ﺳرﺮﺑ ﯽ اور ﯾ تﺎ هدراو رد ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ﻪﺟوز
زا ﯽﺧﺮﺑ كﺮﺗﺎﻣ
ﻠﻌﻨﺷور ﯽ رﺎﮑﺷ ي
ﺸﻧاد ﯿ رﺎ هوﺮﮔ قﻮﻘﺣ ﺻﻮﺼﺧ ﯽ و ﻣﻼﺳا ﯽ هﺪﮑﺸﻧاد قﻮﻘﺣ و مﻮﻠﻋ ﺳ ﯿ ﺳﺎ ﯽ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻬﺗ
ﻢﯿﻫاﺮﺑا يدﻻﻮﻓ ﯽﻫﻮﮐداﻮﺳ
يﻮﺠﺸﻧاد يﺮﺘﮐد
قﻮﻘﺣ ﯽﺻﻮﺼﺧ هﺪﮑﺸﻧاد
قﻮﻘﺣ و مﻮﻠﻋ ﯽﺳﺎﯿﺳ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﻬﺗ
) ﺖﻓﺎﯾرد ﺦﯾرﺎﺗ :
13 / 10 / -1389 ﺐﯾﻮﺼﺗ ﺦﯾرﺎﺗ :
13 / 4 / 1391 (
هﺪﯿﮑﭼ :
ﺮﺑ ﻖﺒﻃ ﺮﻈﻧ رﻮﻬﺸﻣ ﺎﻬﻘﻓ ي ﻣﺎﻣا ﯿ
،ﻪ ﻪﺟوز زا ﺶﯾﻮﺧ ﺮﺴﻤﻫ كﺮﺗﺎﻣ ﯽﺧﺮﺑ ﺐﺣﺎﺼﺗ موﺮﺤﻣ
و هدﻮﺑ
هﺪﻤﻋ ﻟد ﯿ ﻞ اﯾ نﺎﺸ رد تﺎﺒﺛا ﻦﯾا ﻢﮑﺣ تﺎﯾاور هدراو زا ﻣﻮﺼﻌﻣ ﯿ ﻦ ) ﻠﻋ ﯿ ﻢﻬ مﻼﺴﻟا ( ﺖﺳا ﻟﯿ ﻦﮑ
اﯾ ﻦ تﺎﯾاور ﻪﺑ يﻼﺘﺑا ﺮﺑ هوﻼﻋ ﻒﻌﺿ
يﺪﻨﺳ و ﻣ ﻟﻮﻟﺪ ﯽ
؛ ﻒﻟﺎﺨﻣ ﺎﺑ آﯾ تﺎ 7 و 12 هرﻮﺳ
،ءﺎﺴﻧ و
ضرﺎﻌﻣ ﺎﺑ اور ﯾ ﺗﺎ ﯽ ﻪﮐ ﻔﻣ ﯿﺪ قﺎﻘﺤﺘﺳا ﻪﺟوز رد مﺎﻤﺗ كﺮﺗﺎﻣ
،ﺪﻧا ﻣ ﯽ ﺪﻨﺷﺎﺑ . ﺎﻋدا ي ﺮﺗاﻮﺗ اﯾ ﻦ
اور ﯾ تﺎ ﻧﯿ ﺰ فﻼﺧ ﻘﺤﺗ ﯿ
؛ﻖ و ناﺮﺒﺟ ﻒﻌﺿ ﺪﻨﺳ ي ﺎﻬﻧآ ﻪﻄﺳاﻮﺑ ﻞﻤﻋ رﻮﻬﺸﻣ ﻘﻓ ﯿ نﺎﻬ ﻢﻫ ﻞﺑﺎﻗ
عﺎﻓد ﻧﯿ ﺖﺴ . عرﺎﺷ ﻪﺑ مﺎﮑﺣا بﺎﺴﺘﻧا رد طﺎﯿﺘﺣا ﺖﯾﺎﻋر يﺎﻀﺘﻗا ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ و بﺎﺘﮐ تﺎﯾآ ﺮﺑ ﻞﻤﻋ ،
ﺖﺳا نآ ﻖﻓاﻮﻣ تﺎﯾاور .
نﺎﮔژاو يﺪﯿﻠﮐ :
ثرا
،
،ﻪﺟوز
،كﺮﺗﺎﻣ
،ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ﻪﻘﻓ
،ﻪﻌﯿﺷ هدﺎﻣ 946 نﻮﻧﺎﻗ ﻧﺪﻣ ﯽ .
لﻮﺌﺴﻣ هﺪﻨﺴﯾﻮﻧ
ﻓﺎ ﺲﮐ : 66409595 Email:[email protected]
ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﺎﻬﻧآ ﻪﻟدا ﻪﮐ هﺪﯾدﺮﮔ حﺮﻄﻣ ﯽﻣﺎﮑﺣا ﻪﯿﻣﺎﻣا ﻪﻘﻓ رد جوز كﺮﺗﺎﻣ زا ﻪﺟوز ثرا صﻮﺼﺧ ردﺖﺳا ﯽﺳرﺮﺑ و ﺪﻘﻧ ﻞﺑﺎﻗ .
تﺎﻋوﺮﻓ ﻦﯾا زا ﯽﮑﯾ ﺖﺳا ﻦﯿﻨﭼ1
ﻪﮐ ﻪﺟوز زا كﺮﺗﺎﻣ ﯽﺧﺮﺑ ﺐﺣﺎﺼﺗ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ موﺮﺤﻣ .
،ﺎﻬﻘﻓ رﻮﻬﺸﻣ ﻦﯿﻋ
و ﺖﻤﯿﻗ ﻦﯿﻣز و ﻦﯿﻋ تﻻآ و ﻪﯿﻨﺑا و رﺎﺠﺷا
) ﺦﯿﺷ
،ﯽﺳﻮﻃ
1387
، ص 126
؛ ﺪﯿﻬﺷ
،لوا 1411
، ص 230
؛ ﻖﻘﺤﻣ
،ﯽّﻠﺣ 1409
، ص 835
؛ ﻪﻣﻼﻋ
،ﯽّﻠﺣ 1368
، ص 224
؛ ﺮﺨﻓ
،ﻦﯿﻘﻘﺤﻤﻟا 1387
،
ص 240
؛ ﺪﯿﻬﺷ
،ﯽﻧﺎﺛ 1416
، ص 190
؛
،ﯽّﻠﺣ 1405
، ص 508 و 509
؛
،ﯽﯾﺎﺒﻃﺎﺒﻃ 1412
، ص 364 و 365
؛
،ﯽﻔﺠﻧ 1368
، ص 211
؛
،ﯽﺋﻮﺟﺎﺧ ﯽﺑ
،ﺎﺗ ص 46 و 56
؛ ﯽﯾﺎﺒﻃﺎﺒﻃ
،ﻢﯿﮑﺣ 1428
، ص 18
؛ يﻮﺳﻮﻣ
،يراوﺰﺒﺳ 1409
، ص 25
؛
،يدﺮﺟوﺮﺑ 1413
، ص 126
؛
،يدﺮﺟوﺮﺑ ﯽﺑ
،ﺎﺗ ص 12 و 13
؛(
ﻪﺘﺳد يا ﺮﮕﯾد
، ﻦﯿﻋ ﻦﯿﻣز و ﻪﯿﻨﺑا و رﺎﺠﺷا
) ﺦﯿﺷ
،قوﺪﺻ 1404
، ص 349
؛
،ﯽﻧاﺮﻌﺷ
1367
، ص 668
و (؛
ﺧﺮﺑ ﯽ
، ﻦﯿﻋ و ﺖﻤﯿﻗ ﻦﯿﻣز ﻪﻧﺎﺧ ﯽﻧﻮﮑﺴﻣ و ﻦﯿﻋ ﻪﯿﻨﺑا و رﺎﺠﺷا
) ﺦﯿﺷ
،ﺪﯿﻔﻣ 1410
،
ص 687
؛
،ﻮﻤﻫ 1413
، ص 100
؛ ﻦﺑا
،ﺲﯾردا 1405
، ص 258
؛
،ﯽﻓﺎﺻ 1385
