 - 440,
10. ThCiy Linh (2016). Triet ly giao ducViet Nam qua phan tfch cua Pho Thu tudng Vu Ddc D a m . Truy cap ngay 25/6/2017 tai http://
giaoduc.net.Viet Nam/Giao-duc-24h/Triet- l y - g i a o - d u c - V i e t - N a m - q u a - p h a n - t l c h - c u a - Pho-Thu-tuong-Vu-Duc-Dam-postl 7 2 5 2 9 . giao due.
1 1 . The loai:Triet ly cuoc song - Wikibooks tigng Viet, truy cap ngay 20/6/2017 tai https://vi.wikibooks.org/wiki/The loai: Triet ly cuoc_s6ng
12. T h U v i e n TrUdng Dai hgc S u pham ky thuat Tp Ho Chf Mmh. Gidi thieu. Truy cap ngay 27/6/2017 tai http://lib.hcmute.edu.Viet N a m / A r t i c l e l d / d d d c f c 0 5 - 8 8 a 3 - 4 b d 0 - a 6 6 1 - b2127418a357/dinh-huong-phat-trien-thu- vien
13. Pham HongToan (2013). Tnet ly cho sU
16| THONG TIN V A T U L I E U - 4 / 2 0 1 8
phat trien t h u vien hidn nay// T a p chi ThU vien Viet Nam. - 2 0 1 3 . - So 3 - Tr. 39-42 14. TU d i l n Anh-Vi$t/Vien Ngdn n g d hoc. - H.:
Nxb K H X H , 2009
15. TU dien tieng Viet/ Hoang Phe (chCi bien)...2010 . - T r . 1327.
16. Ve triet ly giao ducViet Nam//Tap chf Cpng s^n (26/09/2007)
17. Lg v a n Viet (1998). Mpt vai n e t v e t h u v i i n cdng cong tr§n t h ^ gidi: chuyen de sogn cho Khoa Sau dai hoc. - H.: DHVHHN, 1 9 9 8 , - 7 2 t r ( i n viti'nh).
18. UNESCO. Tuyen ngdn nam 1994 cua U N E S C O ve thU vien c6ng cgng/UNESCO;
Ld Van Viet dich// Ve cdng tac t h u vien: cac van ban phap quy hien hanh ve t h u vien. - H. : Vu T h u vien, 2008. - Tr.283 - 287.
19. Editorial: Our Philosophies of Librarianship, Truy cap ngay 25/6/2017 tai// www.
i n t h e l i b r a r y w i t h t h e l e a d p i p e . o r g / . . . / editorial-our-philosophies-of-l..
20. Library Philosophy - Alice Baker Ubrary.
Truy cap ngay 24/6/2017 tai www.
alicebaker.lib.wi.us/?pagejd=1703 2 1 . Library Philosophy and Practice (e-journal)
I Libraries at University of ...Truy c | p ngay 25/6/2017 tai digitalcommons.unl.edu/
tibphilprac
22. AnmamB. K. M, ManbxaHOBa, 14. A .(2007).
TO' dien Nga - Viet mai = HoBbiiipyccKo - BbeTHaMCKHii Cnoeapb. - H.: Nxb The gi6i, 2007
23. flBopKHHa, M. 9\. (1994) 0Mnoco(t)Hfl 6n5nM0TeMH0ii flejuenbHOCTH //
BM6nM0TeK0BefleHiie. - 1994. - N.2. - Cip.
5 1 - 5 3 . .
24. nerposa, C B (1993). Ha nyra KnepeMenaM//
BuSnuareKOBefleHne. - 1993. - N.5 - 6. - Crp.
136..
25. nopoLUMH, C. A. (1994). c|3HnocQ4>Hf SH6nMOTeKii:KnocTaHOBKeBonpoca //
&M6nM0TeK0BefleHMe - 1994. - N.5. - CTP- 124..
26. TananaKMHa, O, H.(1982) McropMn 6M6nMOTeHHoro Asnaaa py6e>K0M. M.' KHHra, 1982
(Ngay Toa soan nh$n duoc bat: 10-12-2017;
Ngay phan bien danh gia: 5-3-2018; Ngay chap nhan dSng: 15-6-2018).