، ص 22
و (
هﺪﻋ ا ي دﯾ
،ﺮﮕ ﻦﯿﻋ ﻦﯿﻣز ﻪﻧﺎﺧ
ﯽﻧﻮﮑﺴﻣ و ﻪﯿﻨﺑا و رﺎﺠﺷا ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ﻦﯾا ﻖّﻠﻌﺘﻣ ار ﻪﺘﺴﻧاد
2ﺪﻧا
) ﯿﺳ ﺪ
،ﯽﻀﺗﺮﻣ 1415
، ص 585
.(
ﺮﻈﻧ رد
اﯾ ﺸ نﺎ ﻪﭼﺮﮔ ﺮﻫﺎﻇ نآﺮﻗ ﻀﺘﻘﻣ ﯽ ﻢﯿﻬﺳ ندﻮﺑ ﻪﺟوز رد مﺎﻤﺗ ﻪﮐﺮﺗ ﺖﺳا ﻦﮑﯿﻟ ﻦﯾا ﺮﻫﺎﻇ ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ
مﻮﻤﻋ اور ﯾ ﺗﺎ ﯽ ﻪﮐ
ّلاد ﺮﺑ ثرا ﻪﺟوز زا مﺎﻤﺗ ﻪﮐﺮﺗ ﻣ ﯽ
،ﺪﻨﺷﺎﺑ ﺎﺑ تﺎﯾاور هدراو ﺺﯿﺼﺨﺗ هدرﻮﺧ
)
،ﯽﻧﺎﺣور 1412
، ص 98
و (
تﺎﯾاور صﻮﺼﻨﻣ
ّلاد ﺮﺑ قﺎﻘﺤﺘﺳا
،ﺰﯿﻧ ﺎﯾ ﻪﺑ ﻞﯿﻟد ﻪﯿﻘﺗ مﻮﺼﻌﻣ
)
،ﯽﺳﻮﻃ
1390
، ص 155
ﺎﯾ (
ﻪﻄﺳاﻮﺑ ضاﺮﻋا رﻮﻬﺸﻣ ﺎﻬﻘﻓ
)
،ﻞﺿﺎﻓ 1374
، ص 465
ﺎﯾ (
ﻪﺑ ﻟد ﯿ ﻞ ﺖﻔﻟﺎﺨﻣ ﺎﺑ تﺎﯾاور
ﺪﯿﻔﻣ نﺎﻣﺮﺣ
)
،ﯽﻓﺎﺻ 1385
، ص 6
و (
ﺎﯾ ضرﺎﻌﺗ ﺎﺑ عﺎﻤﺟا يﺎﻬﻘﻓ ﻣﺎﻣا ﯿﻪ
)
،يﺮﺳدور 1419
، ص 45
رﺎﻨﮐ (
ﻣ ﯽ ﺪﻧور . ﺎﻋدا ي عﺎﻤﺟا ﺮﺑ اﯾ ﻦ ﻣوﺮﺤﻣ ﯿ ﺖ ﻧﯿ ﺰ هﺪﺷ
) ﺪﯿﺳ
،ﯽﻀﺗﺮﻣ
؛نﺎﻤﻫ ﺦﯿﺷ
،ﯽﺳﻮﻃ 1414
، ص 116
؛ ﻦﺑا
ﯾردا
،ﺲ
،نﺎﻤﻫ ص 258 و 259
.(
هﺪﻧرﺎﮕﻧ رد رﺎﺘﺷﻮﻧ ي
،ﻞﻘﺘﺴﻣ ﻪﺑ اﯾ تاداﺮ و وﺎﺗ ﯾ تﻼ حﺮﻄﻣ هﺪﺷ لﻮﺣ آﯾ تﺎ نآﺮﻗ و اور ﯾ تﺎ
ﻓﺎﻧ ﯽ ﻣوﺮﺤﻣ ﯿ ﺖ
؛ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﻪﺻﻼﺧ3
ﺐﻠﻄﻣ نآ ﺖﺳا ﻪﮐ آﯾ ﻪ 7 هرﻮﺳ ءﺎﺴﻧ ﺎﺑ ﮐﺎﺗ ﯿ تاﺪ دﺪﻌﺘﻣ و
ًﺎﺻﻮﺼﺧ ﺎﺑ ترﺎﺒﻋ
» ..
ﺎﻤﻣ
ّﻞﻗ ﻪﻨﻣ وأ ﺮﺜﮐ ..
«،
مﺎﻤﺗ ﻪﺛرو ار ﺎﺑ ﺎﻋر ﯾ ﺖ هﺪﻋﺎﻗ ﺑﺮﻗا ﯿ ﺖ رد مﺎﻤﺗ كﺮﺗﺎﻣ
ﻬﺳ ﯿ ﻢ ﻪﺘﺴﻧاد و ﺎﻋدا ي رﺎﺼﺤﻧا اﯾ ﻦ آﯾ ﻪ رد ﺎﺑﺮﻗأ ي ﺒﺴﻧ ﯽ ﺤﺻ ﯿ ﺢ ﻧﯿ ﺖﺴ . ﻨﭽﻤﻫ ﯿ ﻦ نﺎﮑﻣا ﺼﺨﺗ ﯿ ﺺ
اﯾ ﻦ آﯾ ﻪ رد صﻮﺼﺧ ﻪﺟوز
و ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ ﺧﺮﺑ ﯽ زا لاﻮﻣا ﻧﯿ ﺰ ﻞﻃﺎﺑ ﺖﺳا ﻪﭼ اﯾ ﻪﮑﻨ ﻪﺟو دﺮﺑرﺎﮐ
ترﺎﺒﻋ
» ..
ﺎﻤﻣ
ّﻞﻗ ﻪﻨﻣ وأ ﺮﺜﮐ ..
« ﺖﻬﺟ ﮐﺎﺗ ﯿ ﺪ ﺮﺑ اﯾ ﻦ ﺮﻣا ﺖﺳا ﻪﮐ مﺎﻤﺗ كﺮﺗﺎﻣ ﻣ ﯽ ﺎﺑ ﯾ ﺖﺴ ﻪﺑ حﺮﺷ
آﯾ تﺎ ﺪﻌﺑ ي ﺴﻘﺗ ﯿ ﻢ ﺪﻧدﺮﮔ اﺬﻟ اﯾ ﻦ ﺖﻤﺴﻗ زا آﯾ ﻪ ﺒﻠﻄﻣ ﯽ ار ﻔﻧ ﯽ ﻣ ﯽ ﺪﻨﮐ ﻪﮐ اور ﯾ تﺎ ﻔﻣ ﯿ ﺪ
،نﺎﻣﺮﺣ
1 . وز ثرا ﺮﮕﯾد تﺎﻋوﺮﻓ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻪﮐ رﺎﺼﺤﻧا ضﺮﻓ رد ﻪﮐﺮﺗ مﺎﻤﺗ زا ﻪﺟوز ثرا ﻪﻟدا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ياﺮﺑ ﯽﻣ بﻮﺴﺤﻣ ﻪﺟ
ر ددﺮﮔ . ك :
)
، ﯽﻫﻮﮐداﻮﺳ يدﻻﻮﻓ و ﯽﯾﺎﻔﺻ 1391
ص ، 97 ﯽﻟا 126 (.
2 . ياﺮﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﯽﻠﯿﺼﻔﺗ رد ارآ ي يﺎﻬﻘﻓ ﻪﻌﯿﺷ ر.
ك . يدﻻﻮﻓ
،ﯽﻫﻮﮐداﻮﺳ 1389 ص،
135 ﯽﻟا 165 . رد اﯾ ﻪﮑﻨ ﻣوﺮﺤﻣ ﯿ ﺖ ﻞﻣﺎﺷ
مﺎﻤﺗ تﺎﺟوز ﺖﺳا ﺎﯾ ﻂﻘﻓ ﻪﺟوز ﻏﯿ ﺮ تاذ
،ﺪﻟو فﻼﺘﺧا ﺖﺳا . ر.
ك : ) ﻤﻋ ﯿ ﺪ ﻧﺎﺠﻧز ﯽ و دﻻﻮﻓ ي ﮐداﻮﺳ ﻫﻮ ﯽ
، 1390 ص،
273
ﻟا ﯽ 292 (.
3.
ر.
ك ) . رﺎﮑﺷ ي و دﻻﻮﻓ ي ﻫﻮﮐداﻮﺳ ﯽ
، 1389
، ص 71 ﻟا ﯽ 100 (.
ﻌﺳ ﯽ رد تﺎﺒﺛا نآ ﺪﻧراد . زا فﺮﻃ دﯾ ﺮﮕ رد آﯾ ﻪ 12 نﺎﻤﻫ هرﻮﺳ ﻧﯿ ﺰ
ًادﺪﺠﻣ ﻖّﻠﻌﺗ ﺼﻧ ﯿ ﺐ ﺟوز ﯿ ﻦ
ﻪﺑ مﺎﻤﺗ كﺮﺗﺎﻣ و ﻪﺑ ﻣﯿ ناﺰ
،ﺺّﺨﺸﻣ ﺮﺼﺗ
ﯾ ﺢ دﺮﮔ ﯾ هﺪ . ﺎﻋدا ي ﺼﺨﺗ ﯿ ﺺ اﯾ ﻦ آﯾ ﻪ ﻧﯿ ﺰ ﺗارﻮﻈﺤﻣ ﯽ
دﯾ ﺮﮕ د درا زا ﻪﻠﻤﺟ اﯾ ﻪﮑﻨ ﺎﺑ ﺳ ﯿ قﺎ آﯾ ﻪ ﻪﮐ زا نآ تﺪﺣو ﺮﻃ ﯾ ﻖ ثرا جوز و ﻪﺟوز طﺎﺒﻨﺘﺳا
ﻣ ﯽ دﻮﺷ ﻒﻟﺎﺨﻣ ﺖﺳا . ﻨﭽﻤﻫ ﯿ ﻦ ﺪﻧواﺪﺧ رد مﺎﻘﻣ ﺑﯿ نﺎ ﻟاﻮﻣا ﯽ ﻪﮐ ﻣ ﯽ ﺎﺑ ﯾ ﺖﺴ ﻞﺒﻗ زا ﺎﻄﻋا ي ﻖﺣ
ﻪﺟوز ﻪﺑ وا زا ﻪﮐﺮﺗ جاﺮﺧا
،ددﺮﮔ
ًﺎﻓﺮﺻ ﻪﺑ ﺑﯿ نﺎ ﺻو
ﯿ ﺖ و دﯾ ﻦ ﺎﻔﺘﮐا هدﺮﮐ اﺬﻟ ﺎﻋدا ي دﻮﺟو
ﻟاﻮﻣا ﯽ دﯾ ﺮﮕ ﻒﻟﺎﺨﻣ اﯾ ﻦ
تﻮﮑﺳ رد
ِمﺎﻘﻣ ﺑﯿ
ِنﺎ عرﺎﺷ ﺖﺳا .
رد رﺎﻨﮐ اﯾ ﻦ آﯾ
،تﺎ اور ﯾ تﺎ دﺪﻌﺘﻣ ي دﻮﺟو ﺪﻧراد ﻪﮐ يرﺎﯿﺴﺑ زا ﺎﻬﻘﻓ ﺮﺑ تﺮﺜﮐ
) ﻦﺑا
،هﺰﻤﺣ 1408
،
ص 391
؛
،ﯽﻠﯿﺑدرا 1403 ص،
443 و 455
؛
،يراوﺰﺒﺳ 1423
، ص 853
؛
،ﯽﻗاﺮﻧ 1415
، ص 378
؛ يﻮﺳﻮﻣ
،يوﺮﻏ 1377
، ص 448 (
و ﺮﺗاﻮﺗ
) نﺎﻤﻫ
ﺎﻫ نآ (
رد ﱠﻠﻌﺘﻣ ﻖ ﺐﯿﺼﻧ ﻪﺟوز ﺢﯾﺮﺼﺗ هدﺮﮐ ﺪﻧا . اور ﯾ تﺎ صﻮﺼﻨﻣ ﺪﻨﺴﻟا ﺢﯿﺤﺻ و
ﻧﯿ ﺰ ﻔﻧ ﺮﺑ ّلاد ﯽ اﯾ ﻦ ﻣوﺮﺤﻣ ﺖﯿ ﻣ ﯽ ﺪﻨﺷﺎﺑ .
ﻪﭽﻧآ رد اﯾ ﻦ رﺎﺘﺷﻮﻧ ﻪﺋارا ﻣ ﯽ
،ددﺮﮔ ﺜﺤﺑ ﯽ رد تﺎﯾاور هدراو رد ﻣوﺮﺤﻣ ﯿ ﺖ ﻪﺟوز ﺖﺳا ﺎﺗ
مﻮﻠﻌﻣ ددﺮﮔ ﻪﮐ اﯾ ﻦ اور ﯾ تﺎ هوﻼﻋ ﺮﺑ اﯾ تاداﺮ ﺳﺎﺳا ﯽ
، زا ﺮﻈﻨﻣ ﺪﻨﺳ و ﻦﺘﻣ ﻪﭼ ﻌﺿو ﯿﺘ ﯽ ﺪﻧراد .
ﺎﻣ اﺪﺘﺑا ﻪﺑ ﺳرﺮﺑ ﯽ ﻟﺎﺟر ﯽ اﯾ ﻦ اور ﯾ تﺎ و ﺲﭙﺳ رد دراﻮﻣ موﺰﻟ ﻪﺑ ﺪﻘﻧ ﻟﻻد ﯽ ﺎﻬﻧآ ﻣ ﯽ زادﺮﭘ ﯾ ﻢ .
1 . ﺳرﺮﺑ ﯽ تﺎﯾاور هدراو رد ﻣوﺮﺤﻣ ﯿ ﺖ ﻪﺟوز
1 - 1.
زا مﺎﻣا ﺮﻗﺎﺑ ) ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا ( ﻞﻘﻧ ﯽﻣ ﺪﻨﻨﮐ :
» ﺎﻧﺎﻤﻫ نﺎﻧز يﺰﯿﭼ زا ﻪﻧﺎﺧ و ﻦﯿﻣز ثرا
ﯽﻤﻧ ﺪﻧﺮﺑ ﺮﮕﻣ ﻪﮑﻨﯾا ﯽﯾﺎﻨﺑ ثاﺪﺣا دﻮﺷ ﺲﭘ زا نآ ﻨﺑ ﺎ ثرا ﯽﻣ ﺪﻧﺮﺑ
1« .
» ﻦﺴﺣ ﻦﺑ ﺪﻤﺤﻣ ﻦﺑ ﻪﻋﺎﻤﺳ
« زا خﻮﯿﺷ ﺐﺼﻌﺘﻣ ﺐﻫﺬﻣ ﻪﯿﻔﻗاو ﯽﻣ 2
ﺪﺷﺎﺑ ﺰﺟ ﻪﮑﻨﯾا درﻮﻣ
ﻖﯿﺛﻮﺗ راﺮﻗ ﻪﺘﻓﺮﮔ
)
،ﯽﺳﻮﻃ 1417
، ص 103
.(
» ﺪﻤﺤﻣ ﻦﺑ زﯾ دﺎ
«
) ﻮﺧ ﯽﯾ
، 1413 )ه (،
ص 100
و (
» ﺪﻤﺤﻣ ﻦﺑ
ناﺮﻤﺣ
«
)
،نﺎﻤﻫ ص 47
ﻪﻘﺛ (
ﺪﻧا .
» ﻖﻘﺤﻣ دﺮﺟوﺮﺑ ي
« رد ذﯾ ﻞ اﯾ ﻦ اور ﯾ
،ﺖ ﺮﺼﺗ ﯾ ﺢ ﻪﺑ ﻪﻠﺳﺮﻣ ندﻮﺑ نآ
ﻣ ﯽ ﺎﻤﻧ ﯾ ﺪ ﻨﻌﯾ ﯽ ﺎﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺑ تﺎﻘﺒﻃ تاور رد ﺮﻈﻧ نﺎﺸﯾا ﮏﯾ ﺎﯾ ﺪﻨﭼ ﺮﻔﻧ زا نﺎﯾوار ﻦﯾا ﺚﯾﺪﺣ
ﻂﻗﺎﺳ هﺪﺷ ﺪﻧا
) دﺮﺟوﺮﺑ ي
، 1413
، ص 112
ﻟﯿ (؛
ﻦﮑ ﻪﺑ ﻪﺟو مﻼﮐ ﻮﺧ ﯾ ﺶ هرﺎﺷا ا ي ﻤﻧ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ .
زا ﺮﻈﻨﻣ
،لﻮﻟﺪﻣ ترﺎﺒﻋ
» ﻻ ثﺮﺗ
« و
»
ًﺎﺌﯿﺷ
« ﻪﮐ هﺮﮑﻧ رد قﺎﯿﺳ ﻔﻧ ﯽ ﺖﺳا ﺑﯿ ﺮﮕﻧﺎ ﻦﯾا ﺖﺳا ﻪﮐ
تﺎﺟوز ﭻﯿﻫ ﺳ ﻤﻬ ﯽ زا ﻪﻧﺎﺧ ﺎﻫ و ﻦﯿﻣز ﺎﻫ ﺪﻧراﺪﻧ
) ﻌﺒﺟ ﯽ ﻠﻣﺎﻋ ﯽ
، ﺑ ﯽ
،ﺎﺗ ص 269
.(
ردﺎﺒﺗ ﻓﺮﻋ ﯽ ﺰﯿﻧ زا
ترﺎﺒﻋ
» ﺪﯾز ﺰﯿﭼ ي زا ﻦﯿﻣز ثرا ﻤﻧ ﯽ دﺮﺑ
« ﻦﯾا ﺖﺳا ﻪﮐ ﭻﯿﻫ ﻗﺎﻘﺤﺘﺳا ﯽ ﻪﻧ رد دﻮﺧ ﻦﯿﻋ و ﻪﻧ رد
ﺖﯿﻟﺎﻣ نآ دراﺪﻧ
) ﻧﺎﺣور ﯽ
،
،نﺎﻤﻫ ص 387
.(
ﻨﭽﻤﻫ ﯿ ﻦ ﻪﭽﻧآ فﺮﻋ زا
» ءﺎﻨﺒﻟا
« ﻣرد ﯽ
،ﺪﺑﺎﯾ دﻮﺧ
؛ﺖﺳﺎﻨﺑ
فﺮﺻ ﻘﺤﺘﺳا قﺎ زا ﺖﻤﯿﻗ هاﺮﻤﻫ ﺎﺑ ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ زا
،ﻦﯿﻋ ﺪﻨﻣزﺎﯿﻧ ﻞﯿﻟد ﺖﺳا
) دوﺮﻫﺎﺷ ي
، 1389
، ص 82
.(
1 .
ُﻦﺴﺣ ﻦﺑ
ﺪﻤﺤﻣ
ِﻦﺑ ﻪﻋﺎﻤﺳ ﻦﻋ
ﺪﻤﺤﻣ
ِﻦﺑ دﺎﯾِز ﻦﻋ
ﺪﻤﺤﻣ
ِﻦﺑ
َناﺮﻤﺣ ﻦﻋ
ﺪﻤﺤﻣ
ِﻦﺑ ﻢﻠﺴﻣ
و هرارز ﻦﻋ ﺑَأ ﯽ ﺮﻔﻌﺟ ﻪﯿﻠﻋ :
"
ﱠنِإ
ءﺎﺴﱢﻨﻟا ﺎَﻟ
َﻦﺛِﺮﯾ
َﻦﻣ
ِروﺪﻟا
و ﺎَﻟ
َﻦﻣ
ِعﺎﯿﱢﻀﻟا
ًﺎﺌﯿﺷ ﺎﱠﻟِإ نَأ
َنﻮﮑﯾ
َثﺪﺣَأ
ءﺎﻨﺑ
َﻦﺛِﺮﯿَﻓ ﮏﻟذ ءﺎﻨﺒﻟا
"
)
،ﯽﺳﻮﻃ 1365 ) ﻒﻟا ( ص،
300 (.
2.
ﻪﯿﻔﻗاو ﯽﻫوﺮﮔ ﺪﻧدﻮﺑ زا بﺎﺤﺻا مﺎﻣا ﻢﻇﺎﮐ ﻪﮐ ﺪﻌﺑ زا ﺶﺘﻠﺣر ﺖﻣﺎﻣا تﺮﻀﺣ ﺎﺿر ) ﻠﻋ ﯿ ﺎﻤﻬ مﻼﺴﻟا ( ار رﺎﮑﻧا ﺪﻧدﺮﮐ .
-1 2.
زا مﺎﻣا ﺮﻗﺎﺑ ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا ﻞﻘﻧ ﯽﻣ ﺪﻨﻨﮐ :
» ﻪﺟوز ثرا ﯽﻤﻧ دﺮﺑ زا كﺮﺗﺎﻣ
،شﺮﻫﻮﺷ زا
ﺎﻫراﺰﺘﺸﮐ و
ﻪﻧﺎﺧ ﺎﻫ و حﻼﺳ و نﺎﯾﺎﭘرﺎﻬﭼ و
زا لﺎﻣ و شﺮﻓ ﺎﻫ و سﺎﺒﻟ ﺎﻫ و ثﺎﺛا ﻪﻧﺎﺧ زا ﻪﭽﻧآ
ﺶﯾﻮﺷ يﺎﺟﺮﺑ دﺎﻬﻧ ه ثرا ﯽﻣ دﺮﺑ و ﻪﭽﻧآ زا نﺎﻤﺘﺧﺎﺳ اﺪﺟ
،هﺪﺷ و ﺎﻫرد و ﻪﯾﺎﭘ ﺎﻫ و ﮏﺑﻮﭼ ﺎﻫ ي
ﻮﻘﺗ ﯾ ﻢ هﺪﺷ و ﺶّﻘﺣ زا ﺖﻤﯿﻗ ﺎﻬﻧآ ﻪﺑ وا ﺖﺧادﺮﭘ ﯽﻣ دﻮﺷ
1«.
» ﻦﺴﺣ ﻦﺑ بﻮﺒﺤﻣ
«
) ﻮﺧ ﯽﯾ
، نﺎﻤﻫ ) ﻒﻟا (،
ص 96
و (
» ﻠﻋ ﯽ ﻦﺑ بﺎﺋر
«
) ﻮﺧ ﯽﯾ
، نﺎﻤﻫ ) ب (،
ص 20
ﺮﻫ (
ود
ﻪﻘﺛ ﺪﻧا . رد صﻮﺼﺧ
» بﺎّﻄﺧ
«
)
،ﯽﺋﻮﺧ نﺎﻤﻫ ) ﻒﻟا (،
ص 96
و(
» لﺎﺑﺮﻃ
«
) نﺎﻤﻫ ) ج (،
ص 57 ﯽﻟا 60
ﭻﯿﻫ(
ﯽﻘﯿﺛﻮﺗ
دراو هﺪﺸﻧ و زا ﻦﯾا ﺚﯿﺣ لﻮﻬﺠﻣ ﺪﻧا . ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ ﺪﻨﺳ ﻦﯾا ﺖﯾاور ﻪﺑ ﻞﻘﻧ قوﺪﺻ ﻒﯿﻌﺿ ﺖﺳا ﺮﮕﻣ
ﯽﺴﮐ ﻪﺑ ﻪﻨﯾﺮﻗ ﮏﯿﮑﻔﺗ
2ﺦﯿﺷ ﺪﻨﺳ ﺖﯾاور ار رد ﺎﺠﻨﯾا ﺰﯿﻧ ﺑﻪ ترﻮﺻ
» ﻦﺴﺣ ﻦﺑ بﻮﺒﺤﻣ زا ﯽﻠﻋ
ﻦﺑ بﺎﺋر زا ﯽﺑأ ﺮﻔﻌﺟ
« نﺎﯿﺑ دراد ﺎﻣا ﺎﺑ ﯾ ﺪ ﺖﺴﻧاد ﻪﮐ
» ﯽﻠﻋ ﻦﺑ بﺎﺋر
« زا بﺎﺤﺻا مﺎﻣا ﺮﻗﺎﺑ ) ﻪﯿﻠﻋ
مﻼﺴﻟا ( ﻧﯿ ﺖﺴ ﺎﺗ ﺪﻧاﻮﺘﺑ ﯽﺑ ﻪﻄﺳاو ﺖﯾاور ﺪﻨﮐ
)
،ﯽﺋﻮﺧ نﺎﻤﻫ ) ب (،
ص 22
.(
ﻪﭽﻧآ ﺖﻟﻻد ﺮﺑ ﯽﺘﺴﺳ نﻮﻤﻀﻣ ﻦﯾا ﺖﯾاور دراد ﻦﯾا ﺖﺳا ﻪﮐ رد نﺎﯿﻣ ﻖّﻠﻌﺘﻣ
،ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ
نﺎﯾﺎﭘرﺎﻬﭼ و
حﻼﺳ ﺰﯿﻧ ﺮﮐذ هﺪﯾدﺮﮔ لﺎﺣ ﻪﮑﻧآ ﺎﻬﻘﻓ ﺎﻬﻧآ ار رد هﺮﻣز ﻖّﻠﻌﺘﻣ ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ﺪﻧدروﺎﯿﻧ
.
ﻪﺘﺳد يا زا ﺎﻬﻘﻓ رد مﺎﻘﻣ ﺟﻮﺗ ﯿﻪ اﯾ ﻦ زاﺮﻓ اور ﯾ
،ﺖ نﺎﯿﺑ ﻪﺘﺷاد ﺪﻧا ﻪﮐ دﻮﺼﻘﻣ ﺣﻼﺳ ﯽ ﺖﺳا ﻪﮐ
ﺺﺘﺨﻣ ﺮﺴﭘ ﺮﺘﮔرﺰﺑ هدﻮﺑ و ﻦﯾﺮﯾﺎﺳ زا نآ موﺮﺤﻣ ﯽﻣ ﺪﻨﺷﺎﺑ
) هﻮﺒﺣ
.(
رد درﻮﻣ
» باود
« ﻧﯿ ﺰ طﻮﺑﺮﻣ
ﻪﺑ ﯽﺿﺮﻓ ﺖﺳا ﻪﮐ درﻮﻣ ﺖﯿﺻو ﯾﺎ ﻒﻗو ﺮﺑ ﻏﯿ ﺮ ﻪﺟوز راﺮﻗ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺪﻧا
) ﺪﯿﻬﺷ
،ﯽﻧﺎﺛ ﯽﺑ ﺎﺗ
، ص 257
.(
ﺧﺮﺑ ﯽ ﺰﯿﻧ ﻦﯾا ﺖﻤﺴﻗ ار ﻪﺑ ﻞﯿﻟد ﺖﻔﻟﺎﺨﻣ ﺎﺑ عﺎﻤﺟا ﺎﻬﻘﻓ زا ﺖﯿﺠﺣ ﻂﻗﺎﺳ ﻪﺘﺴﻧاد ﺪﻧا
)
،ﯽﺋﻮﺟﺎﺧ
،نﺎﻤﻫ
ص 46
؛
،ﯽﻧﺎﺣور
،نﺎﻤﻫ ص 386
؛
،يدﺮﺟوﺮﺑ ﺑ ﯽ
،ﺎﺗ ص 10
.(
ﻪﯿﺟﻮﺗ ﺖﺴﺨﻧ ﺎﺑ ﻦﯾا داﺮﯾا ﻪﺟاﻮﻣ ﺖﺳا ﻪﮐ
ًﻻوا ﭻﯿﻫ ﻪﻨﯾﺮﻗ يا رد ﺖﯾاور نآ ار ﺎﺗ ﯿﯾ ﺪ
ﯽﻤﻧ ﺪﻨﮐ . دﯾ ﺮﮕ ﻪﮑﻧآ ﺮﮔا ﻮﺼﻘﻣ د زا حﻼﺳ نﺎﻤﻫ لاﻮﻣا ﻖّﻠﻌﺘﻣ ﻖﺣ ﺮﺴﭘ ﺮﺘﮔرﺰﺑ دﻮﺑ مﻮﻠﻌﻣ ﺖﺴﯿﻧ
اﺮﭼ زا ﮏﯾ فﺮﻃ زا نآﺮﻗ و ﺮﺘﺸﮕﻧا ﯽﻓﺮﺣ ﻪﺑ نﺎﯿﻣ هﺪﻣﺎﯿﻧ و زا فﺮﻃ ﺮﮕﯾد
» سﺎﺒﻟ
« ﻪﮐ رد هﺮﻣز
تﺎﺼﺘﺨﻣ ﺮﺴﭘ
ﺮﺘﮔرﺰﺑ
،ﺖﺳا رد ذﯾ ﻞ ﯽﻟاﻮﻣا راﺮﻗ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﻪﮐ نز زا ﺎﻬﻧآ ثرا ﯽﻣ دﺮﺑ
3! رد ﻪﮑﯿﻟﺎﺣ
ﯽﻣ ﺖﺴﯾﺎﺑ رد ﻒﯾدر حﻼﺳ راﺮﻗ ﻣ ﯽ ﺖﻓﺮﮔ . زا فﺮﻃ دﯾ ﺮﮕ رﻮﻬﺸﻣ ﺎﻬﻘﻓ
) ﺷ ﯿ ﺦ ﻔﻣ ﯿ
،ﺪ 1410
، ص 684
؛
ّﻠﺣ ﯽ
، 1407
، ص 379
؛ ﻪﻣﻼﻋ
ّﻠﺣ ﯽ
، 1419
، ص 19
؛ ﻗاﺮﻧ ﯽ
،
،نﺎﻤﻫ ص 292
؛ راوﺰﺒﺳ ي
، 1423
، ص 296
؛ لآ
،مﻮﻠﻌﻟاﺮﺤﺑ 1403
،
1 . ﻦﺴﺣ ﻦﺑ بﻮﺒﺤﻣ ﻦﻋ ﻠﻋ ﯽ ﻦﺑ بﺎﺋر و بﺎﻄﺧ ﺑا ﯽ ﺪﻤﺤﻣ ﻧاﺪﻤﻬﻟا ﯽ ﻋ ﻦ لﺎﺑﺮﻃ ﻦﺑ ءﺎﺟر ﻦﻋ ﺑا ﯽ ﺮﻔﻌﺟ ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا :
"
ﱠنِإ
َةاﺮﻤﻟا ﺎَﻟ
ُثِﺮَﺗ ﺎﻤﻣ
كَﺮَﺗ ﺎﻬﺟوز
َﻦﻣ ﺮُﻘﻟا ي
و
ِروﺪﻟا
و
ِحﻼﺴﻟا
و
ِباوﺪﻟا
و
ُثِﺮَﺗ
َﻦﻣ
ِلﺎﻤﻟا
و
ِﻖﯿﻗﱠﺮﻟا
و
ِبﺎﯿﱢﺜﻟا
و
ِعﺎﺘﻣ
ﺖﯿﺒﻟا ﺎﻤﻣ
،كَﺮَﺗ
و مﻮَﻘﯾ
ﺾﻘﱢﻨﻟا
و عاﺬﺟَﻷا و ﻟا
ﺐﺼَﻘ ﻄﻌُﺘَﻓ ﯽ ﺎﻬﱡﻘﺣ ﻪﻨﻣ
"
) ﺦﯿﺷ
،قوﺪﺻ 1404 ص،
348 (.
2 . رد ﻦﯿﺒﯾﺬﻬﺗ ﺪﻨﺳ نآ ﺑ ﻪ ترﻮﺻ
"
ﻦﺴﺣ ﻦﺑ ﺪﻤﺤﻣ ﻦﺑ ﮥﻋﺎﻤﺳ ﻦﻋ ﻦﺴﺤﻟا ﻦﺑ بﻮﺒﺤﻣ ﻦﻋ ﯽﻠﻋ ﻦﺑ بﺎﺋر ﻦﻋ هرارز ﻦﻋ ﯽﺑأ
ﺮﻔﻌﺟ ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا
"
و
"
بﺎﻄﺧ ﯽﺑا ﺪﻤﺤﻣ ﯽﻧاﺪﻤﻬﻟا ﻦﻋ لﺎﺑﺮﻃ ﻦﺑ ءﺎﺟر ﻦﻋ ﯽﺑأ ﺮﻔﻌﺟ ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا
"
ﺮﮐذ هﺪﺷ ﺖﺳا .
3.
ﯽﻠﻋ
ِﻦﺑ
ِﻦﺴﺤْﻟا
ِﻦﺑ
ٍلﺎﱠﻀَﻓ ﻦﻋ ﺪﻤﺣأ ﻦﺑ ﻦﺴﺤﻟا ﻦﻋ ﺑأﯿ ﻪ ﻦﻋ
دﺎﻤﺣ
ِﻦﺑ ﻰﺴﯿﻋ
ْﻦﻋ
ٍﺐﯿﻌُﺷ
ﯽﻓﻮُﻗْﺮَﻘﻌْﻟا
َلﺎَﻗ
ﺖْﻟَﺄﺳ ﺎﺑَأ
ﺪﺒﻋ
ﻪﱠﻠﻟا ع
ِﻦﻋ
ِﻞﺟﱠﺮﻟا
تﻮﻤﯾ ﺎﻣ
ﻪَﻟ
ْﻦﻣ
ِعﺎَﺘﻣ
ﻪﺘﯿﺑ
َلﺎَﻗ
ﻒﯿﺴﻟا
و
َلﺎَﻗ
ﺖﯿﻤْﻟا اَذِإ ﺎﻣ
ت ﱠنِﺈَﻓ
ﻪﻨﺑﺎﻟ
ﻒﯿﺴﻟا
و
َﻞﺣﱠﺮﻟا
و
بﺎﯿﱢﺜﻟا
بﺎﯿﺛ
هﺪْﻠِﺟ
"
) ﺷ ﯿ ﺦ
ﺳﻮﻃ ﯽ
، 1365 ) ﻒﻟا ( ص،
276
؛ ص،نﺎﻤﻫ،قوﺪﺻ 346
(.
ص 319
ﻂﻘﻓ(
ﺸﻤﺷ ﯿ ﺮ ار رد هﺮﻣز لاﻮﻣا ﻖّﻠﻌﺘﻣ هﻮﺒﺣ هدروآ ﺪﻧا و ﻪﻧ ﻖﻠﻄﻣ حﻼﺳ ار
1. رد درﻮﻣ
ﺟﻮﺗ ﯿﻪ مود ﻧﯿ ﺰ ﺑﯿ نﺎ ﻣ ﯽ راد ﯾ ﻢ ﻪﮐ زا ﮏﯾ فﺮﻃ ﻪﻨﯾﺮﻗ يا رد ﺖﯾاور دﻮﺟﻮﻣ ﺖﺴﯿﻧ ﺎﺗ نآ ار ﻪﯿﺟو
دزﺎﺳ و زا فﺮﻃ ﺮﮕﯾد نﺎﻨﭽﻤﻫ ﻪﮐ زا قﺎﯿﺳ تﺎﯾاور ﺮﺑ ﯽﻣ
،ﺪﯾآ مﺎﻘﻣ
،ﻦﺨﺳ نﺎﯿﺑ ﯽﻟاﻮﻣا ﺖﺳا ﻪﮐ
ﻪﺟوز زا نآ موﺮﺤﻣ ﯽﻣ ﺪﺷﺎﺑ رد ﻪﮑﯿﻟﺎﺣ ﺚﺤﺑ لاﻮﻣا درﻮﻣ ﺖﯿﺻو و مﺪﻋ ﻖّﻠﻌﺗ ﺐﯿﺼﻧ ﻪﺛرو ﻪﺑ
،ﺎﻬﻧآ و ﺎﯾ ﺲﺒﺣ ﮏﻠﻣ رد ترﻮﺻ و ﻒﻗ و مﺪﻋ لﺎﻘﺘﻧا ﻪﺑ
،ﻪﺛرو
ًﺎﻓﺮﺻ
ﺺﺘﺨﻣ ﻪﺟوز ﺖﺴﯿﻧ ﺎﺗ ﻢﻫ
ﻒﯾدر ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ زا
ﯽﺿارا و ﺎﺳ ﯾ ﺮ لاﻮﻣا هدروآ دﻮﺷ . ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ زا
ثرا ﺧﺮﺑ ﯽ
،لاﻮﻣا طﻮﺑﺮﻣ
ﻪﺑ ﺪﻌﺑ زا جاﺮﺧا ﺖﯿﺻو و ﻦﯾد ﻣ ﯽ
،ﺪﺷﺎﺑ رد ﻪﮑﯿﻟﺎﺣ مﺪﻋ ﻖّﻠﻌﺗ
ّﻖﺣ ثارو ﻪﺑ لاﻮﻣا درﻮﻣ ﺖﯿﺻو
ﯾﺎ
،ﻒﻗو طﻮﺑﺮﻣ ﻪﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻞﺒﻗ زا لﻮﺼﺣ ﻌﺘﻣ ﻖﱢﻠ ﻢﻬﺳ ثارو ﺖﺳا . ﻪﯾﺰﺠﺗ رد تﺎﯾاور ﻧﯿ ﺰ رد
يدرﻮﻣ ﺖﺳا ﻪﮐ رﺪﺻ ﺎﯾ ﻞﯾذ نآ ياراد ود ﻢﮑﺣ اّﺰﺠﻣ هدﻮﺑ و نﻮﭽﻤﻫ ود مﻼﮐ ﻪﻧﺎﮔاﺪﺟ ﺪﻨﺷﺎﺑ
رد ﻪﮑﯿﻟﺎﺣ رد اﯾ ﻦ
،ﺖﯾاور ﻦﯾوﺎﻨﻋ
» باود
« و
» حﻼﺳ
«،
ﻒﻄﻋ ﻪﺑ
» يﺮﻗ
« و
» رود
« هﺪﺷ و ﯽﮕﻤﻫ
ﺎﻬﻧآ رد ﻢﮑﺣ
،ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ﻪﺑﺎﺸﻣ
و
؛ﺪﻨﮐﺮﺘﺸﻣ ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ
ﯽﻤﻧ ناﻮﺗ ﻪﺑ اﯾ ﻦ دﺎﻨﺘﺳا رد نﺎﯿﻣ لاﻮﻣا رﻮﺑﺰﻣ
ﻞﺋﺎﻗ ﻪﺑ ﮏﯿﮑﻔﺗ هﺪﺷ و ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ار
ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ ﯽﺧﺮﺑ زا ﺎﻬﻧآ ﺖﻓﺮﯾﺬﭘ و ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ ﯽﺧﺮﺑ ﺮﮕﯾد
در
دﻮﻤﻧ
)
،يدوﺮﻫﺎﺷ 1428
، ص 26
.(
ﻞﻤﺣ ﺮﺑ ﻀﻗ ﯿﻪ ﺟرﺎﺧ ﯿﻪ ﻧﯿ ﺰ ﺐﺟﻮﻣ ﻣ ﯽ ددﺮﮔ ﺎﺗ اور ﯾ ﺖ زا ﻠﺑﺎﻗ ﯿ ﺖ
دﺎﻨﺘﺳا جرﺎﺧ دﻮﺷ
2.
-1 3 زا . مﺎﻣا ﺮﻗﺎﺑ ) ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا ( ور اﯾ ﺖ هﺪﺷ :
» تﺎﺟوز ﯽﻗﺎﻘﺤﺘﺳا ﺪﻧراﺪﻧ
زا كﺎﺧ ﻪﻧﺎﺧ ﺎﻫ و
ﻦﯿﻣز نﺎﺸﻧاﺮﺴﻤﻫ ﺎّﻟا
ﻪﮑﻨﯾا يﺎﻨﺑ دﻮﺟﻮﻣ رد ﻦﯿﻣز و راﻮﻟا و بﻮﭼ ﺎﻫ ﺖﻤﯿﻗ
،يراﺬﮔ ﺲﭘ ﺐﯿﺼﻧ
نﺎﺸﯾا زا ﺖﻤﯿﻗ ﺎﻬﻧآ ﺖﺧادﺮﭘ ﯽﻣ
،ددﺮﮔ ﺎﻣا
،كﺎﺧ ﺲﭘ يﺰﯿﭼ زا ﻦﯿﻣز و كﺎﺧ ﻪﻧﺎﺧ ﻪﺑ وا هداد
ﯽﻤﻧ دﻮﺷ ...
3« .
» ﻠﻋ ﯽ ﻦﺑ ﻦﺴﺣ ﻦﺑ لﺎﻀﻓ
« ﻪﻘﺛ ﻟو ﯽ ﺤﻄﻓ ﯽ ﺐﻫﺬﻣ ﺖﺳا
) ﺷﺎﺠﻧ ﯽ
،
،نﺎﻤﻫ ص 275
» (.
ﺪﺒﻋ ﷲا ﻦﺑ
ﻐﻣ ﯿ هﺮ
«
) ﺷﺎﺠﻧ ﯽ
،
،نﺎﻤﻫ ص 215
و (
» ﺪﻤﺣأ ﻦﺑ ﻦﺴﺣ ﻦﺑ ﻠﻋ ﯽ ﻦﺑ لﺎﻀﻓ
«
) ﺋﻮﺧ ﯽ
، نﺎﻤﻫ ) ط (،
ص 87
ﻧﯿ (
ﺰ
ﻪﻘﺛ ﺪﻧا . رد ﺪﻨﺳ ﻦﯾا ﺖﯾاور
» ﯽﺳﻮﻣ ﻦﺑ ﺮﮑﺑ ﯽﻄﺳاو
« دﻮﺟو دراد ﻪﮐ زا فﺮﻃ ﭻﯿﻫ ﮏﯾ زا يﺎﻤﻠﻋ
لﺎﺟر درﻮﻣ ﻖﯿﺛﻮﺗ راﺮﻗ ﻪﺘﻓﺮﮕﻧ و
» ﯽﺷﺎﺠﻧ
« ﺻ
ًﺎﻓﺮ نﺎﯿﺑ ﯽﻣ دراد ﻪﮐ وا ياراد بﺎﺘﮐ ﺖﺳا
)
،ﯽﺷﺎﺠﻧ
1416
، ص 107
و (
ﻪﺘﻔﮔ هﺪﺷ ﻪﮐ ﻦﯾا
،مﻼﮐ ﯽﺘﻟﻻد ﯽﺘﺣ ﺮﺑ حﺪﻣ وا دراﺪﻧ
)
،ﯽﻧﺎﺑر 1384
، ص 177
.(
رﻮﻬﺸﻣ
1 . ﺪﻨﭼﺮﻫ ﺧﺮﺑ ﯽ اﺮﻧآ ﻞﻣﺎﺷ ﻖﻠﻄﻣ حﻼﺳ ﻪﺘﺴﻧاد ﺪﻧا ).
ﻦﺑا ﻨﺟ ﯿ ﺪ ﻪﺑ ﻞﻘﻧ زا ﻪﻣﻼﻋ ﻠﺣ ﯽ
،
،نﺎﻤﻫ ص 17 و 18
؛ ﺴﻠﺠﻣ ﯽ
،لوا 1406
، ص
406
؛ ﺮﻈﺘﻨﻣ ي
، 1413 ص،
550 ( اﯾ ﻦ ﺟﻮﺗ ﯿﻪ اﯾ داﺮ دﯾ ﺮﮕ ي ﻧﯿ ﺰ دراد و نآ اﯾ ﻦ ﺖﺳا ﻪﮐ ﻞﺻا ﺬﭘ ﯾ شﺮ ﻢﮑﺣ هﻮﺒﺣ و ﻪﻟدا هدراو رد اﯾ ﻦ
،صﻮﺼﺧ دﻮﺧ اراد ي اﯾ تاداﺮ ﻣﺘ دﺪﻌ ي هدﻮﺑ و هﺪﻧرﺎﮕﻧ ﻧﯿ ﺰ رد ﻘﺤﺗ ﯿﻘ ﯽ ﻞﻘﺘﺴﻣ ﻪﺑ ﺪﻘﻧ ﻪﻟدا ﻠﺋﺎﻗ ﯿ ﻦ ﻪﺑ نآ ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﺖﺳا .
2 . اور ﯾ ﺖ دﯾ ﺮﮕ ي ﻧﯿ ﺰ ﺎﺑ ﻤﻫ ﯿ ﻦ نﻮﻤﻀﻣ دراو هﺪﺷ ﺖﺳا ) ﻠﮐ ﯿﻨ ﯽ
، 1367 ص،
127 (.
3.
ﻠﻋ ﯽ ﺑ ﻦ ﻦﺴﺤﻟا ﻦﺑ لﺎﻀﻓ ﻦﻋ ﺪﻤﺣا ﻦﺑ ﻦﺴﺤﻟا ﻦﻋ ﻪﯿﺑا ﻦﻋ ﺪﺒﻋ ﷲا ﻦﺑ ةﺮﯿﻐﻤﻟا ﻦﻋ ﺳﻮﻣ ﯽ ﻦﺑ ﺮﮑﺑ لﺎﻗ : ﺖﻠﻗ هرارﺰﻟ نإ اﺮﯿﮑﺑ
ﻨﺛﺪﺣ ﯽ ﻦﻋ ﺑا ﯽ ﺮﻔﻌﺟ ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا :
"
ﱠنَأ
ءﺎﺴﱢﻨﻟا ﺎَﻟ
ُثِﺮَﺗ
ٌةأَﺮﻣِإ ﺎﻤﻣ
كَﺮَﺗ ﺎﻬﺟوز ﻦﻣ
ِﮥﺑﺮُﺗ
ٍراد
و ﺎَﻟ
ٍضرَأ ﺎّﻟِإ نَأ
مﻮَﻘﯾ
ءﺎﻨﺒﻟا
و
عوُﺬﺠﻟا
و
ﺐَﺸَﺨﻟا ﻄﻌُﺘَﻓ ﯽ ﺎﻬﺒﯿﺼَﻧ ﻦﻣ
ِﮥﻤﯿﻗ
،ءﺎﻨﺒﻟا ﺎﻣَﺄَﻓ
ُﮥﺑﺮﱡﺘﻟا ﺎَﻠَﻓ ﻄﻌُﺗ ﯽ
ًﺎﺌﯿَﺷ
َﻦﻣ
ِضرَﻷا
و ﺎَﻟ
ِﮥﺑﺮُﺗ
ٍراد
"
.
َلﺎﻗ
ُةرارز : اَﺬﻫ ﺎَﻟ
ﮏَﺷ
ﻪﯿﻓ
"
) ﺦﯿﺷ
،ﯽﺳﻮﻃ
،نﺎﻤﻫ ص 301 (.
ﺎﻬﻘﻓ وا ار لﻮﻬﺠﻣ و ﻒﯿﻌﺿ ﯽﻣ ﺪﻨﻧاد
)
،ﯽﺋﻮﺟﺎﺧ
،نﺎﻤﻫ ص 52
.(
زا فﺮﻃ
،ﺮﮕﯾد ﻦﯾا ﺖﯾاور ﺎﻬﻨﺗ رد
ﻦﯿﺒﯾﺬﻬﺗ هﺪﻣآ و رد ﻖﯾﺮﻃ ﺦﯿﺷ ﻪﺑ
» ﻋ ﻠ ﯽ ﻦﺑ ﻦﺴﺣ ﻦﺑ لﺎﻀﻓ
«،
» ﯽﻠﻋ ﻦﺑ ﺪﻤﺤﻣ ﻦﺑ ﺮﯿﺑز
« دﻮﺟو
دراد ﻪﮐ زا نﻮﯿﻟﺎﺟر ﯽﻨﺨﺳ رد ﻖﯿﺛﻮﺗ ﺎﯾ حﺪﻣ وا هﺪﻣﺎﯿﻧ . رد درﻮﻣ وا ﺎﻋدا هﺪﺷ ﻪﮐ زا خﻮﯿﺷ ﺖﯾاور
» ﺦﯿﺷ ﯽﺳﻮﻃ
« ﺖﺳا و زا ﻦﯾا ظﺎﺤﻟ مﺪﻋ ﻖﯿﺛﻮﺗ وا رد ﺐﺘﮐ ﯽﻟﺎﺟر يرﺮﺿ ﻪﺑ لﺎﺣ وا دراﺪﻧ .
ﻨﭽﻤﻫ ﯿ ﻦ رد درﻮﻣ وا ﻪﺘﻔﮔ هﺪﺷ :
» ..
نﺎﮐ اﻮﻠﻋ ﯽﻓ ﺖﻗﻮﻟا .«
)
،ﯽﺋﻮﺧ نﺎﻤﻫ ) ب (،
ص 150
.(
رد درﻮﻣ
ﺐﻠﻄﻣ ﺖﺴﺨﻧ ﺑﯿ نﺎ هﺪﺷ ﻪﮐ ﻦﯿﻨﭼ ﯽﯾﺎﻋدا درﻮﻣ شﺮﯾﺬﭘ ﺖﺴﯿﻧ ﻪﮐ فﺮﺻ ﺦﯿﺷ هزﺎﺟا
،ندﻮﺑ دﺮﻓ
ار ﯽﺑ زﺎﯿﻧ زا ﻖﯿﺛﻮﺗ ﯽﻣ
؛ﺪﻨﮐ ﭻﯿﻫ ﯽﺗوﺎﻔﺗ نﺎﯿﻣ ﻪﮑﻨﯾا يدﺮﻓ ﺪﺣ ﯾﺜ ﯽ ار زا يوار ﺖﯾاور ﺪﻨﮐ ﺎﺑ ﻪﮑﻨﯾا
زا وا ﯽﻠﺻا زا لﻮﺻا ﺎﯾ ﯽﺑﺎﺘﮐ زا ﺐﺘﮐ ار ﺖﯾاور ﺎﻤﻧ ﯾ ﺪ
، دﻮﺟو دراﺪﻧ و رد ﺮﻫ ود ترﻮﺻ وا ﺪﯾﺎﺑ
ﻖﯿﺛﻮﺗ هﺪﺷ ﺪﺷﺎﺑ
) نﺎﻤﻫ ) ب (،
ص 150
.(
زا فﺮﻃ ﺮﮕﯾد رد نﺎﯿﻣ خﻮﯿﺷ هزﺎﺟا داﺮﻓا ﻒﯿﻌﺿ يرﺎﯿﺴﺑ
دﻮﺟو ﺪﻧراد لﺎﺣ ﻪﻧﻮﮕﭼ ﯽﻣ ناﻮﺗ ﻪﺑ ﯽﺑ يزﺎﯿﻧ نﺎﺸﯾا زا ﻖﯿﺛﻮﺗ ﺪﻘﺘﻌﻣ
؟دﻮﺑ رد درﻮﻣ يﺎﻋدا مود
ﻧﯿ ﺰ ﺪﯾﺎﺑ ﺖﺴﻧاد ﻪﮐ ﻪﭽﻧآ زا ترﺎﺒﻋ
» ﯽّﺸﮐ
« ﺮﺑ ﯽﻣ
،ﺪﯾآ ﺒﮐ ﺮ ﯽّﻨﺳ ﺖﺳوا . ﻦﯾا ترﺎﺒﻋ رد دراﻮﻣ
ﯽﻔﻠﺘﺨﻣ زا لﺎﺟر
» ﯽﺷﺎﺠﻧ
« ﺰﯿﻧ رﺎﮑﺑ ﻪﺘﻓر ياﺮﺑ لﺎﺜﻣ رد ﻞﯾذ
» قﺎﺤﺳا ﻦﺑ ﻦﺴﺣ ﻦﺑ ناﺮﮑﺑ
« هﺪﻣآ :
» ..
نﺎﮐ يوﺮﯾ بﺎﺘﮐ ﯽﻨﯿﻠﮑﻟا
،ﻪﻨﻋ و نﺎﮐ ﯽﻓ اﺬﻫ ﺖﻗﻮﻟا
ًاﻮﻠﻋ ﻢﻠﻓ ﻊﻤﺳأ ﻪﻨﻣ
ًﺎﺌﯿﺷ ..
«
)
،ﯽﺷﺎﺠﻧ
،نﺎﻤﻫ
ص 199
.(
ﻪﮐ زا ﻦﯾا ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ ﯽﺑﻮﺧ ﺮﺑ ﯽﻣ ﺪﯾآ ﻪﮐ ﻮﺼﻘﻣ د زا
» نﺎﮐ
ًاﻮﻠﻋ ﯽﻓ ﺖﻗﻮﻟا
« نﺎﻤﻫ ﺮﺒﮐ ﯽّﻨﺳ
ﺖﺳوا و ﻪﮑﻨﯾا
» قﺎﺤﺳا ﻦﺑ ﻦﺴﺣ
« بﺎﺘﮐ
» ﯽﻨﯿﻠﮐ
« ار زا دﻮﺧ وا ﺖﯾاور ﯽﻣ هدﺮﮐ يﺪﻫﺎﺷ ﺮﺑ ﻦﯾا
ﺮﻣا ﺖﺳا
)
،ﯽﻧﺎﺤﺒﺳ 1427
، ص 83
.(
رد ﻦﯾا ﺖﯾاور تﺎﺟوز زا ﮏﯾ
1فﺮﻃ زا ﻦﯿﻋ و ﺖﻤﯿﻗ ﻣﺎﻤﺗ ﯽ ﻦﯿﻣز ﺎﻫ موﺮﺤﻣ هﺪﯾدﺮﮔ ﺪﻧا و
زا فﺮﻃ ﺮﮕﯾد مﺎﻬﺳ نﺎﺸﯾا رد ﻤﯿﻗ ﺖ ﻪﯿﻨﺑا و رﺎﺠﺷا ظﻮﻔﺤﻣ ﻪﺘﺴﻧاد هﺪﺷ ﺖﺳا .
-1
» 4.
زا مﺎﻣا ﺪﻤﺤﻣ ﺮﻗﺎﺑ ) ﻪﯿﻠﻋ مﻼﺴﻟا ( اور ﯾ ﺖ ﻣ ﯽ ﺪﻨﻨﮐ ﻪﮐ رد ﺦﺳﺎﭘ ﻪﺑ ﻟاﺆﺳ ﯽ رد درﻮﻣ
ﻣﯿ ثاﺮ نﺎﻧز ﺪﻧدﻮﻣﺮﻓ : ياﺮﺑ نﺎﺸﯾا ﺖﺳا ﺖﻤﯿﻗ
،ﺮﺟآ
،ﺎﻨﺑ بﻮﭼ و ﯽﻧ و ﺎﻣا ﻦﯿﻣز و عراﺰﻣ ﺲﭘ
ﯽﺛاﺮﯿﻣ نﺎﺸﯾاﺮﺑ ﺖﺴﯿﻧ . ﻪﺑ مﺎﻣا ﻢﺘﻔﮔ : سﺎﺒﻟ
؟ﺎﻫ ﺪﻧدﻮﻣﺮﻓ : رد ﻟ سﺎﺒ ﺎﻫ نﺎﺸﺒﯿﺼﻧ ياﺮﺑ ﺖﺳﺎﻬﻧآ . ﻪﺑ
نﺎﺸﯾا ﻢﺘﻔﮔ : اﺮﭼ ﻦﯿﻨﭼ رﺮﻘﻣ
،هﺪﺷ رد ﯽﻟﺎﺣ ﻪﮐ ﮏﯾ مرﺎﻬﭼ و ﮏﯾ ﻢﺘﺸﻫ رد نآﺮﻗ ﺺﺨﺸﻣ
؟هﺪﺷ ﺪﻧدﻮﻣﺮﻓ : ﻪﺟوز ياراد ﭘﯿ ﺪﻧﻮ ﯽﺒﺴﻧ ﺎﺑ جوز ﺖﺴﯿﻧ ﺎﺗ ﻪﻄﺳاﻮﺑ نآ ثرا دﺮﺒﺑ و ﺰﺟ ﻦﯾا ﺖﺴﯿﻧ
ﻪﮐ ﺮﺑ نﺎﺸﯾا دراو
؛هﺪﺷ و اﯾ ﻦ ﻢﮑﺣ ﻦﯾﺪﺑ ﺖﻬﺟ راﺮﻗﺮﺑ هﺪﺷ ﻪﮐ ﻦﮑﻤﻣ ﺖﺳا ﺟوز ﻪ جاودزا ﺪﻨﮐ
و شﺮﻫﻮﺷ ﺎﯾ ﺶﻧاﺪﻧزﺮﻓ ﻪﮐ
زا مﻮﻗ يﺮﮕﯾد ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺑﯿ ﺪﻨﯾﺎ و ﻢﺣاﺰﻣ رد نﺎﺸﻨﯿﻣز ﺪﻧدﺮﮔ .«
2
1 . ﺎﺑ ﺖﯾﺎﻨﻋ ﻪﺑ اﯾ ﻪﮑﻨ ترﺎﺒﻋ
، هﺮﮑﻧ رد قﺎﯿﺳ ﻔﻧ ﯽ ﺖﺳا
.
2 . ةﺪﻋ ﻦﻣ ﺎﻨﺑﺎﺤﺻأ ﻦﻋ ﻞﻬﺳ ﻦﺑ زﯾ دﺎ ﻦﻋ ﻠﻋ ﯽ ﻦﺑ ﻢﮑﺤﻟا ﻦﻋ نﺎﺑأ ﺮﻤﺣﻷا لﺎﻗ : ﺎَﻟ
ﻪﻤَﻠﻋَأ ﺎّﻟِإ ﻦﻋ
ﻣﯿ ﺮﺴ
ﺑﯿ
ِعﺎ
ّﻃﱡﺰﻟا
ﯽ ﻦﻋ ﺑأ ﯽ ﺮﻔﻌﺟ
ﻠﻋ ﯿﻪ مﻼﺴﻟا
َلﺎﻗ :
ﻪُﺘﻟَﺄﺳ
ِﻦﻋ
ءﺎﺴﱢﻨﻟا ﺎﻣ ﱠﻦﻬَﻟ
َﻦﻣ ﻤﻟا ﯿ
؟ثاﺮ
َلﺎﻗ :
"
ﱠﻦﻬَﻟ ﻗﯿ
ُﮥﻤ
ِبﻮﱡﻄﻟا
و
ءﺎﻨﺒﻟا
و
ِﺐَﺸَﺨﻟا
و
ِﺐﺼَﻘﻟا
و ﺎﻣَأ
ضرَﻷا
و
تارﺎﻘﻌﻟا ﺎَﻠﻓ ﻣﯿ
َثاﺮ ﱠﻦﻬَﻟ ﻓﯿ ﺎﻬ
"
َلﺎﻗ،
:
؟ﺖﻠُﻗ
ﺜﻟﺎَﻓ ﯿ
؟بﺎ
َلﺎﻗ :
"
ﱢﺜﻟا ﯿ
بﺎ ﱠﻦﻬَﻟ ﺼَﻧ ﯿ ﱠﻦﻬﺒ
"
.
َلﺎﻗ :
ﺖﻠُﻗ : ﮐﯿ
ﻒ
رﺎﺻ اَذ
و
هﺬﻬﻟ
ُﻦﻤﱡﺜﻟا
و هﺬِﻬﻟ
ﻊﺑﱡﺮﻟا
ﻤﺴﻣ ﯽ
؟
َلﺎﻗ :
"
ﱠنَﺄﻟ
َةَأﺮﻤﻟا
َﻟﯿ
ﺲ ﺎﻬَﻟ
ﺐﺴَﻧ
ُثِﺮَﺗ
ﻪِﺑ
و ﺎﻤّﻧِإ
ﻫ
ﯽ ﺧد ﯿ
ٌﻞ
َﻠﻋ ﯿ ﻢﻬ
و ﺎﻤّﻧِإ
رﺎﺻ اﺬﻫ اﺬَﮐ
َﮐﯿ ﻼ
جوَﺰَﺘَﺗ
ُةَأﺮﻤﻟا
َﻓﯿ ﺠ ﯽ ء
ﺎﻬﺟوز وَأ ﺎﻫﺪَﻟو ﻦﻣ
ٍمﻮَﻗ ﺮَﺧآ ﯾ
َﻦ
َﻓﯿ
ﻢﺣاﺰ
ًﺎﻣﻮَﻗ
ﻓ ﯽ ﻢﻫِرﺎﻘﻋ
"
) ص،نﺎﻤﻫ،ﯽﻨﯿﻠﮐ 129
(.
